Verslag 2025-05-08 Sessiedebat Sessieverzoek nav dialoogsessie Wonen D66 (tweede termijn)

Dus volgens mij, en dat wordt vaker gezegd vanavond, is er helemaal niet zo gek veel aan de hand, zolang wij hier onze kaders meegeven aan de portefeuillehouders aan de andere kant, zullen we straks zien bij de definitieve visie wat eruit komt. Dan gaan we het hier nog een keer over hebben. De VOORZITTER: Mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Ik wil toch graag iets toevoegen waar misschien, althans in mijn optiek, wat ruis op de lijn zit, voorzitter. De voorbereiding naar een visie toe is vooral een technisch proces; hoe ziet het eruit? Met wie wordt er gesproken? Hoe wordt er input verzameld, wie wordt er geconsulteerd? Wanneer wordt de raad op de hoogte gebracht, enzovoort? Dat leidt tot een document. Daar kun je met zijn allen hier in deze zaal eindeloos over van mening verschillen. Maar de begeleiding van dat hele proces, een opdracht, bijvoorbeeld aan een onderzoeksbureau die allerlei informatie ophaalt en in die visie opschrijft, die had ik wel willen kennen van tevoren. Daar had ik ook wel wat van willen vinden van tevoren. Dus of het nu een aardverschuiving is of een wat mindere aardverschuiving, alhoewel ik wonen echt wel een aardverschuiving vind, vind ik dat als deze raad visies maakt, wij eigenlijk daar van tevoren een proces met elkaar over af moeten spreken. Dat we dan politieke meningsverschillen hier bespreken, is helemaal prima. Maar dat komt later.

Verslag Sessiedebat Sessieverzoek n.a.v. dialoogsessie Wonen D66 (tweede termijn) 8 mei 2025

17

De VOORZITTER: Mijnheer Staal. De heer STAAL: Volgens mij ga ik in herhaling vallen, maar toch nog even. Over de voorstellen die ik doe, is gesproken. Sterker nog, daar is urenlang over gesproken door allemaal verschillende mensen die daar belangen bij hebben. Ik maak de afweging politiek. Ik sta hiervoor en ik dien het hier in. Ik weet dat u een visie heeft en ik weet ook dat D66 een visie heeft. Waarom blijft u zo hangen in het proces? Ga aan de slag, pak die handschoen op, ga spreken met ontwikkelaars, met uw vastgoedvrienden, kom met een plan om alle betaalbaarheidseisen eruit te schrappen! Helemaal prima. Daar ben ik het niet mee eens, maar dat is de politiek waar we hiervoor staan. Dat is wat we het over moeten hebben. Niet over of adviseurtje A of B wel goed meegenomen is en of iedereen wel alle informatie heeft. Ga zelf op pad. We zijn volksvertegenwoordigers. Ik spreek met de woningzoekenden die zeggen 'dit is mijn probleem'. Ik spreek met een woningbouwcorporatie die zegt 'we zouden meer sociale huur moeten bouwen'. Daarom doe ik dit voorstel. Ik wacht echt met smart uw voorstel af om waarschijnlijk daarna ertegen te zijn en het feilloos kapot te argumenteren, daar ben ik van overtuigd. Dat vraag ik ook aan D66: kom met een voorstel, dan kunnen het daarover hebben, maar stop met het proces.

De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Staal en inderdaad, ik denk dat we met zijn allen moeten oppassen dat we niet voortdurend in herhaling vallen. Dat gebeurt echt ontzettend veel. Daar zou ik wel even voor willen waarschuwen. De heer VERMEULEN: Ik ga ook afsluiten, voorzitter. Ik merk dat er dat er bij de raad weinig animo is. Ik ben blij met mevrouw Smand, die er ook nog een keer mee kwam dat we echt voor het geval er een volgende visie komt, deze zal het niet worden, een proces moeten opstellen. Ik zal nog wel één keer de visie van Forza! ventileren. Wat Forza! betreft, maakt het niet uit wat we bouwen. Als wij morgen in Nederland 1 miljoen rietgekapte villa's opleveren met zwembad en die worden allemaal verkocht, hebben we voldoende woningen voor mensen met een kleine beurs want de woningen voor de mensen met de kleine beurs zijn er al lang. Alleen wonen er al andere mensen in, vaak met een te hoog inkomen voor de woning die ze hebben. Dus de visie van Forza! is het bouwen van om het even wat want als je morgen 1 miljoen huizen hebt gebouwd, heb je er waarschijnlijk een paar honderdduizend over.

Juist door krampachtig vast te houden aan onmogelijke eisen, waardoor ontwikkelaars en bouwers eigenlijk niet mee kunnen komen en de bouwvakker geen eerlijk salaris kan verdienen en beter iets anders kan gaan doen, en door dat te blijven doen met zijn allen, worden er geen huizen gebouwd. Daarom had ik zo graag met zijn allen een realistische visie opgesteld waar het college straks mee uit de voeten gekund had want het gaat niet om de aard van de woningen die we bouwen. Het gaat om het aantal woningen dat we bouwen en het feit dat daar mensen in gaan wonen. Als daar mensen in gaan wonen, en dat gaat gebeuren, zijn die betaalbare woningen er al lang. Die hebben we volop. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Vermeulen. Dan heb ik nog mevrouw Smand staan. Ik vraag me alleen af – ik denk dat uw punt ook al heel veel besproken is – of u nu nog een keer het onderwerp wilt bespreken over dat u vindt dat er onvoldoende realisatie bij de raad is over wat deze visie betekent. Ik denk dat er zo tussendoor best veel aan de orde is gekomen. Maar het is ook aan u om de sessie eventueel af te concluderen. Ik wil u alleen nogmaals waarschuwen om niet in herhaling te vervallen. Mevrouw SMAND: Voorzitter, eigenlijk wil ik toch nog even terug naar het begin. Geintje. Nee hoor, we sluiten hem af.

Ik denk dat er sowieso een opbrengst is als het gaat om 'laten we eens kijken naar hoe wij visies maken en wat we daarin belangrijk vinden'. Ik denk inderdaad dat, zodra het raadsvoorstel voorligt, er heel veel moties en amendementen komen op de woonvisie. Ik hoop dat dit debat in ieder geval ons allemaal wat verder heeft geholpen als het gaat om 'hoe zit het in elkaar, waar moeten we op Verslag Sessiedebat Sessieverzoek n.a.v. dialoogsessie Wonen D66 (tweede termijn) 8 mei 2025

18

letten en wat zijn de aandachtspunten voor de toekomst?' Dus daar ben ik wel tevreden mee. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Smand. Zijn er nog andere mensen die nog andere punten willen inbrengen? Nee? O, mijnheer Staal, u wilt toch nog een punt inbrengen? Ja, dat moet dan weer hier. De heer STAAL: Dank u. Ik dacht, als we het de hele tijd hebben over 'we moeten het over de inhoud hebben' en dan tijd over hebben en het dan niet meer over de inhoud hebben… Het kwam net al even langs, het vereveningsfonds. Ik zou graag willen horen wat collega's daarvan vinden. Ik zit er zelf nog best over te dubben, om eerlijk te zijn, want dat betekent inderdaad dat je bijvoorbeeld bij kleinere woningbouwprojecten zegt 'ik kan hier geen sociale huur bouwen, dan koop ik dat af en kan de gemeente ergens anders betaalbaar bouwen, maar dan ben ik ervan af'. Ik vind dat ergens wel makkelijk 'ik heb een stukje grond. Ik wil graag zo duur mogelijk ontwikkelen en dat stukje solidariteit en betaalbaarheid? Mwah.' Als je maar rijk genoeg bent, kan je dat afkopen en de winst weer ergens anders mooi inzetten. Aan de andere kant weet ik ook dat als je een klein woningbouwproject hebt van bijvoorbeeld tien woningen, de sociale woningbouwcorporatie daar niet in zal stappen voor drie woningen. Dat weet ik trouwens omdat ik ze ook heb gesproken. Dat daarnaast nog.

Maar ik zou ook graag willen weten van de raadsleden, nu we het hier toch over hebben, hoe zij dat zien. Het is voor mij een dilemma maar misschien hebben anderen heel duidelijke inzichten over hoe we daarmee om zouden moeten gaan. De VOORZITTER: Collega's, wie wil daarop reageren? Mevrouw Woolthuis. Mevrouw WOOLTHUIS: Mijn reactie is kort en krachtig. Ik wacht de motie en het onderzoek dat het college daarnaar doet af. De VOORZITTER: Mevrouw Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Ik ben het er helemaal eens. Absoluut mee eens want ik denk dat het een interessante gedachte is, maar het overvalt me. Ik zit letterlijk nu te googelen 'is dat handig?' Dus laat maar een onderzoek doen en kom maar met de motie. We schijnen al een motie te hebben. Dus laten we erover stemmen. De VOORZITTER: Nee, de motie is in uitvoering, mevrouw Koolmoes, door het college. Mevrouw KOOLMOES: Even het bandje terugdraaien. We horen wel hoe die motie uitgevoerd wordt. Dank u wel. De VOORZITTER: Nog andere meningen, visies, argumenten? Nee. Dan denk ik dat u af kunt ronden. De heer STAAL: Ik vind dat toch wel weer teleurstellend. Volgens mij schets ik hier een dilemma en hoeven we helemaal nog geen onderzoek te hebben. Elke keer als deze raad wordt gevraagd om een visie op wonen, is het 'we wachten een wet af', of 'we wachten dat onderzoekje af'. Ik zeg ook 'ik ben er ook nog niet uit.

Ik wacht ook dat onderzoek af', maar dit is een moreel dilemma dat ik nu al zie en ik vind het echt jammer dat ik niet meer van de raad hoor over hoe men met dat dilemma omgaat of juist dat dilemma misschien niet ziet. De VOORZITTER: Er wordt toch gevolg aan gegeven. Dus mevrouw Koolmoes, daarna mevrouw Denie, mijnheer Vermeulen en mevrouw Roos. Verslag Sessiedebat Sessieverzoek n.a.v. dialoogsessie Wonen D66 (tweede termijn) 8 mei 2025

19

Mevrouw KOOLMOES: Ja, dank u wel voorzitter. We zijn natuurlijk raadslid omdat we wel overal een mening over hebben. Een vereveningsfonds. Er zijn mensen die heel veel centjes hebben om te bouwen en dat met twee vingers in de neus zo in een potje stoppen en er zullen kleinere projecten niet meer slagen omdat mensen dan het potje niet kunnen vullen. Ik vind het dus heel lastig. Daarom ben ik blij dat die motie er al is en dat we daarnaar gaan kijken. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Dank u wel voorzitter. Wat ons betreft is een vereveningsfonds wel een goed idee. Juist voor die kleinere projecten, om daaraan bij te dragen, zodat we die wel betaalbaar kunnen maken. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja, uiteindelijk moet zo'n fonds gevuld worden. Als ik dan bijvoorbeeld kijk naar de gemeente Amsterdam, die dat een hele tijd gedaan heeft uit de grondopbrengsten, worden met de huidige stijging van de bouwkosten de grondopbrengsten daar steeds lager en draaien ze verlies op dat fonds. Maar dan komen we in de onze gemeente en dan blijkt dat wij niet zo heel veel eigen grond meer hebben en dus ook heel weinig grondopbrengsten hebben om zo'n pot te vullen. Dus ik denk dat de situatie bij ons zodanig is dat we eigenlijk helemaal niets hebben om zo'n fonds mee te vullen. Of we moeten weer meer belasting op gaan halen bij onze inwoners.

Maar als dat het is, gaat u ons niet meekrijgen. De VOORZITTER: Mevrouw Roos. Mevrouw ROOS: Ja, dat is een beetje het nadeel als je dan als derde of vierde spreker bent. Ik heb in eerste termijn al aangegeven dat het een interessant gegeven is, maar dat ik het inderdaad lastig vind om dat te beoordelen. Dan komt het punt van eigen grond. Net zoals mevrouw Koolmoes zei, zie ik inderdaad ook graag het onderzoek tegemoet. Wij zijn er nog niet over uit. Op zich is het een leuk gegeven en een goed gegeven, maar of de uitwerking ook geeft waarin het wil voorzien? Dat vraag ik me af. De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Dank u wel, voorzitter. Natuurlijk zal de uitwerking van de motie ons wel inzicht geven, dat verwacht ik ook wel. Maar om in eerste instantie even op de heer Vermeulen te reageren en daarna op mijnheer Staal. Het werkt anders dan in Amsterdam want nieuwe ontwikkelaars gaan een bijdrage leveren en eigenlijk afkopen dat ze niet aan de norm hoeven te voldoen in kleinere projecten en dat geld wordt in een pot gestopt. Dat gaat de gemeente niet doen. Dat gaan die ontwikkelaars doen. Maar het is wel een moreel ding. Ik kan mijnheer Staal wel volgen. Volkshuisvesting is een stuk solidariteit, kun je dat afkopen? Moet je dat willen kunnen afkopen? Kan met geld ook dat stukje samenleving gewoon afgekocht worden? Het is een lastige kwestie.

Wij zijn daar ook nog niet uit, maar ik vind het wel terecht dat u de vraag opwerpt. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Woolthuis. Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel. De heer… Door het CDA is eigenlijk het antwoord al gegeven – ik kom er niet meer helemaal uit – over hoe die pot gevuld wordt. Daar wilde ik ook op reageren. Misschien ook naar u, mijnheer Staal, we hebben het hier in september vorig jaar ook over gehad, letterlijk over het vereveningsfonds. Daarom ben ik echt kort want we hebben het erover gehad. Dus om dat nu weer Verslag Sessiedebat Sessieverzoek n.a.v. dialoogsessie Wonen D66 (tweede termijn) 8 mei 2025

20

te herhalen? Daarom zeg ik: ik wacht graag het onderzoek af en dan kunnen we ook een duidelijke mening hebben over de vraag 'moeten we het wel of niet doen?' In eerste instantie lijkt het ons een prima idee. Maar ik wil toch eventjes een slag om de arm houden op dit dossier, of op dit fonds. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter, ik weet hoe dat fonds gevuld zal worden en ik merk al… Ook wij zitten soms wel eens met mensen aan tafel, bijvoorbeeld met een ontwikkelaar die vertelt hoe makkelijk erover gedacht wordt vanuit de politiek en vanuit de gemeente en door iedereen die denkt dat er aan een huis weet-ik-veel-wat verdiend wordt. Die denken dat er een soort aasgieren zijn die een huis bouwen en met tonnen per huis naar huis gaan en daar allemaal heel rijk van worden. Ja, door de grote massa verdienen mensen daar geld. Maar als wij heel makkelijk elke keer maar afromen en afpakken en afnemen en je nu al ziet dat ontwikkelaars gewoon weglopen en dat we daar een mediator voor nodig hebben om ze weer aan tafel te krijgen, denk ik dat je ook wel een keer op moet houden met steeds maar meer en meer van mensen af te nemen want op een gegeven moment bouwt niemand meer een huis. De VOORZITTER: Mevrouw Van 't Hull. Mevrouw VAN 'T HULL: Met veel woorden legt de heer Vermeulen uit wat het nadeel is, of kan zijn van een vereveningsfonds.

Inderdaad, we hebben het er eerder over gehad. Dat was in september jl., konden we net horen van mevrouw Woolthuis. De ene partij staat er wat positiever in dan de andere. Wij hebben toen ook al aangegeven dat we daar kritisch in staan. Het is goed dat wordt onderzocht wat het voor Haarlemmermeer zou kunnen opleveren . Goed dat we daarnaar gaan kijken en dat we dan een weloverwogen besluit kunnen nemen en niet met de ogen dicht. De VOORZITTER: Mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Dank u wel voorzitter. Mijnheer Vermeulen, mevrouw Van 't Hull, via de voorzitter, laten we hier niet doen alsof die projectontwikkelaar armlastig is. Weet u, als zij een paar ruggen minder verdienen op zo'n project, gaan ze echt niet dood. Wel zwaar hebben het de mensen die echte arbeid leveren, de schoonmakers, de werkers op straat, leraren, noem het maar op. Die moeten betaalbaar kunnen wonen. Dan even terugkomend op het woord 'solidariteit' van mijnheer Van der Peet. Het is tijd voor solidariteit en dat betekent betaalbaar en sociaal bouwen. De VOORZITTER: Nou, mijnheer Staal, het was weer een hele storm. De heer STAAL: Ja, ik ben eigenlijk wel tevreden in die zin dat het met de tweede uitdaging gelukt is tot reacties te komen. Ik ben het eens, ik gaf ook aan dat ik er ook nog niet uit ben. Ik wilde graag even weten hoe andere partijen een dilemma zien of dat ze dat niet zien. Dat hebben we gezien.

Ik ben blij te horen dat sommigen ook zeggen 'dat weten we nog niet helemaal, we wachten het onderzoek af.' Dat doen wij ook. Ik wil nog wel toevoegen dat dit voornamelijk gaat om de kleine woningbouwprojecten. Daar worden nu grote woningen neergezet. Volgens mij is het rendement daar echt wel goed, dus dat is het laatste dat ik er nog over wil zeggen. Dan wachten wij het ook af en gaan wij ons finale oordeel over dat fonds opmaken. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Staal. We hebben nog tien minuten, dus nogmaals de vraag – ik zie een hoop gezwaai – zijn we klaar? Dan sluit ik hierbij de vergadering en wens ik u allen een heel fijne avond. Verslag Sessiedebat Sessieverzoek n.a.v. dialoogsessie Wonen D66 (tweede termijn) 8 mei 2025

21

Verslag Sessiedebat Sessieverzoek n.a.v. dialoogsessie Wonen D66 (tweede termijn) 8 mei 2025

22