Tekst en Toelichting Programma Maatschappelijke Ontwikkeling _Doel A - Activiteit 1,3,6

Dia 1 Ons onderzoek gaat over de Programmabegroting 2023-2026, het Programma Maatschappelijke

ontwikkeling Beleidsdoel A, subdoelen 1, 3 en 6. Beleidsdoel A is ‘Inwoners ervaren zo min mogelijk socialeen gezondheidsproblemen en ontwikkelen een gezonde leefstijl’ en de subdoelen zijn ‘het bieden van preventieve opvoed- en opgroeiondersteuning’, ‘Zorg dragen voor collectieve preventie’ en ‘Bieden van informatie en advies en lichte begeleiding’.

Dia 2 In de Duisenberg-methode wordt onderzoek gedaan aan de hand van zes vragen. Wat is het beeld op

hoofdlijnen, welke doelen zijn gepland, welke prestaties zijn gepland, wat gaat het kosten, oordeel over doeltreffendheid en doelmatigheid, conclusies en aanbevelingen. De rapporteurs doen dus aanbevelingen aan de hand van de resultaten van hun onderzoek. Hoe kan de informatiewaarde van het stuk worden verbeterd, zodat raadsleden hun kaderstellende en controlerende taken beter kunnen uitvoeren? Want daar gaat het uiteindelijk om.

Dia 3 We begonnen ons onderzoek met het lezen van het stuk. Om eerlijk te zijn voelde het alsof we kopje onder

gingen in het stuk. Het eerste wat ons opviel is dat het hoofdstuk over dit Programma door de jaren en door de begrotingen en jaarstukken heen veel op elkaar lijkt. Dit riep de vraag op of er in deze dikke stukken nou veel dingen staan die echt anders zijn dan het jaar daarvoor. We gingen dus zoeken naar de verschillen, we keken bijvoorbeeld naar de manier waarop eerdere aanbevelingen van Duisenberg-rapporteurs toegepast zijn. Helaas zagen we daar weinig van terug. Er waren bijvoorbeeld eerdere aanbevelingen om indicatoren op te nemen en meetbare gegevens in grafieken of tabellen weer te geven. In plaats van indicatoren en grafieken kregen we te horen dat een nieuwe Kadernota Sociaal domein volgens verwachting in Q2 2023 wordt behandeld in de raad. Dat is in elk geval een belangrijke nota, maar voor deze begroting hebben we er nog niet veel aan. We dobberden nog doelloos op zee. In eerdere Duisenberg-aanbevelingen vroegen we concrete informatie over de doelen en prestaties. We dachten dat tabellen en grafieken zouden helpen om de resultaten op doelmatigheid en doeltreffendheid te beoordelen. Maar hoe zou dat dan gemeten moeten worden? Dat is ongelooflijk lastig, want lang niet alles is te vatten in cijfers.

Hebben we die gedetailleerde informatie over iedere activiteit die de gemeente uitvoert wel nodig? Het is niet onze taak om zelf het werk van bijvoorbeeld de GGD inhoudelijk te beoordelen, we willen wel zicht op de hoofdlijnen. Wat willen we met het beleid bereiken, hoe staan we ervoor? En wat gaan we de komende periode doen om die doelen te bereiken? Maar hoe steekt de gemeente zelf de thermometer in het beleid om te weten hoe het gaat binnen dit programma? Welke informatie is er wel?

Dia 4 De Q&A-sessie met ambtenaren heeft ons daar enorm mee geholpen. We willen hier graag mee verder, want

het was erg verhelderend. Zo weten we nu dat voor de financiële producten een sjabloon gebruikt wordt, daarom is veel tekst vrijwel hetzelfde. We weten ook dat er veel meer gebeurt dan in een begroting of jaarverslag terug te vinden is. Sommige details worden wel genoemd, zoals de dekkingsgraad van AED’s. Die is 90% en dat is heel mooi, het staat alleen al jaren in de stukken. Deze informatie voegt dus niet veel toe. Maar dat betekent niet dat er geen resultaten behaald zijn. Het is een probleem dat door zulke details de suggestie van volledigheid wordt gewekt, terwijl er heel veel niet wordt benoemd. We weten daardoor niet wat er allemaal gedaan wordt om de doelen te bereiken. Ook de relatie tussen tussen al die doelen, prestaties, activiteiten en het budget is niet duidelijk. Ook al hoeven we niet alle details te weten, er is nog veel informatie die we beter boven tafel willen krijgen. De grotendeels ongewijzigde tekst van de begroting maakt het aannemelijk dat het meeste beleid binnen dit Programma en Beleidsdoel gecontinueerd wordt. Als er nieuw beleid zou zijn, dan zouden we dat toch terugvinden in de begroting? In de begeleidende brief staat op pagina 2 dat het coalitieakkoord ‘Toekomstbestendig groeien’ in deze begroting is verwerkt. In ons onderzoek over Beleidsdoel A zagen we geen wijzigingen.

We vonden in de inleidende tekst van het hele Programma Maatschappelijke ontwikkeling wel een paar verschillen ten opzichte van de vorige Programmabegroting 2022-2025:

- Een uitgebreide uitleg van het begrip ‘inclusie’ en de noodzaak hiertoe is toegevoegd - Behalve extra aandacht voor kinderen en jongeren wordt extra aandacht voor ouderen en kwetsbare bewoners benoemd en fysieke en sociale toegankelijkheid als opdracht vanuit de VN Maar of het benoemen van deze onderwerpen ook iets betekent voor het beleid is niet duidelijk. Worden er nieuwe activiteiten ontwikkeld? Wordt er extra geld aan besteed? Worden er ook activiteiten afgeschaald om hiervoor financiële ruimte te maken? We weten het niet. Om nieuwe doelen en daarvoor ingezette middelen te kunnen beoordelen moet duidelijk zijn welke veranderingen er worden doorgevoerd en waarom. Juist bij een nieuw coalitieakkoord verwachten we dat een veranderde focus van het beleid duidelijk wordt toegelicht. Hiermee komen we bij de volgende aanbevelingen: Dia 5

1. Faciliteer een samenwerking om te kijken op welke manier de informatie, die binnen de gemeente beschikbaar is over het Sociale domein (doelen, activiteiten, kosten, monitoring) vorm te geven. Zodat de raad haar controlerende en kaderstellende taak kan voeren. Maw het zal ervoor zorgen dat de begroting en jaarverslag beter leesbaar en controleerbaar worden. 2. Zoals uit de eerdere onderzoeken is gebleken is het verband tussen doelen en activiteiten zoals het nu in de begroting en het jaarverslag staat, niet duidelijk. Wij zouden graag meer inzicht krijgen op welke manier doelen en activiteiten met elkaar in verband staan, hoeveel geld hiermee gemoeid is en wanneer er sprake is van uitbesteding van taken aan andere partijen (zoals de GGD). En het zou helpen als we kunnen terug vinden hoeveel geld per externe partij en dus per activiteit wordt besteed. 3. Geef in de begroting aan waar voor het komende jaar de accenten of focus op gelegd wordt, welke doelen hiermee worden nagestreefd, welke resultaten er worden verwacht en (in geval van beleidswijzigingen) waarom dit afwijkt van de vorige begroting. Voor beleid dat gecontinueerd wordt zonder belangrijke wijzigingen ten opzichte van de voorgaande begroting volstaat een vaststelling dat dit beleid ongewijzigd blijft (met uiteraard een hyperlink naar stukken waarin het staande beleid wordt toegelicht).