Spreektekst Forza

Raadsdebat Programmabegroting 24-10-2024

In 2019 noemde ik namens Forza! de jaarcijfers van 2018 een puzzel met 5000 stukjes. Ik kreeg veel bijval vanuit de raad en we hebben destijds in grote meerderheid besloten wat te doen aan onze financiële rapportages. Dit leidde, met dank aan de griffie, tot de introductie van het werken met de methode Duisenberg. Sindsdien is de leesbaarheid van financiële stukken, zo ook deze begroting toegenomen. Links naar het beleid en bookmarks in het document naar relevante informatie (die zouden echte moeten openen in een nieuw venster) Met diverse werkgroepen worden programma’s doorgespit op eventueel nu al bekende indicatoren en meetbare doelen. Het programma zorg en werk is daar het resultaat van. Nog steeds niet meetbaar wel leesbaar en inzichtelijk. Als raadslid is het tenslotte wel je plicht de uitgaven van het college te controleren op doeltreffendheid en doelmatigheid. De begroting bevat per programma beleidsindicatoren om de voortgang en effecten te meten. Concrete meetbare doelstellingen en streefwaarden ontbreken echter grotendeels, wat de controle op doelrealisatie bemoeilijkt. De reden dat Forza! hier op blijft hameren is dat we het vanavond ook gaan hebben over ombuigingen. Forza! is ervan overtuigd dat als we vroeger waren beginnen met meten en ambities concreet te maken het debat over die ombuigingen heel anders zou verlopen.

10% verbetering van de huidige efficiency levert 65 miljoen op. Forza! betreurt het dat we de kans om dat te meten te lang en te ver voor ons uitgeschoven hebben. Dus college: 1. Formuleer per programma SMART-doelstellingen met concrete streefwaarden. 2. Neem meer outcome-indicatoren op om maatschappelijke effecten te meten. 3. Verbeter de koppeling tussen doelen, activiteiten en middelen. 4. Besteed meer aandacht aan risico's en beheersmaatregelen per programma. 5. Geef inzicht in de efficiency van de bedrijfsvoering en overhead. Dat gezegd hebbende zijn we blij dat onze nieuwe wethouder financiën als raadslid een van de pleitbezorgers is geweest van het werken met de methode Duisenberg en we verwachten dat daar waar haar voorganger altijd met zijn voet op de rem stond zij vol gas zal geven. Vanaf september moeten de stukken die aangeleverd worden aan de raad Duisenbergproof zijn. Forza! vraagt zich af wanneer wij de eerste raadsvoorstellen nieuwe stijl kunnen verwachten? De totale begroting voor 2025 bedraagt €634,4 miljoen aan inkomsten en €625,3 miljoen aan uitgaven. Bij de inkomsten viel ons een bedrag van 33,9 miljoen op afkomstig uit reserves. Verder begint Haarlemmermeer een dure gemeente te worden om te wonen. De OZB zit inmiddels ruim boven het landelijk gemiddelde. Daar is wat Forza! betreft waakzaamheid geboden.

In de berekeningen is voor het aantrekken van langlopende geldleningen gerekend met 3,75%. Dat is bijna een verdubbeling t.o.v. een paar jaar geleden. Wat gaat dit betekenen voor schulden die we reeds zijn aangegaan? Worden daar de percentages periodiek aangepast? Wat ons zorgen baart is

dat we de lasten van de schuldpositie de komende jaren zien oplopen. Wat we aan rente betalen gaat tenslotte te koste van de overige programma’s. De apparaatskosten blijven groeien en dat vindt onze fractie zeer zorgelijk. Per inwoner geven we volgend jaar €937 uit terwijl dit in 2020 nog €677 bedroeg. Op 159.000+ inwoners een verschil van €41.000.000. Wat ons betreft de belangrijkste denkrichting als we het na de pauze over ombuigingen gaan hebben. Snijden in eigen vlees. Wat deze begroting ons vooral doet beseffen is dat we als gemeente de ambitie moeten hebben om vooral minder te doen. Minder centrale planning. Minder uitvoering en meer kaderstellend optreden zodat de maatschappij zelf aan de slag kan.