Spreektekst Liander omgevingsvisie_DEF

Geachte Voorzitter en leden van de Raad, Dank u wel voor de mogelijkheid om de zienswijze van Liander nader toe te lichten. Ik ben blij dat u de voorstellen over de inpassing van infra en het opnemen van ruimte voor deze infra over wilt nemen in uw visiedocument. Ook het intensiveren van de samenwerking met de netbeheerder bent u voornemens over te nemen. Liander juicht dit uiteraard toe. Zonder de intensieve samenwerking tussen gemeente en netbeheerder weet je op voorhand al dat de energietransitie en de ambitie voor woningbouw en uitbreiding bedrijfsterreinen een nog grotere uitdaging gaat worden dan dat het nu al is. Waar ik vandaag extra de aandacht voor wil vragen is het onderdeel “inpassing van de Zonneakkers” (pagina 21 en 136). De gemeente heeft een grote ambitie voor wat betreft duurzame opwek vanuit zonnevelden. Om deze ambitie in te kunnen vullen hebben Liander, TenneT en uw beleidsambtenaren een net-inpassingsplan opgesteld. Dit plan is opgenomen in de netimpactanalyse van de RES. Er is met visie gekeken naar de situatie in 2050, waarbij 900 MVA aan zonne-energie is te verwachten in de Haarlemmermeer. Als op de voorgestelde manier de zonnevelden worden aangesloten, gaat het passen op het elektriciteitsnet en komen we niet voor nodeloze maatschappelijke kosten te staan.

We hebben gekeken naar de verschillende deelgebieden in het zonnecarré en aangegeven welke omvang de zonnevelden dan moeten krijgen om deze efficiënt aan te sluiten. Hiervoor kan een deel aangesloten worden op het net van Liander, maar een groot deel zou direct aangesloten moeten worden op het net van TenneT. Hiermee verdelen we de transportbehoefte op regionaal en landelijk niveau. U zult zich afvragen waarom ik hier zo op hamer? Ik zal het proberen uit te leggen. Elk zonneveld moet aangesloten worden op een zogenaamd onderstation. U weet wel zo’n verdeelpunt waar we al jaren met elkaar over in gesprek zijn en waar we hopelijk op zeer korte termijn de eerste van 2 geplande onderstations kunnen realiseren om de energievoorziening in de Haarlemmermeer weer op peil te brengen. Een onderstation heeft een bepaalde capaciteit en een aantal velden, zeg maar aansluitpunten voor een kabel naar een gebied of direct naar een klant zoals in dit geval zonneweides. Eigenlijk vergelijkbaar met een stekkerdoos zoals u thuis gebruikt. Liander sluit de stekker van de stekkerdoos aan bij TenneT en vervolgens hebben wij een aantal velden beschikbaar om klanten aan te sluiten. Als deze posities op zijn, kan je niet altijd zomaar nieuwe posities bijbouwen of simpel gezegd in de stekkerdoos een nieuwe stekkerdoos inpluggen. Het station zou dan overbelast kunnen raken en er kan dan brand uitbreken.

Als een station vol is, moet de netbeheerder daarom vaak een nieuw station bouwen. De inpassing zoals we die in 2019 samen hebben bedacht voorkomt het bouwen van extra onderstations. Op dit moment zien wij echter dat de initiatieven die nu aan de slag zijn in het zonnecarré, niet volledig voldoen aan het aansluitplan zoals die is voorgesteld bij de RES. Als de inpassing, na 2030, op deze manier doorgaat past het totale zonnecarré straks niet op het elektriciteitsnet en komen we ruimte te kort in de ondergrond. Dat zou betekenen dat er meer onderstations gebouwd moeten worden alleen voor het invoeden van elektriciteit of u moet uw ambitie voor de opwek van duurzame energie rigoureus bijstellen. Ik roep u daarom op meer te handelen volgens het voorgestelde net-inpassingsplan.

Dit kan bijvoorbeeld door de volledige maximale kabelcapaciteit van 20 MVA per kabel te gebruiken, of een veelvoud daarvan. Zo worden de kabels optimaal benut. Ook helpt het als zonnevelden worden aangesloten op de bestaande aansluitingen van grote afnemers. Je hoeft dan immers niet naar het onderstation om aan te sluiten. Ten slotte is het belangrijk om een groot deel van het carré zo groot te ontwerpen dat het direct aangesloten kan worden op het hoogspanningsnet van TenneT. Liander heeft als netbeheerder geen mogelijkheid om aanvragen te weigeren die niet in het plan passen. U als gemeente kunt deze kaders wel scheppen. Het bouwen van een onderstation kost tientallen miljoenen. Geld wat de netbeheerder verrekenend in de transporttarieven en daarmee uw inwoners betalen via de energierekening. Met het voorkomen van deze investeringen houden we de energievoorziening betaalbaar. Daarnaast scheelt het ook in de openbare ruimte als we het aantal onderstations weten te beperken. Uiteraard helpen we u en de initiatiefnemers graag met de puzzel en er zit natuurlijk wel enige speling in het plan, maar als er bij de start van het zonnecarré al wordt afgeweken van het plan, maak ik mij grote zorgen over de hoeveelheid onderstations die er nog bij moeten komen.

Als er geen sturing op deze puzzel gaat plaatsvinden, voorzie ik nog 2 extra onderstations na 2030 als het huidige ambitieniveau voor decentrale opwek in stand blijft. Graag wil ik afsluiten met een compliment. De samenwerking met uw gemeente is de afgelopen jaren structureel beter geworden. We weten elkaar makkelijk te vinden en bespreken de initiatieven, maar ook de issues op reguliere basis. Laten we hier vooral mee door gaan! Dank u wel. Bert Ross Relatiemanager gebied Amstelland Meerlanden 0655125508 Bert.ross@alliander.com