Verslag dialoogsessie volkshuisvesting

verslag Verslag van Vergaderdatum Aanwezig

Samenleving, Sport en Cultuur dialoogsessie raad over volkshuisvestingsprogramma 27 februari 2025 Maaike Roos (FVD), Erik Vermeulen (Forza!), Carin Smand (D66), Nikkie Elfers (HAP), Henriët van den Berg (VVD), Manon Woolthuis (HAP), Kim Denie (PvdA), Roy Staal (GL), Eline Gumbert (GL), Jan Soellaert (CU-SGP), Hans Spijker (Eén H.), Sicco Jan Bier (D66), Abdelaziz Salhi (HAP) Marjolein Steffens-van de Water (wethouder woonbeleid), Beryl van Stratenvan Diepenbeek (wethouder woningbouw) Opening Wethouders Steffens – van de Water heet alle aanwezigen welkom. Presentatie De gemeente Haarlemmermeer is op dit moment bezig met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma. Het volkshuisvestingsprogramma is, volgens aanstaande wetgeving, een van de verplichte programma's ter uitwerking van het beleid uit de omgevingsvisie. Het visiedeel van het volkshuisvestingsprogramma wordt ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad en indien vastgesteld opgenomen als hoofdstuk Wonen in de omgevingsvisie. Het volkshuisvestingsprogramma zelf wordt vastgesteld door het college. Tijdens de bijeenkomst is een aantal trends op de woningmarkt in Haarlemmermeer geschetst, zoals: eenzijdigheid van de woningvoorraad, krapte op de woningmarkt, lange wachtlijst voor sociale huur, stijgende huizenprijzen, jongeren langer thuis en tekorten in het middensegment.

Een van de oplossingen hiervoor is het bouwen van nieuwe woningen. Er zijn verschillende knelpunten die een rol spelen bij nieuwbouw en ruimtelijke ontwikkeling in het algemeen. Onder andere de financiële haalbaarheid als gevolg van de betaalbaarheidsopgave en een opstapeling van (ruimtelijke) vereisten, zoals de parkeernormen en geluidsoverlast. In deze bijeenkomst is de gemeenteraad geïnformeerd over het proces en is in dialoogsessies aan de gemeenteraad gevraagd wat belangrijke onderdelen zijn die in het visiedeel terecht moeten komen. De besproken thema's zijn terug te lezen in het verslag van de deelsessies. Er is afgesproken dat de gemeenteraad een verslag ontvangt van de dialoogsessie en hierop kan reageren. Vervolgens is het aan de gemeenteraad of er een vervolg sessie wordt ingepland, waarbij rekening wordt gehouden met de planning. Deze planning hebben we opgenomen onderaan dit verslag. In september 2024 heeft de raad de Motie Volkshuisvesting voor iedereen aangenomen. Vooruitlopend op de schriftelijke beantwoording wordt kort op de vragen ingegaan.

dialoogsessie raad over volkshuisvestingsprogramma

• •

•

Pagina 2 van 3

Een voor Haarlemmermeer hanteerbaar normbedrag voor de term “betaalbaar” is de grens die door het Rijk is vastgesteld. In 2025 ligt die op € 405.000. De effecten van een aanpassing van beleid naar 2/3e betaalbaar Positieve effecten: meer betaalbare woningen, meer kansen voor starters en doorstromers, een rijksbijdrage per betaalbare woning (realisatiestimulans) Negatieve effecten: lagere grondopbrengst, lagere bijdrage ruimtelijke investeringen (RIH), kwaliteitseisen kunnen ter discussie worden gesteld, projecten kunnen vertragen of zelfs niet doorgaan. In de schriftelijke beantwoording zullen scenario's worden beschreven. Er wordt een aantal mogelijkheden gepresenteerd waarmee betaalbare woningen betaalbaar kunnen worden gehouden: • Instandhoudingstermijn vastleggen in Omgevingsplan), • Koopproduct (Maatschappelijk Gebonden Eigendom, KoopStart), • Anti-speculatiebeding opnemen in koopakte.

Na de presentatie gaan de aanwezige raadsleden in twee groepen in gesprek over een viertal onderwerpen: • Bouwen bouwen verbouwen • Aandachtsgroepen • Toekomstbestendige leefomgeving • Wonen en Zorg Deelsessie bouwen bouwen verbouwen In de gemeente willen we onderscheid maken tussen wat we doen op de korte en op de lange termijn. Op korte termijn willen we snel (betaalbare) woningen realiseren, hierbij kan gedacht worden aan het inzetten op flexwoningen. Ook oplossingen in de bestaande voorraad kunnen op de korte termijn ingezet worden. Op de lange termijn moeten we als gemeente duidelijke eisen stellen ten aanzien van betaalbaarheid, maar ook variatie in het woningaanbod is een belangrijk aandachtspunt. Duidelijke kaders vooraf zijn essentieel. Daarnaast zijn er veel kleine projecten (<30 woningen) waar je relatief snel woningen kunt realiseren. Een vereveningsfonds is een mogelijk instrument dat verder uitgezocht dient te worden. Hiermee kunnen vooral kleine ontwikkelingen een bijdrage leveren aan de betaalbaarheidswens. Bij kleine ontwikkelingen is het soms lastig om sociale huur of betaalbare woningen realiseren, dit kunnen ontwikkelaars compenseren door een (verplichte) bijdrage te doen aan een vereveningsfonds.

Andere projecten waar de haalbaarheid onder druk staat vanwege het betaalbare programma kunnen een bijdrage vanuit het fonds krijgen om de ontwikkeling van sociale huur en betaalbare woningen mogelijk te maken. Het verkennen van de mogelijkheid voor het oprichten van een vereveningsfonds is gewenst. Er moet zorgvuldig worden afgewogen hoe we met verdichting omgaan. Verkeersdrukte is een belangrijk thema en ook de normen voor het parkeren wijzigen we bij voorkeur niet. Woningdelen biedt potentie maar moet zo worden ingericht dat een brede doelgroep er gebruikt van kan en wil maken. Belangrijk bij het inzetten op woningdelen is om af te bakenen wanneer woningdelen wel en wanneer dit niet wenselijk is. Tijdens de tweede deelsessie was het aandachtspunt ‘sturen waar nodig, vrijlaten waar het kan. Om regeldruk te verminderen, moeten we kijken welke regels we kunnen schrappen. Criteria: • Welke regels zijn noodzakelijk om doelen van de gemeente te bereiken (subvragen: Wat voor gemeente willen we zijn? Komt het wel of niet goed zonder regels) • Van welke regels hebben ontwikkelaars last? Om dit te bepalen, moeten we in gesprek met ontwikkelaars. Op de vraag welke eis de raadsleden willen laten vervallen om woningen betaalbaar(der) te maken, is geen eenduidig antwoord gegeven.

dialoogsessie raad over volkshuisvestingsprogramma

Pagina 3 van 3

Deelsessie aandachtsgroepen Het is belangrijk dat woningen beschikbaar blijven voor mensen met een lager inkomen. Niet vermogende grote gezinnen is een groep die aandacht verdient en nu nog niet expliciet stond genoemd. Voor deze groep zijn betaalbare gezinswoningen nodig. Deze woningen zijn aanwezig binnen de sociale huurvoorraad, maar niet altijd beschikbaar. Het organiseren van doorstroming is hierbij van belang. Op dit moment is er niet genoeg variatie aanwezig in de woningvoorraad van de gemeente om toekomstbestendig te blijven. Het is dan ook belangrijk om een diverse woningvoorraad te hebben voor de verschillende groepen woningzoekenden, zowel de regulier woningzoekenden als de aandachtsgroepen. Betaalbare woningen moeten terecht komen bij de doelgroep die hier behoefte aan heeft. Het betaalbaar houden van betaalbare woningen verdient aandacht. Een koopgarant constructie is hiervoor een mogelijke maatregel. Deelsessie toekomstbestendige leefomgeving Nieuwe buurten moeten aansluiten bij de karakteristieken van de kern of wijk. We moeten gemeenschappen bouwen. Wat daarin voor voorzieningen nodig zijn, verschilt per doelgroep. Daar wordt verschillend over gedacht. We moeten daarom goed verkennen waar behoefte aan is en waar mensen zorgen over hebben. Toekomstbestendig is ook duurzaam.

Deelsessie wonen met zorg De vergrijzing, het langer zelfstandig wonen en de personeelstekorten in de zorg maken dit een complex onderwerp. Voor efficiënte zorg aan huis moeten zorgwoningen worden geclusterd gebouwd. Voor samenredzaamheid moet je ouderen die zorg nodig hebben, mengen met ouderen die hulp kunnen bieden. Het mengen van generaties kan heel mooi zijn, zolang leefstijlen niet botsen. Er is behoefte aan meer woonvormen dan wat de markt bouwt. Als je goed weet wat de behoeften zijn, dan kun je als gemeente daar een visie op maken en ontwikkelaars erop uitnodigen. Knarrenhoven ontstaan nu niet, doordat mensen zelf grond moeten hebben en allerlei procedures moeten doorlopen. De gemeente moet meer doen om zulke initiatieven te laten slagen. Ouderen moeten in de eigen kern/wijk kunnen verhuizen naar een geschikte woning. Gedeelde voorzieningen besparen niet alleen geld, maar kunnen ook een middel zijn tegen eenzaamheid. Aan ontwikkelaars moeten we vragen welke oplossingen zij zien voor bepaalde problemen en wat zij van ons beleid vinden. Is ons beleid misschien versnipperd? Laten we dat aan ontwikkelaars vragen. Beoogde planning • 25 maart: agendering ontwerpvisie op wonen en volkshuisvesting in het college van B&W. • Terinzagelegging van de ontwerpvisie voor de duur van zes weken. • 3 juni: agendering van de visie op wonen en volkshuisvesting in college van B&W.

• 26 juni: raadsessie over de visie op wonen en volkshuisvesting. • 10 juli: de visie op wonen en volkshuisvesting wordt geagendeerd voor de stemmingenlijst.