Verslag 2025-01-23 Sessiedebat RV Beleidskader microturbines
Tekst van het document
VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 23 JANUARI 2025 Onderwerp:
RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer (11571771)
voorzitter:
mw. S. van de Meeberg
De leden: dhr. S.J. Bier, dhr. T.M. Blom, mw. Y.M.G. Bouwhuis, dhr. J.A. Hekstra, mw. W.T. Linthorst, dhr. A. de Ruiter, dhr. A. Salhi, dhr. F. Sidali, dhr. H.P. Spijker, dhr. D.P.F. Zuyderwijk Griffier: dhr. B. Heerema Portefeuillehouder: mw. C.F.M. van der Meij Insprekers: Geen
De VOORZITTER: We kunnen beginnen want de stream doet het weer. Goedenavond, wij gaan we met elkaar spreken over het beleidskader microturbines in Haarlemmermeer. We hebben in de tweede termijn vrij debat en in de eerste termijn spreektijden, zo hebt u zich ook voorbereid als het goed is. We gaan hierover op 30 januari a.s. stemmen. Ik zie dat mijnheer Hekstra, ChristenUnie-SGP, heel graag wil beginnen. Gaat uw gang. De heer HEKSTRA: Ja dank u voorzitter. Dit raadsvoorstel is het gevolg van een studie om microturbines mogelijk te maken. Als ChristenUnie-SGP staan we positief tegenover energieopwekking zonder fossiele brandstoffen te gebruiken. In verband met het klimaatverdrag zijn er grote uitdagingen op het gebied van de energietransitie en de zorg voor Gods schepping vraagt erom dat de komende jaren en decennia op grote schaal wordt omgeschakeld van fossiele energie naar duurzame energie en ook onze regio moet hieraan zijn steentje bijdragen. We vinden het belangrijk dat hierbij een goede mix van zonne-energie, windenergie en mogelijk andere duurzame bronnen wordt gehanteerd. De energievoorziening in deze regio staat onder grote druk en dat vraagt een forse inzet om deze veilig te stellen van het gemeentebestuur. De gemeenteraad kan met dit beleid een toetskader voorkomen met daarin dat voor iedere nieuw te plaatsen microturbine het bestemmingsplan moet worden aangepast.
Er is nu een toetskader waaraan iedere aanvraag kan worden getoetst. We zijn geen voorstander van onnodige belemmeringen opleggen zoals het hebben van zonnepanelen voordat je denkt aan het plaatsen van microturbines en daarom stel ik een amendement voor om deze voorwaarden uit het toetskader te halen. Willen de andere partijen daarop reageren? We constateren dat het college met dit kader een extra last oplegt, namelijk het doen van onderzoek naar de effecten van microturbines op vogels en vleermuizen. Dit kan via een meldingsplicht in de vergunningsvoorwaarden worden opgenomen. Voorzitter, mijn fractie omarmt dit voorstel en ik wil de andere partijen vragen om positief in te stemmen met dit beleidskader. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Hekstra. Dan mevrouw Bouwhuis van Forza!, gaat uw gang. Mevrouw BOUWHUIS: Dank u wel voorzitter. Forza! staat voor verduurzaming die eerlijk, transparant en zonder overbodige regels tot stand komt. We zien de potentie van innovaties zoals microturbines, maar dit beleidskader roept belangrijke vragen op over de uitvoering en de gevolgen voor inwoners en ondernemers. Allereerst transparantie. Het schrappen van het adviesrecht van de gemeenteraad en de verplichte participatie bij vergunningaanvragen voor microturbines baart ons zorgen. Dit zijn Verslag Sessiedebat RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer 23 januari 2025
1
basisinstrumenten om bewoners en ondernemers een stem te geven in ontwikkelingen die hun directe leefomgeving beïnvloeden. Hoe kunnen we van inwoners vragen om vertrouwen in de overheid te hebben terwijl we ze bij belangrijke beslissingen buitenspel zetten? Forza! pleit ervoor om de gemeenteraad en participatieprocessen als essentieel onderdeel van een open besluitvorming te behouden. Daarnaast pleiten we voor zo min mogelijk bureaucratie. Zoals de heer Vink van LTO tijdens zijn inspreken opmerkte, maakt de verplichting om zonnepanelen uit te sluiten voordat een microturbine mag worden geplaatst het proces onnodig omslachtig en wij kunnen ons dan ook zeker vinden in wat mijnheer Hekstra net aangaf. Ondernemers weten namelijk zelf wat het beste werkt voor hun bedrijf, we moeten hen niet belasten met regels en onderzoeken die tijd en geld kosten terwijl zij al te maken hebben met hoge energiekosten en andere uitdagingen. Laat hen zelf kiezen voor de meest haalbare duurzame oplossing zonder extra hoepels waar ze doorheen moeten springen. Ook moet het beleid consistent zijn. Het kader bevat een aantal vage bepalingen bijvoorbeeld over de afstand tot natuurgebieden en andere ecologische eisen en dit leidt tot onzekerheid voor ondernemers en inwoners. Forza! pleit daarom voor heldere en uniforme regels zodat iedereen vooraf weet waar hij aan toe is en willekeur wordt voorkomen.
Kortom Forza! wil verduurzaming stimuleren zonder dat dit gepaard gaat met ondoorzichtige processen of bureaucratische rompslomp. Transparantie en eenvoud moeten vooropstaan, alleen zo zorgen we dat verduurzaming werkt voor onze inwoners en onze ondernemers. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan heb ik mijnheer Blom van het CDA opgeschreven. De heer BLOM: Dank u voorzitter dat u mij opschrijft. Voorzitter, de CDA-fractie is voor het toestaan van windmolens van een beperkte omvang achter de boerenerven. De voorwaarde eerst zonnepanelen en dan pas molens is voor ons ook een onnodige voorwaarde. Dit beleidskader is opgesteld in samenwerking met verschillende organisaties om de kansen, de randvoorwaarden en de ruimtelijke plaatsingscriteria vast te leggen. Vorige week heeft er een hoorzitting plaatsgevonden waarbij de LTO, afdeling Haarlemmermeer heeft ingesproken en de raadsleden de kans kregen deze LTO-man te bevragen. Bij lezing van dit beleidskader viel ons op dat de burgerwoningen in het buitengebied geen vrijwaring krijgen van windturbines in hun omgeving. Na wat uitzoeken bleek dat de bescherming van burgerwoningen tegen geluidshinder en slagschaduw in het omgevingsplan is geregeld en onze zorg is hiermee weggenomen. Voorzitter, wij zijn zoals gezegd positief over dit beleidskader. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mijnheer Salhi van HAP.
De heer SALHI: Ja, dank u wel voorzitter. Deze kleine windmolens of beter gezegd microturbines komen nu voornamelijk nog voor bij boerderijen in de noordelijke provincies, ze hebben een andere uitstraling en maken weinig geluid waardoor er wellicht minder weerstand zal zijn. Hoewel ze qua energieopbrengst lang niet zijn te vergelijken met de grote windturbines zouden ze voor particulieren of ondernemers een goed alternatief en een aanvulling op zonnepanelen kunnen zijn. Geen piekmomenten en een kleine windmolen levert relatief continu stroom op, maar dan moet je wel de investering kunnen en willen dragen en dat is niet voor Iedereen weggelegd. Voorzitter, de invoering van de Omgevingswet maakt de vergunningsaanvragen eenvoudiger en eenduidig, maar de kans op bezwaren is wel wat groter en dan moeten we ervoor zorgen dat de richtlijnen in het beleidskader helder en consistent zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de vogeltrekroutes of het weidevogelkerngebied. Dan voorzitter, de zienswijze, dat gaat over het voorstellen van een maximumaantal windmolens. Wat HAP betreft een relevante zienswijze, hoe voorkom je dat er in een bepaald gebied een wildgroei aan windmolens is. Ook gaven verschillenden aan de motivering van waar er niet eerst zonnepanelen zijn geïnstalleerd, te laten vervallen.
Werpen we hier niet nog een obstakel op om mensen een eigen overwogen keuze te laten maken? Ik denk dat wij wel kunnen meestemmen met het voorgestelde amendement en ik ben wel benieuwd naar het antwoord van het college hierop. Dank u wel. Verslag Sessiedebat RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer 23 januari 2025
2
De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mijnheer Spijker, EEN Haarlemmermeer. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. Microturbines zijn een geweldig middel om op kleine schaal toch iets te kunnen bijdragen tegen de olieverslaving. Voor de goede orde, dit is een beter concept dan die megapalenwieken, u kent onze visie. Microturbines kunnen worden ingezet om tegenvallend rendement van zonnepanelen te compenseren met windkracht op dagen met slecht weer of 's nachts. Ze zijn primair bedoeld voor eigen gebruik, maar er zit wel ruimte in het raadsvoorstel om deze ook te gebruiken in gebieden met heel veel zonneakkers zoals rondom Schiphol en Lijnden. Ze moeten alleen niet te veel worden geplaatst in deze gebieden want EEN Haarlemmermeer wil geen spreekwoordelijke zwarte velden met witte bomen, dus we hebben nog onze bedenkingen over het amendement. Laten we wel denken aan de veiligheid van de vogels en de vleermuizen en ook PARK21 is een groen en recreatief gebied, dus laten we deze microturbines hier niet toelaten. De agrariër en de burger kunnen op deze wijze zelf weer de regie nemen in plaats van hun belastinggeld in de broekzak van de energiesector te gieten, dus EEN Haarlemmermeer kan instemmen met het raadsvoorstel. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mijnheer De Ruiter, BVNL. De heer DE RUITER: Voorzitter dank u.
Microturbines, ik heb opgeschreven 'eindelijk eens een deftig plan dat agrariërs in de landelijke gebieden van deze gemeente de mogelijkheid biedt hun eigen stroom op te wekken', met nadruk op eigen stroom. De BVNL-fractie kan er kort over zijn: dit is beter voor Haarlemmermeer. Wij kunnen instemmen met het beleidskader aangezien eerst de daken vol moeten liggen, dat vonden we juist een belangrijke voorwaarde, en er geen wiebelstroom aan het net wordt geleverd waardoor het net nog ongelijker wordt belast dan nu. Wij zijn tegen een amendement zoals de ChristenUnie-SGP voorstelt. De argumentatie dat zonnepanelen op daken minder verstorend voor de omgeving zijn, is voor ons leidend en wij zien op geen enkele manier in waarom dat bezwarende of verzwarende regelgeving voor de ondernemers zou zijn. Om nog even terug te komen op mijnheer Spijker die microturbines als een aanvulling op zonnepanelen of zonnepanelen als een aanvulling op microturbines ziet, dan vraag ik me af of hij de Duitse term Dunkelflaute kent. Dat is wat we de afgelopen weken met regelmaat hebben meegemaakt, wanneer er geen zon en ook geen wind is. Microturbines en zonnepanelen kunnen natuurlijk op geen enkele manier bijdragen aan een zekere energievoorziening, maar ze kunnen voor ondernemers zeker bijdragen aan een lagere elektriciteitsrekening en daarom kunnen wij wel met dit plan instemmen. Tot zover.
De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mevrouw Linthorst, VVD. Mevrouw LINTHORST: Bedankt voorzitter. De VVD wil ondernemers de ruimte geven om te ondernemen. Met de huidige energiemarkt is het ook voor agrarische ondernemers in onze gemeente des te belangrijker om te kijken wat je zelf kunt doen in je energievoorziening. Er worden al veel mooie stappen gezet met zon op daken en dergelijke, maar er kan nog altijd meer en microturbines kunnen die aanvulling zijn. We weten intussen allemaal wel dat zon en wind een goede mix kunnen zijn, soms niet, maar soms ook wel. Er is volgens de VVD een goed beleidskader voor de boerderijmolens of de microturbines aan de gemeenteraad voorgelegd, ondernemers weten hiermee waar ze aan toe zijn en hoe ze aan de slag kunnen. Dus bedankt voor de betrokken ambtenaren, ook fijn hoe de zienswijzen zijn ingediend waarmee het stuk ook is verrijkt en ook fijn dat LTO dit in een hoorzitting heeft willen toelichten. We hopen dan ook dat een gedeelte van de 261 potentiële bedrijven in 2025 een aanvraag gaat doen. Net kwam nog even het amendementen over zon op daken naar voren en op zich staan we daar positief tegenover want we houden er natuurlijk van als we het nog gemakkelijker voor hen zouden kunnen maken. Dat is hetzelfde met die buitenplanse omgevingsplanactiviteit.
De VVD heeft de wens, en dat zie je ook eigenlijk wel beschreven in het beleidskader, dat de microturbines in het omgevingsplan Verslag Sessiedebat RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer 23 januari 2025
3
komen, dus wellicht is het dan sowieso ook goed om een herziening op dat proces te doen, dan kunnen we dan nog kijken of stapjes in de aanvraag vergemakkelijkt kunnen worden. We willen dan ook graag de portefeuillehouder meegeven de aanvraag van de eerste paar ondernemers wat extra te supporten en hiervan te leren hoe dat efficiënter kan. Al met al een positief verhaal denk ik, goed werk gedaan naar aanleiding van de motie, die natuurlijk eerder is gedaan waarmee we in onze gemeente weer stappen kunnen zetten op het gebied van energietransitie en we agrariërs nog meer de regie kunnen geven in hun energie. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mijnheer Sidali, PvdA. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter, we gaan er eens even goed voor zitten want we mogen natuurlijk niet wegwaaien met al die microturbines want dat zijn er nogal wat. Het is goed dat de gemeente op zoek gaat naar allerlei mogelijke manieren om de energietransitie zo goed mogelijk in te vullen. Ja voorzitter, maar we willen wel dat mensen die hieraan willen beginnen zich niet alleen bewust zijn van de voordelen, maar ook van de nadelen en die zijn er wel degelijk. Er zijn financiële nadelen, er zijn technische beperkingen en er zijn praktische nadelen. De investering is gewoon moeilijk terug te verdienen met een terugverdientijd die twee tot vier keer langer is dan die van zonnepanelen.
Dus hier hebt u al het antwoord van de PvdA, het is juist een aanrader om dit zeker ook met zonnepanelen aan te gaan. Eerst zonnepanelen en dan ook deze microtribunes is hartstikke goed want het is voor de initiatiefnemer alleen maar prima. De kosten van microturbines zijn relatief hoog in verhouding tot de energieopbrengst, dat is ook wat onderzoek ons ons leert en dan zijn er nog tal van technische beperkingen. Ik zal ze niet allemaal noemen, maar kleine windmolens draaien veel sneller dan grote turbines wat resulteert in meer geluidsoverlast en ook dat is dan voor degene die daar op het erf woont, maar daar moet hij zich wel van bewust zijn want wij zijn natuurlijk ook voor de zorgplicht van onze inwoners, dat ze wel weten wat ze in huis halen. Dus hier nog eens de bewustwording. Er zijn ook veel praktische nadelen, ik zal ze niet allemaal noemen. Er mag maximaal één microturbine per bouwvlak worden geplaatst. Dat is prima zou je zeggen, maar als we nou toch tot die rekensom komen, en dan heb ik het nog niet eens gehad over de problemen die er zijn met microturbines als het gaat om vliegende dieren en kwetsbare soorten... Ik heb begrepen dat onderzoek heeft uitgewezen dat het aantal grutto's binnen tien jaar met de helft kan afnemen door de aanwezigheid van microturbines. Ze zullen deze uiteraard gaan mijden, ook wel iets om je bewust van te zijn.
Dan toch even de opbrengst. We hebben het over 10.000 MW als het gaat om die 261 microturbines. Dat is heel veel, het is een enorme hoeveelheid energie waarmee je ongeveer 2800 huishoudens per jaar van energie kunt voorzien. Voorzitter, dat staat gelijk aan 1,7 windturbine met een vermogen van 5 MW. Hebben wij liever 261 microturbines of heb je liever twee windturbines met een vermogen van 5 MW? Dat zijn vragen die we ons moeten stellen en ik zie dat ik hier moet ophouden. Dus voorzitter, ik daag collega's uit om goed na te denken en zich bewust te zijn, en zeker ook de initiatiefnemer, van alles wat microturbines met zich meebrengen. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Sidali, u hebt geen spreektijd meer. Mijnheer Zuyderwijk, GroenLinks. De heer ZUYDERWIJK: Dank u wel voorzitter, eerst algemeen. We zijn blij dat de motie 'Na wind komt zonneschijn' die wij mede hebben ingediend, is uitgevoerd. Met dit beleidskader hebben we ervoor gezorgd dat mensen in het landelijk gebied, en vooral boeren, de mogelijkheden hebben om hernieuwbare energie op te wekken, zelfvoorzienend te zijn en tegelijkertijd het probleem van de netcongestie vermindert.
Hoewel we blij zijn met dit raadsvoorstel en we vinden dat we aan alle knoppen moeten draaien om klimaatverandering tegen te gaan, is dit slechts een kleine stap en moeten er nog veel meer stappen worden gezet om dit probleem op te lossen. Dan willen we het graag hebben over het punt van mijnheer Vink van LTO tijdens de hoorzitting. Dat gaat over de gebruiksvoorwaarde, wat Verslag Sessiedebat RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer 23 januari 2025
4
meerdere mensen al hebben gezegd, dat alleen in uitzonderlijke gevallen microturbines kunnen worden geplaatst als daar niet eerst zonnepanelen zijn geplaatst. Wij vinden deze kaders ook best wel vaag en dat leidt ook tot onzekerheid bij de aanvragers van de microturbines. Daarom willen we graag het college verzoeken om deze voorwaarde na een jaar te evalueren zodat we daarna deze kaders kunnen verduidelijken en dit tot betere aanvragen leidt. Vanwege het onzekere aanvraagproces en omdat wij als partij vinden dat dit soort initiatieven moet worden gestimuleerd, vinden we ook dat gemeenten een grote verantwoordelijkheid heeft en daarom verzoeken wij het college om in samenwerking met het Ondernemersplein, dat al in het raadsvoorstel is aangegeven, te zorgen voor goede begeleiding van de aanvragers. Hiermee zorgen we ervoor dat de energietransitie weer een stapje dichterbij komt. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mijnheer Bier, D66. De heer BIER: Ja dank u wel voorzitter. D66 is helemaal voor lokale opwek en dat betekent dus ook helemaal voor microturbines waar dat mogelijk is omdat de ondernemers, agrariërs in het algemeen, dan ook meer zelfvoorzienend kunnen zijn in de energie. We zijn ook blij dat we mogen wegen of we grote of kleine turbines mogen.
D66 denkt dat het en-en is waarbij we heel blij zijn dat dit voor de microturbines niet gepaard gaat met een ellenlange spelregellijst. Tot slot wil ik nog zeggen dat D66 niet voor onnodige regels is en we kunnen ons dan ook niet helemaal vinden in een eventuele oproep om, in tegenstelling tot het voorstel, elke microturbine langs een participatietraject te leiden en ook nog eens in de raad te laten goedkeuren en afstempelen, dat lijkt ons een hoepel waar ondernemers helemaal niet op zitten te wachten. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan voor de notulen, GEZOND Haarlemmermeer, BVNL, lid Koolmoes en Forum voor Democratie zijn niet aanwezig en SRH ook niet. De heer DE RUITER: Sorry voorzitter, BVNL is wel aanwezig. De VOORZITTER: BVNL is wel aanwezig, excuus. Ik ben in de war met SRH, sorry. Dan geef ik graag het woord aan het college, mevrouw Van der Meij gaat uw gang. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter. Ik moet even beginnen bij de bijdrage van D66 want ik weet niet zeker of ik het goed begrijp. Dit voorstel gaat er juist van uit dat we niet die lange procedure hoeven te doen. De VOORZITTER: Dat roept een reactie op. Ik wacht even, ik treuzelde want ik zag dat mijnheer Bier net iets in zijn mond had gestopt. Mijnheer Bier, gaat uw gang. De heer BIER: Dank u wel voorzitter, dat was net opgelost. Ja, dat was juist mijn reactie.
Het lijkt mij niet zinnig om dat deel van dit… uit dit beleidskader te halen. Het is juist wat we niet willen, we willen geen participatie voor elke windmolen en we willen niet dat elke windmolen los langs de raad komt. Dat is een type werk waarop we niet zitten te wachten. De VOORZITTER: Mevrouw Van der Meij, gaat u verder. Wethouder VAN DER MEIJ: Daar is het college het mee eens en daarom is dat ook het voorstel, oké dan begrijpen we elkaar weer, dat werkt. Dank u wel, ik heb eigenlijk voornamelijk natuurlijk positieve reacties gehoord waarvoor dank. Even kijken, ik heb een beperkt aantal vragen gehoord en ik zal ook even op het amendement reageren. De heer Zuyderwijk vroeg of we na een jaar die voorwaarde voor
Verslag Sessiedebat RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer 23 januari 2025
5
zon op dak, zon eerst, kunnen evalueren. Dat is een toezegging. Dat is niet wat u bedoelde, zie ik aan uw gezicht. De VOORZITTER: De heer Zuyderwijk gaat dit nu even verduidelijken, gaat uw gang. De heer ZUYDERWIJK: Ja, tenzij dat wel de bedoeling was. Wat ik bedoelde is dat wij vinden dat de kaders voor wanneer daar wel of niet sprake van is nu best vaag zijn en het lijkt ons een goed idee om bij de eerste aanvraag te kijken hoe dit proces loopt, wanneer dit wel en niet wordt toegestaan, dat na een jaar te evalueren en dan eventueel de kaders aan te passen zodat aanvragers van tevoren al beter weten wanneer ze dit traject wel of niet kunnen aangaan. De VOORZITTER: Dat roept nog een vraag op, van mevrouw Bouwhuis van Forza! Mevrouw BOUWHUIS: Ja, meer zodat ik de heer Zuyderwijk goed begrijp, via de voorzitter. Ik denk dat ik de heer Zuyderwijk hoorde oproepen tot verduidelijking van wanneer het een uitzonderlijke situatie is. De VOORZITTER: Ik denk dat u dat goed hebt samengevat. Ik ga weer naar mevrouw Van der Meij, gaat uw gang.
Wethouder VAN DER MEIJ: Waarbij ik hoor 'we gaan het beleidskader toepassen zoals het nu voorligt en na een jaar kijken we welke aanvragen er zijn geweest, hoe vaak de voorwaarde dat eerst naar zon moet worden gekeken is gehanteerd en hoe dat is gegaan en als dat heel negatief uitpakt, is er dan de mogelijkheid om het beleidskader aan te passen?' Die toezegging kan ik u doen. Dan kom ik ook even bij de PvdA die zegt: wat willen we eigenlijk, willen we 241 kleine of microturbines of doen we het gewoon met één, anderhalve grote? Dat lijkt me een discussie die we heel binnenkort met elkaar gaan voeren bij een andere raadsvoorstel mijnheer Sidali. De VVD vraagt 'kan de ervaring…' Sorry, op het moment dat we met een omgevingsplan aan de slag gaan… We hebben inderdaad aangegeven dat we daarmee aan de slag willen en ik kan daarover nu al wel zeggen dat er nogal wat onderdelen in dat omgevingsplan moeten komen, dat dit veel effort vraagt en dat daar een wachtrij is. Dus voorlopig is dit plan daarvoor nog niet aan de beurt. Dat betekent wel dat we intussen veel meer ervaring kunnen opdoen en dat je die ervaring op het moment dat je het naar een omgevingsplan gaat schrijven wat mij betreft zeker moet meenemen, het lijkt me niet meer dan logisch dat je ervaringen meeneemt. Dan kom ik volgens mij al toe aan de vraag over het amendement dat is opgenomen.
Kijk, zonnepanelen op een dak zijn natuurlijk veel minder zichtbaar en hebben veel minder een landschappelijk effect, dus ik denk dat het niet zo gek is om te zeggen 'als het kan, ga dan eerst voor zon'. Daar zit mogelijk ook een financiële component aan omdat het goedkoper is, maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat het altijd goedkoper is want als je dak niet geschikt is voor zonnepanelen op dak en je eerst de dakconstructie moet aanpassen dan wordt het een heel ander verhaal en is misschien zo'n microturbine wel weer veel gunstiger. Kortom, u gaat dat amendement indienen en als ik even zo snel heb geteld dan vermoed ik zomaar dat dit het wel zou kunnen halen. Ik laat dat bij voorkeur bij uw raad, ik geef alleen mee dat die voorwaarde natuurlijk niet voor niets is opgenomen. Nogmaals, het heeft gewoon veel minder landschappelijke effecten en het heeft ook een ander effect op flora en fauna. Dat is de reden dat het is opgenomen en waar het echt, inderdaad wat ik zeg, heel ingewikkeld is omdat bijvoorbeeld een dakconstructie het niet aankan, zijn er uitzonderingsmogelijkheden nodig. Nog even één opmerking over PARK21 want die is ook nog gemaakt. De VOORZITTER: Voordat u verdergaat, ik zie dat uw vorige punt twee reacties oproept. We beginnen bij mijnheer Blom van het CDA.
Verslag Sessiedebat RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer 23 januari 2025
6
De heer BLOM: Er zijn nog meer ondernemers die een ander probleem met zonnepanelen ervaren of in ieder geval voorzien en dat is het brandgevaar en die daarom weigeren zonnepanelen op hun daken te leggen. Dat gevoel kunnen we eigenlijk niet wegnemen. De VOORZITTER: Volgens mij heeft de heer Salhi hetzelfde punt? De heer SALHI: Ja, hetzelfde punt en mijnheer Blom heeft het goed gezegd, maar volgens mij is er nog een ander probleem. Mensen moeten het gevoel hebben dat ze iets kunnen motiveren en ik hoor nu één motivatie die gaat over of je dak er wel of niet geschikt voor is, maar er zullen toch wel meer zaken spelen. Ik vind het ontmoedigend dat het op die manier wordt tegengehouden als mensen de wil hebben om iets te gaan doen, om eigen stroom op te wekken in dit geval. De VOORZITTER: Dat laatste was een opmerking. Mijnheer De Ruiter heeft nog een aanvulling hierop? De heer DE RUITER: Op mijnheer Salhi, maar dat is misschien iets voor de tweede ronde. Wat wordt er dan tegengehouden? Er wordt niets tegengehouden, microturbines bouwen mag maar zorg eerst dat je dak vol ligt met zonnepanelen. De VOORZITTER: Goed, we gaan eerst even terug naar de wethouder die de zorg van mijnheer Blom en mijnheer Salhi misschien gaat wegnemen. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter. Brandgevaar, ik kan me voorstellen dat dit ook een motivering is.
Kijk, ik noem hier een voorbeeld en dat wil niet zeggen dat dit het enige voorbeeld is of dat het een limitatieve opsomming is. Als iemand het kan motiveren… We vragen daarin niet een heel uitgebreid tot achter de komma nauwkeurig onderzoek, het gaat erom 'geef aan waarom' en daar volgt een beoordeling op. Nogmaals, ik snap wat u zegt en dat is ook precies de reden waarom ik het bij de raad laat. Het lijkt erop dat er een meerderheid voor dat amendement is en dan lijkt het me prachtig als de raad dat ook indient, ik geef alleen mee dat er gegronde redenen waren om die voorwaarde wel in het beleidskader op te nemen. Dan kom ik nog even bij PARK21, dat was de laatste. U zegt 'doe dat nou niet in PARK21'. Op heel veel plekken in PARK21 kan het ook niet, dat hebben we al opgenomen in het beleidskader, niet in de parkzone plus 30 meter, niet in de parklaag en het kan ook niet onder LIB-gebied. Dus er zijn al plekken in PARK21 waarvan we zeggen dat die een bepaalde waarde hebben die zo moet blijven, maar dat wil niet zeggen dat het helemaal nergens in PARK21 kan want PARK21 is nogal groot dus daar is ook zeker ruimte om het wel toe te passen. Dat was het volgens mij voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER: Nee, toch niet want mevrouw Bouwhuis heeft volgens mij nog een verzoek. Mevrouw BOUWHUIS: Ja inderdaad.
Ik merkte ook op dat het kader wat vage bepalingen omtrent bijvoorbeeld de afstand tot natuurgebieden en andere ecologische eisen heeft. Mijn vraag aan de wethouder is eigenlijk of dat in het beleidsstuk wat beter kan worden gespecificeerd. Het kader stelt bijvoorbeeld dat microturbines op voldoende afstand van beschermde natuurwaarden moeten staan, maar het geeft niet aan wat dat precies betekent en ik denk dat het voor indieners fijn zou zijn om dat soort kaders duidelijk te kunnen vinden. De VOORZITTER: Ik vind dat wel redelijk technisch, maar ik ga toch kijken of de wethouder daar iets over kan zeggen. Wethouder VAN DER MEIJ: Ja en nee want ik vind hem ook technisch. Hoe meer je dichttimmert hoe minder er kan, er zijn verschillende typen natuurwaarde waarmee je rekening wilt houden en daarvoor Verslag Sessiedebat RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer 23 januari 2025
7
gelden ook verschillende afstanden. Ik denk persoonlijk dat dit eigenlijk in het voordeel van de aanvrager is omdat je kunt motiveren en erover in gesprek kunt gaan. Als je het dichttimmert, kan er dus niets meer. De VOORZITTER: Aanvullend mevrouw Bouwhuis. Mevrouw BOUWHUIS: Als ik het goed begrijp, stelt het college dat hiermee bijvoorbeeld maatwerk goed mogelijk wordt gemaakt. De VOORZITTER: Dat is wel een politieke vraag. Mevrouw Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Exact. De VOORZITTER: Goed. Tot zover de eerste termijn, dan wil ik de tweede termijn starten. Ik had al een aanvraag van mijnheer De Ruiter voor een onderwerp in de tweede termijn, weet u hem nog? De heer DE RUITER: Ik denk het wel voorzitter, volgens mij ging het over de eis om daken vol te hebben met zonnepanelen voordat er toestemming voor een windturbine komt. Dat vindt onze fractie nou juist een van de charmes van dit beleidskader omdat, de wethouder zei het ook al, die veel minder verstorend zijn voor de omgeving dan turbines, ook al zijn het microturbines. Ik ben eigenlijk wel heel gelukkig met de inbreng van mijnheer Zuyderwijk van GroenLinks die zei 'ga nou gewoon van quitte, kijk dan na een jaar of er echt belemmeringen in dit plan zitten of dat mensen echt tegen dingen aanlopen en ga dan misschien nog een keer aanpassen'.
Wat de wethouder ook al zei, dat lijkt me veel beter dan het hele plan nu alvast met allerlei mitsen en maren en 'kan niet en mag niet' dicht te timmeren terwijl we nog helemaal niet weten hoe het uitpakt. Ik stel voor om het amendement van de ChristenUnie-SGP achterwege te laten en eventueel met mijnheer Zuyderwijk, met de fractie van GroenLinks, een amendement in te dienen om dan inderdaad... De wethouder heeft die toezegging al gedaan, om na een jaar te evalueren, daar is eigenlijk geen amendement voor nodig. De VOORZITTER: Ik denk eerlijk gezegd dat dit eigenlijk niet de opening van een debat is, vraagt u iets aan de collega's of herhaalt u de eerste termijn? De heer DE RUITER: Ja, maar mijn vraag aan de ChristenUnie-SGP en de anderen die dat zouden willen steunen is om dat amendement achterwege te laten, om de eis dat de daken eerst vol zonnepanelen moeten worden gelegd niet te doen en genoegen te nemen met de toezegging van de wethouder dat we na een jaar gewoon gaan evalueren, dat zou mijn vraag aan de collega's zijn. De VOORZITTER: Ik zie eerst de heer Zuyderwijk, gaat uw gang. De heer ZUYDERWIJK: Ja, ik moet blijkbaar een amendement maken voorzitter, daar sta ik even van te kijken, dat kwam in ieder geval niet in mijn inbreng naar voren.
Mijn punt was alleen dat de kaders voor wanneer dat wel en niet mogelijk is nu best wel vaag zijn en na een jaar te evalueren of dat duidelijker kan worden gemaakt. Dat was mijn pleidooi en verder denk ik dat we als partij gewoon even goed moeten kijken hoe we tegenover het amendement staan want we begrijpen het punt dat mijnheer Hekstra naar voren bracht zeker, maar het heeft natuurlijk ook impact op de omgeving ten opzichte van zonnepanelen, die afweging moeten wij intern nog even maken. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer De Ruiter.
Verslag Sessiedebat RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer 23 januari 2025
8
De heer DE RUITER: Ja, nog even op mijnheer Zuyderwijk. Mijn mond ging wat sneller dan mijn gedachten en volgens mij was ik terwijl ik sprak ook al met de wethouder tot de conclusie gekomen dat er helemaal geen amendement nodig is omdat de wethouder al de toezegging heeft gedaan dat ze dat na een jaar wil evalueren. Dat gedeelte van de vraag zou dan vervallen, maar dan blijft mijn vraag staan of partijen, collega's, ambtsgenoten hier, bereid zijn om af te zien van een amendement dat nu alvast dingen aan dit plan gaat dichttimmeren of veranderen. De VOORZITTER: Mijnheer Blom en dan mijnheer Bier. De heer BLOM: Ja, ik zie het juist niet als dichttimmeren als je de voorwaarde stelt dat je zonnepanelen op je dak moet leggen voordat je een molen bouwt dan timmer je juist de zaak dicht. Zeggen 'het maakt ons niet uit of er wel of niet zonnepanelen op jouw dak liggen, je mag een windmolen plaatsen of niet', lijkt me gewoon duidelijker en handiger. Als er eenmaal geld van die windmolenmachine binnenkomt, wordt de ondernemer vanzelf wel kien om er misschien nog zonnepanelen bij te leggen. De VOORZITTER: Ik zie dat mijnheer De Ruiter graag wil reageren maar laten we eerst even wat andere mensen ook aan het woord laten want u mag het punt ook weer afsluiten. Mijnheer Hekstra, gaat uw gang.
De heer HEKSTRA: Ik vind het mooi dat velen toch ook denken 'waarom zouden we die vrijheid aan iemand die hierin wil investeren ook al weet hij dat het relatief dure energie is om dit toch te realiseren, om dit mogelijk te maken' Ik zie de aanwezigheid van zonnepanelen niet alleen op een dak van een huis of een schuur, soms heb je ook een akker of een weiland vol zonnepanelen. Geven we met dit voorstel iemand als het ware indirect de vrijheid om zijn hele akker met zonnepanelen vol te leggen? Volgens mij niet, maar als we hiermee instemmen, geeft dit wel de suggestie dat we een voorkeur voor dit soort ontwikkelingen boven de microdingen hebben. Ik denk wel dat we hier nog even goed moeten afwegen wat we willen, ik wil in ieder geval mijn amendement op dit punt nog wel even in stand houden. De VOORZITTER: Dank u. Mijnheer Bier. De heer BIER: Ja, dank u wel. Misschien straks een tweede onderwerp om te bespreken en dat is het onderwerp 'en-en', maar als reactie op dit voorstel voor een amendement; we halen participatie uit het proces, een ondernemer weet wat goed voor hem is en kan een afweging maken of hij zonnepanelen en een windturbine nodig heeft, maar het heeft wel effect op de omgeving en eerst met zonnepanelen werken, geeft een zekere zekerheid aan de omgeving. De VOORZITTER: Dank u wel.
Het geluid is altijd heel gevoelig in deze zaal en mensen zitten heel dichtbij, dan wordt het heel snel te hard. Mevrouw Bouwhuis. Mevrouw BOUWHUIS Ja, er is natuurlijk ook een onderzoek gedaan door Sweco waarin de economische haalbaarheid is onderzocht en die stelt ook dat met zonnepanelen het meeste rendement kan worden gehaald, dus ik snap die suggestie van dit beleidskader wel. Toen ik het las, schrok ik eigenlijk wel want wij waren bang dat de gemeente allemaal beperkende eisen zou stellen aan mensen die hier initiatiefnemer van zouden willen zijn en een aanvraag willen indienen, maar de toezegging van de wethouder stelt mij eigenlijk toch wel gerust dat maatwerk mogelijk is. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Salhi, HAP. De heer SALHI: Ik weet niet of we nog zoveel tijd moeten hebben, nog een jaar wachten en dan moeten we gaan evalueren. Volgens mij moeten we volgens het akkoord over vijf jaar op 70% zitten. We hebben Verslag Sessiedebat RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer 23 januari 2025
9
eerder in de raad gezegd dat er wel een tandje bij mag, dat het wel wat mag versnellen. Het lijkt mij dat mensen gewoon een eigen keuze moeten maken en dat moeten we ook gewoon doen. Als ik ergens op een akker woon, een mooi gebied waar ik trouwens niet woon, dan zou ik dat misschien ook wel eerder overwegen, nadat ik denk 'ja weet je', laat mij die vrije keuze maar maken. Laten we dat niet voor die mensen bepalen, dan halen we in 2030 misschien die 70%. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Sidali, PvdA. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter. De woorden zijn mij een beetje uit de mond gehaald door de collega van de ChristenUnie-SGP. We hebben het allemaal over daken en zonnepanelen, we hebben het hier gewoon over flinke erven met flinke stukken grond en ik vraag me even af hoeveel zonnepanelen één zo'n microturbine zou zijn. Dat is een technische vraag, dat begrijp ik, maar ik heb daar wel een antwoord op. Dat zijn helemaal niet zoveel zonnepanelen als je daar gewoon naar kijkt, die zie je helemaal niet, echt niet op het dak en zeker niet als je ze ergens plaatst, het zijn gewoon twee, drie van die zonnepanelen. Dat is wat we aan die mensen vragen, voordat je begint aan de investering in zo'n microturbine, doe dan ook iets met zonnepanelen. De VOORZITTER: Ja, daar wil mijnheer Blom iets over zeggen. Een interruptie op u mijnheer Sidali, van mijnheer Blom.
De heer BLOM: Dat zijn misschien niet heel veel zonnepanelen, maar die stroom komt juist op een ander moment. Als die zonnepanelen niet leveren dan levert die windmolen juist, dat is een fijne bijkomstigheid van een windmolen. De heer SIDALI: Ja voorzitter, dat is natuurlijk… De VOORZITTER: Zal ik de voorzitter even zijn mijnheer Sidali. Mijnheer Sidali, u krijgt van mij het woord. Gaat uw gang. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter. Nee voorzitter, dat is precies wat ik ook zeg want dan haal je er maximaal rendement uit. Op het moment dat een zonnepaneel zijn werk doet, doet de microturbine even zijn werk niet want als het hartstikke mooi weer is dan is er als het goed is een beetje minder wind, dan doet het zonnepaneel zijn werk en de microturbine doet juist het werk wanneer er veel wind is. Dus het helpt elkaar alleen, het is echt raadzaam om en-en te doen. Echt, het is ondernemen. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Bier, dan mevrouw Linthorst en dan mijnheer Spijker. Mijnheer Bier. De heer BIER: Dank u wel voorzitter. Er werd even het angstbeeld geschetst dat we straks allemaal boeren hebben, agrariërs waarschijnlijk, die hun akkers vol zonnepanelen leggen. Nee, het gaat in dit beleidskader natuurlijk om zonnepanelen op dak, dat is sowieso al de voorwaarde. Dan gaat mijnheer Sidali over op één aspect van en-en.
Ja, als je zonnepanelen en een windturbine hebt dan neemt je zekerheid van eigen energievoorziening natuurlijk toe. We snappen ook dat je weinig aan zonnepanelen hebt als je bijvoorbeeld koelsystemen hebt, die draaien 's nachts door, zeker als je geen batterijen hebt. Een ander belangrijk punt van en-en zat een beetje in de tegenstelling 'willen we kleine turbines of willen we een paar grote turbines'. Je hebt echt en-en nodig want deze microturbines worden door een ondernemer geplaatst die de energie voor zijn eigen gebruik nodig heeft en die grote systemen zijn beschikbaar voor wat we coöperatief aan de rest van de inwoners willen aanbieden en die mensen hebben misschien ook zon op dak op hun privéhuis en misschien ook baat bij de zonnecarrés in de
Verslag Sessiedebat RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer 23 januari 2025
10
zonneparken die we daar aanleggen, maar in die grote molens zit de en-en, de energievoorziening en de zekerheid van de energievoorziening, we hebben ze allebei nodig. De VOORZITTER: Wilt u daarop reageren mijnheer Sidali? De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter. Dat is ook precies wat de heer Bier zegt, als je met die twee grote windturbines energie opwekt dan is het niet zo dat de ondernemer wordt afgesneden, dat is ook voor die ondernemer, dat is ook een huishouden in Haarlemmermeer. U zegt dat dit helemaal naar anderen gaat. Dat vind ik niet waar, dat verdelen we onder alle mensen hier in Haarlemmermeer. De VOORZITTER: Nog één reactie en dan ga ik door naar de volgende. Mijnheer Bier. De heer BIER: Ja, dank u wel. Inderdaad 2800 huishoudens, dat kunnen ook deze bedoelde ondernemers zijn. Ik geef u alleen mee dat als we alle energiebehoefte die we in Haarlemmermeer hebben willen dekken en we alle beschikbare daken vol leggen, mijn bierviltje in 2016 zei dat we dan nog 117 windmolens nodig hebben, grote windmolens. We hebben ze allebei nodig. De VOORZITTER: Mevrouw Linthorst, VVD. Mevrouw LINTHORST: Er is al heel veel gezegd en even als reactie ook op wat het college, de portefeuillehouder, over het amendement heeft benoemd. De VVD wil nog even kijken hoe we daarin staan. Goed om die verduidelijking te horen. De PvdA.
Mijnheer Sidali, via de voorzitter, u zei dat het juist goed is om de mensen te stimuleren om eerst voor zonnepanelen te gaan omdat de businesscase niet positief is. Ik denk niet dat we als gemeente op die stoel moeten gaan zitten, om vanuit dat perspectief mensen te gaan informeren, daartoe zijn ondernemers zelf wel in staat. Zo'n businesscase kan ook heel erg veranderen, die businesscase van toen kwam uit 2021-2022, dus wie weet is de tijd ook wel weer anders en zien we straks ook andere molens, dus microturbines. Dat is het eigenlijk. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Spijker, EEN Haarlemmermeer. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. Ik ben het volledig eens met zon op dak en wind op dak, prachtig, maar bij zonneakkers krijg ik echt huivergevoelens. Als ik die vol zie staan en ik zie Lijnden, Badhoevedorp en Schiphol... Oh, ik denk wat doe ik nu? Dank u wel. Daar komen naast alle zonneakkers ook heel veel paaltjes met van die dingen erop, dan wordt het wel heel onrustig in ons polderlandschap en ik hoop niet dat dit de ideeën worden want dan zullen we apart moeten amenderen van niet. Alstublieft. De VOORZITTER: Dat ligt nu niet voor, maar genoteerd. We zijn helemaal letterlijk het rondje afgegaan. Mijnheer De Ruiter, wilt u dit onderwerp afsluiten? De heer DE RUITER: Ja zeker voorzitter. Ik ben het helemaal met u eens als u zegt dat dit nu niet voorligt.
Als het gaat om zonnewoestenijen, als het gaat om megaturbines, ik vind het een beetje flauw om dat in deze discussie te mengen want dat zijn echt andere situaties, andere systemen, en als het gaat om kleinschalige microturbines voor eigen gebruik van de stroom die het stroomnet niet extra belasten dan kan de fractie van BVNL hier helemaal voor zijn. Ja, zonnepanelen op onverharde grond, dat mag duidelijk zijn daar is onze fractie, en dan sluit ik me aan bij mijnheer Spijker, faliekant tegen. We kunnen het hopelijk in elk geval eens zijn over dat het rendement van zonnepanelen beter is. Ik ben geen deskundige, maar ik vermoed dat de investering ten opzichte van…, dat niet alleen het stroomrendement, maar ook het financiële rendement beter is. Ik vind het geen onlogische eis en ik vind ook niet dat het de weg afsluit om windturbines te plaatsen. Nogmaals, ik ben helemaal blij met de Verslag Sessiedebat RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer 23 januari 2025
11
toezegging van de wethouder om na een jaar eventueel te evalueren en als blijkt dat ik ongelijk heb dan kan het beleidskader alsnog worden aangepast, dat hebben we nog altijd zelf in de hand. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we kijken of er nog meer onderwerpen in het debat te bespreken zijn. Heeft nog iemand iets ter bespreking in te brengen? Ik zie dat dit niet het geval is. Nogmaals, er wordt op 30 januari a.s. over gestemd en mocht er een amendement komen dan moet dat natuurlijk voor die tijd worden gedeeld. Ik wil u allen heel hartelijk danken voor uw aanwezigheid en uw bijdrage en ik sluit hierbij deze sessie. Dank u wel.
Verslag Sessiedebat RV Beleidskader microturbines Haarlemmermeer 23 januari 2025
12