Verslag 2024-09-12 Sessiedebat RV Economische koers Haarlemmermeer 2024

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 12 SEPTEMBER 2024 Onderwerp:

RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' (10973869)

Voorzitter:

mw. M. Woolthuis

De leden: dhr. T.M. Beusenberg, dhr. P.J. Boerman, mw. Y.M.G. Bouwhuis, mw. M.K. Denie, dhr. E. Hagemeijer, mw. G.D.W. van 't Hull-Bettink, mw. J.M. Hup, dhr. H.C.M. Koning, dhr. P.C.I. Meijer, dhr. J.G. Rip, mw. C.R. Smand Griffier: dhr. M.H.H. Gerding Portefeuillehouders: mw. M.H. Ruigrok, mw. M.L. Sedee-Schuitemaker Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Goedenavond geachte leden van de raad. Ik weet dat we heel snel moesten eten, maar gelukkig hebben jullie het allemaal gered om hier weer op tijd te zijn. Ik wil jullie allemaal welkom heten bij de sessie over het raadsvoorstel Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen'. Vandaag... En ik mag ook niet verder spreken, maar ik ga het toch nog een keer proberen. En op verzoek van mevrouw Roos van Forum voor Democratie is het onderzoek van het Erasmus Centre voor Entrepeneurship, waar in bijlage 1 als bron naar wordt verwezen, toegevoegd aan de stukken in iBabs. We gaan zo starten met de eerste termijn. U heeft alle spreektijd en tijdens de voorzitterstraining heb ik begrepen dat wij een aantal aangescherpte eisen hebben, dus ik wil u allen daar even op wijzen. We gaan geen technische vragen meer toestaan. Technische vragen worden uiteindelijk schriftelijk beantwoord en worden dus ook niet beantwoord door het college. Van begin tot eind wil ik u allen vragen om via de voorzitter te praten. En we gaan streng controleren op spreektijd. Nou, dat moet u allemaal heel erg enthousiast en warm draaien voor deze sessie hopelijk. Dus wij gaan beginnen met de eerste termijn en in de tweede termijn is er ruimte voor vrij debat, uiteraard. En ik ga even kijken wie als eerste het woord wil voeren. We beginnen met de heer Koning.

Het woord is aan u voor het CDA. De heer KONING: Dank u wel voorzitter. Wij hebben voor ons liggen de Economische Koers 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen'. Een titel die ik niet snap. Er zullen dan ook weinig tegeltjes met deze slogan worden verkocht. De missie is om structureel tot de top 5-gemeenten van Nederland te horen, maar is dit een doel als gemeente? Mij maakt het helemaal niet uit of we nou in de top 5 of in de top 15 eindigen. De missie wordt gebaseerd op drie strategische pijlers: diversificatie, selectiviteit en kwaliteit. Er is geen hiërarchie tussen deze drie pijlers. We kunnen dus uitkiezen wat we willen. Het helpen van en ruimte maken voor lokale initiatieven heeft uiteraard wel onze instemming. Wij begrijpen ook de wens om door de veelheid aan opgaven, trajecten en ontwikkelingen die een beroep doen op schaarse ruimte, deze te reguleren. Maar zijn we niet te laat, gelet op de huidige schaarste en prioriteit voor woningbouw? Zijn we niet te laat om in de nog resterende schaarste de omslag van kwantiteit naar kwaliteit te maken? En gaat dat werken? Zo willen wij minder afhankelijk worden van Schiphol. Dat is een mooi streven. De noodzaak daartoe heeft de coronacrisis wel geleerd. Maar Schiphol heeft gronden in bezit en wil die ontwikkelen voor hun bedrijfsvoering.

Hebben wij dan de bevoegdheid om dit tegen te houden? En stel er is een grondeigenaar die een bedrijventerrein wil ontwikkelen. Kunnen wij dan Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

1

bepalen wat er wel en wat er niet mag komen? En dan kost het nog eens € 822.000,00 over de jaren 2024 tot en met 2026 om dit uit te voeren. De nieuwe koers is geënt op de periode tot en met 2030 zonder dat dit een einddatum is. Wat kunnen we nog aan extra kosten verwachten vanaf 2026? En wij vragen ons af of dit bedrag echt nodig is in een toekomstperspectief waarin wij gedwongen worden financieel scherpe keuzes te maken. Nieuwe ondernemers die zich hier gevestigd hebben, ontvangen een welkomstbericht met relevante links naar onze gemeente. De verwachting is dat deze berichten leiden tot vervolgvragen en additionele contacten waarvoor extra personeel nodig is. Waarom? Ze hebben zich immers via de kwaliteitseis al gevestigd. Tenslotte wil mijn fractie benadrukken dat, hoewel wij veel vragen en twijfels hebben over de kosten en uitvoerbaarheid, deze visie wel met de beste bedoelingen is geschreven en de uitgangspunten reëel zijn. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Koning. Dan is nu het woord aan mevrouw Smand voor D66. Mevrouw SMAND: Dank u wel, voorzitter. Dat was eerder dan ik had verwacht. Geen probleem. Om de economie te versterken en te verstevigen, streeft deze coalitie naar een grotere economische diversiteit en het aantrekken van bedrijven uit meer verschillende sectoren. Dat is een van de zinnen die in het coalitieakkoord staat.

En dan ligt nu de economische koers voor. Ik breng nog een aantal dingen in herinnering en dat is dat ook in het coalitieakkoord staat dat bedrijven en ondernemers niet onnodig zullen worden belemmerd door regels én dat het college zich inspant voor een betere balans tussen het economische voordeel van de luchthaven Schiphol en de lasten. Een mooi startblok, wat ons betreft. En om te beginnen: D66 is blij met het overkoepelende karakter van dit raadsvoorstel, waarin deelonderwerpen zoals beleid voor datacenter, hotelverblijfsaccommodatie enzovoort allemaal zijn samengevoegd. Het geeft een beter overzicht en meer inzicht in de samenhang van het beleid. De koers die wordt voorgesteld is een optelsom van de missie die het college voor ogen heeft: de lokale economie zo te ontwikkelen dat Haarlemmermeer structureel kwalitatief tot de top 5 in Nederland behoort. Daar moest ik even over nadenken: structureel kwalitatief. Ik denk dat daarmee het volgende bedoeld wordt, maar het is tegelijkertijd ook een vraag aan de wethouder of dat inderdaad zo is: dat wij voldoen aan de volgende zeven kwaliteitsaspecten: dat we de best presterende economie zijn, groeiend aantal diversificatiefactoren, efficiënt ruimtegebruik, duurzaamheid en circulariteit, top 5 innovatief bedrijfsleven, sociaal-maatschappelijk verbonden en een aantrekkelijk bedrijfsleven en werkgeverschap.

Dat is een hele lijst en ik vind het lastig om daar een beeld bij te krijgen wat er allemaal mee bedoeld wordt. Dus daar zou ik ook graag met de collega's over in debat willen. Ik sla een stukje over omdat ik denk dat we anders uit de tijd gaan lopen. De strategische invulling van deze economische koers die voorligt, die is gebaseerd – en dat is al eerder genoemd – op drie pijlers: diversificatie, selectiviteit en kwaliteit. En wat we hier eigenlijk in missen is transformatie van de bestaande bedrijven als aparte pijler. Dat ook daar heel nadrukkelijk gekeken wordt of deze bedrijven in de toekomst nog passen in de Haarlemmermeerse economie. En soms is het antwoord misschien 'nee', maar het kan ook natuurlijk heel goed voorkomen dat die bedrijven juist geholpen moeten worden om wel in onze economie te passen. Dus die transformatie van bestaande bedrijven zouden we graag ook als aparte pijler in de economische koers terugzien. En de rest bewaar ik tot de tweede ronde. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Smand. U bent op dit moment door uw spreektijd heen. Mijnheer Boerman, GroenLinks. De heer BOERMAN: Dank u voorzitter. Ik ga proberen dat niet te doen, maar we zullen zien waar het eindigt. Voorzitter, ook GroenLinks is niet heel ontevreden met dit stuk. Er staan best goede dingen in. Er wordt namelijk de keuze gemaakt voor kwaliteit in plaats van kwantiteit.

En dan vindt u ons altijd aan uw zijde. Maar dan nog: the proof of the pudding is natuurlijk in the eating. En dan gaat het eigenlijk meteen al een beetje mis, want in het raadsvoorstel gaat het erom dat we structureel tot de kwalitatieve Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

2

top 5 willen behoren, maar in de bijlage waarnaar verwezen wordt, staat echter nog dat we heel graag in de kwantitatieve top 5 willen blijven horen. En dan denk ik dat dat geen lullige verschrijving is, dat is precies waar het juist om gaat. Daarom ook nog wel een paar politieke vragen. En die eerste vraag is: Wat gaan we op basis van deze koers niet meer doen? Tegen wie gaan we 'nee' zeggen? Om een voorbeeld te noemen: wij zijn de afgelopen weken benaderd, en misschien u ook wel, door de inwoners van Nieuwebrug, waar een bedrijf zich wil gaan vestigen in containers. De hele bevolking daar loopt daar redelijk tegen te hoop en ik kan zelf ook niet echt een manier vinden waarom ik dit onder het begrip kwaliteit zou kunnen scharen. En ik vraag me af of we dan op basis van deze visie nu 'nee' zeggen tegen een dergelijk bedrijf. Als dat zo is, dan heeft u helemaal onze steun. Een tweede vraag, voorzitter, die hangt daarmee samen. Hoe maken we dit beleid Duisenberg-proof? Hoe stellen we vast dat we inderdaad gaan werken aan kwaliteit en niet meer aan kwantiteit? Ik begrijp dat daar heel veel geld voor nodig is – het geld dat u vanavond aan ons vraagt – maar ik zou er graag toch nu al wel iets meer over horen anders blijft het helaas wel erg vaag en weten we ook niet waar we het geld aan gaan besteden. Het derde punt voorzitter, ik heb er vier.

Op dit moment vindt er ook een sessie plaats, elders in het raadhuis, over de klimaatmonitor, waarschijnlijk het allerbelangrijkste onderwerp dat we hier dit jaar behandelen. In een van de aanbevelingen in het rapport van bureau Berenschot dat daarbij zit, staat ook 'het vestigingsbeleid aanpassen'. Dat is een aanbeveling van Berenschot en die is echt gericht op duurzame bedrijven. Als we dat zouden doen, zou daar bijna 4 kiloton CO2 mee kunnen worden bespaard. Kunt u toezeggen dat u dat integraal verwerkt in de uitwerking van deze koers? Want ik denk dat het daar naadloos in past, maar ik zou wel graag de toezegging willen. En het laatste punt, dat vinden we ook heel belangrijk. Er is de laatste tijd nogal veel te doen om arbeidsmigratie. Ook daar gaan we later nog over praten in dit jaar, maar ik denk dat het ook hierbij hoort. Er zijn gemeenten die inmiddels een Effectrapportage bij nieuwe bedrijvigheid verplicht stellen en ook aan bedrijven vragen 'Als u zich hier vestigt, wat betekent dat dan voor wat voor soort mensen u dan gaat aanbrengen en hoe gaat u ook die mensen huisvesten?'. Ik overweeg een motie op dit punt, maar zou voor ik dat hier doe, in ieder geval aan u willen vragen daar een reactie op te geven voordat ik de andere collega's vraag om daarover in debat te gaan. Dank u voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Boerman.

Dan is nu het woord aan mevrouw Bouwhuis namens Forza!. Mevrouw BOUWHUIS: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, vandaag bespreken we de economische koers van Haarlemmermeer. En vanuit Forza! Haarlemmermeer willen we graag enkele kernpunten belichten. Het voorstel om van grijs groeien naar groen ontwikkelen over te stappen, onderschrijven wij in principe, maar met duidelijke kanttekeningen. Het is essentieel om realistisch te blijven en ons niet blind te staren op groene, idealistische doelen die het lokale bedrijfsleven in de knel kunnen brengen. De sterke economische positie van Haarlemmermeer, mede dankzij Schiphol, biedt een stabiele basis voor groei. Forza! erkent de waarde van Schiphol als economische motor, maar de nadelen zoals geluidsoverlast en milieuvervuiling kunnen niet worden genegeerd. Toch mogen we de luchthaven niet zomaar beperken, want dit zou onze regio economisch schaden. We moeten Schiphol toekomstbestendig houden door innovatie te stimuleren. Daarnaast steunt Forza! de diversificatie van de economie. Lang waren we afhankelijk van Schiphol en de bijbehorende logistieke sectoren. De ontwikkeling van sectoren zoals ICT, gezondheidszorg en duurzame energie biedt nieuwe kansen. Dit maakt onze economie minder kwetsbaar voor conjunctuureffecten en stabiliseert het investeringsklimaat.

Het behoud van bestaande lokale bedrijven, vooral het mkb, moet daarbij een centrale rol spelen. De ruimte in onze gemeente is schaars en lokale bedrijven kampen met ruimtegebrek. We moeten voorkomen dat de groei van grote bedrijven het mkb verdrinkt. Een van de belangrijkste punten uit het raadsvoorstel over de economische koers, is de focus op kwaliteit boven kwantiteit, zoals we al eerder hoorden. Dit sluit ook goed aan bij onze visie, maar Forza! waarschuwt voor een te idealistische aanpak. Duurzaamheid en Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

3

circulariteit zijn belangrijke doelen, maar we moeten voorkomen dat ze te hoge lasten voor het bedrijfsleven creëren. U hoort het nogmaals van ons: de gemeente moet faciliteren en ondersteunen, niet over-reguleren. Ten slotte vraagt Forza! dat we pragmatisch omgaan met de energietransitie. We snappen de wens om vergroening, maar dat moet haalbaar zijn zonder de economische motor van Haarlemmermeer stil te leggen. We moeten stapsgewijs en realistisch blijven in onze aanpak, zodat we niet alleen duurzame idealen najagen, maar ook onze economische stabiliteit waarborgen. Kortom: Forza! Haarlemmermeer pleit voor een toekomst waar we als gemeente met de tijd meegaan, maar met een stevige focus op economische stabiliteit en voldoende ruimte voor het lokale bedrijfsleven. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Bouwhuis. Dan is nu het woord aan de VVD, mevrouw Van 't Hull. Mevrouw VAN 'T HULL: Ja, dank u wel, voorzitter. We hebben een sterke economie, een goed vestigingsklimaat en we zijn trots op onze plek aan de top van de economische lijsten, maar de afgelopen jaren hebben ons geleerd dat die plek in die top niet vanzelfsprekend is. Ons vestigingsklimaat en waar we de focus op leggen, hebben blijvende aandacht nodig. Voor een goed vestigingsklimaat heeft de VVD zich de afgelopen jaren hard gemaakt voor meer ruimte. Meer ruimte in regels en meer ruimte fysiek.

Ruimte met ruimte maken door elke vierkante meter slim te gebruiken en functiemenging te stimuleren, zodat we levendige bedrijventerreinen creëren. Ruimte voor werk, zodat onze lokale ondernemers, ondanks de druk op beschikbare grond, in Haarlemmermeer kunnen blijven. En natuurlijk ook ruimte voor de luchtvaart en logistiek. Daarnaast ruimte voor innovatie, start-ups en scale-ups om ons mee te laten bewegen richting de sectoren van de toekomst. En laten we vooral de ruimte voor nachthoreca niet vergeten, want een bruisend stadscentrum is ook belangrijk. Kortom: ruimte om hard te werken en om hard te genieten. Maar naast ruimte hebben we ook gevraagd om deze nieuwe koers. Een koers die ons helpt om de uitdagingen van de afgelopen jaren, die als een snelkookpan op ons afkwamen, het hoofd te bieden. We moeten helder krijgen welke richting we op willen met de juiste middelen aan boord, zodat we weten welke stormen we kunnen verwachten om ons schip goed bemand en uitgerust te hebben. De storm van corona bracht ons schip bijna aan het zinken, maar toen er weer een beetje wind in de zeilen kwam, was er geen wolkje aan de lucht. Al snel stonden we weer in de top van de sterkste lokale economieën van Nederland. Toch voelde het alsof de brug van het schip leeg was. Het logboek en de navigatiekaart boden onvoldoende handvatten om de juiste koers te houden in de komende stormen.

Nu hebben we een koers voor ons liggen die tot stand is gekomen met de markt. Onze lokale ondernemers, die we als VVD koesteren en we een gemeente gunnen waarin zij prettig kunnen werken en floreren. Een koers met duidelijke vaarinstructies zodat we door de zeeën van de toekomst kunnen navigeren. Of dat rustig vaarwater is, dat betwijfel ik, maar laten we in ieder geval zorgen dat we met een sterke motor varen en niet met alle winden hoeven meewaaien. De koers die nu voor ons ligt, laat zien dat het college goed heeft geluisterd naar wat wij de afgelopen jaren als VVD en als raad hebben meegegeven. Het biedt de voorwaarden voor een goed vestigingsklimaat, geeft richting en tegelijkertijd voldoende ruimte. Deze koers houdt rekening met de uitdagingen die we zien, maar biedt ook kansen. Er is ruimte voor waar we al sterk in zijn, maar ook voor vernieuwing en innovatie. We hadden graag gezien dat het perspectief voor lokale ondernemers naar aanleiding van de motie 'Ruimte met werk' al wat meer vorm had gekregen, maar we begrijpen dat, gezien de gelaagdheid van deze materie, dat beter past in een tweede fase. Hoe met deze koers de ruimte om hard te werken en hard plezieren zich de komende jaren ontwikkelt, houden wij als VVD in ieder geval in de gaten. Om dat goed te kunnen doen, betekent dat nog wat verdere uitwerking door het college, maar dat zit nog in de pijplijn.

Ik hoorde ook al Duisenberg ergens vallen. Dat is zeker een onderdeel waar ik daarbij aan denk. Van ons in ieder geval een go om hiermee aan de slag te gaan.

Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

4

De VOORZITTER: Mevrouw Van 't Hull, was u klaar? Ja? Oké. Nou hopen dat er snel verbetering zit in het geluid aan die kant. En dan ga ik door naar mevrouw Denie van de PvdA. Mevrouw DENIE: Ja, dank u wel. Nou, ik was dat stuk aan het lezen – en best wel een mooi stuk: kwaliteit boven kwantiteit. Fantastisch waanzinnig. Veel vaktermen, vrij academisch. Ik heb ze ook opgeschreven: dynamisch speelveld, value over volume, trendbreuk. Nou, ik dacht: waar gaat het nu eigenlijk over? En het deed me denken aan de Ladder van Mair, de ladder van abstractie. En hoe hoger je komt, hoe onduidelijker het allemaal is. En toen realiseerde ik mij: ik sta bovenaan die ladder met dit stuk. Maar goed, even doorlezen en dan komt er een stukje over, ja, het is het doel om structureel in de top 5 kwalitatieve Nederlandse gemeenten te staan. Waarom is dat het doel? Dat wil ik heel graag horen van het college. Wat maakt dat dat een doel is? Krijgen we een prijs, extra geld, stickers? Ik ben heel erg benieuwd. Want als je het de PvdA vraagt, willen wij graag in de top 5 gemeenten staan waarin de burgers het meest vertrouwen in de overheid hebben, bijvoorbeeld. Nou, ruim € 800.000,00 wordt er gevraagd.

Nou, daarvoor stond eigenlijk in het stuk – want dat heb ik even gevonden, daar hoorde ik collega's ook al over – voor verder onderzoek en extern personeel inhuren om de definitie van kwaliteit en daarmee het kunnen meten van onze positie in een top 5 verder te definiëren. Mijn vraag aan het college: klopt het dan dat we € 800.000,00 moeten neerleggen voor externe tijdelijke contracten om het begrip kwaliteit een betekenis te geven? Want als dat zo zou zijn, vind ik dat jammer. Tot slot. We hebben een stuk over sociaal-maatschappelijke verbondenheid. Dat is een van die pijlers. Die vind ik echt goed. We hebben het ook gehad over brede welvaart. Dus ik was best wel blij dat dat erin op is genomen. En dan staat er: "Onze rol als gemeente hierbij is stimulerend, uitdagend, prikkelend, maar niet top-down regulerend. Hiermee willen we geen eisen opleggen, maar faciliteren om de wens van bedrijven tegemoet te komen." Dan vraag ik me af hoe zich dat verhoudt tot het kiezen van kwaliteit boven kwantiteit en die pijlers die zijn opgeschreven? Want naar mijn mening impliceert dit dat, als een bedrijf van grote economische toegevoegde waarde binnenkomt en die zegt: 'ik wil niks doen aan maatschappelijke verbondenheid', het college dan zegt: 'oké, is goed'. Dus ik wil heel graag weten van het college hoe dat zit. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Denie.

Dan is nu het woord aan de heer Beusenberg van SRH. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u wel, voorzitter. Het ontwikkelen van een robuuste economie in Haarlemmermeer is van cruciaal belang, vooral in het licht van recente economische uitdagingen. Tijdens de coronapandemie bleek Haarlemmermeer de snelst krimpende economie van Nederland te zijn. We hebben dan wel een hele sterke economie, maar dat heeft laten zien dat onze economie ook kwetsbaar is. En als je de woorden 'sterk' en 'kwetsbaar' bij elkaar legt, dan ga je op zoek naar een oplossing. En dat is 'veerkrachtig'. We moeten dus zorgen dat onze economie vooral veerkrachtig is. Een robuuste economie biedt niet alleen een buffer tegen toekomstige economische schokken, maar bijvoorbeeld ook duurzame groei en werkgelegenheid. Door te investeren in diversificatie en innovatie kan Haarlemmermeer zich beter wapenen tegen externe factoren, zoals economische recessies of bijvoorbeeld een pandemie. Dit betekent dat er niet alleen meer werkgelegenheid gecreëerd wordt, maar ook dat de lokale economie minder afhankelijk wordt van een enkele sector. Verder draagt een sterke economie bij aan de aantrekkelijkheid van Haarlemmermeer voor investeerders en ondernemers, waar toch ook de basis van onze gemeente ligt.

Dit zal leiden tot een toename van het aantal bedrijven dat zich in de regio vestigt, wat op zijn beurt weer de lokale economie versterkt. Het bevorderen van het ondernemersklimaat en het ondersteunen van start-ups kunnen eveneens bijdragen aan een dynamischere en stabielere economische omgeving. Het versterken van de economische basis van Haarlemmermeer is ook van belang voor het welzijn van de inwoners. Een robuuste economie betekent meer kansen voor werk, betere voorzieningen en een hogere levensstandaard. Dat heeft SRH ook wel redelijk teruggelezen in het stuk, dus daarom zal onze fractie voorstemmen. Dank u wel. Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

5

De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Beusenberg. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Hup van de ChristenUnie-SGP. Mevrouw HUP: Dank u wel, voorzitter. Het inzetten op de pijlers diversificatie, selectiviteit en kwaliteit lijkt ons een goed uitgangspunt en vormt een goede basis, wat ons betreft, om de strategie van grijs naar groen te ontwikkelen. We willen tenslotte een toekomstbestendige koers voor Haarlemmermeer. In het raadsvoorstel lazen we dat maatschappelijke welvaart draait om het vinden van een balans tussen economische groei en levenskwaliteit. Wij dienen als raad te beslissen over die missie. Wij als fractie willen het college dan in ieder geval nu wel meegeven, en ook nu vragen, om deze balans daadwerkelijk te bewaken. Laten we waken dat de top 5-ambitie geen rupsje-nooit-genoeg wordt, waarbij economische groei ten koste gaat van onze eigen inwoners. Laten we dan ook echt kiezen voor een toekomstbestendige economie in onze gemeente en die zo te ontwikkelen dat we structureel, kwalitatief tot die top 5-gemeenten in Nederland blijven behoren en niet steeds meer en meer moeten pionieren. Dat brengt ons bij het financiële plaatje. Het vrijmaken van een incidenteel budget ten behoeve van tijdelijk personeel voor het bijbehorende uitvoeringsprogramma, dat zien we toch een beetje als een risico.

Wat nou als het toch niet lukt binnen het verwachte tijdsbestek of dat er meer werk uit voortkomt? Dan heb je weer extra gemeenschapsgeld uitgegeven, maar ja, met het uiteindelijke doel om uiteindelijk nog meer te doen? Is er dan misschien niet een andere manier om dit te organiseren? Die vraag wil ik eigenlijk stellen richting het college. Verder kunnen wij achter de gebaseerde missie staan om dit op die drie strategische pijlers van diversificatie, selectiviteit en kwaliteit te waarborgen, maar het mag nog wel wat concreter. Ik heb hier en daar wel wat gelezen en natuurlijk ook de dingen waar we dan op willen richten. Het is en blijft een goed streven om dan binnen die diversificatie van de economie naar het lokale midden- en kleinbedrijf te kijken en daar waar mogelijk te helpen met die lokale maatschappelijke initiatieven om dus echt die stimulans te creëren, wat je wilt als gemeente om er te zijn voor hen. En dus ook het versterken van het functioneren van het Ondernemersplein, want heel soms krijg ik, vaak, als ik mensen ontmoet: 'joh, Ondernemersplein, ja, toch allemaal lastig. En dan breng ik vaak een plan en dan is het toch weer die 'nee' en die teleurstelling.' Ik vind dat lastig als raadslid. We vragen ons echter wel af, ter afronding, voorzitter…. De VOORZITTER: Mevrouw Hup, u bent echt door uw spreektijd heen.

En ik heb beloofd dat ik streng ga zijn, dus ik zal hem hier moeten afronden. U was er al doorheen. Ik was al aan het seinen. Mevrouw HUP: Oh, oké. De VOORZITTER: Excuus. Dan is nu het woord aan de heer Meijer, BVNL. De heer MEIJER: Ja, dank u wel, mevrouw de voorzitter. Laten we ons nou niet voor de gek houden: dankzij Schiphol staan wij al jaren in de top 5. Maar moeten wij in die top 5 willen staan? Mijnheer Koning zei het ook al: 'ja, wat mij betreft niet. Je moet zorgen voor een goed ondernemersklimaat.' En dan lees ik dat het bijna € 826.000,00 gaat kosten voor twee jaar. Maar wat gaat er na die twee jaar gebeuren? Moeten er dan extra fondsen worden opgebracht? En ik vind het allemaal leuk hoor, diversificatie en diversiteit. Hoe gaan we dat nou realiseren? Hoe gaan wij er nou voor zorgen dat welk bedrijf zich aanmeldt, 'ja' of 'nee' tegen zeggen? Ook lees ik wat over nachtelijke horeca. Nu ben ik wat ouder en ik ging vroeger weleens naar de Challenge – die was tot 03.00 of 04.00 uur open – maar ik kan me geen horecagelegenheid bedenken, nu in Haarlemmermeer, die graag een nachtvergunning wil hebben. Dus ook graag daar een antwoord op van het college. Naast Schiphol draagt het mkb de economie. En mevrouw Hup zei het ook al: heel veel ondernemers die goede ideeën hebben, krijgen vaak 'nee' op het rekest. En dat is erg jammer.

Er zouden mij betreft, wat BVNL betreft, wat minder Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

6

regels kunnen zijn, juist voor die mkb'ers, om het bestaan wat makkelijker voor ze te maken. Tot zover voorzitter, net binnen de tijd. De VOORZITTER: U heeft nog wat tijd over, mijnheer Meijer, maar dank u wel dat u meedenkt. Dan ga ik even kijken. We hebben nog twee gegadigden. Mijnheer Hagemeijer van GEZOND Haarlemmermeer. De heer HAGEMEIJER: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de COVID-periode heeft ons geleerd dat een diverse economie beter bestand is tegen economische schommelingen dan een economie die afhankelijk is van enkele grote aanjagers. Goed dus om afscheid te nemen van de gedachte dat we bijvoorbeeld Schiphol alle ruimte moeten geven en dat het dan vanzelf wel goed komt met onze economie. Een koers die dus niet houdbaar is gebleken. Iets anders en robuuster dus. En dat wordt gevonden in diversificatie. Zoals bedrijven hun risico's spreiden door in meerdere sectoren actief te zijn, zo gaan wij het zoeken in een divers aanbod van het soort bedrijven. Dat er speciaal aandacht gaat naar het plaatselijke mkb zou eigenlijk niet eens benoemd moeten worden. Het lijkt ons namelijk een kerntaak van de gemeente. Wat we ook steeds meer zien en ervaren, is dat onze gemeente op sommige plekken toch echt wel vol aan het raken is. Selectief met ruimte omgaan dus. En ook dan de keuze voor het mkb.

Bijvoorbeeld door beschikbare ruimte open te houden en te gebruiken voor bedrijven die uit onder andere kleine kernen willen verhuizen en waar we dus op de vrijgekomen ruimtes weer huizen kunnen bouwen. Zoals wij het hier heel graag noemen een win-winsituatie. We zijn wel blij om, weliswaar tussen de regels door en vrije interpretatie, te lezen dat het raadsvoorstel nieuwe datacenters dus bijvoorbeeld al uitsluit. Ze voegen geen werkgelegenheid toe, staan alleen maar het landschap te verpesten en verbruiken onze schaarse ruimte en energie. Prima om dat toch weer eens duidelijk gemaakt te hebben. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Hagemeijer. Dan is nu het woord aan de heer Rip van HAP. De heer RIP: Ja voorzitter, dank. Kort even over de ambitie. Als je een internationale luchthaven binnen je gemeentegrens hebt liggen, dan vind ik de ambitie van top 5 te bescheiden. En dat is juist niet wat we moeten doen, want het is een uitstekende visie. En mijn fractie ziet hier ook heel duidelijk de samenhang met de mkb-agenda die wij hebben vastgesteld vorig jaar. En dat is meer de uitvoering van de economische visie. En de vraag die daaraan gekoppeld is: klopt dat de middelen die u vraagt louter zijn om de mkb-agenda verder vorm te geven en uit te voeren? Want dat geeft wel een andere dimensie aan de financiën.

Een belangrijke vraag voor ons is wel het openbare beheer van de buitenruimte, want ook deze economische visie heeft effect op onze openbare buitenruimte en ik ben toch heel benieuwd hoe we dat gaan financieren in de toekomst. Wie gaat uiteindelijk het geld betalen om over tien jaar ook die mooie visie nog toonbaar te houden? Nou verder wil ik eigenlijk in de tweede termijn een prikkelende stelling met mijn collega's delen. Want dit is… Als je het stuk leest, dan komt er vijf keer het woord schaarste in voor. Dat betekent dat we keuzes moeten maken. En volgens mij doelde het CDA daar ook al op in haar bijdrage door te zeggen 'ja, er komt zo meteen ook een moment aan dat we keuzes moeten maken als het gaat om ombuigingen of bezuinigingen'. Die prikkelende stelling wil ik straks delen in de tweede termijn om met mijn collega's daarover van gedachten te wisselen. Hier wilde ik het even bij laten. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Rip. Dan voor de notulen, FVD en EEN Haarlemmermeer zijn niet aanwezig in deze sessie. En dan gaan wij voor de beantwoording van de vragen naar het college. En ook bij het college ga ik vragen om u aan de spreektijd te houden. U heeft zeven minuten de tijd om de vragen te beantwoorden. Gaat uw gang mevrouw Ruigrok.

Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

7

Wethouder RUIGROK: Dank u wel, voorzitter. Nou, meestal is dat ruim voldoende. Ik begin even met een verwarring. Hier wordt in de raad een aantal keren gezegd 'ja, moeten we die € 800.000,00 nog beschikbaar gaan stellen?'. Nou, het goede nieuws voor de economie is dat u dat al heeft gedaan bij de voorjaarsnota. Dus dat geld is beschikbaar en daarom kunnen we dit hele uitvoeringsprogramma gaan invullen. En mijnheer Rip heeft gelijk: dat is voor een belangrijk deel ook uit de mkb-agenda gekomen, maar ook al die andere activiteiten die er staan kunnen daaruit bekostigd worden. De VOORZITTER: En mijnheer Rip heeft een aanvullende vraag. De heer RIP: Ja, ik stelde die vraag omdat ik in het stuk ook lees dat, als we deze middelen niet beschikbaar stellen, sommige projecten niet door kunnen gaan. En toen dacht ik dat het een wel met het ander te maken heeft. Dus dan zou ik graag willen weten welke projecten dan op lossere schroeven komen te staan als we dit niet honoreren. De VOORZITTER: Mevrouw Denie heeft een aanvullende vraag ook daarop? Oké, dan ga ik eerst even terug naar het college voor de beantwoording van de vraag van de heer Rip. Wethouder RUIGROK: Nou, dat hoeven we dus nu niet meer te doen, want u heeft met elkaar die middelen ter beschikking gesteld, incidentele middelen bij de voorjaarsnota. Dus daarom kunnen we dit uitvoeren.

En wellicht staat het dan misschien niet helemaal goed weergegeven in dit voorstel, maar het was inderdaad zo dat als het niet lukt om dat bij de voorjaarsnota voor elkaar te krijgen, we dan een aantal dingen moeten schrappen, maar het is wel gelukt. Dus dank aan alle raadsleden daarvoor. De VOORZITTER: Dank u. Een moment, mevrouw Denie had ook nog een aanvullende vraag op uw vorige antwoord. Mevrouw DENIE: Ja, dank u wel. Ik vraag me dan af… Want ik lees dan een oplegnotitie voordat we die sessie starten en daar staat letterlijk bij het beslispunt voor de raad over incidenteel budget vrijmaken. Dus ik vind het dan wel een beetje jammer dat dat er niet goed staat en dat wij als raad nu andere dingen denken. Bent u dat met mij eens? Want het moet een vraag zijn. Wethouder RUIGROK: Nou mevrouw Denie, dat ben ik met u eens. Het raadsvoorstel dat voorligt, dat was door het college heen voordat de voorjaarsnota is besproken. Dus inderdaad, dat hadden we dan nog moeten corrigeren, maar dan moet het nog een keer door het college heen. Maar ik snap dat wij u zelf dus op het verkeerde been hebben gezet daarmee, dus excuses daarvoor. Maar laten we dan nu daar duidelijkheid over hebben. Wij mogen dit, als u inhoudelijk het ook eens bent met de aanpak van die koerswijziging van kwantiteit naar kwaliteit...

Mijnheer Koning zegt 'ja, maar hoe bedoel je dan van grijs groeien naar groen ontwikkelen?'. Dat is juist eigenlijk een mooi overkoepelend geheel. We willen wat meer naar die kwantiteit. De tijd dat alles overal kon, die is voorbij. Er is veel schaarste, aan ruimte, aan middelen, aan mensen, arbeidskracht, dus er moeten keuzes gemaakt worden. Maar die keuzes kunnen niet altijd zo heel strikt gemaakt worden. Mijnheer Boerman gaf daar een goed voorbeeld van. Samen met mevrouw Sedee die hier naast mij zit, hebben we bijvoorbeeld datacenterbeleid opgesteld. Nou, dat heeft ons middelen gegeven om te kunnen zeggen 'tot hier en niet verder'. En nu zitten we inderdaad aan die top. Dus dat heeft duidelijkheid gegeven. Maar zolang als bedrijven echt wel helemaal strikt aan alle eisen voldoen, dan is dat wat moeilijker te sturen, maar doordat wij deze visie neerleggen, geven we wel aan dat we een voorkeur hebben voor bedrijven die dit en dit doen. Dus we kunnen dat stimuleren, activeren, motiveren. En de ene keer heb je er ook echt beleidsregels voor en de andere keer is dat minder, maar je kan daar wel actief mee aan de slag. Dus die drie pijlers, diversificatie, selectiviteit en kwaliteit, die wilden we zo Duisenberg-proof mogelijk maken. En vandaar dat wij Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

8

bijvoorbeeld hadden gezegd: nou die top 5, kwalitatief en structureel en hoe dat precies is weergegeven, dat is een meetbaar iets, want dat wordt elk jaar gemeten. Dus daarom dachten we dat dat lekker concreet is en je hem daar kunt neerzetten. Mocht u andere indicatoren daarvoor willen, dan kan dat natuurlijk ook, maar dat is de achtergrond daarvan. We waren op zoek naar echt concreet meetbare aspecten die in lijn zijn met de visie die we inzetten. Mevrouw Smand heeft het over de transformatie die ze mist als pijler. Eigenlijk zit die transformatie – voorzitter, ik zie iemand zwaaien – in de koerswerklocaties. Dus wat mij betreft is het niet nodig om daar een aparte pijler van te maken, maar het is aan de raad om daar verder over te discussiëren, maar dat is eigenlijk invulling van die koerswerklocaties. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Van 't Hull, u heeft een aanvullende vraag? Mevrouw VAN 'T HULL: Ja, dat klopt. Het is eigenlijk eventjes een stukje terug in de beantwoording over Duisenberg. En er wordt aangegeven, 'dit is lekker concreet, de top 5, dus die gaan we opnemen'. Maar ik begreep, volgens mij, ook dat het doel wel is om het concreter te maken. We hebben toen vanuit die Duisenberg-methode gevraagd om een nieuwe koers, juist om wat concreter te weten hoe wij wat meer kunnen sturen op de economie. Niet alles is maakbaar, maar het kon echt wel een stuk concreter.

En daar zijn jullie in geslaagd, maar krijgen wij nog in het vervolg een voorstel voor indicatoren? De VOORZITTER: Mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Ja, we willen die resultaten echt meetbaar maken in die uitwerking van die economische invulling van die werklocaties, dus daar gaan we hem ook echt nog concreter in maken. Maar mocht u suggesties hebben, we houden ons aanbevolen. De VOORZITTER: Gaat u verder mevrouw Ruigrok. Ja, ik probeer bij te houden welke vragen al zijn beantwoord. Mevrouw Hup, u heeft een aanvullende vraag. Mevrouw HUP: Ja en misschien ook een suggestie, want als er dus mogelijk een uitkomst is van die koers en mogelijke indicatoren. Wij vragen ons bijvoorbeeld af of die economische diversificatie niet juist leidt tot een toename van bijvoorbeeld vliegbewegingen op de luchthaven, gezien het belang van een stabiele en duurzame economie. Kan misschien de wethouder dat meenemen? Dat je indirecte gevolgen ook meeneemt, dat wij als raadslid daarvan in ieder geval op de hoogte zijn en misschien op die manier ook kunnen sturen. De VOORZITTER: Mevrouw Bouwhuis, u heeft een aanvullende vraag in dezelfde trant? Mevrouw BOUWHUIS: Het was hetzelfde. De VOORZITTER: Oké, helemaal goed. Dan ga ik verder naar het college voor de beantwoording hiervan.

Wethouder RUIGROK: Ik snap de vraag eigenlijk niet goed, want ik zie niet zozeer wat de relatie is tussen die diversificatie en een toename van vliegverkeer. De VOORZITTER: Ik kijk even of u nog een aanvullende vraag wilt stellen, anders ga ik terug naar het college voor de verdere beantwoording.

Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

9

Mevrouw HUP: Nou, niet zozeer echt een extra vraag. Maar het is het belang van een stabiele en duurzame economie. Het kan een gevolg zijn. Mijn vraag is: kan het meegenomen worden in deze koers, dat wij als raadslid op de hoogte worden gesteld van de indicatoren met mogelijke gevolgen? Dat was mijn vraag. Dus het is een gevolg op een… Nee, jullie snappen het niet. Nou, misschien… Sorry. Moet ik het amenderen? Nou, ik kom daar later nog op terug, maar dan is misschien de vraag: denkt de wethouder dat er een toename komt als je economische diversificatie toepast? Leidt dat niet juist tot meer vliegbewegingen? Misschien beperk ik hem dan nu zo even. De VOORZITTER: Ik denk dat ik de wethouder net hoorde zeggen dat ze dat niet met u eens is. Wethouder RUIGROK: Nee, ik zie dat niet zo. Nee, want ik denk dat we juist het verbreden... De luchthaven blijft een belangrijke factor, ik hoorde dat een aantal partijen ook zeggen, en ook de daaraan gekoppelde logistiek. Maar juist door die breedte aan te gaan, ook door sectoren als life science en dergelijke, dat hoeft niet per se een relatie te hebben met die vliegbewegingen. Ik ga even kijken of ik de antwoorden van de vragen kan geven. Duisenberg-proof, we gaan dat dus nog verder uitwerken in die uitwerking van die werklocaties. Mijnheer Boerman vroeg naar de arbeidsmigranten. In 2025 komt er een nota over de huisvesting.

En mijnheer Boerman vroeg heel concreet naar een aanbeveling die in de zaal hiernaast gedaan wordt en of ik dat kan toezeggen. Nou, ik weet niet precies wat die aanbeveling is, dus ik durf niet zomaar wat toe te zeggen. Maar ik wil wel zeggen: we zeggen dat we klimaateisen belangrijk vinden, dat is een onderdeel van die kwaliteit. Dus op het moment dat we daarop kunnen sturen dan zullen we dat zeker doen als dat binnen de mogelijkheden past die we hebben. De VOORZITTER: Ik denk dat mijnheer Boerman zijn vraag even wil verduidelijken. De heer BOERMAN: Ja, precies. Het is niet om de aanbeveling die in de zaal hiernaast gedaan wordt. In de zaal hiernaast wordt gesproken over de klimaatmonitor en u heeft zelf onderzoek laten doen door Berenschot. En Berenschot komt met een aantal aanbevelingen aan u als college en een van die aanbevelingen is het vestigingsbeleid aanpassen zodanig gericht op duurzame bedrijven. En daarvan zou ik willen zeggen, dat kan in totaal 4 kiloton CO2 besparen, dat vinden wij wel aantrekkelijk. Dus in die zin wil ik vragen: past dat precies in de koers die u hier voorstelt? Wethouder RUIGROK: Ja, dat klopt, maar ik zou niet zover willen gaan als in kiloton CO2-reductie. Maar wel om te zeggen dat we die klimaateisen meenemen in die waardering van die kwaliteit. Dus daar sturen we wel op. Maar ik ga niet lijstjes maken: u moet zoveel reductie realiseren.

Mevrouw Bouwhuis zegt vooral ook mkb en met de tijd mee en de stabiliteit. Dus dat onderschrijf ik eigenlijk alleen. Mevrouw Van 't Hull wil hard werken en hard genieten. Daar kan ik me ook heel erg in vinden. En mevrouw Denie geeft aan dat het vrij academisch is. Daar kan ik me ook wel in vinden, hoor, dat je echt sommige stukken wel een paar keer moet lezen. Dus dat roept maar weer op om eenvoudig taalgebruik ook in dit soort stukken te proberen door te voeren. En u vroeg concreet: wat als een bedrijf nou niet meedoet aan die maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het is EU-wetgeving om maatschappelijk bij te dragen, maar ik kan mensen niet verplichten om dat dan te doen aan Bardo (40.16)of aan bomen planten. Dus we kunnen suggesties aandragen, dat willen we actiever doen, want mijn ervaring is dat als wij internationale bedrijven spreken die bijvoorbeeld door het Rijksmuseum in Amsterdam gevraagd worden: 'Goh, willen jullie niet bijdragen?', dat bedrijven dan zeggen: 'Ja, hoor, is prima'. En dan denk ik: ja, hoezo, je bent een Haarlemmermeers bedrijf, draag bij aan onze gemeente. En dan is het ook wel een beetje aan ons dat we dan ook iets moeten vragen. Want als je het niet vraagt, krijg je het sowieso niet. Nou, dat is niet helemaal waar, maar je moet het wel aanbieden waar mensen dan uit kunnen kiezen.

Mevrouw Hup gaf aan dat het Ondernemersplein echt moet worden aangepakt. Nou, dat is echt een prioriteit. Heb ik dat verkeerd? Nou, iemand vond dat inderdaad ook heel belangrijk en Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

10

dat is ook een van mijn eigen prioriteiten. En samen met wethouder Van der Meij zijn we daar hard mee aan de slag. Mijnheer Meijer gaf ook die nachtelijke horeca aan. Hoe we dat precies willen gaan invullen, is eigenlijk ook niet helemaal aan de gemeente, maar we willen wel in gesprek met ondernemers en met name jongeren. Want ik ben ook van die tijd. Nou ik ben nog nooit in die Challenge geweest, want toen was ik hier niet, maar wel in soortgelijke dancings, zoals dat toen nog heette, maar dat is niet meer. Dus we moeten eerst horen wat jongeren dan wel beweegt en wat ondernemers daarin kunnen betekenen en dan is het aan ons om te kijken of we dat kunnen faciliteren, maar het moet echt wel uit de inwoners en ondernemers zelf komen. En dan gaf mijnheer Rip ook aan dat schaarste betekent keuzes maken en daar wilde u met de raad voornamelijk over in gesprek. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik heb ook nog twee open vragen staan, maar ik denk dat mijnheer Meijer zijn vraag zelf gaat stellen nu. De heer MEIJER: Ja, klopt voorzitter. Dank u wel dat ik de mogelijkheid even krijg. Ik ben in ieder geval blij dat die € 826.000,00 er al is, want mij was het ook niet duidelijk. Maar kunt u aangeven wat dat in die jaren na 2026 gaat kosten? De VOORZITTER: Dank u wel. We gaan weer naar het college terug.

Wethouder RUIGROK: Ja, dan hebben we dat geld niet meer en dan moeten we het gewoon weer doen met de begroting zoals die nu ook is. De VOORZITTER: Dat was een kort antwoord. Ik ga even kijken wie er nog aanvullende vragen hebben. Nu gaan er meerdere handen omhoog. We gaan beginnen met mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Ja, dank u wel. Het kan zijn dat ik het even gemist heb. Maar ik vroeg me dus af waarom het een doel is om in die top 5 te staan, of we dan geld krijgen of een prijsje of zo. En ik heb daar geen antwoord op gehoord. Sticker bijvoorbeeld, ballonnetje, vertel. De VOORZITTER: Sorry, ik wil eigenlijk even de rest van de vragen ophalen, zodat u ze alle in een keer kunt beantwoorden. Dus waarom top 5, hoor ik? Mijnheer Rip. De heer RIP: Ja, er is een vraag die nog niet beantwoord is, althans ik heb hem niet gehoord. Maar het gaat mij erom dat we hier een visie hebben liggen tot 2030. En ik wilde heel graag weten wat het effect van deze visie is op het openbaar beheer van de buitenruimte want daar zie ik nog geen connectie. En dat zou ik wel heel graag benoemd willen hebben, hoe we hier dan mee omgaan. Want wie gaat het dan beheren en waar komt het geld vandaan? De VOORZITTER: Duidelijk Dank u wel. Dan mijnheer Koning. De heer KONING: Dank u wel, voorzitter.

Ik had de vraag gesteld of we niet te laat zijn, gelet op de huidige schaarste en de prioriteit die op dit moment aan woningbouw wordt gegeven. Dus met andere woorden: zijn we niet te laat om in de nog resterende schaarste/ruimte de omslag van kwantiteit naar kwaliteit te maken? De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Koning. Mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Ja, dank u voorzitter. In de eerste plaats, ik wil graag meedenken over die indicatoren. Ik kan er zo wel eentje bedenken, dat is de ontkoppeling tussen groei en uitstoot. Nou, dat Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

11

lijkt me nou prima eens iets wat je zou kunnen opnemen in zo een koers en ik kan er zo nog wel een aantal bedenken. Maar mijn vraag was eigenlijk, want ik was daar toch wel teleurgesteld over, eigenlijk zegt u dat we een koers vaststellen, maar we kunnen eigenlijk niks. Als er in Nieuwerbrug iets gebeurt – daar komt een bedrijf, de hele bevolking wil het eigenlijk niet daar – dan zegt u: 'ja, het past ook niet in onze koers', want het past niet in onze koers, dat kan ik zo vaststellen, 'maar het moet toch gebeuren'. Waarom stellen we dan de koers vast? De VOORZITTER: Dank u wel, ik denk dat uw vraag helder is. Mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. Ik kom graag terug op de reactie van de wethouder over het toevoegen, of niet toevoegen, van een aparte pijler transformatie, omdat dat denk ik precies de vraag die de heer Koning ook stelt, raakt. We zitten hier al aardig vol op allerlei terreinen en we moeten ons dus vooral richten op transformatie. Overigens vind ik het een geweldig goed stuk en gaat Haarlemmermeer, denk ik, ook niet voor stickers of krullen, maar voor gewoon verstandig en goed beleid, kwalitatief goed beleid. De VOORZITTER: Dus eigenlijk is uw vraag of we de pijlertransformatie kunnen toevoegen? Duidelijk, dan ga ik toch weer terug naar het college. Mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Dank.

Mevrouw Denie: nee, we gaan geen stickers en krullen uitdelen. Het was echt een op zoek naar iets meetbaars. Nu staan we kwantitatief in die top 5 en we willen graag kwalitatief in die top 5. Omdat die onderzoeken toch elk jaar gedaan worden, kun je dan zeggen: 'goh, dit jaar lukt het wel en dat jaar lukt het niet'. De VOORZITTER: Ik zie weer een aanvullende vraag. Ik wil wel voorkomen dat het een beetje een debat wordt tussen raad en college, dus stel uw vraag. Mevrouw DENIE: Dank u wel voor de beantwoording. Maar waarom is dat het doel? Begrijp ik dan goed dat het ons eigenlijk niks oplevert behalve dat het dan meetbaar zou zijn? Want ik hoor nu niet waarom dit het doel is. De VOORZITTER: Misschien is het ook een goed onderwerp voor de tweede termijn. Om als raad te bespreken of dit is wat u als raad wilt. Maar ik ga nog even terug naar het college voor de verdere beantwoording. Wethouder RUIGROK: Dank. Ja, dat doel is om inderdaad van kwantiteit naar kwaliteit te gaan: van grijs groeien naar groen ontwikkelen. Dat is het doel. En we hebben gezocht naar punten waar we dat meetbaar kunnen maken, maar u mag dat natuurlijk in de raad verder bespreken. Mijnheer Rip heeft nog een keer de vraag naar beheer openbare ruimte gesteld. Ik kan daar geen antwoord op geven vanuit deze nota Economische Koers.

Ik ga het mijn collega-wethouder mevrouw Steffens-van de Water vragen en dan kom ik er schriftelijk op terug. Mijnheer Koning vraagt of we niet te laat zijn. Misschien wel, hè. Ik geloof dat het Chinese spreekwoord is: de beste tijd om een boom te planten, is nu. Ja, misschien was gisteren beter geweest. Of was het juist anders? Nou, zoiets is het. Maar je moet een keer zeggen 'dit is het moment waarop we die schaarste gaan beschermen'. De jaren hiervoor was Haarlemmermeer natuurlijk één grote, veel ruimte die ook nog beschikbaar was en dat is nu veel minder. Dus daar waar we kunnen sturen, moeten we dat ook doen. En mijnheer Boerman roept mij op dat dan ook concreet te doen, bijvoorbeeld met die containers. Die koers helpt ons om te zeggen: 'voegt zo een containerbedrijf nou kwalitatief waarde toe?'. Dus dan kan je wel sturen op… Kijk dan wat het doet voor verkeer, voor geluid. Je hebt daar richtlijnen voor, dus het geeft wel aan dat je die kant op wilt en dan Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

12

moet je met de wettelijke instrumenten die je hebt, kijken of dat past. En met gebiedsmanagement weten we daarvan. En mevrouw Smand vraagt nog een keer of die transformatie echt niet een andere pijler is. Ik denk dat het een invulling is van die werklocaties. Ik ben ook samen in de MRA heel erg op zoek naar, we moeten juist werklocaties beschermen, want anders wordt alles getransformeerd naar woningen en hebben we geen plek meer om te werken. Dus ik denk niet dat het een aparte pijler nodig heeft, maar dat het belangrijk is om dat invulling te geven bij de uitwerking van die werklocaties. De VOORZITTER: En ik denk dat dat een goed moment is om de eerste termijn af te sluiten. Ik kijk even rond of er nog hele prangende vragen zijn, maar ik denk het niet. Wij hebben twee onderwerpen opgeschreven en ik vroeg me af of er nog andere mensen zijn die een onderwerp willen inbrengen. Ik heb een onderwerp van D66 en de ander was van… Die ben ik even kwijt. Er was nog een onderwerp. Van mijnheer Boerman. Oké, ik ga even de onderwerpen ophalen. Mijnheer Koning, wat is uw onderwerp? Heel even kort. De heer KONING: Mijn onderwerp is dat ik aan de ene kant lees dat er eigenlijk een enorme schaarste is om die omslag van kwantiteit naar kwaliteit te maken en de definitie van kwaliteit is nog pionieren, lees ik, die moet de komende jaren vorm krijgen.

En dan vraag ik me af of we niet te snel die ruim € 800.000,00 beschikbaar hebben gesteld. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Koning. Mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Ja, voorzitter, ik kondigde het aan in mijn eerste termijn. Ik zou het graag met de collega's willen hebben over of het een verstandig idee is om een effectrapportage bij nieuwe bedrijvigheid in te stellen. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Bouwhuis. Mevrouw BOUWHUIS: Wij hebben wat indicatoren volgens de Duisenberg-methode die we graag zouden willen voorleggen aan de raad. De VOORZITTER: Dank u wel, nieuwe indicatoren. En mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Ja, nog kort even over toch weer transformeren, vanwege de schaarste. De portefeuillehouder heeft al toegelicht wat dan vooral beschermd moet worden, dat we ook nog ruimte hebben om woningen te bouwen. Waar het mij om gaat is dat we hier wellicht ook een serie bedrijven in Haarlemmermeer hebben die we op de lange termijn zo heel graag zouden willen transformeren ook van grijs naar groen. Ik denk even aan de vele toeleveranciers op Schiphol. Schiphol zelf kunnen we niet veranderen, kunnen we ook niet wegdenken. Maar we kunnen het wel, zeker die cirkels eromheen, groener maken en daar gaat heel veel energie in zitten.

Ik zou graag van mijn collega's willen horen hoe zij daar tegenaan kijken en of dat wellicht niet een hogere prioriteit heeft dan de nieuwe bedrijvigheid in het juiste potje laten vallen. De VOORZITTER: U heeft al een aardige inleiding ondertussen gegeven. Ik weet niet of er nog andere onderwerpen waren. Mijnheer Rip. De heer RIP: Ja, voorzitter, ik heb nadrukkelijk gevraagd in de eerste termijn dat ik graag met mijn collega's een stelling wil neerleggen – en dat is de volgende – die wel wat raakvlakken heeft met wat eerdere collega's al hebben aangegeven. Maar als wij een visie ontwikkelen, dan ben ik heel benieuwd naar de effecten. In eerste termijn heb ik het effect van de openbare buitenruimte genoemd. Dat vind ik Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

13

belangrijk, want ook dat hoort erbij en hebben we daarover nagedacht hoe het in 2030 is en wie dat dan gaat betalen? Maar als we die visie goed gaan analyseren, dan betekent schaarste keuzes maken. En ik zie hier een hoogwaardige vorm van economie. Dat betekent ook dat het segment van de arbeidsmarkt ook vraagt om professioneel personeel, hoogwaardig personeel. Dat heeft natuurlijk weer consequenties voor bijvoorbeeld de woningbouw. In hoeverre… De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Rip. Het was meer even uw onderwerp benoemen. We hoeven nu niet de hele inleiding te doen. Want we hebben vijf onderwerpen en ik ga proberen ze er allemaal doorheen te loodsen. Dus ik vraag allemaal uw medewerking hiervoor. Mijnheer Boerman had als eerste onderwerp aangedragen in zijn… Tenminste, nou ja. Mijnheer Boerman aan u als eerste het woord voor uw onderwerp. De heer BOERMAN: Ja, dank u wel voorzitter. Ik was een beetje getriggerd in de zomer toen ik in Binnenlands Bestuur las over gemeenten, met name in en om het Westland, waar ze heel veel problemen hebben met arbeidsmigranten en die problemen hebben we hier natuurlijk ook en daar gaan we nog genoeg over praten, maar die hebben we hier ook. En daar hebben ze een effectrapportage bij nieuwe bedrijvigheid bedacht. Die is inmiddels verder ontwikkeld door de VNG in overleg met de ministeries van SZW, BZK en EZK.

En eigenlijk wat ze daaraan doen is: als je je als bedrijf ergens wil vestigen, vragen ze 'dat mag, maar je moet in ieder geval eerst wel aantonen waar je de mensen vandaan haalt en waar je de mensen gaat huisvesten'. Misschien komt dat nog terug in het beleid, maar mijn vraag is of dat een goed idee zou zijn om het ook in Haarlemmermeer in te voeren, want dan wil ik daar wel een motie voor indienen. De VOORZITTER: Mevrouw Denie heeft daar een mening over. Ik geef het woord aan u. Mevrouw DENIE: Ja, dank u wel. Nou, die GroenLinks heeft echt goede ideeën. Als u daar een motie voor wil indienen, dan doen wij graag mee als Partij van de Arbeid. De VOORZITTER: Kort en krachtig. Ik kijk even verder rond. Mijnheer Rip. De heer RIP: Ja, ik wil best reageren, mijnheer Boerman. Ik heb altijd wel de ervaring dat ik de motie eerst even goed wil bestuderen op het moment dat hij voorligt, voordat ik op dit moment zeg van: 'nou, wat een goed idee van GroenLinks'. De VOORZITTER: Mevrouw Van 't Hull. Mevrouw VAN 'T HULL: Ja, ik moest nog heel even nadenken over het effect van deze effectrapportage. Ja, kort vertaald vraag je dan eigenlijk om extra regels om bedrijven zich hier te laten vestigen en dat is nou niet direct iets waar ik voor warmloop. We hebben natuurlijk wel eerder gezien, bijvoorbeeld bij het datacenterbeleid, dat dat wel iets is wat we zouden moeten willen.

Hier zie ik nu, in het licht van deze koers, nog niet direct aanknopingspunten voor. De VOORZITTER: Mevrouw Denie als reactie op mevrouw Van 't Hull? Gaat uw gang. Mevrouw DENIE: Ja, dank u wel. Voorzitter, ik vraag me dan even af, want de VVD geeft aan: niet nog meer regels voor bedrijven om zich te vestigen. Maar aan de andere kant, in de eerste termijn geeft de VVD aan dat het stuk heel goed is en dat ze tevreden zijn. En juist in dat stuk staan meer regels voor bedrijven waarom ze zich hier wel of niet mogen vestigen. Dus ik snap dat niet zo goed, kan de VVD dat verduidelijken? Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

14

De VOORZITTER: Mevrouw Van ’t Hull. Mevrouw VAN 'T HULL: Nee, wat wij hebben aangegeven is dat wij heel erg blij zijn met deze richting zonder dat het helemaal dichtgeregeld is. Dus, nee hoor, wij zijn heel erg voor juist de ruimte opzoeken in de regels. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Ik vind het een heel goed voorstel van GroenLinks, mijnheer Boerman. Het komt wat ons betreft een beetje te vroeg, want we moeten nog over huisvesting arbeidsmigranten gaan praten en ik denk dat het daar beter in past dan nu hier. Ik weet overigens ook niet of het uw bedoeling was om nu al met zo een motie te komen, maar op zich het idee vinden wij heel goed dat, als je arbeidsmigranten naar je bedrijf haalt, je ook nadenkt en handen en voeten geeft aan de huisvesting daarvan en de goede zorg voor deze mensen als een goede werkgever. De VOORZITTER: Mijnheer Hagemeijer. De heer HAGEMEIJER: Ik denk op zich een goed idee. Er zitten natuurlijk altijd wel haken en ogen aan dat soort beleid, maar ik zou het dan niet alleen op arbeidsmigranten betrekken, maar gewoon op de hele werkgelegenheid. Hoe ga je die mensen inderdaad hiernaartoe halen? Maar niet eens ook alleen werkgelegenheid, maar als er een bedrijfje komt en dat zegt: 'ja, dan komen er duizend vrachtwagens per dag op ons af'.

Dat zou ik ook graag mee willen nemen, want dat geeft ook een gigantische druk op de openbare ruimte. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Ja, dank. Ik proef toch wel enige steun voor dit idee. Ik kan mevrouw Van 't Hull zeggen dat het in Rotterdam en Den Haag VVD-wethouders waren die hiermee komen, dus dat zijn dan blijkbaar toch degenen die altijd pleiten voor meer regels. Maar soms zijn regels gewoon echt wel handig en nodig en dit zou er eentje van kunnen zijn. Het gaat om een bedrijveneffectrapportage, dus het gaat om meer dan alleen arbeidsmigranten, maar de arbeidsmigranten waren de aanleiding voor die bedrijveneffectrapportage. En het gaat er met name om, dat is volgens mij het belangrijkste, we gaan het nog hebben over de huisvesting arbeidsmigranten in deze raad, maar ik denk dat dat niet alleen een verantwoordelijkheid van de gemeente zou moeten zijn. Ik denk dat het ook een verantwoordelijkheid zou moeten zijn van de ondernemers in onze gemeente en dat je ze daar ook best op zou mogen aanspreken en dat het daarom best een goed idee is om dat te gaan doen. Maar misschien is het ook wel wat vroeg. Dat kan ik me ook wel indenken. En ik denk er nog over na wanneer we dat gaan indienen. De VOORZITTER: Dank u wel en daarmee is het onderwerp dan ook gelijk afgerond.

Dan ga ik nu naar mevrouw Smand voor het onderwerp over transformatie. Mevrouw SMAND: Nou, dat is de vierde keer dat het aan de orde komt. Ik denk dat we het heel kort kunnen houden. Er is vast een hele verzameling bedrijven die op termijn – en dat klinkt niet zo sympathiek, maar dat is wel zo – niet meer zo goed in Haarlemmermeer passen, maar die we misschien, als we ze transformeren van grijs naar groen, toch kunnen behouden. Vandaar dat we ons ook niet apart moeten gaan richten op het transformeren van bestaande bedrijven en daar maximaal

Verslag Sessiedebat RV Economische Koers Haarlemmermeer 2024 'van grijs groeien naar groen ontwikkelen' 12 september 2024

15

ondersteuning bieden, maar ook duidelijk grenzen stellen als het gaat om… Nou als het niet past dan moeten we echt op de een of andere manier gaan afbouwen of zo of iets doen. De VOORZITTER: Dat roept een reactie op van de heer Meijer. De heer MEIJER: Ja, mevrouw Smand, dan ben ik heel erg benieuwd of u een voorbeeld heeft van wat voor een bedrijf dan – ik bedoel: we gaan het hier niet over Schiphol hebben – je eventueel zou moeten transformeren. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Graag via de voorzitter spreken allemaal. Daar wil ik u wel even op wijzen. Mevrouw Smand, heeft u een voorbeeld? Mevrouw SMAND: Ja, ik heb een voorbeeld en dat is Schiphol. Ja, en daarmee bedoel ik dat Schiphol voor de economie van Haarlemmermeer heel belangrijk is en dat die transformatie van Schiphol ongelooflijk belangrijk is om uiteindelijk in de economie terecht te komen die we in 2040 voor ons zien. De toeleveranciers op Schiphol beter inpassen, is, denken wij, realistischer dan dat we Schiphol moeten halveren en verplaatsen. Beter inpassen in de omgeving en daar maximaal op inzetten. Maar daar zit ook een uitdaging, want wij gaan niet over Schiphol, of althans niet in zijn geheel maar over delen. Maar er zijn ook andere vergelijkbare bedrijven die misschien in de toekomst ook niet zo goed in Haarlemmermeer passen. Maximale ondersteuning om die transformatie van grijs naar groen te maken.