Verslag 2024-12-12 Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024
Tekst van het document
VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 12 DECEMBER 2024 Onderwerp:
RV Najaarsrapportage 2024 & RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024
Voorzitter:
dhr. F. Sidali
De leden: dhr. M. Achterbergh, mw. B.M. Antolini, dhr. T.M. Beusenberg, dhr. S.J. Bier, mw. M.K. Denie, mw. A.E. Gumbert, mw. J.M. Hup, dhr. E.J. van der Peet, dhr. J.G. Rip, dhr. A. de Ruiter, mw. C.R. Smand, dhr. H.P. Spijker, dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen Griffier: dhr. M.H.H. Gerding Portefeuillehouders: dhr. C. El Idrissi, mw. C.F.M. van der Meij, mw. M.H. Ruigrok, mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven, mw. M.L. Sedee-Schuitemaker, mw. M. Steffens-van de Water, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek Inspreker: dhr. E. Hoogenboom
De VOORZITTER: Dames en heren, goedenavond, ik wil u verzoeken allen plaats te nemen. Welkom bij het sessiedebat inzake de raadsvoorstellen Meerjarenperspectief Investeringen najaar 2024 en de Najaarsrapportage 2024. Dit sessiedebat duurt tot 20.30 uur. Er heeft zich één inspreker aangemeld met wie we zullen beginnen voordat we beginnen met de eerste termijn. Ik wil de inspreker, de heer Hoogenboom, naar voren roepen. Welkom in ons middag en u kunt beginnen. U weet het, u heeft vijf minuten spreektijd. De heer HOOGENBOOM: Ik zal hem nog even wat hoger zetten. De VOORZITTER: Prima, als u maar niet naar de maan toe gaat. Gaat uw gang. De heer HOOGENBOOM: Zuinig op de tijd. Goedenavond. Even kijken of ik in beeld ben, niet dat het belangrijk is, maar toch. Ik kijk niet zo vaak naar mezelf. De VOORZITTER: De tijd loopt hè? De heer HOOGENBOOM: Ja, de tijd loopt. Ik zal me even kort voorstellen. Ik ben Erik Hoogenboom. Ik woon in Nieuwe Meer. Ik ben vanaf het begin met… Dat is het onderwerp waar ik wat vragen over wil stellen of mijn zorgen over wil uiten. Dat zijn de SMG-gelden. Bij het bestemmingsplan in 2008 hebben wij de SMG-gelden toegewezen gekregen voor een fietspad. Nou, het zal u niet verbazen dat dat niet helemaal doorgegaan is. Daar ga ik het niet over hebben. Vervolgens zijn in 2013 de SMG-gelden en de stichting overgedragen aan u, met zijn allen, aan de gemeente.
Daar is gelukkig toen gezegd dat van de SMG-gelden voor het fietspad € 1,08 miljoen beschikbaar en geoormerkt was voor Nieuwe Meer. Prachtig. U heeft misschien ook wel een keer een artikel over mij gelezen want ik doe samen met mijn buurman het veerpontje Ome Piet. Dus ik spreek nogal wat mensen in de buurt. Mogelijk heeft u in het Haarlems Dagblad vorig jaar gezien dat wij subsidie geweigerd hebben. Dat was omdat het uit de SMG-gelden zou komen. Dat vonden wij niet passend voor het doel want het veerpontje is van mijn buurman en mij Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
1
en daar zijn die SMG-gelden niet voor bedoeld. Afgelopen week hebben wij binnen de buurtvereniging een ingelaste vergadering gehad over ons buurthuis. Dus buurthuis Rehoboth, u waarschijnlijk bekend want u heeft er een gemeentelijk monument van gemaakt. Daar zijn we trots op. Maar ja, dat betekent dat we er zuinig op moeten zijn en dat we het toekomstbestendig moeten maken. Daar was die avond over ingelast. Alle bewoners waren uitgenodigd en er waren een heleboel mensen gekomen omdat we dat belangrijk vinden. Alleen werd daar tot verbazing… Er is een uitgebreid plan gemaakt in overleg met de Monumentencommissie want het is een monument, dus daar moet je aan voldoen. Er is een plan gemaakt voor rond de € 225.000,00. Dat is veel maar het buurthuis is voor ons vergelijkbaar met het raadhuis voor u. Dan valt die € 225.000,00 nog wel mee. Afgezet tegen die € 1,08 miljoen en het feit dat het buurthuis Rehoboth op de wensenkaart staat die opgehaald is in de buurt en de functie die het buurthuis heeft, denk ik dat die € 225.000,00 wel meevalt. Maar tot mijn grote verbazing, en dat is de reden dat ik hier mijn zorg kom uitspreken, had het bestuur het erover dat wij het met € 150.000,00 moeten doen. Ja, daar word ik stil van. Waarom? Omdat ik in de najaarsrapportage zie dat er voor 2024 € 250.000,00 opgeschreven staat en volgend jaar, of even niet, maar in het jaar daarna ook weer.
Bij elkaar geteld zou dat de helft van ons budget kunnen worden, want dan praat je over € 500.000,00. Op pagina 24 in de najaarsrapportage kunt u die cijfers teruglezen. Nou, ik maak me daar heel erg zorgen over en ik denk eigenlijk dat daar een fout of een vergissing begaan is. Want als ik € 150.000,00 krijg terwijl er € 250.000,00 gereserveerd staat, dan denk ik 'waar gaat het fout?' en 'hoe belangrijk vinden we met zijn allen een buurthuis?' Ik heb al aangegeven, ik ben van het begin af aan bij die SMG-gelden betrokken geweest. Ik denk dat ik wel een klein beetje weet hoe dat besteed zou kunnen worden. Degenen die mij misschien ook wel eens over het fietspad hebben gehoord en over alle zaken en de correspondentie die daarover geweest is… En zelfs over het totstandkoming van het bedrag want ik heb toen samen met de planoloog voor het bestemmingsplan, bij Stichting Mainport en Groen de gelden gereserveerd gekregen. Dan is het jammer als ik nu zie dat we op deze manier, met een mogelijke vergissing, want ik denk dat het een vergissing is, in de problemen komen.
Want het houdt in dat als wij ons plan moeten gaan aanpassen van € 225.000,00 naar € 150.000,00, dat we moeten kijken naar 'moet ik dan wel of niet het buurthuis rolstoeltoegankelijk maken?' of moet ik dan wel of niet dubbel glas nemen? Ik kan die keuzes niet maken, maar het is wel van belang want het is ook het stembureau waar onze buurtbewoners komen om op u te stemmen en de andere stemmingen te doen. Ook alle informatieavonden worden daar belegd, over bestemmingsplanwijzigingen, et cetera. Dus het is een heel sociaal belangrijk plan. We willen het vergroenen en dat past ook naadloos in de SMG-doelstellingen. En dan denk ik: hopelijk kunt u me helpen. Want ik, maar met mij heel velen, en de wensenkaart die helaas niet meer terug te vinden is op uw website – die is eraf gevallen voor het deel Nieuwe Meer en dat is jammer, want daarin kan je ook zien wat er verder nog staat… De VOORZITTER: U mag afronden mijnheer. De heer HOOGENBOOM: Ik zou graag horen – en u heeft meer cijfers of meer inzicht in cijfers – of er dan iets anders van die € 250.000,00 gedaan zou moeten worden. Ik weet het op dit moment niet. Ik heb wel wat vermoedens. Maar mijn tijd zit erop, dus misschien gaat u het nog vragen. De VOORZITTER: Dank u wel. We gaan eens even kijken of er nog wat vragen zijn aan u. Ik begin met mevrouw Smand. Gaat uw gang.
Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter, dank u wel mijnheer Hoogenboom voor uw verhaal. Ik ken het buurthuisje. Prachtige locatie, prachtig huisje, zeker. Heeft u nadat u hierachter bent gekomen al contact opgenomen met de gemeente om te vragen 'is er een foutje gemaakt of is er iets anders gebeurd?' om Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
2
duidelijk te krijgen waar dat verschil door veroorzaakt wordt? De heer HOOGENBOOM: Daar ben ik helaas niet toe in staat geweest, want de buurtbijeenkomst was afgelopen maandag 9 december en dat was wel heel erg kort dag. Inspreektijd aanvragen vond ik op dit moment even belangrijker. Ik verwacht ook, zeker als bestuursleden en buurtbewoners dit volgen – ik heb die vraag daar ook in de vergadering geuit – dat er uit het bestuur ook wel een vraag deze kant op komt. Maar mogelijk heeft degene die over die centen gaat dat al zo duidelijk zwart-op-wit gezet. Maar dat was mij niet duidelijk. De VOORZITTER: Bedankt voor het antwoord, dan had ik de heer Achterbergh en daarna mevrouw Denie. Ik ga even ophalen of er nog meer waren. Mijnheer Spijker en mijnheer Vermeulen. En mevrouw Gumbert. Dan hebben we ze allemaal wel gehad, hè? Ja, oké. Goed, mijnheer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Dank u wel voorzitter. Dank u wel voor het inspreken en mijn vraag in het verlengde van de vraag van mijn collega van D66 is: in 2022 was er een infobijeenkomst, daar was de gebiedsmanager bij. De gebiedsmanager is ook het eerste aanspreekpunt van onze informatievoorziening. Heeft u daar contact mee gehad? De VOORZITTER: De heer Hoogenboom.
De heer HOOGENBOOM: De gebiedsmanager heeft regulier overleg met het bestuur van de buurtvereniging en die overleggen woon ik niet allemaal bij want ik ben geen bestuurslid meer. Ik ben zogezegd een beetje de bemoeial van de buurt. Maar dat had u wel begrepen, denk ik. De VOORZITTER: Mevrouw Denie, u mag uw vraag stellen. Mevrouw DENIE: Ja dank u wel. Mijn collega's hebben zojuist al het gras voor mijn voeten weggemaaid. Fijn dat u komt inspreken. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Spijker. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. Mijnheer Hoogenboom. Zijn er nog andere plannen voor zover u weet die zouden kunnen gebeuren in de Nieuwe Meer met het geld? De VOORZITTER: De heer Hoogenboom. De heer HOOGENBOOM: Zoals ik al zei, is er een wensenkaart. Maar op die wensenkaart staat een aantal dingen en iets dat wel op de wensenkaart staat, maar nog niet geoormerkt is in de SMG-gelden, is dat er recent een aanvraag is gedaan voor een mindervalidensteiger. Ik verwacht niet dat dat € 100.000,00 moet kosten. Ik vraag me überhaupt af, maar dat wordt een ander hoofdstuk, of die steiger daar midden onder de Buitenveldertbaan, waar geen parkeerplaats is, moet komen. Dan denk ik dat je beter de steiger voor ons buurthuis invalidentoegankelijk kunt maken. Dan kunnen, als we de verbouwen mogen uitvoeren zoals gewenst, de invaliden ook bij ons van het toilet gebruikmaken.
De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer De Ruiter. De heer DE RUITER: Ja dank u voorzitter en dank ook aan de inspreker voor het inspreken. Voor een deel heeft mijnheer Spijker het gras al voor mijn voeten weggemaaid. Want mijn vraag was eigenlijk, en dat heb ik even gemist, zei u nu aan het eind dat u wel een idee had waar het geld aan besteed zou Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
3
kunnen worden? Of dat u wel een idee had waar het mogelijk al voor bestemd is of waar het heen zou gaan, volgens u? De VOORZITTER: Er wordt heel wat gras gemaaid in de winter. De heer Hoogenboom. De heer HOOGENBOOM: De bestemming voor het buurthuis is een concreet voorstel. De rest, dat die steiger er komt, heb ik zelf geconcludeerd uit het feit dat op de wensenkaart staat dat er een mindervalidensteiger in Nieuwe Meer zou moeten komen. En voor de rest staan er heel veel wensen op, onder andere speeltoestellen op het fortterrein. Dat is een terrein bij ons, maar dat wordt een onmogelijke zaak. Dat weet de buurt en dat weet de gemeente en de gebiedsmanager ook. Maar dat ligt nog zo ver van ons af dat dat niet in de najaarsrapportage van nu al opgenomen kan staan. Dat bestaat niet. Daarom weet ik niet waar het verschil van € 150.000,00 of € 250.000,00 uit ontstaat. En ik hoop eigenlijk dat u, als u het wel weet, of de degene die die centen beschikbaar stelt, dat met ons deelt. Want uiteindelijk is het geld dat de Nieuwe Meer mag besteden. Want het is een budget wat wij van SMG gekregen hebben en dat wel bij u staat, maar even voor de duidelijkheid, dat staat er al vanaf 2008. Alleen met de rente al zouden we nu genoegen moeten nemen. Dat staat er vanaf 2008. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik door naar de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, dank u wel.
Mijnheer Hoogenboom, ik heb naar u geluisterd. Het begint me een klein beetje duidelijk te worden. Ik weet nu dat er een potje van € 1,08 miljoen van de SMG-gelden is. En daar wordt nu € 250.000,00 van afgeboekt in deze najaarsrapportage en daar krijgt u, althans, dat idee heeft u, maar € 150.000,00 van. Eigenlijk vraagt u: wat is er met die andere € 100.000,00 gebeurd? Als dat uw vraag is, dan wil ik die ook nog aan het college stellen. De heer HOOGENBOOM: Ja. Daar wringt de schoen. Als die € 100.000,00 staat toegezegd voor als de verbouwing onverhoopt uitloopt… We gaan een monument opknappen en als daar straks iets uit de hoge hoed komt, gaat de buurtvereniging failliet. Want dat verschil hebben we niet. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan tot slot mevrouw Gumbert en dan kunnen we nog wat vragen stellen aan het college. Eerst mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Ja dank u wel, voorzitter en mijnheer Hoogenboom, dank u wel. Als ik het goed begrijp heeft u die € 225.000,00 aangevraagd en heeft u over die € 150.000,00 maandag in die bijeenkomst gehoord. Is daar een officiële bevestiging van? Of hoe is dat gegaan? Heeft u dat geld, die € 225.000,00 zo aangevraagd, of was dat alleen nog een wens? De VOORZITTER: De heer Hoogenboom.
De heer HOOGENBOOM: Die € 225.000,00 is het kostenplaatje dat in overleg met de Monumentencommissie en een aannemer die ervaring heeft met een monumenten als offerte in de basis is ingediend. Want dat is het goede plan. Nog los van overschrijdingen. En vervolgens is er van de andere kant, vanuit de SMG blijkbaar een toezegging voor maar € 150.000,00 gedaan. Ik denk dat het op een vergissing berust want je kunt toch niet zomaar € 100.000,00 verschillen? Dat kan toch niet? En zeker niet als het in de cijfers staat. Dus dat is eigenlijk de reden dat ik denk 'er zal een vergissing begaan zijn en het moet inderdaad € 250.000,00 zijn'. Want dan heb ik € 225.000,00 plus € 25.000,00 als eventueel overschrijdingsbudget. De VOORZITTER: We moeten echt even oppassen dat we nu niet hier heel lang op doorgaan, dus Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
4
iedereen heeft zijn vraag gesteld. Maar de tijd is ook… Het is hun tijd. Ze gaan er zelf over, maar er moet nog een debat plaatsvinden. Mevrouw GUMBERT: Voorzitter, ik wil graag alleen nog een vraag hierover aan het college stellen. De VOORZITTER: Ja, natuurlijk. Maar dat dat gaan we nu doen. Dat gaan we doen in de volgorde: de heer De Ruiter, de heer Vermeulen en mevrouw Gumbert. Even kijken. Niemand meer? Dan dank ik u hartelijk, mijnheer Hoogenboom voor het inspreken. De heer HOOGENBOOM: U ook allemaal bedankt. Ik wens u veel wijsheid. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer De Ruiter, gaat uw gang met uw vraag aan het college. De heer DE RUITER: Dank u voorzitter. Als ik de vraag stel, ben ik bang dat het college meteen zegt 'maar dat is een technische vraag en daar had je eerder mee moeten zijn'. Maar ik wil dan wel graag het college verzoeken om de inspreker een antwoord te geven: is er sprake van een vergissing of is het geld op een andere manier bedoeld of bestemd? De VOORZITTER: Ik kijk even naar het college, zullen we ze allemaal even ophalen en het dan in één keer doen? Ja, zo is dat. Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, dank u wel. De inspreker gaf het al een klein beetje aan. Zoiets moet natuurlijk gebaseerd zijn op een vergissing.
Ik wil alleen van het college horen op welke manier bedragen worden afgeboekt als daar geoormerkt geld staat en of er bedragen worden afgeboekt die niet worden toegekend. Dat is mijn vraag. De VOORZITTER: Prima. Mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Ik wilde eigenlijk alleen aan het college vragen of het een overzichtje kan geven van de bestemmingen van die € 250.000,00 die in de najaarsrapportage staan omdat wij verder alleen dat getal hebben dat blijkbaar niet voldoende is uitgesplitst. De VOORZITTER: Prima. Wie van het college? Mevrouw Sedee, gaat uw gang. Wethouder SEDEE: Dank u wel voorzitter. Mijnheer Hoogenboom, fijn om u weer eens te zien en dank voor alle vragen. Laat ik hiermee beginnen. In 2022 is er gesproken over de verduurzaming van het huisje, het monumentje. Daar is toen € 100.000,00 voor toegekend. Vervolgens is er inderdaad een plan gemaakt en is er gekeken 'wat zijn dan de kosten voor de verduurzaming?' Die waren substantieel hoger. Dat was – ik weet niet precies hoeveel, maar heel veel – iets van € 225.000,00, geloof ik. Toen hebben we daarover gesproken en hebben we gezegd 'weet je wat? Dan doen we € 150.000,00 maximaal', want de verduurzaming past niet helemaal binnen de voorwaarden van de SMG-gelden.
Dan zijn er ook nog andere zaken besproken in de loop van een aantal jaren, namelijk 'wat zijn de wensen van de buurt om nog andere dingen aan te vragen voor de SMG-gelden?' Ik ken de wensen van de inwoners wel. Er is namelijk naar voren gekomen dat men graag een mozaïekpad wilde. Steigers, waar al over is gesproken, vogelhuisjes, wandelpaden en uitkijkpunten door de ecozone in de bovenlandjes van de groene as op de gronden van Schiphol. Een trap naar de vernieuwde Oude Haagse Brug, ecoverbindingen en trappetjes in de Ringvaart. En ik kan wel meedelen dat bijvoorbeeld de steiger al in de planning staat. De gesprekspartner is, zoals mijnheer Hoogenboom al aangaf, niet Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
5
meer mijnheer Hoogenboom want die is inderdaad geen lid meer van het bestuur, maar wel van de vereniging. En daar is regelmatig contact met de vereniging. Ik kan natuurlijk een overzichtje geven van hoe de gelden zijn bestemd. Uiteraard. Dat zeg ik u toe, voorzitter. De VOORZITTER: Prima, ik denk dat daarmee aan het verzoek wordt voldaan, helemaal goed. Dan gaan we aanvangen met de eerste termijn waarvoor u spreektijd heeft. U houdt, zoals bij een sessiedebat gebruikelijk is, uw betoog achter het spreekgestoelte. Interrupties kunt u doen bij de interruptiemicrofoons die hier in het midden staan. En ter afronding van de eerste termijn zal de wethouder dan wel wethouders reageren op gestelde vragen. Technische vragen behoren niet tot de mogelijkheden en deze heeft u eerder kunnen stellen. In dit debat is er ruimte voor politieke vragen. In de tweede termijn is er ruimte voor vrij debat. Even kijken. Voor dit debat is via raadsinformatie een motie verspreid namens de fracties PvdA en GroenLinks en deze zal door deze fracties worden besproken. Eventuele indiening van deze motie kan volgende week. Eens even kijken, wie mag ik als eerste het woord geven? De heer Vermeulen, gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter. Nog twee weekjes en het jaar is alweer voorbij. Het is de tijd van het jaar dat het college de najaarsrapportage presenteert.
In de najaarsrapportage van 2024 rapporteert het college aan de raad over de uitvoering van beleid en onvermijdelijke afwijkingen in 2024 ten opzichte van de programmabegroting en/of de Voorjaarsrapportage 2024. En waar nodig doet het voorstellen om de begroting te wijzigen voor die laatste veertien dagen. Zo voorkomen we dat in de jaarstukken baten en lasten worden verantwoord die niet door de raad zijn geautoriseerd en daarmee onrechtmatig zijn. Dat klinkt eigenlijk een klein beetje als het straatje schoonvegen. En dat vinden wij dus een klein beetje kletskoek want de raad kan niets meer bijsturen en dus blijven tientallen miljoen onaangeroerd op de plank liggen. Is dat dan de taak van de raad, voorzitter, half december voorstellen autoriseren zodat het college rechtmatige jaarstukken kan opleveren halverwege 2025 en de raad ook dan weer achter de feiten aan hobbelt? Vanavond stemmen over de eerste wijziging op de financiële verordening waarmee dit rijkelijk laat informeren van de raad als tijdig kan worden omschreven, zodat de accountant daar niet over hoeft te rapporteren. En dat scheelt weer lastige vragen, voorzitter. De tientallen miljoenen bleven vervolgens onbesteed.
Waarom, voorzitter, zo vraagt de fractie van Forza! zich af, zit de raad altijd aan het einde van de pijplijn als het om informatievoorziening gaat? Met welk nut nemen wij de najaarsrapportage tot ons? Wij sturen op beleid, dat kunnen we niet meer, dus waarom laten we hier met zijn allen weer anderhalf uur van ons leven voorbijtikken? De raad behoort op hetzelfde tijdstip over dezelfde informatie te beschikken als de rest van de organisatie. Dat is tijdig. Genoeg daarover, nu hebben we het Strategisch perspectief investeringen. Die doen we tenslotte tegelijkertijd. Als ik in de opsomming van het Strategisch perspectief investeringen kijk, staan we heel even stil bij de bibliotheek in Nieuw-Vennep. Deze zou moeten verhuizen naar het nog te bouwen Marktgebouw. Met deze verhuizing is een uitgaven van € 3,8 miljoen gemoeid. Een veelvoud van het bedrag waarvoor het al reeds gevestigd had kunnen zijn in het veel grotere Marktgebouw dat er – dat is de constatering van Forza! – door wanbeleid nooit is gekomen. Hoe zeker is het dat de bibliotheek er nu wel gaat komen? Want de verhuizing van de bibliotheek naar het in onbruik geraakte gebouw van C. is tenslotte een denklijn om tot noodzakelijke ombuigingen te komen.
De fractie van Forza! heeft in het dossier Marktgebouw sinds 2008 kunnen volgen hoe een alsmaar weifelend gemeentebestuur daardoor ontwikkelingen in Nieuw-Vennep met inmiddels anderhalf decennium heeft weten te rekken. Gaat het college, misschien in staat om te leren, door op dezelfde weg of blijft het dezelfde fouten Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
6
maken? Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Vermeulen en dan gaat het woord naar mevrouw Gumbert. En uiteraard bedoelt mijnheer Vermeulen met 'vandaag stemmen we' dat we vandaag spreken over het raadsvoorstel, want dat is wat we doen. Mevrouw Gumbert, gaat uw gang. Mevrouw GUMBERT: Voorzitter, heel graag had ik hier gestaan om complimenten uit te delen. 'Geweldig', zou ik dan zeggen, 'wat staan we er weer goed voor. Jammer van het ravijnjaar, maar hé, het gaat nu ontzettend goed. Meer dan € 23 miljoen over, dat is mooi!' Maar zo mooi vindt GroenLinks het niet. De gemengde gevoelens waarover in het stuk gesproken wordt, zijn zacht uitgedrukt. Zo veel geld overhouden en straks toch bezuinigen? Dat is gewoon een slecht verhaal. Bij de voorjaarsrapportage was het € 8,5 miljoen. Nu is het ruim € 15 miljoen en de standlijn is 31 augustus dus daar blijft het vast niet bij. Wij verwachten dat het saldo bij de jaarstukken nog een stuk hoger zal zijn. Geld dat niet meer uitgegeven kan worden in 2024, het jaar waarin het begroot was. Want 2024 is al bijna voorbij. En weet u waar GroenLinks vooral van baalt? In juni dit jaar bespraken we de Jaarstukken 2023. Toen hadden we ook veel minder uitgegeven dan de bedoeling was. De raad heeft toen onze motie aangenomen met de titel Inzicht in investeringen, want de raad wil graag weten welke keuzes er worden gemaakt.
Wat doen we als we meer plannen hebben dan we waar kunnen maken? Welke plannen geven we dan voorrang en wat doen we juist voorlopig niet? Maar we hebben dit hele jaar niets gehoord over die prioritering. En voor 2024 is het te laat, want ik zei het al, 2024 is voorbij. We schuiven tientallen miljoenen door. Maar kunnen we dat geld volgend jaar dan wel besteden? Volgens het SPI investeren we dit jaar € 84 miljoen. Vorige jaren was het zo'n € 70 miljoen. Maar voor 2025 en 2026 is er € 140 miljoen gepland. Gelooft u het zelf? Dat is toch gewoon wensdenken? Wat hebben onze inwoners aan luchtkastelen als er harde bezuinigingen voor de deur staan? Ik blijf het toch zeggen: we moeten niet fantaseren, maar realistisch begroten. Weten welke plannen we echt kunnen uitvoeren betekent ook weten welke bezuinigingen we niet hoeven te doen. En daarom herhaalt GroenLinks de oproep: informeer de raad eerder, zorg dat de raad weet welke keuzes er gemaakt moeten worden. Hopelijk beseft het college nu wel hoe belangrijk dit is voor onze fractie en voor de hele raad. Hopelijk brengt het nieuwe jaar nieuw politiek elan. Daarmee kom ik bij een ander punt. GroenLinks vindt dat er ook nieuw elan nodig is als het over het klimaat gaat. Onze duurzaamheidsdoelstellingen gaan we waarschijnlijk niet halen. Wij vinden dat er meer moet gebeuren, maar het gaat niet alleen om onze idealen.
Dit is al verplicht voor bedrijven en voor overheden wordt het ook verplicht. Dus het is niet meer dan logisch dat wij rapportages over onze duurzaamheidsdoelstellingen op moeten nemen in de P&C-cyclus. Voor de tweede termijn gaan we graag in gesprek over onze motie die daartoe oproept. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Gumbert, dan ga ik naar mijnheer Spijker. De heer SPIJKER: Voorzitter, EEN Haarlemmermeer ziet een voordelig saldo van € 23,6 miljoen. Dat is netjes, maar wel gerealiseerd met enkele incidentele voordelen. Toch hebben we ook een aantal kritische opmerkingen. Ten eerste, de SMG-gelden, ze zijn net al benoemd de EFRO subsidievoor Nieuwe Meer. Deze gelden zijn geoormerkt geld en moeten wel aan dit buurtschap worden besteed. De verduurzaming van het buurtgebouw Rehoboth is een belangrijk project voor deze buurt. Dus dat moet volledig worden gesteund, alstublieft. Dan woningbouw en kapitaalmarkt. De gemeente heeft veel woningbouwprogramma's voor de komende Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
7
jaren. Complimenten. Maar dit vraagt wel om investeringen met heel veel geld. En het geld, de kapitaalmarkt, is onzeker met heel veel variabele rentestijging. Dus voorzitter, houd een voorzichtig kapitaalbeleid, alstublieft. Dan de strategische investeringen. Ringdijk en Ringvaart. Voorzitter, het is een heel vreemde situatie dat het groot onderhoud van de Zwanenburgerdijk is geannuleerd. Uit navraag bij de voorzitter van de dorpsraad van Zwanenburg blijkt dat men al jarenlang vraagt om een groot onderhoud. Dus hoe is dit mogelijk? Dan de nieuwbouw van het Aventis College. Dat heeft nu al te maken met een stroomtekort door een vertraagde oplevering van het onderstation met twee jaar. Prachtig dat batterijen en aggregaten worden ingezet, maar wij betwijfelen of dit voldoende is om straks een school voldoende stroom te leveren. Dit is echt een probleem. Dan het gemeentehuis. Ook hier ziet EEN Haarlemmermeer duidelijke risico's. Zal bij de aanbesteding een betaalbare bouwer/ontwikkelaar worden gevonden of moeten we straks instemmen met weer een grote kredietaanvraag? Last but not least, ook de netcongestie zal voor grote problemen zorgen bij de ingebruikname van het nieuwe gemeentehuis straks.
Dus hoe zitten we straks in een pracht van een gebouw maar hebben we niet voldoende stroom? Gaan we dan terug naar de oude tijd, naar de oertijd? Misschien moeten we het dak toch maar vol plaatsen met zonnepanelen en, ik noem ze maar even, verticale windmolens. Dit was het, dank u wel. De VOORZITTER: Ook bedankt, mijnheer Spijker. Dan gaan we naar mijnheer Sulmann. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. Tja, de najaarsrapportage. Zeven weken geleden bespraken we hier de programmabegroting waarbij 2024 een verwacht resultaat zou geven van € 8,5 miljoen positief. Zeven weken later blijken we € 15 miljoen meer over te houden en is de verwachting dat we 2024 afsluiten met een positief resultaat van € 24 miljoen. Nu zijn raadsleden helaas gewend om te zeilen, waarbij we achteraf pas weten hoe de wind waaide. Maar hier is het verschil tussen een briesje en een tropische storm wel erg groot. Maar niet getreurd, de meest recente cijfers, de decembercirculaire, bespreken we vanavond niet, dus wie weet, wordt het nog windstil. We zullen het achteraf weten. Even terug naar de inhoud. Op dit moment is de verwachting dat we 2024 met € 24 miljoen positief afsluiten.
Hierover hebben we eigenlijk maar één vraag: hoeveel van dit ruime, positieve verwachte resultaat in 2024 kunnen we inzetten als verzachting voor de komende ravijnjaren? En de politieke vraag: is het college bereid dit eventuele bedrag te gebruiken om de ombuiging te verzachten? We horen het graag. Afsluitend voorzitter, wederom blijken controles financieel zeer interessant: de controle op de collectieve verzekeringen levert ook in 2024 weer € 400.000,00 op. Maar ook de controle van Consensus op leegstaande niet-woningen die blijkbaar dus niet leegstonden, levert weer geld op. Maar het kan nog gekker. Doordat we als gemeente onvoldoende controleren lopen we wellicht € 750.000,00 aan leges mis. En als klap op de vuurpijl lopen we waarschijnlijk ook nog € 1,4 miljoen aan leges mis omdat we niet of te traag factureren. Opbrengsten die wel gebudgetteerd zijn, dus hoe gaat het college met dit risico van bij elkaar € 2,1 miljoen om? Kunnen we dit inderdaad niet incasseren en dus minder opbrengsten verantwoorden en dus meer ombuigingen tegemoetzien? Het is toch vreemd dat we de discussie voeren over de ombuigingen, terwijl er blijkbaar veel geld misgelopen wordt door iets simpels als tijdig een factuur versturen? Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel dan gaan we naar mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Dank u voorzitter.
In verband met de korte spreektijd richt ik mij voornamelijk op Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
8
de regiodeal MRA-West. Een investering van € 40 miljoen, waarvan € 20 miljoen afkomstig is van het rijk. Hoewel dit lijkt te streven naar brede welvaart en verbetering van de leefomgeving roept het belangrijke vragen op over rechtvaardigheid, effectiviteit en gevolgen voor onze autonomie. Onze gemeente draagt € 19,1 miljoen bij, grotendeels voor PARK21. Het is echter onduidelijk hoe dit zich verhoudt tot andere prioriteiten, denk aan infrastructuur of sociale voorzieningen, en of dit leidt tot verdringing van middelen. Transparantie is daarom essentieel. De raad moet duidelijk inzicht krijgen in de kosten en voordelen voor Haarlemmermeer. De ambities, vergroening en gezondheidsverbetering zijn nobel, maar het beschikbare budget roept twijfels op. Vergelijkbare programma's kampen vaak met bureaucratische rompslomp en inefficiënte besteding. Ook blijft onduidelijk of kwetsbare wijken zoals Graan voor Visch of Hoofddorp-Noord daadwerkelijk profiteren. Zijn er meetbare doelen vastgesteld? En hoe representatief is de betrokkenheid van inwoners via de GO! methode? De samenwerking binnen de MRA roept überhaupt zorgen op. We moeten voorkomen dat de gemeente gedwongen wordt haar eigen beleidsprioriteiten aan te passen aan de agenda van de MRA.
Hoe wordt onze zeggenschap over de besteding van middelen gegarandeerd en blijven lokale belangen leidend? Voorzitter, FVD is zeer kritisch wat betreft de regiodeal. Succes hangt af van transparantie en eerlijke verdeling van middelen en het waarborgen van onze autonomie. FVD roept het college en de raad dan ook op om deze deal kritisch te blijven volgen en duidelijke eisen te stellen. Dank u voorzitter. De VOORZITTER: U ook bedankt, dan ga ik naar mijnheer De Ruiter. De heer DE RUITER: Voorzitter. Dank u wel. Over de najaarsrapportage hoeven we het niet te hebben. De fractie van Forza! heeft al aangegeven dat er nu niets meer bij te sturen valt. En dat klopt. De raad mag volgende week tekenen bij het kruisje om de bedragen te autoriseren. In mijn day job, de wereld van de offshore en de aannemerij, noemen we dat in onvervalst Nederlands kloten klaren. Dan voor wat betreft het strategisch perspectief. Het ravijnjaar ziet er nog altijd dramatisch uit natuurlijk, maar met de manier waarop dit college begroot, kan dat dus ook weer tientallen miljoenen anders uitpakken. Dat kan, als u dit positief wilt noemen, in positieve zin zijn zoals nu gebeurt, dat er miljoenen overblijven. Maar het kan natuurlijk ook andersom uitpakken en dan komt er bovenop de € 11, € 12 miljoen negatief wellicht nog € 10, € 15, € 20 miljoen bij.
Dus wat moeten we ermee? Ten slotte voorzitter, vraag ik me af hoe het kan dat Schiphol en Strukton in hun boeken een mogelijke claim van tientallen miljoenen euro's hebben staan, maar ik die volgens mij niet terugvind in de stukken van de gemeente. Dus komt dat op enige manier uit een dekkingsreserve of is daar op enige manier een reservering voor gemaakt? Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, dan ga ik naar mijnheer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Ik was niet snel genoeg voorzitter, hij was al weer uitgelogd. Dank u wel voorzitter. De VVD heeft twee doelen als het gaat om de gemeentelijke financiën. Allereerst moet natuurlijk het huishoudboekje van de gemeente op orde zijn. De inkomsten en uitgaven moeten in balans zijn. Als er meer uitgegeven wordt dan er binnenkomt, dan moeten we als raad bijsturen. Eerst kijken naar de uitgaven en dan pas naar de inkomsten. Daarnaast is regeren vooruitzien. Vooruitkijken is dus ons tweede doel. Een prognose of schatting is natuurlijk handig, maar te vaak wijkt de werkelijkheid teveel af. Daarom is goed en grondig begroten van belang. Als we dan kijken naar de najaarsrapportage… Dan wacht ik even, want ik krijg een interruptie voorzitter. De VOORZITTER: Nou, het is dat u het zelf zegt. Dan gaan we naar mevrouw Gumbert.
Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
9
Mevrouw GUMBERT: Ja, dank u wel voorzitter. Ik vroeg me het volgende af. De VVD spreekt over het huishoudboekje op orde. Maar als we naar deze cijfers kijken, vindt de VVD dan dat het huishoudboekje op orde is? Want natuurlijk moet de raad het weten als er meer wordt uitgegeven dan de bedoeling was. Maar wat nou als er minder wordt uitgegeven dan de bedoeling was? De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Als er minder wordt uitgegeven dan de bedoeling was, heeft dat een goede reden. Het kan zijn dat investeringen niet zijn gedaan. Het kan zijn dat er andere reden onderliggen waarom iets niet kan of dat het te lang duurt vanwege procedures. En daar is ons college volgens mij altijd heel open en transparant over als we daar vragen over hebben. Onze raad vraagt ook heel veel daarover, dus ja, ik geloof dat wij het als gemeente niet slecht doen. Sterker nog, ik ben blij dat we geld overhouden en niet tekortkomen. Want er zijn ook heel veel gemeenten die bij de najaarsrapportage te maken hebben met miljoenentekorten. De VOORZITTER: Mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Even een vervolgvraag. De heer Achterbergh geeft aan dat er dan altijd een reden voor is. Is de heer Achterbergh het met mij eens dat, ook al is er een reden voor, dat ook kan betekenen dat het een slechte reden is? De VOORZITTER: Mijnheer Achterbergh.
De heer ACHTERBERGH: Of iets een goede of slechte reden is, is natuurlijk subjectief. Dus ja, dat zou een slechte reden kunnen zijn, maar dat is zo suggestief dat ik daar verder niet zo veel mee kan op dit moment. Als we dan kijken naar deze najaarsrapportage zien we ten opzichte van de voorjaarsrapportage een positief saldo van € 15,1 miljoen. Dat betekent dat we incidenteel een bedrag van € 23,6 miljoen niet hebben uitgegeven. We hadden het er net al over. Deze stijging is te verklaren doordat daarin € 5,9 miljoen bijtelling van het Gemeentefonds is opgenomen, evenals het verkopen van twee deelnemingen,€ 4,8 miljoen, en het vrijvallen van de stelpost voor lonen en prijsstijgingen van € 3,4 miljoen. Laten we ons dus niet rijk rekenen als raad. De regering is nog steeds niet voornemens om het Gemeentefonds aan te pakken. We zullen dan ook meer dan ooit onze eigen broek moeten ophouden. We kunnen de toekomstige raad niet met lastige keuzes opzadelen als wij die problemen nu al bij de horens kunnen vatten, of sterker nog, kunnen voorkomen. Een aantal opmerkingen met betrekking tot de stukken die nu voorliggen, voorzitter. We hebben het vorig jaar al opgemerkt en ook dit jaar weer: de stijgende kosten in de jeugdzorg. Ook nu zien we weer een structureel tekort van € 2,5 miljoen. De pgb's nemen in aantallen toe en de inzet van JGGZ is intensiever dan begroot.
Dit vindt de VVD zorgelijk. Heeft het college voldoende zicht op hoe deze toenames worden veroorzaakt? In dat kader zijn we in ieder geval benieuwd naar de startnotitie over preventie die is toegezegd. We hopen daarin een overzicht te krijgen van alle bestaande en mogelijke preventieve maatregelen. Voorkomen is namelijk beter dan genezen. Mogelijk geeft de decembercirculaire vanuit het rijk een extra bijdrage voor jeugdzorg. Maar of dit genoeg zou zijn? Dat is voor nu de vraag. Ook de stijging van het aantal inwoners met een bijstandsuitkering is opvallend. De VVD wenst iedere inwoner toe dat ze mee kunnen doen in de maatschappij. Werken geeft zingeving, een sociaal netwerk en brood op de plank. De bijstand is een tijdelijk vangnet waar onze inwoners niet te lang in moeten blijven hangen. Zeker met een economisch sterke regio zoals Haarlemmermeer moet dat voor de meeste inwoners geen probleem zijn. Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
10
Tot slot wil de VVD de aandacht vestigen op het begraven. Nu vallen de kosten nog mee omdat inwoners het onderhoud van een graf hebben afgekocht. Echter, dat blijft niet zo. De VVD voorziet in de toekomst een grote kostenpost. Op 10 februari 2022 heeft onze raad de motie Tuintje op je buik met unanieme steun aangenomen, om de mogelijkheid te onderzoeken van een natuurbegraafplaats in Haarlemmermeer. College, we weten dat er op dit moment ondernemers zijn die in de startblokken staan om dit aan te pakken, om dit op te zetten. De vraag die de VVD heeft, is: waarom wordt dit nog niet met enthousiasme door het college opgepakt? Zeker als we weten dat natuurbegraven geen kosten met zich meebrengt voor de gemeente. Er is ook nog geen beleid over natuurbegraven. Komt dit beleid? En zo niet, moeten wij als raad dan zelf het initiatief nemen? En over het SPI kunnen we kort zijn. Dit is akkoord. We willen nadrukkelijk aandacht vragen voor de afwaardering van de Schipholweg en de Weg om de Zuid. Deze zijn namelijk nodig om onze woningbouwambities waar te kunnen maken. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: U ook bedankt mijnheer Achterbergh, dan ga ik naar de heer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. Het bespreken van de najaarsrapportage voelt na behandeling van de programmabegroting altijd een beetje als mosterd na de maaltijd.
De getallen veranderen weer een beetje, worden wat positiever, en we zetten weer koers richting de jaarrekening en de voorjaarsrapportage. Dat is de normale gang van zaken hier in een notendop. Maar dat we ons nu niet in een normale situatie bevinden, moge duidelijk zijn. We houden de afgelopen jaren grote sommen geld over, maar moeten de komende jaren toch flink bezuinigen. We begrijpen dat inwoners er helemaal niets meer van snappen, maar we doen toch een poging. Het salaris dat de gemeente van de Rijksoverheid ontvangt, wordt flink minde. Alsof we vanaf 2026 ineens parttime gaan werken. Als je dan je uitgavenpatroon niet wijzigt, kom je acuut in de problemen. Je kunt dan je spaargeld inzetten, maar wat dan als de wasmachine kapot gaat? Of de verwarming? Dan kom je zo in de problemen. Het laatste meerjarenbeeld toont de onwerkelijke situaties waarin de gemeenten in Nederland belanden door het beleid in Den Haag. Het verschil tussen nu en 2028 breekt records. We houden in '24 nog € 24 miljoen over en komen vier jaar later € 22 miljoen tekort. Dat is inderdaad een slecht verhaal, mevrouw Gumbert, zoals u ook zei. Het moge duidelijk zijn dat het CDA hier ook wel wat van vindt, om het maar zacht uit te drukken. Dit heeft niets te maken met fatsoenlijk realistisch beleid vanuit Den Haag.
Wij willen de overschotten in 2024 in Haarlemmermeer in elk geval op een verstandige manier inzetten om de problemen op de langere termijn in elk geval te verkleinen. We hebben dat eerder ook al aangegeven. Investeren om structurele lasten te beperken, ook al vallen die nog verder weg dan het meerjarenbeeld reikt, dan kan dat altijd structureel opleveren. We roepen het college op om met goede voorstellen te komen bij het vaststellen van de jaarrekening om dat overschot te besteden. Ten aanzien van de investeringen constateren we dat we van de € 120 miljoen in 2024 ongeveer € 40 miljoen doorschuiven naar '25 en verder. Simpel gezegd: we kunnen amper 75% van de beoogde uitgaven realiseren. Dat is iets dat we al langer zien en dat ook input is voor de ombuigingen van het voorjaar. Scherper aan de wind varen, realistisch begroten; het maakt ons niet uit hoe je het beestje noemt, maar dat een deel van de ombuigingen technisch kunnen worden gerealiseerd is ons wel zeker. Verder heeft het op dit moment weinig zin om allerlei maatregelen te bespreken en overwegingen los te laten op de getallen. We hebben onze input hier al over gedeeld en we kunnen instemmen met de najaarsrapportage en ook het Strategisch meerjarenperspectief investeringen kent weinig verrassingen. We gaan in elk geval door met het investeren in mobiliteit. Dat zijn voornamelijk de investeringen.
Daar zijn we blij mee, want dat hebben we met elkaar afgesproken in de investeringsagenda. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer De heer RIP:. Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
11
De heer RIP: Voorzitter, dank u wel. Het is al vele malen gezegd. Ik moet een compliment geven aan GEZOND Haarlemmermeer, die metafoor vond ik echt fantastisch. Die ga ik echt niet overtreffen. Maar we sluiten wel met elkaar af met € 23,6 miljoen positief. Dat zijn natuurlijk cijfers waarbij een compliment op zijn plaats is. Dat wil ik bij dezen dan ook aanreiken aan het college en u weet, wij zijn ook de partij van de complimenten. Maar als we afdalen op die ladder van complimenten en we houden onszelf eens een spiegel voor, moeten we toch denk ik met elkaar een list verzinnen om op een andere manier zodanig te begroten dat wat je hebt voorzien, ook uitgegeven wordt. Dat we dat dan ook gewoon doen. Met deze cijfers zijn wij natuurlijk de polder ingedoken en hebben wij draagvlak proberen te creëren door te zeggen 'moet je luisteren, € 23,6 miljoen in 2024, in 2025 gaan we er nog € 11 miljoen positief bovenop gooien, dan zitten we op € 34 miljoen'. En toen belandden we bij mevrouw Jansen in Weteringbrug en gingen we uitleggen dat we het jaar daarop moeten bezuinigen omdat we een spaarpot hebben gecreëerd van € 34 miljoen. Ik kan u vertellen, mevrouw Jansen snapte daar helemaal niets van. Want die zegt 'hoe kan dat toch, als je spaart om tegenvallers in de toekomst op te kunnen vangen? Daar ben ik mee opgegroeid al sinds de oorlog is afgelopen'.
Als je een grote paraplu koopt en je gaat er met zijn allen onder staan en je neemt die € 34 miljoen mee, hoe kun je dan in 2026, 2027 en 2028 gaan bezuinigen? Dat snapte mevrouw Jansen niet, want als je het niet uitgeeft, is het kennelijk ook niet urgent. Dus de vraag aan het college is: zegt mevrouw Jansen nu gekke dingen? Of zien wij dat verkeerd? En klopt onze HAP-gedachte, ook een vraag aan het college, dat je incidentele meevallers structureel voor maximaal drie jaar mag inzetten? Voorzitter, € 24 miljoen positief; als dat regent, vangen we altijd wel ergens een druppeltje naast de paraplu of onder de paraplu. Kunnen we nu niet een van die kruimels van die € 34 miljoen inzetten om nachtopvang van onze daklozen te creëren in Haarlemmermeer? Want dat probleem wordt steeds urgenter en als ik de Instagrampagina's en Facebook van onze politie-inzet in Haarlemmermeer bekijk, is het hoognodig dat er in Haarlemmermeer ook een vorm van nachtopvang komt. Dat kunnen toch niet de kosten zijn als je daarmee uiteindelijk ook de overlast kunt bestrijden? Dus de vraag aan het college is: kunnen we in die € 34 miljoen misschien nog een list verzinnen om daaraan tegemoet te komen? En als het in een regiefunctie is – want ik weet wel ongeveer hoe de hazen lopen – zou ik daar heel graag een actieve houding in willen terugzien. Ik hoor graag van het college hoe het daar instaat.
De VVD had het ook al over de jeugdzorg. Dat is ook een punt waar wij even op willen inzoomen. Ik heb ook de voorzitter van de VNG afgelopen week of de week daarvoor horen zeggen in een praatprogramma 'wij gaan naar de rechter om een uitspraak te vragen, want we komen er niet uit met die jeugdzorg'. Kunt u ons eens meenemen? Wat zijn daar dan de gevolgen van? Want hier zien we echt een rijkstaak opdoemen en waarom moeten de gemeenten daar dan voor bloeden? Dus ik zit een beetje te zoeken. De VNG wil naar de rechter en wij zijn voornemens om het zelf allemaal op te lossen. Ik heb toch graag wat meer houvast op dat punt. Tot slot een opmerking over die strategische investeringen. De opsomming van de risico's van vertraging. Ik lees het elke keer weer; vertraging zus, vertraging zo. Dat snap ik. Dat kan. Maar wat betekenen die risico's exact als het om geld gaat? Want wat kost eigenlijk een vertraging, heel plat? Voorzitter, daar wilde ik het maar een beetje bij laten in de eerste termijn. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Dank u wel. Voorzitter, wij hebben de afgelopen jaren al vaker benoemd dat dit college te terughoudend is. En nog steeds mist de PvdA daadkracht van dit college. Het college voert uit wat er al lag en wij missen de nieuwe plannen en initiatieven.
Naast het gebrek aan daadkracht vraagt de PvdA al langer aandacht voor het voorspellende vermogen van onze rapportages. Kan het college vertellen hoe het voorspelt wat het gaat doen en hoe zich dat Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
12
verhoudt tot de realisatiegraad? De PvdA begrijpt dat het college soms achter de feiten aanloopt doordat veel informatie pas later bekend wordt. Meerdere gemeenten en ook het rijk hebben hier last van. Toch zien wij die structurele fout in de manier van begroten van dit college. Er wordt te voorzichtig begroot, waardoor we ons iedere keer zorgen maken over bezuinigen. Tot nu toe houden we onderaan de eindstreep ieder jaar meer dan genoeg over en zo ook dit jaar met een voordelig saldo van € 23,6 miljoen. Vanaf 2022 is er inmiddels ruim € 23 miljoen doorgeschoven omdat er dus niet realistisch wordt begroot. En met deze € 23 miljoen hadden we heel veel mooie dingen kunnen doen. We hebben eerder gepleit voor een volkshuisvestingsfonds. We zouden ook een impuls kunnen geven aan het bouwen van twee derde betaalbaar. Iets waar het gisteren bij de Woontop ook over is gegaan, waar NieuwVennep-Zuid en Lisserbroek zijn aangeduid als doorbraaklocaties. Daarom nogmaals de oproep aan het college om wel realistisch te gaan begroten. En nu we het dan toch over woningen hebben, stellen wij ook graag de vraag aan het college hoe het zit met de stand van zaken rond de bouw van de 400 woningen in Rijsenhout. Ook hebben wij samen met GroenLinks en Forza! om inzicht in investeringen gevraagd en graag horen wij van het college hoe het zit met de uitvoering van deze motie.
We begrijpen dat het gebrek aan daadkracht en het niet realistisch begroten niet voortkomt uit onwil. Wij weten net zo goed dat het ontzettend spannend is en gaat worden met zicht op het ravijnjaar. Echter, we zijn wel voorstander van nu investeren in onze gemeenschap, juist omdat we een voordelig saldo van € 23,6 miljoen hebben staan. De PvdA wil niet alleen haar beklag doen en om bij te dragen aan wat meer daadkracht vinden wij dat we als raad ook iets moeten doen. Daarom presenteren wij, samen met GroenLinks, de motie Toegankelijkheid geeft je vrijheid. Hiermee willen wij graag in de voetsporen van Arnhem en Nijmegen treden en een eenjarige pilot opzetten waarbij subsidies kunnen worden verstrekt aan mkb'ers om hun toegankelijkheid te verbeteren. Graag praten wij hier verder over in de tweede termijn. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt, dan ga ik naar mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Voorzitter, vandaag werpen we een terugblik met een vooruitziende visie op de komende jaren. Net na de bespreking van de Programmabegroting 2025-2028 waar toch echt nog steeds een tekort werd voorspeld ziet onze fractie toch nu weer opnieuw de vooruitzichten die nog steeds positief zijn. Onze fractie heeft opnieuw opgemerkt dat het bedrag in de najaarsnota positief is uitgevallen zoals iedereen al aandroeg, en zelfs nog hoger uitvalt voor 2024 dan begroot.
Het betreft wederom de overgehouden gelden die steeds als incidenteel worden beschouwd. Maar ja, wat zegt dit dan over de financiële weerbaarheid van onze gemeente en de toekomstbestendigheid? Het college kan, wat ons betreft, wel steeds blijven zeggen dat er naar alle verwachting tekorten ontstaan. Dat zien we ook terug. We lezen ook dat het onzeker is. Maar ja, het blijkt echt elk jaar weer mee te vallen. Het lijkt er wat onze fractie betreft op alsof het college ons elke keer weer waarschuwt, wat heel goed is, voor een naderende storm die ons zal overspoelen. Maar telkens blijkt het toch een zomerse bui te zijn die zelfs regenbogen achterlaat. Nu zijn de zomerse buien er natuurlijk ook in alle hevigheid geweest, maar toch. Voor nu gaan we in ieder geval de goede kant op voor wat betreft de schulden. We zijn blij dat er minder leningen nodig waren dan aanvankelijk verwacht was. Laat het duidelijk zijn voorzitter, we zijn blij met deze najaarsrapportage die echt inzicht biedt in wat er gebeurt in onze gemeente. Maar het valt ons echt steeds op dat het verhaal terugkerend is en dat die incidentele kosten zich echt jaar na jaar herhalen. Is dat dan een toekomstperspectief? Is dat een hoopvolle, realistische toekomst? We weten het niet zozeer. De najaarsrapportage toont in ieder geval nu aan dat er structureel ruimte is voor die incidentele voordelen.
Wij zijn goedgelovig voorzitter, maar niet naïef. Wij blijven echt hoopvol uitzien naar het ravijnjaar. Tot die tijd blijven we echt standvastig pleiten om niet op het maatschappelijk middenveld te bezuinigen. Want dit alles mag niet ten koste gaan van onze inwoners. Die dragen namelijk al genoeg lasten, bijvoorbeeld de inflatie die is doorberekend voor de toekomstige jaren. Niet alleen burgers moeten Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
13
verstandig met hun geld omgaan, maar de gemeente moet dat ook. Onze gemeente beheert tenslotte publiek geld en we moeten daar zorgvuldig mee omgaan. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan blijven er twee partijen over. Zal ik ze uit de vissenkom halen? Zegt u het maar. Nee, mijnheer Boerboom, komt u maar De heer BEUSENBERG: Nee voorzitter, de tijd van lootjes trekken en surprises is wel voorbij. Voorzitter, de Najaarsrapportage 2024 toont een solide financieel plaatje met een begroot positief saldo van € 23,6 miljoen. Dat zou normaal een kans geven om richting te geven aan onze gemeente maar daar is het nu wel wat laat voor. Het zou mooi zijn als wij als raad eerder het roer in handen kunnen nemen om het niet besteden van gelden te voorkomen. Ik wil graag drie punten meegeven met betrekking tot de investeringen. Het structureel tekort van € 2,85 miljoen in de jeugdzorg vraagt om scherpere sturing. We moeten bureaucratie verminderen en investeren in preventie zodat jongeren sneller geholpen worden en dure trajecten worden voorkomen. Projecten zoals PARK21 en de groene as zijn kansen om werkgelegenheid te scheppen en Haarlemmermeer te positioneren als economische motor. We moeten zorgen dat deze investeringen gericht blijven op concrete resultaten voor onze inwoners.
Klimaatgerelateerde investeringen zijn belangrijk, maar moeten haalbaar blijven voor inwoners en ondernemers. Laten we innovatie stimuleren vanuit het bedrijfsleven en subsidies koppelen aan meetbare resultaten. Laten we onze middelen strategisch inzetten en kiezen voor een koers die eigen initiatief aanmoedigt, bedrijven ondersteunt en sociale zekerheid biedt waar nodig. Dit versterkt de toekomst van Haarlemmermeer. En aangezien dit de laatste sessie was dit jaar die ik zal doen, alvast fijne feestdagen. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt, dan ga ik tot slot naar D66. De heer Bier. De heer BIER: Dank u wel voorzitter. D66 ziet een feestmaand met een heel mooi positief resultaat. Het is bijna 5%. Vorig jaar gaf D66 al aan dat we hier een Haarlemmermeers model zien met structureel conservatief begroten en structureel incidenteel positief uitkomen. Dat lijkt 5%, maar als je alle doorgeefmiddelen eraf haalt, dus geld dat we krijgen en dat is geoormerkt en we meteen weer inzetten, dan is het natuurlijk een nog veel groter verschil. Dan is het misschien wel 10 of 20%. En dat roept de vraag op: zijn we bezig met onze structurele taken of zijn we onze incidenten aan het najagen? Meer nog dan we ons nu realiseren? En eigenlijk wil ik daar gewoon mee afsluiten. Moeilijker hoeft het volgens mij niet te zijn. Dank u wel.
De VOORZITTER: U bedoelt dat u daarover wilt debatteren zo meteen? De heer BIER: Dat zou zomaar kunnen. De VOORZITTER: Dan gaan we eens even kijken. Dan gaan we het inderdaad even ophalen. Ik heb in ieder geval op mijn lijstje staan dat de PvdA heeft aangegeven over MKB iets te willen zeggen, over de motie, denk ik. De heer De Ruiter, u heeft ook nog een onderwerp om over te… De heer DE RUITER: Nou voorzitter, zonder dat ik direct het onderwerp van mijnheer Rip van de HAP wil kappen. Ik hoorde hem iets zeggen over de vele daklozen. Misschien dat we het daar in de tweede termijn ook wel even over kunnen hebben.
Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
14
De VOORZITTER: Als u dat wilt, dan gaan we daar een rondje van maken. Mevrouw Gumbert, u heeft ook een onderwerp? Mevrouw GUMBERT: Ik had in mijn eerste termijn heel duidelijk gezegd dat ik het graag zou willen hebben over de motie over het opnemen van duurzaamheidsdoelstellingen in de P&C-producten. De VOORZITTER: Dan gaan we dat ook meenemen. En dan de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, ik zou het graag willen hebben over – we moeten tenslotte een sluitende begroting inleveren en daar is dit het gevolg van – of wij bij iedere begroting ook een lijstje mee moeten geven aan het college waaraan geld besteed moet worden zodra er geld vrijkomt. De VOORZITTER: Prima. Dan hebben wij zo vier onderwerpen. Nog een onderwerp. We hebben tot 20.30 uur, gaat uw gang. De heer BIER: Voorzitter, misschien even specifiek. Ik zou het willen hebben over structureel versus incidenteel. De VOORZITTER: Prima. En het college moet ook nog kunnen reageren, hè? Dat gaan we nu dan eerst maar even doen, denk ik. Gaat uw gang. Wethouder VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik heb veel gemengde gevoelens gehoord net. We stevenen af op een aantal jaren waarin het financieel wat minder fijn gaat. Als je dan ziet dat je richting eind van dit jaar toch een aanzienlijk bedrag overhoudt, houd je daar inderdaad gemengde gevoelens aan over.
Ik merk dat veel mensen aangeven dat dat iets te maken heeft met misschien niet helemaal goed begroten, maar ik wil toch ook nog een keer aangeven dat als je gaat begroten, je rekening houdt met de gelden waarvan je weet dat ze komen en daar je begroting op maakt. En als er gedurende het jaar ineens incidenteel vanuit het rijk of door andere redenen nog een keer geld bij komt, is het niet altijd mogelijk om dat geld binnen dat jaar uit te geven. Dat heeft er niet altijd zozeer mee te maken dat je verkeerd begroot. Dat heeft er ook mee te maken dat incidenteel gelden naar je toe komen waar je op dat moment nog geen bestemming voor hebt. GEZOND Haarlemmermeer vroeg dan ook 'kunnen we daar niet iets mee richting de ombuigingen?' Het is een van de denklijnen dat we die 10% van de Algemene Dekkingsreserve kunnen inzetten, dus die mogelijkheid om daar wel iets structureel mee te doen hebben we nu. Verder hoorde ik van de VVD nog een aantal vragen over natuurbegraven. Daar hebben wij schriftelijk ook deze week vragen over gekregen van GroenLinks/PvdA. Ik stel voor dat ik daarin al deze antwoorden meeneem, zodat u een goed antwoord krijgt. De VOORZITTER: Daar zul je GroenLinks hebben, mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Nee, dit gaat niet daarover, dit gaat nog even over een andere vraag.
Want de wethouder geeft aan 'je kunt niet altijd rekening houden met het geld, dat incidentele geld, dat je opeens meer krijgt'. Maar geld dat bedoeld was om wat we begroot hadden te investeren en we niet hebben geïnvesteerd en dat we dus doorschuiven voor tientallen miljoenen, is toch geen incidenteel geld? Dat is toch geld dat we van plan waren uit te geven, maar niet uit hebben kunnen geven en dat is dan toch een begrotingsvraagstuk? De VOORZITTER: Helder, mevrouw Van Straten.
Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
15
Wethouder VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ja, je maakt inderdaad een begroting en per definitie klopt een begroting nooit, als ik heel eerlijk ben. Het is altijd een inschatting en je ziet dat we de realisatiegraad al bijstellen en proberen steeds beter te prognosticeren. Maar daar zit altijd een mismatch. De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Ja voorzitter, ik begrijp dat een begroting een voorspelling is en die komt nooit helemaal uit. Maar dan is het toch geen antwoord om te zeggen 'dan doen we de realisatiegraad omlaag'? Want we blijven hetzelfde begroten, maar we zeggen gewoon 'we halen daar toch nog minder van'. Dan kunnen we toch beter minder begroten? De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Wethouder VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. We zullen beter moeten begroten en daar zetten we ook op in. Als het goed is, zult u in de toekomst zien dat dat een andere begroting geeft. De VOORZITTER: Dat is toch een mooi streven zo aan het eind van dit jaar, naar het nieuwe jaar, zullen we maar zeggen. Dat was alles? Is er nog iemand van het college die…? Ja, mevrouw Ruigrok. U heeft nog tijd. Mevrouw Steffens, u heeft ook nog tijd. Dan is er nog een interruptie van de heer Vermeulen aan wethouder Van Straten? De heer VERMEULEN: Dat denk ik. De VOORZITTER: Dan vraag ik mevrouw Van Straten toch nog eventjes plaats te nemen achter het spreekgestoelte.
De heer VERMEULEN: Ik ga ervan uit, voorzitter… Dank u wel. Ik had één vraag gesteld en ik was niet de enige die de vraag stelde. Het was natuurlijk een constatering dat het op 12 december rijkelijk laat is om het dan nog over de begroting te hebben. Ik wilde eigenlijk weten… Want ik vroeg mij hardop af of dat de taak van de raad is, om half december voorstellen te autoriseren, zodat het college rechtmatige jaarstukken op kan leveren. Of kan dat ook anders? Dus ik wil graag van de wethouder horen hoe zij de raad tijdig informatie kan geven, zodat de raad nog de kans heeft om beslissingen te nemen. De VOORZITTER: Wethouder Van Straten. Wethouder VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Wij geven u informatie op de tijden waarop we dat met elkaar af hebben gesproken. En u weet volgens mij ook heel goed dat de organisatie ook heel hard zijn best doet om die informatie tijdig bij u te krijgen. En als dat anders moet, dan moet u daar een voorstel voor doen. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen nog? De heer VERMEULEN: Dan wil ik alleen aan de wethouder vragen of zij het met de fractie van Forza! eens is dat het 12 december rijkelijk laat is. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Wethouder VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Voor wat rijkelijk laat? Verslag Sessiedebat RV Najaarsrapportage 2024 wordt samen besproken met RV Strategisch Perspectief Investeringen najaar 2024 12 december 2024
16
De VOORZITTER: U had ook 'ja' of 'nee' kunnen zeggen, maar mijnheer Vermeulen nog een keer. De heer VERMEULEN: Nou ja, er staat in het raadsvoorstel welke kansen wij nog allemaal hebben om het beleid bij te sturen en met nog veertien dagen te gaan, is de conclusie van Forza! dat het daarvoor rijkelijk laat is. Bent u dat met de fractie van Forza! eens? De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Wethouder VAN STRATEN: Ik ben het met de fractie van Forza! eens dat het vervelend is als wij incidenteel later in het jaar geld krijgen en daar dan niet meer veel mee kunnen doen. De VOORZITTER: Goed, mevrouw Denie heeft ook voor wethouder Van Straten nog een vraag? Gaat uw gang. Mevrouw DENIE: Ja, dank u wel. Ik wilde nog even vragen of ik een antwoord kan krijgen over de uitvoering van de motie Inzicht in investeringen. O, ik zie… De VOORZITTER: Daar komen we nog. We houden het in de gaten. Ja. Dus mevrouw Van Straten kan… Mevrouw DENIE: Het was wel de juiste wethouder. Wethouder VAN STRATEN: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb aangegeven dat we het begin 2025, in het voorjaar van 2025 u meenemen naar een herziening van de investeringsagenda. De VOORZITTER: Dan de heer De Ruiter ook voor mevrouw Van Straten. De heer DE RUITER: Dank u voorzitter, ik twijfel want ik had in mijn eerste termijn een vraag gesteld over een claim op de gemeente die Schiphol in de begroting heeft staan.