Verslag 2024-06-06 Raad

We zijn ambitieus, we willen veel en dat zie je terug in de begroting en dan moeten we uiteindelijk ook constateren dat niet alles wat we wilden, gelukt is. Met het vooruitzicht op financieel moeilijke tijden wordt het wel steeds urgenter om goed te kunnen prognosticeren. Dus ik ga ervan uit dat we het ongetwijfeld in de tweede termijn daar ook nog verder over zullen hebben met collega's, want er is ook een amendement ingediend dat daar een beetje op aansluit. Wat er ook op aansluit, is dat we twee weken geleden volgens mij een informatieve bijeenkomst hebben gekregen waarin ook een vooruitzicht over de financiële situatie werd gedeeld, met name gericht op de investeringen die wij willen doen en de ambities die wij hebben, hoe dat eruitziet als we twaalf jaar vooruitkijken. Daar werd duidelijk dat er keuzes gemaakt zouden moeten worden. In die informatieve bijeenkomst hebben we natuurlijk ook al aangegeven 'daar willen wij als raad natuurlijk aan het stuur zitten'. Vandaag wordt er een motie ingediend over die gelijke orde, ook de VVD vindt het belangrijk dat hier nog eens in de openbaarheid wordt aangegeven door het college dat de raad die keuzes kan maken of in ieder geval daarbij betrokken wordt. In het verlengde daarvan nog een onderwerp. Dat is artificial intelligence.

We worstelen met capaciteitsproblemen, met de snelheid van dienstverlening, met verbetering van dienstverlening en we missen eigenlijk de inzet van artificial intelligence daarin. We horen daar vrij weinig over. We zien om Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

17

ons heen dat daar superveel gebeurt. We zien hoe organisaties bezig zijn om in ieder geval na te denken over 'hoe kan het slimmer, hoe kan het sneller?' En dat missen we hier een beetje. Dus we hopen dat het college ons gerust kan stellen. We zagen ook dat er binnenkort wel iets van een informatieve bijeenkomst komt. Maar de VVD wordt daar graag over bijgepraat. En dan zoals ik al aangaf, het laatste onderwerp. Dat gaat mij zeer aan het hart. We zien ook dat eigenlijk die jaarrekening is om terug te kijken, maar dan zien we toch weer in het kader van prognosticeren, dat we de uitgaven voor de jeugdzorg niet goed geprognotiseerd hebben en dat komt deels doordat steeds meer jongeren hulp nodig hebben in onze gemeente. We hebben zelfs gezien dat dat zelfs een beetje meer is dan landelijk. En nu willen we natuurlijk grip houden op die financiën, maar voor ons is het ook heel belangrijk te weten 'zijn we nu met het juiste bezig?' We hebben het idee – van de week werd er in de fractie over gesproken – dat de kraan wijd open staat. We proberen met allemaal doekjes de overstroming tegen te gaan, maar hebben we nu wel de juiste analyse te pakken waarom onze jongeren in onze gemeente steeds meer hulp nodig hebben? En hebben we de juiste analyse te pakken om die kraan dicht te draaien? Daar gaan we het vanavond waarschijnlijk niet over hebben.

Er komt een evaluatie over die hervormingsagenda eind van dit jaar, maar we willen hier in ieder geval aangeven dat voor de VVD heel erg belangrijk is dat jongeren hier nog steeds goed en prettig kunnen opgroeien en dat we uitkijken naar die evaluatie en daar zeker naar zullen kijken met de vraag 'hebben wij de juiste analyse gemaakt waardoor we met de juiste oplossingen bezig zijn?' Want iedere keer die overschrijding, want het is niet de eerste keer, gaat op een gegeven moment onze begroting te veel beheersen. Dat is een van de aspecten. Maar ik wil benadrukken, het meest belangrijke aspect is natuurlijk dat we niet moeten willen dat er zoveel jongeren in onze gemeente hulp nodig hebben. En daarmee wil ik afsluiten. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van Straten. Dan gaan we naar de fractie van Forza! U heeft drie minuten. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, drie minuten zei u. Drie minuten, twee woorden: tijdigheid en realisme. 24 januari 2024 was het ASML, 29 januari jl. Philips, KPN de 31e , Randstad NV 13 februari. De jaarcijfers van Haarlemmermeer bespreken we vandaag, 6 juni. 6 juni voorzitter, 6 juni voordat we toekomen aan de jaarcijfers van 2023. De Najaarsrapportage 2023 met standlijn 1 september bespraken we 7 december jl. en zo kan ik nog wel even doorgaan.

We hebben met elkaar al bij de bespreking van het jaarcijfers 2018 vastgesteld dat het met de informatiewaarde beter moet. En daar zijn we langs diverse sporen inmiddels mee bezig. Mevrouw Van Straten zei het net ook al, dat werpt zijn vruchten af. Maar dan is de vraag: wat heb je aan informatie, hoe goed die ook is, als je die veel te laat ontvangt om je als raadslid eventueel te helpen met eventueel gewijzigde beleidskeuzes? Zeker nu we zien hoe er jaar in, jaar uit begroot wordt. Deze jaarcijfers kennen een overschot van bijna € 18 miljoen en begrotingsonrechtmatigheden, die niet tijdig gemeld zijn aan de raad, voor € 66,4 miljoen. In de Financiële verordening staat nergens wat we onder tijdig verstaan, dus dat is een omissie en het college werkt samen met de Auditcommissie aan een oplossing. Maar daarmee zijn we er niet. Forza! is benieuwd wat het college gaat doen of kan doen om de rapportages eerder klaar te hebben voor bespreking, zodat de raad kans heeft om eventueel gewijzigde beleidskeuzes te maken. En nu we het toch over beleid hebben. De werkelijke lasten in het Sociaal Domein, en de VVD noemde die ook al, vallen wederom hoger uit dan initieel begroot. In 2023 is het verschil ruim € 20 miljoen. Onze accountant concludeert dat de laatste jaren steevast optimistisch wordt begroot in de programmaverantwoording.

Het college neemt de volumegroei wel mee in de begroting als stelpost, maar waarom die stelpost en niet gewoon realistisch begroten? Er is ook een nieuw risicogedefinieerd, zorglandschap jeugdzorg. Dit risico is gerelateerd aan de hinder die zorgaanbieders ondervinden van de personeelskrapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor worden vacatures ingevuld met inhuur, wat meer geld kost. En dat kan toch niet waar zijn, voorzitter? Stel je Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

18

voor dat je in een restaurant gaat eten. De biefstuk die voor € 25,00 op de kaart staat, blijkt bij het afrekenen opeens veel duurder, omdat er een zzp-kok ingehuurd moest worden. Waarom maakt het college zulke ongunstige afspraken met zijn verbonden partijen en werken we op deze manier mee aan de onwenselijke situatie dat zorgmedewerkers ontslag nemen om zich vervolgens in te laten huren voor veel geld als zzp'er? Tot zover voorzitter, want drie minuten zijn uiteindelijk ook voorbij. De VOORZITTER: Dank, mag ik de fractie HAP uitnodigen? Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel voorzitter. Als het saldo van een bankrekening binnen een jaar van min € 7,7 miljoen, naar nul gaat, vervolgens naar plus € 4 miljoen en uiteindelijk naar € 7,3 miljoen positief, gaan er ergens alarmbellen rinkelen en wordt waarschijnlijk ergens iemand van zijn bed gelicht, maar hier niet. Want wederom is er een groot verschil tussen de prognose en de gerealiseerde cijfers. Ondertussen kijken we daar niet meer van op. Het lijkt de normaalste zaak en iets waar we dus gewoon rekening mee gaan houden. Vooruitkijkend ligt de vraag voor of we voldoende bestand zijn tegen de aankomende storm. 2026, het ravijnjaar. Wij denken van wel. Nog twee circulaires en dan is de cirkel rond. Maar dat debat volgt later. We gaan nu inzoomen op deze jaarrekening en het voorstel dat wordt gedaan is een heel nadrukkelijke oproep.

Stort € 7,3 miljoen naar de Reserve Schaalsprong. Maar is dit wel handig om te doen? Het roept bij ons een aantal vragen op. Er is ooit een motie aangenomen tijdens eerdere bezuinigingen om incidentele overschotten naar het maatschappelijk middenveld terug te laten vloeien. Heeft het college hierover nagedacht en kunnen wij iets met die € 7,3 miljoen die we nu incidenteel over hebben? Hoe gaan wij straks uitleggen dat de schaalsprong voor toekomstige voorzieningen belangrijker is dan de huidige voorzieningen als we moeten ombuigen? De huidige realisatiegraad investering is 76%. 24% geven wij dus niet uit. Ook dat geeft financiële ruimte. Kunnen we daar iets mee doen? En ook de realisatiegraad binnen mobiliteit ligt lager, is daar extra ruimte om met name voor infrastructuur van nieuwe woonwijken iets te realiseren? En tot slot, financiële meevallers gaan naar de ADR. Maar als ze er incidenteel ingaan, kun je ze er dus ook incidenteel uithalen als de nood hoog is. Wij dienen dan ook vandaag een amendement in om de incidentele gelden die wij nu over hebben, niet direct naar de Reserve Schaalsprong te laten gaan, maar hier tijdens de voorjaarsrapportage pas een beslissing over te nemen, zodat we de effecten van deze jaarrekening kunnen concretiseren tijdens de voorjaarsrapportage.

Wij willen wel positief afsluiten, want ook mijn fractie wil de organisatie voor het vele werk dat hieraan vooraf is gegaan, bedanken. De jaarrekening ziet er positief uit en met zulke cijfers ga je altijd over. Onze Auditcommissie heeft haar goedkeuring gegeven en mijn fractie is ook blij met de voortgang van de Duisenbergmethode. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank en dan nu de fractie van de PvdA. Mevrouw DENIE: Laat ik vanavond eens beginnen met mijn twee favoriete uitspraken van wethouder Nobel. 'We gaan hier niet creatief boekhouden' en 'ons huishoudboekje moet op orde zijn'. De gemeente staat er financieel goed voor en om het zacht uit te drukken, klotst het geld tegen de plinten. We zien in de jaarstukken dat wij een weerstandsvermogen van 4,5 hebben. Terwijl het verplicht is om minimaal 1,5 weerstandsratio te hebben. Dus Haarlemmermeer is het beste jongetje van de klas. € 1,1 miljard is uitgetrokken deze periode voor investeringen. Uit de stukken is gebleken dat daarvan slechts € 300 miljoen wordt gebruikt. Voorzitter, is het college het dan met ons eens dat het huishoudboekje niet op orde is en dat er dan toch sprake is van creatief boekhouden? Want daar heeft het zeker alle schijn van. Daarom om de controle terug te pakken, dient de PvdA met GroenLinks en Forza! de motie Inzicht in investeringen in. Dank u wel. De VOORZITTER: Ik dank de PvdA. Nu D66.

Mevrouw Smand. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

19

Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. D66 hecht veel waarde aan een zorgvuldig en doelmatig gebruik van gemeentelijke middelen. Daar is natuurlijk een doel aan verbonden, namelijk het welzijn en de welvaart van alle inwoners van Haarlemmermeer zoveel mogelijk bevorderen. Daar gaat het om. En in het jaarverslag vinden we terug hoe het huishoudboekje van de gemeente er in 2023 uitzag. In de eerste plaats een prettig leesbaar verslag en een positief beeld. Dan kan ik weer teruglopen naar mijn plaats, want kort samengevat kun je zeggen 'we staan er goed voor. We hebben een stevig weerstandsvermogen, hier en daar een meevaller, hier en daar een tegenvaller, maar overall oké. Over tot de orde van de dag'. Maar we zien het toch een beetje anders. Dat is hiervoor ook al een aantal keren aangegeven, want ook nu worden we weer geconfronteerd met een positief resultaat, terwijl we lang, en wat ons betreft een beetje te lang, met een negatief resultaat rekenden. Tot in december jl. zaten we tegen een negatief resultaat aan te kijken. Daar is een verklaring voor. We vinden het ook belangrijk om die te noemen, namelijk incidentele meevallers die we gewoon niet eerder wisten. Geplande investeringen die lager uitvallen en ook conservatief begroten.

Dus we hebben een jaarrekening vooral gelezen met het oog op 'wat moeten we hier nu mee als we naar volgende begrotingen kijken?' Wat gaan we dan veranderen? Wat zouden we moeten veranderen om hier beter grip op te krijgen? En daarbij vallen drie dingen op, ook al eerder gezegd, maar ik wil ze toch nog een keer noemen. Incidentele meevallers komen jaarlijks voor en vaak komen ze pas tegen het einde van het jaar in beeld, dus ze lijken eerder een structureel dan een incidenteel karakter te hebben. Je kunt daar best een beetje meer op anticiperen. De investeringsgraad is al jaren laag en dat zal de komende jaren ook nog wel even blijven, want het personeelstekort is daar de oorzaak van. Dat lossen we niet zo een-twee-drie op. Dus daar kunnen we ook best een betere inschatting van maken. En conservatief begroten lijkt een beetje door te slaan hier en daar, naar niet zo realistisch begroten, waardoor er veel lucht in de begroting zit. Dus wat D66 betreft, reden genoeg om de komende begrotingen anders aan te vliegen. Realistischer met meer sturingsmogelijkheden voor de raad, maar uiteraard ook uitvoerbaar voor de ambtelijke organisatie. Het is niet even een knop die we omdraaien, dus daar is werk aan de winkel om dat te realiseren. Hierover gaan we graag met het college en de collega's in gesprek.

En dan de hamvraag wat ons betreft: wat doen we dan met het financiële overschot over 2023? Toevoegen aan de algemene reserve en de schaalsprong is een voorstel van het college. Op zich geen gek idee, maar we hebben de winstwaarschuwing van onze accountant toch ter harte genomen en daar staat dat de kosten van klimaatverandering eigenlijk niet zo in beeld zijn. Dat is ook een belangrijke kostenpost waar we in de toekomst zeker mee geconfronteerd gaan worden. We moeten het niet alleen in woorden uitdrukken, maar we moeten het ook in euro's gaan uitdrukken. We moeten dat gaan beheersen. En ook de afgelopen week hebben we weer kunnen zien hoe het mis kan gaan; overstromingen door extreem zware en langdurige regenval. Maar denk ook aan de storm Polly, die vorig jaar in de zomer voor behoorlijk wat schade in onze gemeente zorgde. De toekomstige kosten hiervan zullen oplopen en we kunnen er niet langer van uitgaan dat die uit de bestaande middelen gedekt kunnen worden. De risico's zijn in beeld, maar kwantificeren is noodzakelijk. Ik rond af voorzitter. Nu hadden wij een voorstel om een amendement in te dienen, totdat we ook de motie van HAP zagen om te kijken wat we met het overschot dit jaar gaan doen.

Dat vinden wij een chique oplossing, dus wij gaan ons voorstel hier niet noemen, maar om iedereen in de gelegenheid te stellen om een integrale afweging te maken over wat er met het overschot 2023 gebeurt, komen wij hier graag op terug bij de bespreking van de begroting. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank mevrouw Smand, dan gaan we door naar SRH, mijnheer Beusenberg junior. De heer T.M. BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Vandaag heb ik weer het genoegen om de wethouder van Financiën te mogen feliciteren. € 16,9 miljoen, dat is een mooi resultaat. Althans, als je een winstgevend bedrijf wilt zijn. Maar voorzitter, ik zal u wat verklappen, dat zijn wij niet. Maar ik ga nu Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

20

wel even de vergelijking maken. Voorzitter, het lijkt er een beetje op dat de firma Haarlemmermeer haar werknemers gaat korten op salaris om zelf een beter resultaat aan het einde te hebben. Maar voorzitter, we zijn geen bedrijf, we moeten ons ook niet zo gaan gedragen. Als wij een resultaat hadden gehad, dat € 1,00 boven de begroting zou liggen, dan hadden we het ook goed gedaan. Dat zou namelijk betekenen dat de overige gelden naar onze burgers waren gegaan, bijvoorbeeld door belastingverlaging. Dan hadden de burgers wellicht een keertje meer kunnen gaan uit eten met het gezin, of een paar daagjes extra weg gekund. Maar nee, voorzitter, de belasting gaat omhoog en wij storten maar in onze algemene reserve. We hebben ondertussen een weerstandsratio die ten opzichte van 2022 met de helft is gestegen. We zitten nu op drie keer het niveau van een ruim voldoende. Voor de scholieren onder ons, dat is een 7,5 die drie keer meetelt. Ik snap ook wel dat de portefeuillehouder zuinig is. Dat is zijn goed recht, maar voorzitter, dan is het onze taak om te zeggen 'wij zitten hier voor de inwoners van Haarlemmermeer. Wethouder, geef de inwoners van Haarlemmermeer wat terug'. We kunnen bijvoorbeeld kijken of we ergens de belasting kunnen verlagen, maar ik denk dat dat het beste is om bij de voorjaarsrapportage te bespreken en daarom zijn we mede-indiener van het amendement van de HAP.

Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel SRH. Dan is de beurt aan CDA, mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Voorzitter, daar staan we weer… Er is een jaar voorbij. Het bespreken van de jaarrekening begint op een vast ritueel te lijken in Haarlemmermeer. We maken een sluitende begroting en hebben incidentele meevallers. We kunnen het werk niet verzetten en we houden een flink bedrag over. Dat is de hele P&C-cyclus van 2023 in 21 woorden. Met een netto positief resultaat van € 7,3 miljoen heeft het college weer een bijzonder goed financieel plaatje afgeleverd. Helaas blijft er een donkere lucht boven het meerjarenbeeld hangen. In het voorstel wordt het volledige resultaat gestort in de Reserve Schaalsprong Wonen. Natuurlijk komen bij woningbouw veel extra uitgaven kijken op het gebied van bijvoorbeeld mobiliteit, groen en voorzieningen. Maar aan de andere kant is dit voor inwoners weinig tastbaar en transparant. Wij snappen dit wel en pleiten daarom voor meer inzicht in de inkomsten en uitgaven van deze reserve. Wat doen we daar nou eigenlijk mee? Misschien kan de wethouder dat toezeggen? Het beeld in de samenleving blijft echter dat we met miljoenen strooien voor Hoofddorp, maar er vrijwel niets mogelijk is in de kleine kernen. Daarom wil het CDA een financiële impuls geven aan kleine maatregelen, juist in deze kernen die hier veel impact kunnen hebben.

Daarnaast willen wij het Fietsplan ook een rollende start laten maken met een financiële impuls. We overwegen hiertoe een amendement. De stoplichtgrafieken tonen de robuustheid van de gemeentelijke financiën op een begrijpelijke manier. Bovendien geven de indicatoren steeds beter beeld van prestaties, los van die getallen. Het afgelopen jaar zijn er heel veel bomen bijgekomen en de uitrol van VANG zorgt voor een afname van het restafval, bijvoorbeeld van 188 kilo in 2018 naar 116 in 2023. Dat is top. Maar de Duisenbergmethode is een lang proces en Duisenbergproof zijn we nog lang niet, hebben we net gehoord, maar we moeten vooral daarmee doorgaan. Wat valt het CDA verder nog op? De toeristenbelasting levert € 1,6 miljoen extra op. Het aantal fte neemt na lange tijd weer toe, dat is ook keihard nodig om onze dienstverlening op orde te houden. Het tekort van € 2,1 miljoen op de jeugdzorg. Het blijft gewoon schandalig dat men in Den Haag niet over de brug komt met extra geld op dit onderwerp. En tot slot, strategische grondaankopen blijven uit en dat laatste vinden wij wel opmerkelijk, want er zijn heel wat interessante percelen verhandeld de afgelopen periode die bijvoorbeeld als ruilgronden ingezet zouden kunnen worden of voor de ontwikkeling van groen of andere voorzieningen.

Wij willen dat het college daar toch meer gebruik gaan van gaat maken en niet alleen in Hoofddorp, maar ook in gebieden daaromheen. Wij volgen de toelichting van het college over het begrip begrotingsrechtmatigheid en zien het voorstel om dit te voorkomen tegemoet bij de eerstvolgende actualisatie van de Financiële verordening. De jaarrekening is door de accountant goedgekeurd en de Auditcommissie heeft positief advies gegeven. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

21

Dus ja, wat het CDA betreft staan alle vinkjes daarom op groen om akkoord gaan. En daarbij wil ik het laten. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Van der Peet. Dan is de beurt aan ChristenUnie-SGP, mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Voorzitter, we hebben geconcludeerd dat er een mooi resultaat is behaald van € 7,3 miljoen na budgetoverheveling van € 9,6 miljoen. In de najaarsrapportage werd nog rekening gehouden met een klein verlies. Voor onze fractie is een zo hoog mogelijk resultaat geen doel op zich. Wij vinden het jammer dat dit met name door meevallers gerealiseerd is die laat in het jaar aan het licht kwamen. Maar we zijn wel erg blij met het positieve structurele begrotingssaldo en zijn ook positief over de ontwikkeling van de reserves en schulden. Dan de jeugdzorg. We hebben het net ook al gehoord. Die is qua kosten en inkomsten toch nog steeds een zorg. Dat blijkt al in 2023 met een structureel tekort van ruim € 2 miljoen en wij denken dat dat in de komende jaren waarschijnlijk niet minder zal worden. Wij vinden dit wel echt een heel erg belangrijke groep, waarbij hulp noodzakelijk is. De jeugd is tenslotte de toekomst en daar moeten wij zorg voor dragen, ook volgend jaar. Wij verbazen ons over de verschillen in realisatie van 2022/2023 met betrekking tot de opvang van de Oekraïense ontheemden.

We vonden het vrij bijzonder om te constateren dat in de jaarstukken terug te vinden was dat wij daar als gemeente bijna € 4 miljoen aan overhouden. Kan het college ons informeren wat er met deze inkomsten gaat gebeuren? Begrijp ons niet verkeerd, wij zijn blij met de verzachtingen van de ombuigingen die zijn doorgevoerd in 2023. Het is ook goed dat hierbij met name aan de minima in onze gemeente gedacht is, maar diverse ombuigingen zijn wel en niet gerealiseerd. Ook dat hebben we kunnen zien. Vooral de nietgerealiseerde leges vinden we een gemiste kans, maar mooi vinden wij weer de bijgeleverde maatschappelijke effecten. Het lijkt ons belangrijk rekening te houden met de onvrede die sommige keuzes veroorzaken, zoals het hoge maatschappelijke effect dat de ombuiging taakstelling dienstverlening teweegbrengt. Wij maken ons daar echt zorgen over. Evenals over de versobering ondersteuning doelgroepactiviteiten. Ik vraag: kan dat niet anders? We hebben ons ook verbaasd over de afvalstoffenheffing. Dat is ook een topic van deze tijd dat in het nieuws komt. Voor elke groep is dat weer hoger en het is ook weer boven het landelijk gemiddelde. Ik zou zo brutaal willen mededelen dat dat wat ons betreft wel anders mag. Dan hebben we nog gekeken naar de ozb. Dat heeft mijn voorganger al eens aangehaald. Dat is dan weer lager dan de rioolheffing.

Wij denken toch dat de huurders dan iets benadeeld zijn ten opzichte van de eigenaren van een woning en dat vinden we toch ietwat oneerlijk. We vroegen ons vorig jaar tijdens de Voorjaarsrapportage 2023 nog af of die 65% realisatiegraad wel realistisch was, gezien de huidige ontwikkelingen. Dat blijkt nu toch het geval met 76%, dus chapeau. Ter afronding, al met al kunnen we ons vinden in de voorstellen van het college en zullen met de gecorrigeerde versie van de jaarstukken 2023 instemmen. Tot zover, voorzitter en misschien kunnen we het straks als tweedetermijnonderwerp nog even kunnen hebben over de Duisenbergmethode. De VOORZITTER: Dank u wel, dan is het nu de beurt aan mevrouw Antolini, van FVD. Mevrouw ANTOLINI: Voorzitter, vandaag gaat het debat over de Jaarstukken 2023-2026 en om een of andere reden leek het de agendacommissie een goed idee om dit in te plannen op de verkiezingsdag. Zo zijn er partijen, zoals de onze, die actief betrokken zijn bij landelijke zaken, er is een beperkt budget en commissieleden worden door de raad weggestemd als ze je niet mogen. Los daarvan krijg ik maar twee minuten spreektijd. Dit terwijl we belangrijke stukken bespreken van honderden pagina's. Het is simpelweg onmogelijk om een goede representatie te geven in twee minuten tijd. Dus ik ben genoodzaakt om het samenvattend te belichten. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

22

De gemeente werkt samen en gooit geld weg aan de MRA, C-Creators, Smart City Amsterdam en Circulair West voor een duurzame metropool. De gemeente vraagt nogmaals extra geld voor inburgering omdat de instroom te groot is. Absurde lokale belastingen; een bewoner met een eenpersoonshuishouden betaalt € 766,00 en met een meerpersoonshuishouden betaal je € 869,00. Iets dat ook opviel in de stukken is dat het aantal winkeldiefstallen sterk is toegenomen. Maar als je kijkt naar de cijfers van het CBS is het eigenlijk nog erger dan je denkt. Als we kijken tussen 2022 en 2023 is het aantal misdrijven in totaal met 10% toegenomen. Waar komt deze explosie van criminaliteit ineens vandaan? Dat vraag ik me af. Voorzitter, ik rond af. Na mijn betoog ben ik helaas genoodzaakt de zaal te verlaten en FVD zal dus een keer niet bij de stemmingen aanwezig zijn, maar aangezien een meerderheid van de raad negen van de tien keer met alles meestemt, maakt het voor deze ene keer niet veel uit. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel en wel thuis zou ik zeggen. Dan nu EEN Haarlemmermeer. De heer SPIJKER: Voorzitter, het is mooi dat we 2023 hebben kunnen afsluiten met een nettoresultaat van € 7,3 miljoen, maar deze cijfers komen wel weer door incidentele voordelen. Toch zien we enkele tegenvallende resultaten. Nou ja, het is al meerdere malen genoemd, de jeugdzorg.

Die blijkt helaas weer een hoger tekort te hebben van € 2,4 miljoen extra, meer dan begroot. Natuurlijk kampt men door personeelstekorten met problemen om de juiste zorg te bieden, maar probeert u alstublieft goed de vinger aan de pols te houden bij deze situatie. Dan Zorg & Werk. Die zijn weer te laag ingeschat. Dit jaar was er een verschil van € 20 miljoen en in 2022 een verschil van € 14 miljoen, te laag begroot. Reageer alstublieft sneller op tegenvallende resultaten. Dan restafval. In tabel 52 staat dat de omvang van restafval is afgenomen van 141 kilo per inwoner naar 123 kilo in 2023. Dat klinkt heel mooi, maar door de kleinere containers in de brengparkjes is ons zwerfafval enorm toegenomen. Op sommige plaatsen is het ook een feestplek voor ongedierte. Dan het riool. Het is al eerder aangehaald door D66. Het aantal rioolmeldingen is met 30% gestegen. Voorzitter, we hebben steeds nattere periodes met heel veel stevige buien. Het water kan niet snel genoeg weg, dus blijf alstublieft snel investeren in het rioolnetwerk op korte termijn. Dit was het. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Spijker, EEN Haarlemmermeer. Dan is nu de beurt aan GEZOND Haarlemmermeer. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. De Jaarstukken 2023. We kijken terug op vorig jaar, met als resultaat € 16,9 miljoen positief. Een mooi resultaat natuurlijk.

Maar in november vorig jaar werd nog een positief resultaat voorspeld van € 71.000,00. De gemeentelijke financiën voorspellen, het is al een aantal keren aangehaald, is nog best lastig. Wat zeer zeker lastig te voorspellen is, is ook al een aantal keer aangehaald, is de jeugdzorg. In 2023 kostte de jeugdzorg € 2,8 miljoen meer dan gedacht. Je zou zeggen dat de resultaten uit het verleden hier wel een garantie bieden. Wat verder opviel, zijn de overeenkomsten die zijn beëindigd met twee zorgverleners. Volgens het college zijn dit incidenten. Maar hoe komt het college tot de conclusie dat het incidenten zijn? De oplossing is ook duidelijk: meer controles. Bij de najaarsrapportage bleken controles ook al erg nuttig, aangezien 20% van de aanvragers van een collectieve verzekering hier geen recht op had. We hebben het vaker gezegd, vertrouwen is goed, maar controle is beter. Is het college van plan verdere controles uit te voeren, want niet alleen levert dit geld op, controles blijken helaas ook noodzakelijk. Een ander groot verschil zijn de Wabo-leges. Door de invoering van de Omgevingswet zijn er eind vorig jaar nog veel aanvragen binnengekomen onder het oude regime. Dit levert een kleine € 5 miljoen in de plus op. In de loop van 2024 wordt duidelijk of deze plus tot een min in 2024 leidt. We zijn alweer halverwege het jaar, dus wellicht kan het college hier antwoord op geven.

We horen het graag. Verder blijven we ons verbazen over de ambitie van 200.000 inwoners die toch elke keer weer opduikt Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

23

en nu dus ook in deze jaarstukken 2023. Vanwaar toch die drang naar 200.000 inwoners? Misschien omdat het een mooi rond getal is? Omdat we hier zoveel ruimte hebben, omdat we dan met de groten mee mogen doen, of omdat het gewoon lekker gezellig is? Ik ben benieuwd wat het nieuwe doel gaat worden als we de 200.000 behalen. 250.000 is ook een mooi rond getal. Afsluitend voorzitter, willen wij onze dank uitspreken voor het opnemen van een overzicht van de totalen van de jaarstukken over de afgelopen zes jaar. Dit totaal paste niet in de infographic, maar het is wel opgenomen onder het hoofdstuk Financiële hoofdlijnen. Over de afgelopen zes jaar heeft Haarlemmermeer een positief resultaat gehad van, bij elkaar opgeteld, € 64 miljoen. Toch fijn met alle financiële uitdagingen de komende jaren. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Hiermee zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn en ik constateer in vogelvlucht dat het een feestdag moet zijn voor de wethouder van Financiën. Gaat uw gang. Wethouder NOBEL: Ja, een feestdag voorzitter. Ik heb heel veel dingen gehoord die ik heel lang niet heb gehoord, zoals bijvoorbeeld 'het beste jongetje van de klas'. Dat is me ook niet vaak verteld, kan ik u vertellen, op de middelbare school, dus dat zijn allemaal complimenten die ik in mijn zak steek.

Ik heb een aantal vragen gehoord en sommigen van u stelden vragen die best vergelijkbaar zijn. Zo hadden GroenLinks, de VVD, maar ook D66 vragen over de investeringen en hoe het college dat precies ziet. Constateert het college ook niet dat we eigenlijk heel veel meer willen dan dat we uiteindelijk met elkaar weg kunnen zetten? Ja, dat zien wij ook. Ik denk ook dat het eerste SPI dat u ontvangen heeft ons daar heel duidelijk op wijst. Voorheen keken we altijd vier jaar met elkaar vooruit en nu kijken we een stuk verder en komen we eigenlijk tot de conclusie 'onze wensen zijn veel groter dan wat we eigenlijk ambtelijk met elkaar aankunnen'. Dus aan eenieder van u die zegt 'dat moeten we meenemen, ook straks in het ingewikkelde gesprek over de ombuigingen dat we met elkaar moeten gaan voeren', denk ik dat ik ook namens het college volmondig kan zeggen 'ja, dat lijkt me ook verstandig om te gaan doen'. GroenLinks heeft daar ook een motie voor ingediend. Op het eerste gezicht denk ik dat dat ook een heel redelijke motie is. We hebben wel in het SPI aangegeven dat we ook in fases gaan werken. Ik denk dat daarmee een heel deel van uw motie wordt beantwoord of eraan tegemoet wordt gekomen. Ik zie het als een steun in de rug. Ik hoop dat u het college wel wat vrijheid geeft in de uitvoering.

Mocht u toch zeggen, 'ik wil die motie alsnog indienen', ik heb zelf het gevoel dat we met de fases die we met elkaar ook nog gaan doorlopen, uiteindelijk helemaal aan uw motie tegemoetkomen. Forza! vroeg 'kunnen de rapportages niet wat eerder naar de raad toe komen?' U vergeleek onze gemeente natuurlijk ook met mooie ronkende bedrijfsnamen. Het ingewikkelde is alleen wel, en dat heeft een aantal van u gezegd, bijvoorbeeld SRH, dat wij geen bedrijf zijn. Daar zit ook meteen de reden dat het ingewikkeld is om dingen veel sneller aan te leveren. Want uw raad wil de stukken natuurlijk ruim op tijd hebben, zodat u het goed kunt lezen. De stukken moeten bij het college worden aangeleverd. Daar hebben we intern ook allerlei procedures, zodat niet bijvoorbeeld de directie wordt overgeslagen om maar een dwarsstraat te noemen. Alles bij elkaar opgeteld, denk ik, dat het gewoon heel ingewikkeld is om dat heel veel eerder te doen. We gaan daar - dat hebben we met de Auditcommissie ook wel besproken - toch naar kijken: wat zou er beter en efficiënter kunnen om die toch iets tijdiger naar buiten te krijgen? Maar zo snel als de bedrijfsnamen die u zojuist noemde dat doen, weet ik zeker dat ons niet gaat lukken. Maar we blijven ernaar streven met elkaar om dat toch sneller te doen.

Een andere vraag van Forza! was 'waarom neemt u nu een stelpost op? Kunt u niet beter gewoon goed begroten?' Een vergelijkbare vraag of opmerking kwam van de PvdA. Ja, dat zouden we wel willen. Alleen moeten we dan wel de actuele cijfers hebben. Op het moment dat we die niet hebben, nemen we de stelpost op om toch rekening te houden met iets waarvan we verwachten dat het komt. Dan baseren we ons vaak op oude cijfers. Dus ja, als er actuele cijfers zijn, dan laten we die stelpost vervallen, dan gaan we dat in de begroting opnemen. Is dat niet het geval, maar we verwachten toch dat er iets aankomt - het is een behoorlijk bedrag, dat altijd in jeugdzorg omgaat - dan nemen we wel Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

24

een stelpost op. De HAP had een vraag en een motie en dan moet ik even de andere kant van mijn blaadje bekijken maar volgens mij bleef het bij een vraag en een motie. U vroeg naar het maatschappelijk middenveld. U stelt terecht 'er blijft dit jaar een bedrag over, kan dat niet naar het maatschappelijk middenveld toe?' Dat hebben we ook al met elkaar gedaan, aan die motie hebben we al invulling gegeven. In 2021 is er € 2 miljoen naar het maatschappelijk middenveld gegaan. Eigenlijk zoals uw raad ook heeft gesteld. Ik zie met de ombuigingen die er nu aankomen geen ruimte om dat nu met elkaar te doen. En als u zegt 'die ruimte zien we wel', dan zou ik zeggen, 'laten we dat dan met elkaar bij de integrale afweging doen'. Maar ook kritisch kijkend naar de investeringen, denk ik nog steeds dat we een behoorlijke hobbel met elkaar te nemen hebben. Dat ravijnjaar is niet verdwenen. Het ravijn is wel iets minder diep geworden, maar je breekt nog steeds je been, denk ik, als je erin springt. Dus ik heb echt nog het gevoel dat we met elkaar daar een serieuze ombuigingsopgave hebben. Uw voorstel is om de € 7,3 miljoen… De VOORZITTER: Mijnheer Nobel, een kleine interruptie, althans, dat hoop ik, van mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Het is even wennen dat ik hiernaartoe moet lopen. Maar goed, ik sta hier nu. Ik wil het volgende aan de wethouder vragen.

U heeft het steeds over het ravijnjaar en dit jaar hebben we dan een positief saldo. GEZOND Haarlemmermeer had voor ons uitgerekend wat dat over de afgelopen zes jaar betekende. Zou het niet veel verstandiger zijn dat we, omdat er zoveel onzekerheden zitten in een gemeente, een soort bufferfonds zouden maken van wat we uit overschotten hebben, zodat we in moeilijke tijden uit dat bufferfonds kunnen putten? Is dat een idee om mee te nemen naar de voorjaarsbegroting? De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Ja, die algemene buffer hebben we. Ik hoorde het al aan mijn linkerzijde. Dat is de Algemene Dekkingsreserve. Alleen de vraag is: kun je die Algemene Dekkingsreserve in blijven zetten om structureel tekorten te dichten? Het antwoord daarop is nee. Kun je daar iets mee? Ja, dat heeft de VNG nu ook aangegeven, via het rijk. Vind ik dat verstandig? Nee, want het rijk zegt eigenlijk 'we geven jullie structureel te weinig middelen, maar iemand die een spaarpot heeft, mag hem wel stukslaan om structurele problemen op te lossen'. Ik denk dat dat uiteindelijk niet de oplossing zal leveren, maar daar moet u politiek ook nog een oordeel over vellen bij de voorjaarsrapportage waar we het over de ombuigingen gaan hebben. Het zal in ieder geval niet structureel de oplossing zijn voor de ombuigingen.

Want ja, het blijft een spaarpot en u weet net als ik dat er ook enorme risico's zijn die onze gemeente loopt. Daar gaan we het ook nog over hebben deze avond, onder andere bij de stemmingen. Dan is een Algemene Dekkingsreserve toch wel fijn, mocht het onverhoopt een keer misgaan. Maar op eenieder die zegt 'de rapportcijfers zien er voor die Algemene Dekkingsreserve goed uit', ja, dat klopt. Er zijn ook stoplichten die op rood staan en waar de rapportcijfers iets minder zijn, dan krijg ik wel weer déjà vu's naar vroeger. De PvdA. Realistisch begroten en het beste jongetje van de klas. Er werd ook gezegd door SRH 'geef de inwoners eens wat terug'. En toen moest ik denken aan iets dat ik tijdens het avondeten heb meegemaakt. Ik ken namelijk een wethouder van Financiën die dat een keer heeft gedaan. Die heeft iets teruggeven aan de inwoners. Ik kan me dat gesprek aan de eettafel nog herinneren. Ik denk dat als het college zou vragen of uw raad zou vragen 'is dat toen goed bevallen?' dat mij doet terugdenken aan dat gesprek en dan is het antwoord volgens mij 'nee'. En dan houd ik het beschaafd. Maar uiteraard is het wel zo dat we met die incidentele meevallers misschien wel zaken kunnen oplossen, incidenteel. Het helpt uiteraard ook om het bijvoorbeeld, en dat is ook het voorstel dat het college aan u voorlegt, te storten in die Schaalsprong Wonen.

Dan kom ik ook meteen bij HAP die zei 'kunnen we het niet beter naar die Algemene Dekkingsreserve storten?' Dat lijkt me erg onverstandig, want eigenlijk zien we al dat in 2025 de eenmalige korting vanuit Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

25

het rijk komt. Met andere woorden, we hoeven komend jaar waarschijnlijk bij de jaarrekening geen positief resultaat te verwachten. We weten dat we bij de grondverkopen de afgelopen periode geen winst hebben gemaakt, maar een verlies hebben moeten nemen. We weten dat dat er niet positief uitziet en we weten ook dat we heel veel ambities en plannen hebben naar de toekomst toe. Als we daar maatschappelijke voorzieningen willen realiseren, als we bijvoorbeeld groen willen realiseren in Lisserbroek of andere plekken waar we nog willen bouwen, als we wegen willen aanleggen, weten we eigenlijk zeker dat wat er nu in die schaalsprong zit, niet voldoende is. Daar nog minder instoppen, betekent straks dat bijvoorbeeld bij Lisserbroek, als we met elkaar het gesprek aangaan over 'zouden we misschien iets kunnen met dat groene kwadrant, dat erg ingewikkeld wordt. Ik denk dat GroenLinks me vast gaat steunen op het groene kwadrant. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel, u krijgt een interruptie van GroenLinks. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Ik wil graag aan de wethouder vragen of het voor eventuele extra uitgaven in het kader van de schaalsprong onmogelijk is die uit de Algemene Dekkingsreserve te betalen, of dat het echt alleen uit de Reserve Schaalsprong zou kunnen. Of is het ook mogelijk die Algemene Dekkingsreserve voor dat soort dingen te gebruiken? De VOORZITTER: Mijnheer Nobel.

Wethouder NOBEL: Zeker, dat kan. Maar we hebben speciaal voor de ambitie die we met elkaar hebben om veel woningen te bouwen, en volgens mij is die ambitie raadsbreed, tegen elkaar gezegd 'we kunnen niet alleen maar woningen bouwen. Het gaat niet alleen om stenen stapelen, we zullen ook rekening moeten houden met groen – ik weet dat uw partij dat erg aanspreekt, maar meer partijen overigens – maar ook met maatschappelijke voorzieningen, de wegen naar die woningen toe. Het is verstandig om daar geld voor opzij te zetten' De VOORZITTER: Tevreden? Graag kort, want de tijd dringt. Als u nog kort wat heeft, dan kunt u dat nu doen. Mevrouw GUMBERT: Ja voorzitter, ik ben toch nieuwsgierig waarom het nu per se uit het aparte potje moet want uit dat aparte potje kunnen geen eventuele andere dingen betaald worden. Ik hoorde bij het CDA het Fietsplan bijvoorbeeld genoemd worden. Terwijl uit de algemene reserve wel investeringen in de Schaalsprong toegekend kunnen worden. Dus ik begrijp niet zo goed waarom het per se dan in dat speciale potje moet. De VOORZITTER: Kunt u nog een keer kort proberen te duiden, mijnheer Nobel? Wethouder NOBEL: In theorie kan het gewoon. We hebben alleen tegen elkaar gezegd 'laten we nou niet telkens uit die Algemene Dekkingsreserve geld onttrekken'.

Die is er op het moment dat het een keer tegen zit, op het moment dat we bijvoorbeeld eenmalig een heel groot bedrag moeten afschrijven voor de gronden van SGN, op het moment dat we eenmalig een bedrag moeten afboeken dat in de miljoenen loopt vanwege de bijdrage van de A9. Voor dat soort grote tegenvallers hebben we tot op heden altijd tegen elkaar gezegd 'dan willen we niet ineens voor de pijnlijke beslissing komen te staan waar we op moeten bezuinigen'. Daar hebben we altijd de spaarpot voor ingezet. Vervolgens hebben we vorige periode tegen elkaar gezegd 'maar we hebben wel een structurele ambitie om woningen te bouwen en als je die ambitie hebt en je weet dat daar dus veel geld voor nodig is, naast de woningen, bij de maatschappelijke voorzieningen, bij het groen en bij de wegen, is het verstandig om daar een reserve voor in te stellen'. Dat is wat we hebben gedaan en ik denk dat dat nog steeds verstandig is, tenzij iemand zegt 'die ambitie moet u volledig terugdraaien'. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

26

De VOORZITTER: Heldere duiding. We gaan naar mevrouw Woolthuis. Mevrouw WOOLTHUIS: Ja, dank u wel voorzitter. Ik hoor het college ook de maatschappelijke voorzieningen noemen in relatie tot de Reserve Schaalsprong. Maar kan het college bevestigen dat de dekking van de maatschappelijke voorzieningen niet verloopt via de Reserve Schaalsprong? De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Uiteindelijk zal dan gewoon een separaat raadsvoorstel aan de raad worden voorgelegd op het moment dat er een onttrekking wordt gedaan uit die Reserve Schaalsprong. Dat is hoe we het met elkaar hebben afgesproken, dus er wordt alleen gespaard in die reserve. Op het moment dat we daar geld uit onttrekken… Dat is eigenlijk ook wat mijnheer Van der Peet heeft gevraagd 'kunt u er eigenlijk iets meer inzicht in geven wat er dan precies gebeurt?' Dat wil ik zeker doen. Ik denk dat we daar ook nog stappen kunnen zetten. Dus misschien bijvoorbeeld op het moment dat u een P&C-product krijgt, de stand van dat jaar aangeven; waar is dat geld naartoe gegaan? Is dat dan naar groen gegaan? Is dat naar grijs gegaan, is het naar maatschappelijke voorzieningen gegaan, is het naar kleine kernen gegaan, is het naar grote kernen gegaan? Daar kunnen we best iets meer inzicht in verschaffen en ik snap ook dat daar behoefte aan is. Dus dat wil ik in ieder geval bij dezen ook toezeggen.

De VOORZITTER: Oké, ik wil heel eventjes een kort moment naar de raad. We hebben nog 25 minuten. Ik kan het door laten gaan. Dit is ook informatief, want ik heb niet het idee dat er een onderwerp specifiek voor debat is aangevraagd voor de tweede termijn. Dus ik wilde het maar zo laten. Dan ga ik nu naar mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. Ik dacht dat mevrouw Hup – ik zit altijd met de voornaam in mijn hoofd – nog een onderwerp had aangekaart, maar over die Duisenbergmethode kunnen we volgens mij uren praten, dus dat eerste stukje kan ook in tien minuten. Ik had een technische vraag aan de heer Nobel. Dat lees ik een beetje in het amendement van HAP. Moet je de keuze om die storting te doen in die Schaalsprong Wonen nu maken, of kun je die ook bij de voorjaarsrapportage maken? Dus niet of je dat gaat doen, maar vooral het momentum. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: In principe hebben we met de raad afgesproken dat we bij het jaarrekeningresultaat dat we aan u voorleggen… Dat is de afspraak die u met ons heeft gemaakt. Daarom ligt die er nu. Als u vraagt 'kan dat bij de voorjaarsrapportage?' Ja, maar dat is eigenlijk een gek moment want er blijft dan helemaal geen geld over. Dus dan ga je het eerst in de Algemene Dekkingsreserve stoppen om vervolgens eruit te onttrekken.

Dus die logica kan ik dan in ieder geval niet helemaal volgen, maar dat kan natuurlijk ja. De VOORZITTER: Technisch kan het. Wethouder NOBEL: Technisch kan er veel. De VOORZITTER: Oké. Mevrouw Woolthuis. Mevrouw WOOLTHUIS: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb toch nog een verduidelijkende vraag want volgens mij begrijpen we elkaar niet helemaal. Uit de Reserve Schaalsprong dekken we grijs en groen. Er staat in de stukken dat de maatschappelijke voorzieningen niet gedekt worden uit de Reserve Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

27

Schaalsprong. Klopt dit? De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Het klopt dat niet alle maatschappelijke voorzieningen inderdaad uit de Reserve Schaalsprong worden gedekt, maar denkt u bijvoorbeeld aan gymzalen en scholen. Daar wordt wel voor gespaard in de Reserve Schaalsprong. Maar ik noem maar iets, een cultuurgebouw of een dorpshuis, dat wordt inderdaad niet gedekt uit de Reserve Schaalsprong De VOORZITTER: Helder. Mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Ook een verduidelijkende vraag voor de wethouder. De voorjaarsrapportage staat binnenkort op de agenda en in hoeverre is het mogelijk om daar nog een herziene versie van te sturen waarin inderdaad het positieve resultaat over 2023 apart wordt gezet en waarin ook rekening wordt gehouden met aanpassing van ons weerstandsvermogen, waar we misschien ook nog over komen te spreken, waardoor we tegen een iets realistischer plaatje aan zitten te kijken? De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Dat beeld dat u gaat zien, zal structureel negatief zijn bij de voorjaarsrapportage. Dus dat eenmalige positieve resultaat dat we nu hebben zal niet gek veel doen veranderen aan ons weerstandsvermogen als u ervoor kiest om het naar de ADR te storten in plaats van de Schaalsprong.

Dus ik denk dat de vraag die u stelt, geen heel groot effect zal hebben op onze ADR aan de ene kant en aan de andere kant is het beeld alweer gewijzigd op het moment dat wij erover praten. Dat is natuurlijk ook de terechte frustratie, die ik best begrijp, van Forza!, dat je altijd over achterhaalde cijfers praat. Maar ja, we hebben morgen weer nieuwe cijfers ten opzichte van vandaag en ergens brengen we gewoon iets naar u toe. Mijn voorstel zou toch echt zijn: kijk wat u deze jaarstukken nodig heeft. En als u kijkt naar de komende voorjaarsrapportage, die binnenkort naar u toekomt, ziet u dat die relatief beleidsarm is. De voorjaarsrapportage waar het echt om gaat, is de voorjaarsrapportage die volgend jaar pas naar u toekomt. Als u zegt 'daar wil ik het pas hebben over dat bedrag', daar zit ook nog een jaarrekening met jaarstukken tussen, dus dat vind ik ook niet logisch, want dan moet je eigenlijk wachten op wat dan het jaarrekeningresultaat is en daarvan zou je kunnen zeggen 'doe dat dan bij de voorjaarsrapportage'. Mijn verwachting is dat dat helemaal niet positief zal zijn, want we hebben, nogmaals, die eenmalige tegenvaller vanuit het rijk gewoon te slikken met elkaar, à € 5 miljoen. Dus ik hoop dat we om en nabij nul uitkomen.

De VOORZITTER: Oké, ik zie dat er geen vragen meer zijn, mijnheer Nobel, Wethouder NOBEL: Maar ik had nog wel vragen van het CDA en van GEZOND Haarlemmermeer. Op GEZOND Haarlemmermeer, ik heb op dit moment geen inzicht in de Wabo-leges. Dus we hopen dat na de zomer te krijgen. Als u dat op prijs stelt, kan ik u daarover informeren. Dat ga ik dan doen namens het college. Het CDA vroeg over meer inzicht in wat er uit de Reserve Schaalsprong gaat. Dat heb ik toegezegd, maar u vroeg ook, of u gaf eigenlijk aan 'we overwegen ook misschien een amendement om te kijken naar de kleine verkeersmaatregelen' en nu heb ik begrepen dat dat in het UPM wordt verdubbeld. Dus daar krijgt u extra middelen voor, maar ook de verkeersveiligheid wordt daarin verhoogd. Dus ik denk dat u eigenlijk op uw wenken wordt bediend in een ander stuk waar u met de wethouder van Verkeer en vervoer ook afspraken over heeft gemaakt, of in ieder geval heeft aangegeven wat de wens is De VOORZITTER: Bent u klaar? Ik heb ook meegeschreven. Zou u nog wat kunnen zeggen over Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

28

strategische inkoop en jeugdzorg? Dat is ook een aantal keer genoemd. Kunt u daar wat over zeggen? Mevrouw Hup. Wilde u nog wat vragen aan mijnheer Nobel? Mevrouw HUP: Nee, ik ben benieuwd of de heer Nobel mijn vragen nog had gehoord in mijn betoog. Ik had er twee. Wethouder NOBEL: Misschien kunt u ze herhalen? Mevrouw HUP: Dat wil ik op zich wel voor u doen. Dat kost u wel wat. Mijn vraag ging over dat wij Oekraïense ontheemden natuurlijk hebben opgevangen in 2022/2023. En nu is mijn vraag: we hebben daar bijna € 4 miljoen aan overgehouden. Kan het college ons informeren wat er met deze inkomsten gaat gebeuren? Dat was vraag één. Wethouder NOBEL: Ik zie heel snel de vinger van de burgemeester omhooggaan, dus die kan u dat straks vertellen. Mevrouw HUP: Fijn. Toen hebben wij nog geadresseerd dat we zagen dat diverse ombuigingen wel en niet gerealiseerd zijn en dat we voornamelijk kijken naar die maatschappelijke effecten, dat de ombuiging taakstelling dienstverlening een en ander teweegbrengt en dat wij ons zorgen maken over die versobering van ondersteuning van doelgroepactiviteiten. Mijn vraag was: kan dat niet anders? Wethouder NOBEL: Daarvan heeft de raad gezegd dat dat de ombuigingen zijn, dus die gaan we doorvoeren. Er komt nog een volgende ombuigingsronde. Dus ja, u kunt bij de volgende voorjaarsrapportage eerdere ombuigingen terugdraaien. Dat kan.

Dat betekent dat het gat nog groter wordt, dus dat zou ik u vanuit het college niet willen adviseren. De VOORZITTER: Mevrouw Denie, gaat uw gang. Mevrouw DENIE: Dank u wel. Ik was zojuist even goed aan het luisteren naar de wethouder en er kwamen uiteraard weer hele verhalen, ook over dat we een ravijnjaar tegemoet gaan en de toekomst. En de wethouder zei 'ik hoop dat we op nul uitkomen', terwijl we zeker op dit moment best wat geld over hebben. Toen ging ik nog langer nadenken en toen dacht ik 'begrijp ik het nou goed dat het college hier liever heeft dat we zelf op nul uitkomen ten koste van het maatschappelijk middenveld?' want dat is in mijn ogen, of oren eigenlijk, wel wat u zegt. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Ik probeer u gewoon een zo realistisch mogelijk beeld te geven over wat de afspraken van de VNG, die de VNG het rijk heeft gemaakt, tot gevolg hebben en wat er op ons af komt… Het feit dat de opschalingskorting verdwijnt, is positief, daardoor hoeven we ongeveer € 5 miljoen minder te bezuinigen. Dat ziet u ook bij de voorjaarsrapportage. Daar stond tegenover dat we eenmalig, volgens mij heet dat in Haagse termen 'een meloen hebben moeten slikken'. Die zullen we in 2025 voor onze kiezen krijgen en dan denk ik niet meer dat er een positief jaarrekeningresultaat is. De VOORZITTER: Mevrouw Denie, nog niet tevreden. Mevrouw DENIE: Oké.

Dat kunt u denken, maar ik hoop dat u zich er ook bewust van bent dat door zo hard vast te houden dat we blijkbaar volgens u soort van armlastig zijn, als we een keer een stootje krijgen met een weerstandsvermogen van 4,5, straks ons hele maatschappelijke middenveld gewoon omligt en er geen voorziening meer over is voor de inwoners die dat nodig hebben en dat vind ik jammer. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

29

De VOORZITTER: Dat is een conclusie. Mijnheer Nobel, dan voor u volgens mij nog de strategische grondaankopen. Wethouder NOBEL: Ik dacht dat het niet een vraag was over strategische grondaankopen, maar meer een oproep 'bent u bereid om dat te doen?' Dat hebben we natuurlijk al behoorlijk vaak gedaan en ik heb ook laatst bij grondzaken aangegeven 'ja, we kijken daarnaar, maar wel behoudend, want er komen ook weer kapitaallasten vandaan.' Ik hoop dat ik daarmee enigszins tegemoetkom aan het verzoek of de vraag van mijnheer Van der Peet. De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet, gaat uw gang. De heer VAN DER PEET: We hebben het al eerder geroepen als CDA. Het is niet de eerste keer dat het ons opvalt, dus het is nu jaar na jaar dat er geen gebruik van wordt gemaakt en we zien toch percelen verhandeld worden waarvan we denken 'nou, daar had de gemeente best op in kunnen springen'. Dus wees daar gewoon scherp op en doe uw best. De VOORZITTER: Scherp blijven, mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Als we een kans zien waarvan we denken 'dit moeten we echt aankopen', heb ik al vaker tegen u gezegd, voelt het college daar ruimte om richting de raad te komen met 'wij denken dat het verstandig is om dit aan te kopen'. De VOORZITTER: De jarige Job, gaat uw gang. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter.

Ik wilde nog even wat vragen, want de wethouder heeft het steeds over 'ja, maar we hebben dan geen positief resultaat meer'. Maar we hebben de voorjaarsrapportage vorige week geloof ik ontvangen en volgens de voorjaarsrapportage is er in ieder geval in 2025 een resultaat van plus € 6 miljoen. Dat vind ik toch een beetje lastig te begrijpen. Heeft u het dan alleen maar over de langere termijn, over na het ravijnjaar, of geldt dit ook al voor volgend jaar? Wethouder NOBEL: Ik denk dat het nog ingewikkeld wordt met wat we voor onze kiezen krijgen of dat ook uiteindelijk een positief jaar zal worden, maar we gaan het met elkaar zien en structureel weten we dat we een probleem hebben. Mevrouw GUMBERT: Oké, structureel weten we dat we een probleem hebben, althans op de langere termijn. Dat begrijp ik ook. Maar als u ons vorige week een voorjaarsrapportage met een plus van € 6 miljoen stuurt en u zegt 'nou ja, het is ingewikkeld of we wel een positief resultaat zullen hebben', begrijp ik toch niet zo goed hoe realistisch die cijfers dan eigenlijk zijn. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Ik zal vragen of die € 5 miljoen daar al in zit. Als dat zo is, dan zal het inderdaad positief blijven. Ik dacht dat die er nog niet nog niet in zat. Maar ik zie mijnheer Staal knikken. Die werkt aan die rapportages, dus dan zal die er wel in zitten.

Als dat zo is, dan zal het positief blijven. Dat ben ik met u eens. De VOORZITTER: Dank. Dank, mijnheer Nobel, dan gaan we nog twee sociale onderwerpjes doen, zo noem ik dat maar even. Eerst mevrouw Van der Meij. Dat gaat over de jeugdzorg.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

30

Wethouder VAN DER MEIJ: Voorzitter. De stelpost heeft mijn voorganger al toegelicht, dus daar laat ik het eventjes bij. Maar de algemene tendens, het algemene verhaal was wel 'hoe kan het nou dat die uitgaven niet zo goed geprognosticeerd zijn en hebben we wel de juiste doelgroep te pakken en hebben we wel voldoende mogelijkheden om die jongeren ook in de toekomst helpen?' Ik wil dat beeld een klein beetje nuanceren. Niet de tekorten, die zijn wat ze zijn. De nuance zit er wel in dat ten eerste iedere gemeente op dit moment en eigenlijk de afgelopen jaren al, eigenlijk sinds de transitie in 2015, op zoek is naar manieren om aan knoppen te draaien om die kosten te dempen. Vooral natuurlijk ook om onze jongeren te helpen. In dat opzicht hebben wij het dit jaar, hoe bizar het ook klinkt, eigenlijk best heel goed gedaan. Ondanks dat we natuurlijk met een gigantisch tekort zitten. In vergelijking met andere gemeenten haalde ik al bijna soort van opgelucht adem omdat ik dacht 'nou ja, zo slecht doen we het niet dus'. De knoppen die we vinden, werken nog niet voldoende, maar we doen er wel wat mee. De andere nuance, en die is ook lastig, zit erin dat soms maar om één of twee jongeren gaat die bijvoorbeeld op basis van een rechterlijke uitspraak enorme kosten met zich meebrengen en dat gaat echt om kosten die richting € 1 miljoen gaan, dus dan gaat het wel heel hard.

Nogmaals, over de stelpost heeft mijn voorganger al wat gezegd. GEZOND Haarlemmermeer heeft het gehad... Ik zie dat ik een interruptie krijg, dus ik wacht nog even met het volgende onderwerp. De VOORZITTER: Gaat uw gang, GroenLinks. Mevrouw VAN GOETHEM: Ja dank u wel. Ik deel ook wel wat de wethouder zegt over dat wij het volgens mij als gemeente op het gebied van jeugdhulp heel erg goed doen. Maar is de wethouder het dan ook met mij eens dat de oplossing voor jeugdhulp misschien ook bij jeugdpreventie ligt en dat we daar misschien nog wat meer kunnen doen? De VOORZITTER: De wethouder. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter. Dat is natuurlijk altijd heel lastig met preventie, want je weet nooit zo goed of die daadwerkelijk helpt, dat is de preventieparadox. Maar dat is natuurlijk precies waarom bijvoorbeeld het Integraal Zorgakkoord en Gezond en Lang Leven Akkoord ook zijn ingezet, met name om in te zetten op die preventie. Dus ik kan u daar zeker in volgen en ook daar worden natuurlijk op dit moment heel veel plannen gemaakt en daar wordt u binnenkort ook over bijgepraat. De VOORZITTER: Gaat uw gang. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. Ik vroeg me nog even wat af met betrekking tot de jeugdzorg. Heel recent is weer naar voren gekomen dat onze grote jeugdzorghulpverlener Kenter toch weer wat verder financieel in het nauw zit.

Zit Kenter er in de huidige cijfers ook weer in? Of zijn dat weer nieuwe problemen die op ons op ons afkomen? De VOORZITTER: De portefeuillehouder. Wethouder VAN DER MEIJ: Deze problemen zijn natuurlijk al langer bekend, want daar heb ik u ook al veel eerder over geïnformeerd. De financiële consequenties van die problemen en of die daadwerkelijk in onze gemeente landen, zijn nog niet bekend. Dat is ook wat ik u vandaag heb meegedeeld. Er zijn daar financiële consequenties en hoe die precies gaan landen? Die komen nog, dus die zitten niet in deze cijfers. Dan blijf ik even bij uw partij, want u vroeg ook 'die beëindigde contracten met zorgaanbieders, daarvan geeft u aan dat dat incidenten zijn. Hoe weet u dat eigenlijk zo zeker?' Dat weten we natuurlijk ook niet Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024

31

helemaal zeker, maar het is in ieder geval voor het eerst bij ons dat we op deze manier contracten met de zorgaanbieder beëindigen. Dat heeft er mede te maken dat wij toezichthouders in dienst hebben sinds 2022. Dus die zijn actief daarmee aan het werk gegaan. Die blijven ook aan het werk want daar hebben jullie destijds, ik weet niet eens meer wanneer, budget voor vrijgemaakt, om die toezichthouders aan te stellen. Die werken veel samen, onder meer ook gewoon in de regio. Want deze partijen waar we het over hebben, hebben regionaal wel wat stof doen opwaaien en er zijn dus meerdere contracten beëindigd. Ze werken ook samen met onze afdeling Openbare orde en Veiligheid, maar ook met het met het RIEC, het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum Volgens mij waren dat de vragen die ik nog had openstaan. De VOORZITTER: Dank u wel, ik kijk snel even rond en ik denk dat de raad het met u eens is. Dan mevrouw Schuurmans nog. Burgemeester SCHUURMANS: Ja voorzitter, ik had een korte vraag van mevrouw Hup. Er is ook een kort antwoord. De middelen die over zijn gebleven, zijn deels gebruikt om de medewerkers te betalen, deels gebruikt om te compenseren voor de toeristenbelasting die niet betaald wordt en deels gebruikt om inburgering te betalen en de rest is naar algemene middelen gegaan.

Maar denk niet dat wij nu heel veel geld overhouden, want er zijn ook jaren geweest dat we, denk ik, als het gaat over inzet eraan tekortkomen. Dus ik denk dat het zich in principe mooi verdeelt over de afgelopen jaren. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Schuurmans. Ik constateer dat hiermee, denk ik… Nee, nee, nee, te vroeg. Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter, ik kreeg de indruk dat u wilde afsluiten en wilde concluderen dat alle vragen zijn beantwoord. Maar ik had in het kader van het beter prognosticeren capaciteitstekort nog de vraag gesteld 'de hele wereld is bezig om AI in te zetten. En wat doen wij?' De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi, gaat uw gang. Wethouder EL IDRISSI: Volgens mij heb ik uw vraag die u stelde over artificial intelligence en de kansen die dat biedt gehoord. Dat is bij ons ook bekend. We willen er ook echt wel mee aan de slag. We zijn wel in afwachting van het rijk als het gaat om richtlijnen, want er zitten natuurlijk ook ontzettend veel risico's aan vast. Ik heb u al eerder aangegeven dat we met een informatieve bijeenkomst naar de raad komen om te kijken 'hoe strategisch kunnen we AI intern gebruiken, maar ook naar buiten toe?' Dus die informatieve bijeenkomst staat op de planning en die komt ook richting de raad. De VOORZITTER: Dat roept waarschijnlijk een vraag op van mijnheer Vermeulen.

De heer VERMEULEN: Correct voorzitter. Ik zou willen vragen, want ik weet dat we zijn bezig met de implementatie van heel veel nieuwe administratieve systemen, kunt u ons daar een klein beetje in meenemen en vertellen wat dat voor ons kan betekenen, voor de snelheid van informatievoorziening? De VOORZITTER: De heer El Idrissi. Wethouder EL IDRISSI: We zijn inderdaad bezig met allerlei systemen, met herziening of vernieuwing. Zo zou ik het eigenlijk beter kunnen noemen. Dat heeft te maken met financiën en heeft ook te maken met Human Resource. Die systemen moeten nog geïmplementeerd worden. De gelden heeft u vrijgemaakt, dus daar zijn we nu mee bezig. Een belangrijke component daarin is ook gedragsverandering bij ambtenaren in hoe om te gaan met die systemen en die processen. Daar zijn we nu volop mee bezig. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 6 juni 2024