RV Zienswijze op het concept Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026 Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) (2022.0001209)
Tekst van het document
gemeente Haarlemmermeer
raadsvoorstel Onderwerp
Portefeuillehouders Steller Collegevergadering
Zienswijze op het concept Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026 Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) Marianne Schuurmans-Wijdeven, Fouad Sidali Theo Kloosterman 7 juni 2022
Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer
2022.0001209
1. Voorstel Collegebesluit(en)
Het college heeft besloten om de raad voor te stellen om: 1. voor de jaarstukken 2021: a. in te stemmen met de jaarstukken 2021 van de gemeenschappelijke regeling (GR) Veiligheidsregio Kennemerland; b. dit als zienswijze in te dienen bij het Dagelijks Bestuur van de GR; 2. voor de programmabegroting 2023-2026: a. in te stemmen met de begroting 2023-2026 van de GR Veiligheidsregio Kennemerland, met uitzondering van het voorstel om het voordeel uit de financiële analyse ten gunste van de VRK te laten komen; b. dit als zienswijze in te dienen bij het Dagelijks Bestuur van de GR; 3. het bestuur van de VRK als zienswijze mee te geven om bij het opstellen van het jaarverslag en de nieuwe programmabegroting 2024-2027 een duidelijker onderscheid te maken tussen taken die, door omstandigheden (onder andere coronamaatregelen en vacatures) niet konden worden uitgevoerd en dus een besparing opleveren en nieuwe kosten door autonome en/of actuele ontwikkelingen; 4. het terugontvangen bedrag van € 547.991 uit het rekeningresultaat van 2021 en het bedrag van Veilig Thuis € 5.591 te verwerken als incidenteel voordeel in de Najaarsrapportage 2022. 2. Samenvatting
Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) heeft de deelnemende gemeenten haar concept Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026 aangeboden voor een zienswijze. Het zienswijzetraject loopt tot 10 juni 2022. Het Algemeen Bestuur van de VRK zal op 4 juli 2022 beide documenten vaststellen, nadat de deelnemende gemeenten hun zienswijze hebben kunnen inbrengen. In dit raadsvoorstel zijn de bedragen afgerond op € 1.000, zodat er sprake kan zijn van afrondingsverschillen. Wij zien geen aanleiding om inhoudelijke opmerkingen bij de begroting en jaarrekening te plaatsen en stellen de raad voor met beide in te stemmen. Wel met uitzondering van het voorstel om het voordeel van € 500.000 uit de financiële analyse ten gunste van de VRK te laten komen. Dit voordeel moet resulteren in een verlaging van de gemeentelijke bijdrage, voor ons zou dat een verlaging
Zienswijze op het concept Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026
pagina 2
Veiligheidsregio Kennemerland (VRK)
van ongeveer € 150.000 betekenen, waarmee de ingeboekte taakstelling van de heroriëntatie op verbonden partijen grotendeels wordt gerealiseerd. Het is niet wenselijk dit bedrag zonder duidelijk bestedingsdoel bij de VRK te laten. Wij stellen de raad verder voor om in de zienswijze aan het bestuur van de VRK mee te geven een duidelijker onderscheid te maken tussen bezuinigingen en nieuwe investeringen en dit niet met elkaar te verrekenen, zodat er aparte besluiten kunnen worden genomen over de bezuinigingen (die dan kunnen worden afgezet tegen de ingerekende ombuigingen) en de nieuwe investeringen waardoor de kosten weer stijgen. Ontwerp Jaarverslag 2021 De VRK sluit 2021 af met een positief exploitatieresultaat van € 1,82 miljoen. Dat is een afwijking van 1,05% ten opzichte van de primitieve begroting. Het resultaat is hoger dan verwacht. De belangrijkste verklaring kan worden gevonden in de effecten die de coronapandemie en coronacrisis teweeg heeft gebracht. Daarnaast hebben lastig te vervullen vacatures een onvoorzien voordeel op de personeelslasten opgeleverd.
Enkele in het oog springende specifieke (incidentele) onderdelen van het resultaat betreffen: • Vergoeding inzet entryscreening Schiphol €1.067.000 • Huisvestingsverbeteringen brandweerposten €- 633.000 • Niet ingevulde vacatures €1.466.000 • Wisselende inzet vrijwilligers € 203.000 • Nabetaling cao-afspraken 2021 €- 322.000 Ontwerp Programmabegroting 2023-2026 De ontwerpprogrammabegroting 2023 is opgesteld conform de Uitgangspuntennotitie programmabegroting 2023-2026. Het doel is een sluitende begroting 2023 met een positief meerjarenperspectief. In de voorliggende begroting, die voldoet aan deze criteria, is gerekend met een verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor de nominale ontwikkeling 2023. De inwonerbijdrage voor Publieke gezondheid, Jeugdgezondheidszorg en Zorg- en Veiligheidshuis beweegt mee met het aantal inwoners. De toename van het aantal inwoners in de regio (1.879) leidt in de begroting 2023 dus tot een kleine stijging van de gemeentelijke bedrage. Hogere bijdrage Haarlemmermeer De gevraagde bijdrage van de gemeente Haarlemmermeer aan de VRK in 2023 wordt € 20.267.000 en is daarmee € 1.542.000 hoger dan in de programmabegroting 2022 van de VRK. Onderstaand overzicht laat de verschillen per programma zien. Begroting 2023 in €
Verschil 2023 - 2022 in €
2.089.000
2.556.000
467.000
249.000
259.000
10.000
Regionale brandweerzorg/1.1
10.848.000
11.519.000
671.000
Meldkamer Brandweer/1.1
353.000
368.000
15.000
GHOR/1.1
142.000
153.000
11.000
Hygiënisch Woningtoezicht/7.1
41.000
42.000
0
Multidisciplinaire samenwerking/1.1
241.000
275.000
34.000
Zorg- en Veiligheidshuis/1.1
131.000
137.000
6.000
Programma's
Programma Brandweerzorg/1.1 Bluswatervoorziening /l.l
Begroting 2022 in €
Zienswijze op het concept Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026
pagina 3
Veiligheidsregio Kennemerland (VRK)
Jeugdgezondheidszorg /6.1 inclusief digitaal dossier JGZ/7.1 Openbare Gezondheidszorg/7.1
2.152.000
2.339.000
187.000
1.274.000
1.332.000
58.000
Veilig Thuis/6.82
1.205.000
1.286.000
81.000
Totaal bijdrage aan VRK
18.725.000
20.267.000
1.542.000
In dit voorstel geven wij aan waarom wij kunnen instemmen met het ontwerp Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026 en welke zienswijze wij hierover aan de raad voorstellen en waarom. Dit werken wij hieronder verder uit. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken? Wat is de aanleiding, context?
De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) bepaalt waaraan gemeenschappelijke regelingen moeten voldoen, onder andere met betrekking tot de procedure voor de programmabegroting en het jaarverslag van het openbaar lichaam. Als gevolg van artikel 34b Wgr zendt het Dagelijks Bestuur van de VRK vóór 15 april de algemene financiële en beleidsmatige kaders en de voorlopige jaarrekening aan de raden van de deelnemende gemeenten. Dit gaat vooraf aan de vaststelling van deze financiële stukken door het Algemeen Bestuur van de VRK. De gemeenteraad kan op basis van artikel 35 lid 3 respectievelijk lid 5 Wgr een zienswijze over de ontwerpprogrammabegroting 2023-2026 aan het Dagelijks Bestuur van de VRK naar voren brengen. Het Algemeen Bestuur van de VRK zal, gehoord de zienswijzen van de gemeenteraden, op 11 juli 2022 het Jaarverslag 2021 en de Programmabegroting 2023-2026 definitief vaststellen. Probleemstelling We willen dat de gemeenteraad voor 10 juni 2022 in de gelegenheid is haar zienswijze in te dienen. Welk doel wordt nagestreefd?
We willen dat, conform artikel 6 van de gemeenschappelijke regeling VRK, de veiligheidsregio de belangen van onze gemeente behartigt op de volgende terreinen: • veiligheid en publieke gezondheid; • brandweerzorg; • maatschappelijke zorg en jeugd; • rampenbestrijding en crisisbeheersing in brede zin; • risicobeheersing; • samenwerking en coördinatie in de uitvoering van rampenbestrijding en crisisbeheersing; • het beheer van een gemeenschappelijke meldkamer; • het fungeren als overlegplatform voor onderwerpen op het gebied van veiligheid en gezondheid, maatschappelijke zorg en jeugd voor zover deze het verzorgingsgebied van de gemeenten gezamenlijk betreffen. In onze Programmabegroting 2022-2025 is in het programma Veiligheid daarom als beleidsdoel B opgenomen: Het verzekeren van een doelmatige en slagvaardige hulpverlening op het gebied van brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. En in het programma Maatschappelijke Ontwikkeling daarom als beleidsdoel A opgenomen: Inwoners ervaren zo min mogelijk sociale- en gezondheidsproblemen en ontwikkelen een verantwoorde leefstijl.
Zienswijze op het concept jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026
pagina 4
Veiligheidsregio Kennemerland (VRK)
3.2 Wat gaan we daarvoor doen?
Wij stellen de raad voor kennis te nemen van het ontwerp Jaarverslag 2021, en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026 van de VRK en daarover een zienswijze aan het Dagelijks Bestuur van de VRK kenbaar te maken. De concept zienswijze is bij dit raadsvoorstel gevoegd. 3.3 Wat mag het kosten?
Opmerkingen jaarstukken 2021 De jaarstukken 2021 (de jaarrekening en het jaarverslag) zijn opgemaakt. De accountant heeft voor de jaarrekening 2021 van de VRK een goedkeurende controleverklaring afgegeven met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid. De VRK sluit 2021 af met een positief exploitatieresultaat van € 1,8 miljoen. Een afwijking van 1,05% ten opzichte van de primitieve begroting. De belangrijkste verklaring hiervoor is het lastig vervullen van vacatures, wat een onvoorzien voordeel op de personeelslasten heeft opgeleverd. Daarnaast zijn door de coronamaatregelen taken niet of later uitgevoerd kunnen worden, wat ook een financieel voordeel heeft opgeleverd. Restantkredieten 2021 In 2021 stond eind december nog een bedrag van € 10,8 miljoen aan restantkredieten open. Door onder andere de coronacrisis, heeft een aantal projecten vertraging opgelopen. De grootste posten betreffen: • Bestelde maar nog te leveren voertuigen en kleding € 4.831.500 • Nog over te dragen brandweerposten € 589.600 • Herinrichting terrein Zijlweg € 1.253.000 • Nieuwbouw kazerne Bennebroek € 2.161.900 € 1.975.300 • Overig € 10.811.000 Totaal De VRK stelt voor een bedrag van € 10.811.000 aan restantkredieten 2021 door te schuiven naar 2022. De VRK geeft aan bij de actualisatie van het Meerjaren Investeringsplan (MJIP) 20222026 rekening gehouden te hebben met bovenstaande effecten.
Wij kunnen hiermee instemmen. Voorstellen rekeningresultaat 2021 De VRK geeft aan dat de risicoparagraaf is geactualiseerd. De risico's zijn gekwantificeerd op een bedrag van € 5,1 miljoen. Conform het financiële beleid van de VRK betekent dit dat een weerstandscapaciteit van € 3,6 miljoen dient te worden aangehouden. Aangezien in de begroting een post onvoorzien is opgenomen, die ook als weerstandscapaciteit wordt gezien, is een algemene reserve nodig van € 3.456.600. De huidige reserve bedraagt € 3.392.000. Dit betekent dat vanuit het voordelig resultaat 2021 € 66.600 toegevoegd dient te worden aan de algemene reserve. Bovenstaande leidt, exclusief het aandeel voor Veilig Thuis waarvoor de gemeente Uitgeest de taak niet heeft opgedragen aan de VRK, tot een terugbetaling aan gemeenten van € 1.726.184. Voor Haarlemmermeer is dat € 542.400. Wat betreft Veilig Thuis stelt de VRK voor over 2021 € 27.216 terug te betalen aan de deelnemende gemeenten. Voor Haarlemmermeer is dat € 5.591.
Zienswijze op het concept Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026
pagina 5
Veiligheidsregio Kennemerland (VRK)
Wij kunnen instemmen met deze teruggave van in totaal €547.991 over 2021. Het bedrag zal als incidenteel voordeel worden opgenomen in de Najaarsrapportage 2022. Algemene opmerkingen ontwerp Programmabegroting 2023-2026 De VRK heeft een sluitende ontwerp Programmabegroting 2023-2026 en een positief meerjarenperspectief als de deelnemende gemeenten instemmen met de hogere bijdrage. Hierin zijn de nominale en autonome ontwikkelingen opgenomen. De VRK onderkent dat er op dit moment veel onrust is als gevolg van de oorlog in Oekraïne en daarmee op de markten van energie en grondstoffen. Ook staat nog steeds de arbeidsmarkt onder druk. Dit maakt dat er begrijpelijke zorgen zijn over de kostenontwikkeling, vanuit de zorg dat deze hoger kunnen komen te liggen dan waarmee nu rekening wordt gehouden. Aangezien er te veel onzekerheden zijn om een aanknopingspunt te vinden om een nog realistischer begroting op te stellen, blijft het begrotingskader 2023 vertrekpunt waarbinnen de VRK zich zal moeten bewegen. De VRK volgt de situatie nauwgezet en als uitgaven uit de pas lopen dan wordt hierover gerapporteerd via de bestuursrapportages en zal er worden bijgestuurd. Het uitgangspunt is om binnen het door de gemeenten meegegeven financiële kader te blijven.
Bij de bepaling van de Algemene Reserve, die weerstand moeten bieden aan onverwachte risico's, is rekening gehouden met het risico van prijsstijgingen. De VRK gaat er vanuit dat daarmee voldoende buffer aanwezig is om dit soort incidentele bewegingen op te vangen. De gevraagde bijdrage van de gemeente Haarlemmermeer aan de VRK bedraagt in 2023 € 20.267.000. Dat is € 1.542.000 meer dan opgenomen in de programmabegroting 2022 van de VRK. De stijging in de bijdrage heeft betrekking op een vijftal posten: 1. Loonprijsindexatie van 3,47% (loonindexatie 2,51% + prijsindexatie 0,96%) + toename aantal inwoners: € 763.000 2. Overdracht brandweerkazernes (reeds besloten in 2021): € 671.000 3. Bijstelling begroting Prestatieplan Centrum Seksueel Geweld: € 11.000 4. Overdracht Rijksvaccinatieprogramma: € 38.000 5. Project "Nu niet zwanger": € 58.000 Totale verhoging bijdrage 2023 t.o.v. 2022 Reeds opgenomen in onze begroting Aanvraag Voorjaarsrapportage 2022
€ 1.542.000 € 1.152.000 €390.000
De aanvraag in de Voorjaarsrapportage van € 390.000 heeft betrekking op een gedeelte van de loonprijsindexatie (€ 168.000), de verhoging van vorig jaar die destijds alleen voor 2022 opgenomen is in onze programmabegroting in afwachting op het extern onderzoek naar het rendement van de VRK (raadsvoorstel 2021.0000951) en de posten bijstelling begroting Prestatieplan Centrum Seksueel Geweld, overdracht Rijksvaccinatieprogramma en project "Nu niet zwanger" .
Zienswijze op het concept Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026
pagina 6
Veiligheidsregio Kennemerland (VRK)
Het aangevraagde bedrag in de Voorjaarsrapportage van € 390.000 kan als volgt worden gespecificeerd:_______________________________________________________ € 168.000 Hogere indexatie dan reeds opgenomen in onze begroting € 115.000 Deel verhoging bijdrage 2022 nog niet verwerkt in 2023 e.v. € 11.000 Bijstelling seksueel geweld Overdracht rijksvaccinatieprogramma
€ 38.000
Project "nu niet zwanger"
€ 58.000
Aanvraag Voorjaarsrapportage 2022
€ 390.000
In de stijging is meegenomen dat de voordelen/bezuinigingen uit de financiële analyse bij de VRK blijven (totaal € 500.000; deel Haarlemmermeer ca. € 150.000). De VRK heeft deze bezuinigingen weten te vinden op haar bedrijfsvoering: oversluiten van rekeningen, indexatie, budgetaanpassingen en efficiency in management. In onze zienswijze geven we aan dat we hier niet mee akkoord gaan. Daarom zal wat ons betreft zal onze bijdrage in 2023 € 150.000 minder stijgen. Dit zal er dan toe leiden dat onze bijdrage op dat moment zal dalen van € 390.000 naar € 240.000. We zijn hierbij afhankelijk van de besluitvorming van het Algemeen Bestuur van de VRK, gehoord hebbende onze zienswijze. Ad 1 Loonprijsindexatie De loonprijsindexatie wordt toegepast op de bijdragen van alle deelnemende gemeenten en wordt daarmee regionaal vastgesteld. De indexatie op onze bijdrage is € 763.000 en is correct berekend conform de Uitgangspuntennotitie Programmabegroting 2023-2026. Het bedrag is hoger dan waar we rekening mee houden in onze begroting. In de Voorjaarsrapportage 2022 wordt de indexatie in onze begroting verwerkt, waarbij € 595.000 gedekt is en € 168.000 tot een nadeel leidt. Het bedrag van € 595.000 wordt ten laste gebracht van de in de programmabegroting opgenomen stelpost indexatie bijdrage gemeenschappelijke regelingen onder programma Algemene dekkingsmiddelen, taakveld 0.8.
Ad 2 Overdracht brandweerkazernes De overdracht van de brandweerkazernes inclusief bijbehorende budgetten heeft al in 2021 plaatsgevonden (raadsvoorstel 2020.0003433). De VRK verwerkt nu (vanaf 2023) de financiële gevolgen van het reeds genomen besluit tot de overdracht van de kazernes in hun begroting. Het wordt opgenomen als gemeentelijke bijdrage. Ten opzichte van de Programmabegroting 2022 van de VRK wordt dit daardoor als een toename in de gemeentelijke bijdrage gepresenteerd, in de praktijk deden we deze bijdrage echter al sinds 2021. In onze Programmabegroting 2022-2025 is daarmee ook rekening gehouden. Ad 3 Bijstelling begroting Prestatieplan Centrum Seksueel Geweld (CSG) Op basis van het, door de gemeenten (regionaal en bovenregionaal) vastgestelde, prestatieplan 2022 voor het Centrum Seksueel Geweld (CSG) is de begroting verhoogd met € 112.000 (uitbreiding management en forensisch verpleegkundige). De bijdrage bovenregionaal vanuit de gemeenten Alkmaar en Zaanstad wordt verhoogd met € 71.000. Het aandeel voor
Zienswijze op het concept Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026
pagina 7
Veiligheidsregio Kennemerland (VRK)
Kennemerland (met uitzondering van gemeente Uitgeest) bedraagt € 41.000, wat neerkomt op € 11.000 voor Haarlemmermeer. Ad 4 Overdracht Rijksvaccinatieprogramma Hiervoor geldt hetzelfde als voor de brandweerkazernes. In de praktijk is dit budget al overgedragen aan de VRK, het wordt nu ook formeel opgenomen in de programmabegroting van de VRK middels een verhoging van de inwonerbijdrage. Het gaat hierbij om middelen die we vanuit het Rijk doorgeven aan de VRK. Ad 5 Programma Nu niet Zwanger Er is afgelopen twee jaar in de gemeente Haarlem ervaring opgedaan met de uitvoering van het (landelijke) programma Nu niet zwanger. In 2022 zal dit programma gecontinueerd worden, ook binnen de VRK. Dit is mogelijk door eigen personele inbreng en een cofinanciering vanuit met ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, die voor 2022 incidenteel € 45.000 per centrumgemeente beschikbaar stelt. Vanaf 2023 zal er een omslag moeten plaatsvinden naar een structurele bekostiging voor de gehele regio, die naar verwachting € 182.000 bedraagt. De bekostiging is voor de gemeenten budgetneutraal, omdat van 2023 deze financiële middelen via een taakmutatie aan het gemeentefonds worden toegevoegd. Mocht de compensatie vanuit het gemeentefonds afwijken dan zal de VRK begroting 2023 hierop worden aangepast. Voor ons gaat het om een bedrag van € 58.000.
Dit hebben we alvast opgenomen in de Voorjaarsrapportage 2022, vooruitlopend op de vergoeding vanuit het Rijk. Bovenstaande vijf punten leveren een stijging van onze gemeentelijke bijdrage op van € 1.542.000 ten opzichte van de Programmabegroting 2022 van de VRK. Ten opzichte van onze eigen programmabegroting is het verschil kleiner, aangezien we al rekening hebben gehouden met onderdelen die de VRK nu pas in hun begroting kan verwerken. Vorig jaar hebben we de verhoging van de bijdrage incidenteel verwerkt, in afwachting van het extern deskundigenonderzoek. De verhoging van vorig jaar is echter structureel, deze dienen we daarom nu structureel te verwerken in onze programmabegroting. Rekening houdend met de stelpost indexatie verbonden partijen, is voor bovenstaande vijf punten en de verhoging van vorig jaar een structureel aanvullend bedrag van € 390.000 nodig. Dit bedrag wordt meegenomen in de integrale afweging bij de Voorjaarsrapportage 2022. Risico Indien niet ingestemd kan worden met onze bijdrage aan de VRK kunnen wij een doelmatige en slagvaardige hulpverlening op het gebied van brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening in Haarlemmermeer niet verzekeren.
Gemeentelijke bijdrage Onze bijdrage van € 20.267.000 vanaf 2023 is financieel gezien een aandeel van 29,6% van de totale gemeentelijke bijdragen binnen de VRK en komen als volgt tot uitdrukking binnen de volgende programma's en beleidsdoelen: • programma Veiligheid, 1.1 Crisisbeheersing en brandweer; • programma Maatschappelijke Ontwikkeling, 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie; • programma Maatschappelijke Ontwikkeling, 7.1 Volksgezondheid; • programma Zorg en werk, 6.82 Geëscaleerde zorg 18-. Conclusie zienswijze Programmabegroting 2023-2026 De ontwerp Programmabegroting 2023-2026 is sluitend en het meerjarenperspectief is positief als de gemeenten instemmen met de gevraagde bijdrage. De nominale ontwikkeling is conform de vastgestelde uitgangspunten verwerkt en wij stemmen in met de in de programmabegroting
Zienswijze op het concept Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026
pagina 8
Veiligheidsregio Kennemerland (VRK)
verwerkte autonome ontwikkelingen. De ontwerp Programmabegroting 2023-2026 is opgesteld met inachtneming van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en conform de Uitgangspuntennotitie programmabegroting 2023-2026 die door het bestuur van de VRK is vastgesteld. We zijn het echter niet eens met het voorstel de haalbare voordelen uit de financiële analyse ten gunste te laten komen van de VRK. Er is geen concreet bestedingsdoel voor deze middelen, daarnaast is vanwege ons meerjarenbeeld bij de strategische heroriëntatie een taakstelling ingeboekt op onze gemeenschappelijke regelingen. Wij stellen voor dit op te nemen in onze zienswijze aan het Dagelijks Bestuur van de VRK. Wat zijn de financiële risico's?
Bij de uitvoering van dit voorstel moet rekening worden gehouden met de volgende significante risico's: - loon- en prijsstijgingen. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?
Vanuit haar kaderstellende financiële verantwoordelijkheid kan de gemeenteraad op basis van artikel 35 van de Wgr een zienswijze over de ontwerp programmabegroting 2023-2026 naar voren brengen bij het Dagelijks Bestuur van de VRK voordat het Algemeen Bestuur van de VRK deze stukken behandelt. Eerste aanspreekpunt in ons college is de burgemeester. De burgemeester van Haarlemmermeer is voorzitter van het Algemeen Bestuur en van het Dagelijks Bestuur. Ook is de burgemeester lid van de bestuurscommissie Openbare Veiligheid. De leden van het Algemeen Bestuur zijn de burgemeesters van de deelnemende gemeenten. Een lid van het Algemeen Bestuur kan door het college waar deze deel van uit maakt ter verantwoording worden geroepen over het door hem/haar in het Algemeen Bestuur gevoerde beleid. De portefeuillehouder volksgezondheid is lid van de bestuurscommissie Publieke Gezondheid & Maatschappelijke Zorg en tevens lid van het Portefeuillehoudersoverleg Sociaal domein en de stuurgroep Veilig Thuis. 3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar?
Communicatie Het is een taak van het Algemeen Bestuur van de VRK om de regionale communicatie over hun Jaarstukken 2021 en de Programmabegroting 2023-2026 te verzorgen. Juridische aspecten De jaarstukken 2021 en de Programmabegroting 2023-2026 van de VRK voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. De accountant heeft voor de jaarrekening 2021 van de VRK een goedkeurende controleverklaring afgegeven met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad over de voortgang worden geïnformeerd?
Het Algemeen Bestuur zal, nadat de deelnemende gemeenteraden voor 10 juni 2022 hun zienswijzen hebben kunnen indienen, het ontwerp Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026 definitief vaststellen op 11 juli 2022. Aangezien de raad niet in de gelegenheid is geweest tijdig hierover te besluiten zal er conceptzienswijze naar de VRK
Zienswijze op het concept Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026
pagina 9
Veiligheidsregio Kennemeriand (VRK)
worden gestuurd met het voorbehoud van definitieve besluitvorming van de raad. Na de besluitvorming van het Algemeen Bestuur met inachtneming van de ingediende zienswijze(n) wordt de raad daarover schriftelijk geïnformeerd door de VRK.
• • • • •
Aanbiedingsbrief van het Dagelijks Bestuur Veiligheidsregio Kennemeriand d.d. 15 april 2022 Ontwerp Jaarverslag 2021 Veiligheidsregio Kennemeriand Ontwerp Programmabegroting 2023-2026 Veiligheidsregio Kennemeriand Concept zienswijzebrief aan het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemeriand Controleverklaring jaarrekening 2021-WG
Bestuur Retouradres Postbus 5514 2000 GM Haarlem
Aan de gemeenteraden van: Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen en Zandvoort
Datum Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer E-mail Onderwerp Bijlage Kopie aan
15 april 2022 MK/vj/BS 2022-01069 M.F. Kreuk 06-12057392 mfkreuk@vrk.nl Ontwerp-jaarverslag 2021 en programmabegroting 2023 3 Colleges regiogemeenten
Geachte raad, Zoals ieder jaar bieden we u hierbij, conform de Wet gemeenschappelijke regelingen en de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Kennemerland (VRK), de volgende stukken aan voor een zienswijze: het ontwerp-jaarverslag VRK 2021 de ontwerp-programmabegroting 2023-2026 Uw zienswijze wordt door het Algemeen Bestuur van de VRK betrokken bij het nemen van een besluit op 11 juli 2022 over de vaststelling van deze stukken. In deze brief wordt een korte toelichting gegeven op het jaarverslag 2021 en vervolgens op de programmabegroting 2023. Er is ook een meer toegankelijk interactief publieksjaarverslag beschikbaar, waarin de organisatie nog meer kleur krijgt. U vindt dit publieksjaarverslag op onze website: Begroting en Jaarverslagen (vrk.nl). Op deze website vindt u ook onze bestuursinformatie, dus de vergaderstukken van het Algemeen Bestuur, de bestuurscommissie PG&MZ (ofwel het GGD-bestuur) en de bestuurscommissie Openbare Veiligheid. Hopelijk zijn deze jaarstukken en dit publieksjaarverslag voldoende voor raadsleden om zich goed te kunnen oriënteren op de taken die de VRK voor gemeenten uitvoert en voldoende beeld te hebben om zich een oordeel te kunnen vormen over de jaarstukken. Mochten er toch nog vragen leven, dan zijn wij van harte bereid deze te beantwoorden.
Jaarverslag 2021 Bij vaststelling van de begroting van de VRK voor 2021 was het beeld dat de covid19-crisis in de loop van 2021, na de start van de vaccinatiecampagne, wel ten einde zou lopen. Dat bleek niet het geval en dus heeft ook 2021 in het teken gestaan van de coronapandemie. De bestrijding van de pandemie heeft veel van de medewerkers van de VRK gevraagd. In financieel opzicht heeft dit minder impact gehad, omdat het overgrote deel van de kosten vergoed wordt door het Rijk.
MK/vj/BS 2022-01069
2 De VRK sluit het jaar 2021 af met een positief exploitatieresultaat van € 1.8 miljoen. Een afwijking van 1.05 % ten opzichte van de primitieve begroting. De belangrijkste verklaring hiervoor is het lastig vervullen van vacatures, wat een onvoorzien voordeel op de personeelslasten heeft opgeleverd. Daarnaast zijn door de coronamaatregelen taken niet of later uitgevoerd kunnen worden, wat ook een financieel voordeel heeft opgeleverd. Resultaat en bestemmingen: De risicoparagraaf is geactualiseerd. De risico’s zijn gekwantificeerd op een bedrag van € 5.1 miljoen. Conform het financiële beleid van de VRK betekent dit dat een weerstandscapaciteit van € 3.6 miljoen dient te worden aangehouden. Aangezien in de begroting een post onvoorzien is opgenomen, die ook als weerstandscapaciteit wordt gezien, is een algemene reserve nodig van € 3.456.600. De huidige reserve bedraagt € 3.392.000. Dit betekent dat vanuit het voordelig resultaat 2021 € 66.600 toegevoegd dient te worden aan de algemene reserve. Het financiële effect, na verwerking van het jaarresultaat en bestemmingen, is als volgt: Gekwantificeerde risico's ratio 0,7 corrigeren voor onvoorzien Benodigde reservepositie Stand reserves per 31-12-2020 Benodigde aanvulling algemene reserve
5.098.000 3.568.600 -110.000 3.458.600 3.392.000 66.600
Voordelig resultaat 2021 Aanvullen algemene reserve Terugbetaling gemeenten
1.820.400 -66.600 1.753.800
Terugbetaling naar gemeenten Bovenstaande leidt, exclusief het aandeel voor Veilig Thuis waarvoor Uitgeest de taak niet heeft opgedragen aan de VRK, tot een terugbetaling aan gemeenten van € 1.726.184. In onderstaande tabel is de terugbetaling per gemeente weergegeven. Gemeente
Beverwijk Bloemendaal Haarlem Haarlemmermeer Heemskerk Heemstede Uitgeest Velsen Zandvoort Kennemerland
Gecorrigeerde aantal bijdragen uit inwoners bestuursafspraken basis 2019 (*€ 1.000) 2.154 987 9.391 10.258 1.676 1.033 551 4.268 1.273 31.591
41.176 23.410 161.265 154.235 39.164 27.286 13.528 68.348 17.011 545.423
75% via bestuursafspraken 88.274 40.448 384.855 420.385 68.685 42.334 22.581 174.908 52.169 1.294.638
25% via inwonerbijdrage 32.579 18.522 127.595 122.033 30.987 21.589 10.704 54.078 13.459 431.546
Totaal
120.853 58.971 512.450 542.418 99.672 63.923 33.284 228.986 65.628 1.726.184
MK/vj/BS 2022-01069
3 Het terug te betalen bedrag van € 27.216 op het programma Veilig Thuis wordt als volgt verdeeld: Gemeente
Bijdrage VT 2021
% bijdrage
Terugbetaling
Beverwijk
435.900
0,06
1.509
Bloemendaal
240.300
0,03
832
Haarlem
3.954.400
0,50
13.692
Haarlemmermeer
1.614.900
0,21
5.591
Heemskerk
424.700
0,05
1.470
Heemstede
285.000
0,04
987
Velsen
726.400
0,09
2.515
Zandvoort
178.800
0,02
619
7.860.400
1,00
27.216
Kennemerland
Investeringen 2021 Eind december 2021 stond een bedrag van € 10.8 miljoen aan restantkredieten open. Deze hebben betrekking op: - Bestelde maar nog te leveren voertuigen en kleding € 4.831.500 - Nog over te dragen brandweerposten € 589.600 - Herinrichting terrein Zijlweg € 1.253.000 - Nieuwbouw kazerne Bennebroek € 2.161.900 - Overig € 1.975.300 Totaal € 10.811.300 Ook hier zijn de gevolgen van de coronacrisis een belangrijke verklaring. De hoop was dat in 2021 werkzaamheden weer ‘normaal’ opgepakt zouden kunnen worden, maar het langer aanhouden van de coronacrisis heeft op diverse fronten een effect gehad op het uitvoeren van het investeringsplan. Lange levertijden van voertuigen, waar de organisatie weinig tot geen invloed op heeft; een uitval van de projectleider herinrichting Zijlweg waardoor het project stil kwam te liggen en andere factoren waren aan de orde. Nu de situatie lijkt te normaliseren, bestaat de verwachting dat deze noodzakelijke projecten in 2022 wel tot uitvoering zullen worden gebracht, wat de reden is de kredieten door te schuiven naar 2022. Bij de actualisatie van het MJIP 2022-2026 is rekening gehouden met bovenstaande effecten. Programmabegroting 2023-2026 De VRK is erin geslaagd een sluitende begroting 2023 met een positief meerjarenperspectief te presenteren.
Bij het opstellen van de begroting is – conform het geldende beleid – gerekend met een verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor de nominale ontwikkeling 2023. Deze ontwikkelingen hebben op het begrotingsjaar 2022 geen invloed. Onderkend wordt dat er op dit moment veel onrust is als gevolg van de oorlog in de Oekraïne en daarmee op de markten van energie en grondstoffen. Ook staat nog steeds de arbeidsmarkt onder druk. Dit maakt dat er begrijpelijke zorgen zijn over de kostenontwikkeling, vanuit de zorg dat deze hoger kunnen komen te liggen dan waarmee nu rekening wordt gehouden. Aangezien er te veel onzekerheden zijn om een aanknopingspunt te vinden om een nog realistischer begroting op te stellen, blijft het begrotingskader 2023 vertrekpunt waarbinnen de organisatie zich zal moeten
MK/vj/BS 2022-01069
4 bewegen. De situatie zal nauwgezet worden gevolgd en als uitgaven uit de pas gaan lopen zal hierover worden gerapporteerd via de bestuursrapportages en zal er worden bijgestuurd. Alles met de bedoeling om binnen het door gemeenten meegegeven financiële kader te blijven. Bij de bepaling van de Algemene Reserve, die weerstand moet bieden aan onverwachte risico’s, is rekening gehouden met het risico van prijsstijgingen. Er mag van worden uitgegaan dat hiermee voldoende buffer aanwezig is om dit soort bewegingen op te vangen. Project Vergroten Maatschappelijk Rendement Voor het opstellen van de begroting worden uitgangspunten vastgesteld. Deze bepalen hoe het begrotingsbeeld eruit gaat zien. Dit jaar is met het oog op de financiële positie van gemeenten onderzoek gedaan naar hoe het maatschappelijk rendement van de VRK zou kunnen worden vergroot. Daar is langs drie lijnen een verkenning op uitgevoerd: 1. analyse op basis van rekeningcijfers, 2. het uitvoeren van benchmarks en 3. welke kansen er voor gemeenten zijn efficiencyvoordeel te realiseren door taken regionaal uit te voeren. De financiële analyse heeft een structureel financieel voordeel opgeleverd van € 500.000. De benchmarks hebben laten zien dat de organisatie de vergelijking met organisaties die dezelfde taken uitvoeren, goed doorstaat.
Het heeft in ieder geval geen aanknopingspunten opgeleverd om – bovenop al in het verleden genomen efficiencymaatregelen – verder op de organisatie te bezuinigen. De uitgevoerde verkenning is eerder te zien als een bevestiging dat de VRK haar taken efficiënt uitvoert, mede gezien het hoge risicoprofiel van de Veiligheidsregio Kennemerland. Het kan een keuze zijn om het resultaat van de financiële analyse aan gemeenten terug te geven in de vorm van een lagere gemeentelijke bijdrage. De VRK wordt echter ook geconfronteerd met noodzakelijke en onvermijdelijke nieuwe en/of hogere uitgaven, mede om te kunnen voldoen aan de groeiende eisen die aan een overheidsorganisatie worden gesteld. Reden om voor te stellen de besparing van € 500.000, die de verkenning heeft opgeleverd, in te zetten voor de financiering van noodzakelijke nieuwe uitgaven. Hiermee wordt voldaan aan het uitgangspunt “nieuw voor oud”. De notitie Vergroten Maatschappelijk Rendement doet ook suggesties voor het realiseren van efficiencyvoordeel door taken van gemeenten regionaal op te pakken, wat gemeenten een financieel voordeel kan opleveren. Het is niet aan de VRK om hierin het voortouw te nemen, maar gezien de druk op de gemeentelijke financiën, liggen hier mogelijk kansen.
Autonome ontwikkelingen: De volgende autonome ontwikkelingen zijn in de ontwerpprogrammabegroting 2023 verwerkt: Toename aantal inwoners Aangezien het aantal inwoners een relatie heeft met de dienstverlening van de VRK voor Openbare gezondheid, Jeugdgezondheidszorg en het Zorg- en Veiligheidshuis geldt als afspraak dat de gemeentelijke bijdrage meebeweegt met een toe- of afname van het aantal inwoners. De toename van het aantal inwoners (1.876) per peildatum 1-1-2021 leidt voor de programmabegroting 2023 tot een stijging van € 40.000.
MK/vj/BS 2022-01069
5 Herinrichting buitenterrein Zijlweg Voor de herinrichting van het buitenterrein is in 2016 een krediet beschikbaar gesteld van € 1,6 miljoen. Deze herinrichting is noodzakelijk om te voldoen aan afspraken over voorgeschreven beveiligingsnormen van de Meldkamer Noord-Holland. De herinrichting is door veel factoren vertraagd, onder andere door vervuilde grond, ziekte en de beperkingen die covid-19 met zich meebracht. Nu het project weer kan worden opgepakt, blijkt dat de oorspronkelijke kostencalculatie niet meer volstaat. Naast meerkosten voor het oplossen van de vervuilde grond, is ook sprake van hogere ontwerp- en uitvoeringskosten. De extra kosten bedragen € 1 miljoen; dit maakt het nodig extra krediet te vragen wat leidt tot structureel hogere kapitaallasten vanaf 2024 van € 40.000. Veranderende marktomstandigheden ongevallenverzekering beroepsmedewerkers Deze ongevallenverzekering gaat landelijk worden aanbesteed, maar aangezien het nog niet zover is, diende de VRK ter overbrugging de ongevallenverzekering nog zelf aan te besteden. Het was vooraf duidelijk dat de markt ten aanzien van de ongevallenverzekering klein is, en dat de oude voorwaarden voor nieuwe inschrijvers niet meer acceptabel blijken. Zo wordt op dit moment in de begroting nog gerekend met een structurele ontvangst van € 50.000 per jaar van de verzekeraar als compensatie daggeld voor beroepsmedewerkers.
Op grond van het nieuwe verzekeringscontract zullen deze inkomsten zeker vervallen. Dit betekent een structureel nadeel van € 50.000 met ingang van 2022. Meldkamer Noord Holland (MKNH)-brandweer Aan medewerkers van de MKNH-Brandweer is in het verleden geen onregelmatigheidstoeslag (ORT) uitbetaald tijdens verlof. Dit is in strijd met Europese regelgeving. Deze Europese regelgeving overstemt een cao, wat reden was een correctie toe te passen. Vanaf 2022 wordt ORT uitbetaald bij verlof. Binnen de MKNH is er van uitgegaan dat voor kosten die voor alle onderdelen van de gezamenlijke meldkamer gemaakt worden, onderling geen btw in rekening gebracht hoeft te worden. Daarvoor bleek het nodig een overeenkomst ‘Kosten voor gemene rekening’ af te sluiten. Voor de VRK leidt dit tot een structureel financieel nadeel van in totaal € 28.000. Lidmaatschap WVSV Met ingang van 1 januari 2022 is de Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s (WVSV) opgericht, die namens de besturen van de veiligheidsregio’s onderhandelt met de werknemersorganisaties en bindende afspraken maakt over arbeidsvoorwaarden voor het personeel van de veiligheidsregio’s (uitgezonderd de medewerkers in dienst bij de sector ambulancezorg, zij hebben een eigen branche-cao). Met de kosten die uit het lidmaatschap voortvloeien, € 17.000 per jaar, was nog geen rekening gehouden.
Toegenomen dreiging cybercriminaliteit Er is sprake van een toegenomen dreiging cybercriminaliteit. In de programmabegroting 2021 waren incidenteel middelen beschikbaar voor het treffen van preventieve en reactieve maatregelen. De bedreigingen zijn niet tijdelijk. Uit de te nemen beheersmaatregelen vloeien structurele kosten voort. Jaarlijks een interne audit BIO/NEN7510, waarvan de kosten worden geraamd op € 40.000 en voor overige maatregelen € 70.000 in 2023 en € 60.000 in 2024.
MK/vj/BS 2022-01069
6 Overige autonome ontwikkelingen Tot slot speelt een aantal actuele ontwikkelingen binnen de organisatie, die in de conceptbegroting eveneens een plaats hebben gekregen: Gegevensgericht werken Functiehuis 24 uursdienst Inkoop- en communicatieondersteuning Het ontsluiten van gegevens uit bronsystemen en presenteren van data in dashboards, is niet meer weg te denken in het streven naar efficiënte bedrijfsvoering. Informatiegestuurd werken is essentieel. Om dit goed uitvoering te kunnen geven zijn hulpmiddelen onontbeerlijk. Dit heeft geleid tot het besluit om Power BI in te zetten. Daarvoor zijn licenties nodig en dat leidt tot structureel hogere kosten ad € 25.000. Het huidige functiehuis van de 24 uursdienst van de brandweer heeft tot gevolg dat een deel van de medewerkers weinig tot geen perspectief heeft op doorstroming en dat er belemmeringen zijn om medewerkers te belonen conform hun (wenselijke) takenpakket. Bij de brandweer leidt dit tot uitstroom die aanleiding geeft tot problemen in de paraatheid. Dit maakt het nodig het functiehuis aan te passen wat leidt tot structureel hogere kosten tot een bedrag van € 125.000. Het aanbesteden wordt complexer. De (Europese) aanbestedingsregels zijn ingewikkeld en er is veel jurisprudentie waar de organisatie rekening mee te houden heeft. Bovendien zijn er veel nieuwe eisen met betrekking tot duurzaamheid.
Dit leidt ertoe dat in toenemende mate inkoopondersteuning nodig is. Tevens wordt de organisatie als gevolg van een wetswijziging zelf verantwoordelijkheid voor de verantwoording van de rechtmatigheid van uitgaven. Dat maakt het nodig om nog sterker in te zetten op correcte uitvoering, toetsing en verantwoording over inkooptrajecten. De inspanningen om te komen tot meer regie en controle op het proces van contractbeheer en inkoop leiden tot hogere uitgaven tot een bedrag van € 150.000 De behoefte aan communicatieondersteuning in de VRK-organisatie is de afgelopen periode dusdanig groot en van een andere orde dan uit de bestaande formatie geleverd kan worden. Afgezien van de noodzakelijke coronacommunicatie, die een andere financiering kent, is extra capaciteit deels blijvend noodzakelijk om aan de veranderende behoefte te kunnen voldoen. Deze capaciteit wordt ingezet op het gebied van digitale communicatie zoals social media, het nieuwe intranet en internet.
In aanvulling op de Uitgangspuntennotitie zijn – omdat meer informatie bekend is – onderstaande onderwerpen in de conceptprogrammabegroting 2023 meegenomen: Bijstelling begroting Prestatieplan Centrum Seksueel Geweld (CSG) Op basis van het, door de gemeenten (regionaal en bovenregionaal) vastgestelde, prestatieplan 2022 voor het Centrum Seksueel Geweld (CSG) is de begroting verhoogd met € 112.000 (uitbreiding management en forensisch verpleegkundige). De bijdrage bovenregionaal vanuit de gemeenten Alkmaar en Zaanstad wordt verhoogd met € 71.000. Het aandeel voor Kennemerland (met uitzondering van gemeente Uitgeest) bedraagt € 41.000.
MK/vj/BS 2022-01069
7 Programma Nu niet Zwanger Er is afgelopen twee jaar in de gemeente Haarlem ervaring opgedaan met de uitvoering van het (landelijke) programma Nu niet zwanger. In 2022 zal dit programma verder uitgerold worden, ook in de Veiligheidsregio Kennemerland. Dit is mogelijk door eigen personele inbreng en een cofinanciering vanuit VWS, die voor 2022 incidenteel € 45.000 per centrumgemeente beschikbaar stelt. Vanaf 2023 zal er een omslag moeten plaatsvinden naar een structurele financiering voor de gehele regio, die naar verwachting € 182.000 bedraagt. De financiering is voor de gemeenten budgetneutraal, omdat vanaf 2023 deze financiële middelen via een taakmutatie aan het gemeentefonds worden toegevoegd. Mocht de compensatie vanuit het gemeentefonds afwijken dan zal de begroting 2023 hierop vanzelfsprekend worden aangepast. De ontwikkelingen zijn weergegeven in onderstaande tabel. Kaderontwikkeling 2023-2026 Vertrekpunt vastgestelde programmabegroting 2022 Nominale ontwikkeling Prijs- en loonindexering Stijging gemeentelijke bijdrage Stijging gemeentelijke bijdrage agv Indexering versterkingsmiddelen Stijging productgerelateerde inkomsten Stijging BDUR subtotaal nominale ontwikkeling
bedragen * € 1.000 2023 2024
2025
2026
102
9
42
42
-3.036 2.278 217 418 95 -28
-3.036 2.278 217 418 95 -28
-3.036 2.278 217 418 95 -28
-3.036 2.278 217 418 95 -28
-40 40
-40 40 -40 -50
-40 40 -40 -50
Autonome ontwikkelingen Toename aantal inwoners Stijging gemeentelijke bijdrage a.g.v. toename inwoners Hogere kosten herinrichting terrein Zijlweg Veranderende marktomstandigheden ongevallenverzekering beroepsmedewerkers MKNH-brandweer Lidmaatschap WVSV NEN7510 / Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) Bescherming ransomware aanvallen/phising simulaties Financieringsresultaat subtotaal autonome ontwikkeling
-50
-40 40 -40 -50
-28 -17 -40 -70 39 -166
-28 -17 -40 -60 48 -187
-28 -17 -40 0 28 -147
-28 -17 -40 0 23 -152
Overige ontwikkelingen Gegevensgericht werken / Power BI licenties Functieschalen 24-uursdienst Inkoopondersteuning Communicatieondersteuning Bijstelling begroting CSG o.b.v. prestatieplan 2022 Verhoging gemeentelijke bijdrage CSG o.b.v. prestatieplan 2022 Verhoging bijdrage CSG bovenregionaal o.b.v. prestatieplan 2022 Programma Nu niet zwanger Verhoging inwonerbijdrage t.b.v. programma Nu niet zwanger Besparingen uit "verhogen maatschappelijk rendement" subtotaal overige ontwikkelingen
-25 -125 -150 -49 -112 41 71 -182 182 500 151
-25 -125 -150 -49 -112 41 71 -182 182 500 151
-25 -125 -150 -49 -112 41 71 -182 182 500 151
-25 -125 -150 -49 -112 41 71 -182 182 500 151
Actualisatie MJIP 2023-2026 subtotaal actualisatie MJIP 2023-2026
184 184
5 5
11 11
-13 -13
Begrotingssaldo ontwerp programmabegroting 2023
243
-50
29
0
In bijlage 5.1 van de Programmabegroting is het verloop per gemeente gespecificeerd.
MK/vj/BS 2022-01069
8 Niet in de programmabegroting 2023 zijn verwerkt: Er spelen nog enkele financiële zaken die nog niet in de begroting verwerkt konden worden. Loonkosten Veilig Thuis Bij het onderbrengen van Veilig Thuis bij de VRK is de beloning van medewerkers omgezet van de cao-jeugd naar cao-gemeenten. Dit leidde tot structureel hogere kosten van € 290.000. Om het kosteneffect op te vangen en de financiële onzekerheid voor gemeenten weg te nemen, is voor drie jaar een bestemmingsreserve gevormd ter grootte van € 875.000. Er is van uitgegaan dat in de periode dat de bestemmingsreserve als buffer dient (t/m 2022) maatregelen zouden worden getroffen om dekking voor deze meerkosten te vinden. Onder andere door het werk efficiënter te organiseren en gebruik te maken van de schaalvoordelen die een grotere organisatie als de VRK kan bieden. Naast verwachtingen over efficiencywinst speelt ook de vraag in hoeverre het gemeenten lukt een verschuiving van meldingen aan Veilig Thuis naar het lokale veld te bewerkstelligen, en hoe de vraag naar ondersteuning door Veilig Thuis zich als gevolg van maatschappelijke omstandigheden ontwikkelt. Het gesprek hierover is gaande en de verwachting is dat voor de hogere salariskosten dekking gevonden kan worden.
Aangetekend wordt dat uit de recente benchmark is gebleken dat de kosten van uitvoeren van de Veilig Thuis taken, in vergelijking met andere Veilig Thuisorganisaties, in Kennemerland onder het gemiddelde van benchmark scoren. Risicoscan infectiepreventie Op verzoek van het GGD-bestuur (BC PG&MZ) is een risicoscan op het gebied van hygiëne en infectiepreventie uitgevoerd. Daaruit is een beeld ontstaan over de meest risicovolle voorzieningen in de regio. Op 14 februari 2022 heeft de BC PGMZ het belang van het inzetten op regio brede infectiepreventie onderschreven. De uitwerking heeft nog geen plek kunnen krijgen in de begroting. Deze omissie zal worden hersteld. Een verdere uitwerking zal nog volgen. Zienswijze voor 10 juni 2022 Wij stellen hierbij uw gemeenteraad in de gelegenheid een zienswijze te geven over De ontwerp-programmabegroting 2023-2026 Het ontwerp-jaarverslag VRK 2021 en de bestemming van het resultaat. De zienswijzetermijn is in de gemeenschappelijke regeling gesteld op acht weken na toezending van de stukken, zijnde 10 juni. Het Algemeen Bestuur vergadert op 11 juli over de jaarstukken. Daarbij wordt uw zienswijze betrokken. Daar waar behoefte bestaat aan ondersteuning bij het beantwoorden van vragen die in uw eigen gemeente niet beantwoord kunnen worden, staat de directie van de VRK uw gemeente uiteraard van harte bij.
Hoogachtend, Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland. J. Wienen Plv. voorzitter
2021 ONTWERP JAARVERSLAG
VERSIE DB 28 MAART 2022
Kerngegevens Naam:
Veiligheidsregio Kennemerland
Bezoekadres:
Zijlweg 200 2015 CK Haarlem
Postadres:
Postbus 5514 2000 GM Haarlem
Telefoon: Website:
023-5159500 www.vrk.nl
Dagelijks bestuur:
Mevr. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven, voorzitter Dhr. J. Wienen, burgemeester Haarlem Dhr. F.C. Dales, burgemeester gemeente Velsen Dhr. A. Schoorl, wethouder volksgezondheid Heemskerk Dhr. R. van Haeften, wethouder volksgezondheid Zandvoort
Directie:
Dhr. A.F.M. Schippers, directeur Veiligheidsregio Dhr. A. van de Velden, directeur Publieke Gezondheid
2
JAARVERSLAG 2021
Inhoudsopgave 1 Voorwoord
4
2 Leeswijzer
5
3 Resultaat 2021 4 Programmaverantwoording 4.1 Programma Publieke Gezondheid 4.2 Programma Covid-19 4.3 Programma Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 4.4 Programma Regionale Brandweerzorg 4.5 Programma Ambulancezorg 4.6 Programma Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR) 4.7 Programma Multidisciplinaire samenwerking 4.8 Programma Bevolkingszorg 4.9 Programma Zorg & Veiligheidshuis 4.10 Programma Meldkamer Noord-Holland 4.11 Programma Veilig Thuis 4.12 Programma Interne Dienstverlening 4.13 Programma Financiële middelen
6 7 7 14 18 26 32 35 38 42 44 47 49 52 59
5 Paragrafen 5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Verbonden partijen 5.4 Bedrijfsvoering 5.5 Financiering
60 60 62 62 63 64
6 Jaarrekening 6.1 Grondslagen 6.2 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 6.3 Opbouw van het begrotingssaldo 6.4 Incidentele baten en lasten per programma 6.5 Investeringen en restantkredieten 6.6 Informatie over maximum inkomensnorm voor de publieke sector 6.7 Balans en toelichting
66 66 67 69 70 71 72 74
7 Overige gegevens 7.1 Overzicht begrotingsoverschrijdingen in het kader van rechtmatigheid 7.2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld 7.3 Verantwoording in het kader van SISA
85 85 87 88
8 Controleverklaring onafhankelijke accountant
89
9 Bijlagen 9.1 Bijlage 1: Gemeentelijke bijdragen 2021 9.2 Bijlage 2: Restantkredieten 2021
94 94 95
Pagina 3
1. Voorwoord Met dit jaarverslag blikt het bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland terug op het jaar 2021, en dat doen we onder bijzonder omstandigheden, in een nieuw jaar met nieuwe vraagstukken en ook met nieuwe gemeenteraden. Het jaar 2021 werd gekenmerkt door een ongekende crisis voor Nederland. Die was ongekend door zijn inhoud, een infectieziekte die de samenleving op heel veel manieren in zijn greep kreeg. Hij was ook ongekend door zijn lengte. Bij het maken van de begroting 2021 in april 2020 konden we ons niet voorstellen dat niet alleen het jaar 2020, maar ook het hele jaar 2021 zou worden bepaald door de coronacrisis. Maar dat bleek wel het geval, en dat markeert ook de financiële en inhoudelijke resultaten van de VRK in dit jaarverslag. Uiteindelijk hopen we dat 2021 het laatste jaar was dat volledig werd bepaald door het coronavirus. Het virus is overigens niet weg en zal een vast gegeven worden. En we hebben ook geleerd dat we in onze moderne wereld (nieuwe) infectieziekten serieus moeten nemen, en dus ook de preventie van zulke ziekten. Want een mondiale epidemie werd door deskundigen al heel lang als onvermijdelijk gezien, nu weten we met elkaar dat dat geen loze dreigingen zijn. Het bestuur zal de consequenties daarvan voor de VRK nog moeten bezien.
Omdat een crisis per definitie gepaard gaat met schade en menselijk leed, hopen we altijd dat we ervan gespaard zullen blijven. Toch brengt een crisis vaak ook mooie dingen in beeld, zoals in 2021 de veerkracht die in de samenleving werd getoond, vanuit de gedeelde wil om met elkaar ‘corona eronder te krijgen’. Burgers, zorgmedewerkers, ondernemers en vele anderen lieten op heel veel plekken en op heel veel manieren zien dat onze samenleving in staat is zich aan te passen in moeilijke omstandigheden. Het bestuur is ook blij met de inzet en flexibiliteit van medewerkers van de VRK om de maatschappij te helpen de crisis te boven te komen. En ook met het elan waarmee medewerkers bij hun ‘gewone’ werkzaamheden steeds bereid waren dat te doen wat nodig was om in de bijzondere omstandigheden toch hun taken uit te voeren. De crisis heeft ons ook geleerd hoe nuttig de samenwerking is die we in Kennemerland opgebouwd hebben, als gemeenten met elkaar, en als gemeenten met de organisatie die we gebouwd hebben: Veiligheidsregio Kennemerland met daarin opgenomen
4
GGD Kennemerland. En ook de samenwerking die de VRK weer heeft opgebouwd als netwerkorganisatie in de regio is van groot belang gebleken, hierbij denken we in de eerste plaatst aan de samenwerking met de organisaties in de zorg. In 2021 sprak ik in het Veiligheidsberaad haast wekelijks andere voorzitters van veiligheidsregio’s en daarbij heb ik mogen merken dat Kennemerland haar werkwijzen goed op orde heeft, waardoor bestuurlijke en ambtelijke verhoudingen in onze regio nooit onder druk zijn komen te staan. Als er al vragen waren over de bestuurlijke verhoudingen, dan werden deze vooral ingegeven door de wens deze verhoudingen te optimaliseren. Daarover zijn in 2021 door bestuur goede gesprekken gevoerd, waarmee de basis is gelegd voor vervolgstappen in 2022, waarbij ook de wijzigingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen en de evaluatie van de Wet veiligheidsregio meegenomen zullen worden. Zoals in mijn eerst zin gemeld; we kijken terug op een moment waarin we alweer in nieuwe bijzonder omstandigheden zijn terecht gekomen. Want van de infectieziektencrisis is de samenleving bijna naadloos overgegaan naar de crisis rond de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Hierin hebben de gemeenten de belangrijkste rol, maar ook nu is het beroep op de ondersteuning door de VRK als regionale organisatie groot.
En verder blikken we terug op een moment dat er verkiezingen hebben plaatsgevonden. De gemeenteraden die hun zienswijze hebben gegeven op de programmabegroting 2021, zijn nu heel anders samengesteld dan de gemeenteraden die hun zienswijze moeten geven op deze jaarrekening. De coronacrisis heeft er voor gezorgd dat ‘de veiligheidsregio’ en ‘de GGD’ bij de gemiddelde Nederlander veel bekender zijn woren. Maar nieuwe raadsleden kost het misschien toch moeite om de vele en zeer veelsoortige producten, taken, en sectoren van de VRK te overzien. Hopelijk geeft dit jaarverslag hier al enig inzicht in. Er is ook een meer publieksgericht digitaal jaarverslag, waarvan ik hoop dat het ook de gemeenteraadsleden helpt in hun oriëntatie op de VRK. Daarnaast hoopt de VRK de gemeenteraden na de zomer te ontmoeten om meer te vertellen over haar ambities en doelen op het gebied van gezondheid en veiligheid in Kennemerland. Marianne Schuurmans-Wijdeven Voorzitter Veiligheidsregio Kennemerland
JAARVERSLAG 2021
2. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening.
In de paragrafen staat informatie die inzicht geeft in de financiële positie van de VRK, de beheersmatige aspecten en de risico’s.
In het jaarverslag zijn de programmaverantwoording en de paragrafen opgenomen. Hier wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid. Conform de opzet van de programmabegroting 2021 wordt verantwoording afgelegd via de vragen: • Wat wilden we bereiken • Wat hebben we ervoor gedaan • Wat heeft het gekost
De jaarrekening is een apart deel. In dit onderdeel staat onder andere de balans inclusief toelichting, het verloop van programmabegroting naar actuele begroting, overzicht resultaten op taakveld en het verloop van de investeringen. Bij de overige gegevens staat onder andere de controleverklaring van de accountant en de verantwoording in het kader van SISA.
Pagina 5
3. Resultaat 2021 Financieel resultaat Het jaar 2021 afgesloten met een positief exploitatieresultaat van € 1.820.400. Dat is procentueel een afwijking van 1.05 % ten opzichte van de primitieve begroting.
onvoorzien voordeel op de personeelslasten opgeleverd. In dit verslag wordt verantwoording afgelegd over de resultaten en worden de afwijkingen verklaard.
Het resultaat is hoger dan verwacht. De belangrijkste verklaring kan worden gevonden in de effecten, die de Covid-19 pandemie teweeg heeft gebracht. Daarnaast hebben lastig te vervullen vacatures een
Overzicht resultaten ten opzichte van de begroting per programma (x € 1.000) Programma
Resultaat
Openbare Gezondheidszorg Covid-19
% begroting
-27 0
Jeugdgezondheidszorg
-407
Regionale Brandweerzorg
1.227
Multidisciplinaire samenwerking: - Veiligheidsbureau
215
- Projecten
190
Ambulancezorg
11
GHOR
167
Bevolkingszorg
-12
Zorg & Veiligheidshuis
0
Meldkamer MKNH
-152
Veilig Thuis
28
Financiele middelen:
89
- Renteresultaat
81
Interne Dienstverlening: - Kantoorhuisvesting
-102
- Facilitair bedrijf + Staf, directie
205
- Leidinggevenden primair proces
307
Totaal
1.820
1,05%
Conform het vastgestelde financieel beleid worden afwijkingen groter dan € 50.000 verklaard. Daar waar dat belang c.q. meerwaarde heeft, worden ook kleinere afwijkingen toegelicht. Enkele specifieke (incidentele) onderdelen van het resultaat betreffen: • Vergoeding inzet entryscreening Schiphol € 1.067.000 • Huisvestingsverbeteringen brandweerposten € 633.000 -/• Niet ingevulde vacatures € 1.466.000 • Wisselende inzet vrijwilligers € 203.000 • Nabetaling cao-afspraken 2021 € 322.000 -/-
6
JAARVERSLAG 2021
4. Programmaverantwoording 4.1 Programma Publieke Gezondheid Ontwikkelingen 2021 De resultaten op het programma Publieke Gezondheid zijn in 2021 in hoge mate beïnvloed geweest door de Covid-19 pandemie. Het accent ligt op het versterken van Publieke Gezondheid en het beperken van de effecten van Covid-19, maar tegelijkertijd beperken de covidmaatregelen de uitvoering hiervan. Onder bezwarende omstandigheden, heeft het werk (deels) zijn voortgang gekregen. Waar nodig zijn werkwijzen aangepast en voorzieningen getroffen. Maatschappelijke Zorg (MZ) Er zijn meer meldingen van overlast gedaan bij het Meldpunt Zorg en Overlast dan verwacht. Dit komt door onder andere de ingebruikname van een landelijk meldnummer en toegenomen meldingsbereidheid. Tevens is er meer complexe casuïstiek. Dat vindt vooral zijn oorzaak in het feit dat andere organisaties en hulpverleners tijdens lockdowns geen huisbezoeken hebben uitgevoerd. Casussen zijn zwaarder qua aard en omvang en ketenpartners signaleren een toename van de zorgvraag vanuit burgers, die mede veroorzaakt wordt door de (maatregelen van de) Covid-19 pandemie. Het aantal opvanglocaties voor daklozen is uitgebreid en hiermee ook de werkzaamheden voor de Brede Centrale Toegang (BCT). De ervaren werkdruk was groot. Enerzijds als gevolg van de toename in te behandelen gevallen en anderzijds door corona gerelateerde uitval van personeel.
Infectieziektebestrijding (IZB) Het aantal meldingen van infectieziekten is gedaald. Dat is een direct gevolg van de maatregelen die in het kader van de bestrijding van Covid-19 zijn genomen. Het aantal cliënten voor de soapoli nam af. Ook hier zijn de covidmaatregelen, die sociaal contact hebben ingeperkt, een verklaring. De reisbeperkingen hebben ervoor gezorgd dat het aantal spreekuren voor de Reispoli is teruggebracht tot een minimum waarin enkel alleen nog de verplichte herhaalvaccinatie is uitgevoerd. De Tuberculosebestrijding is op reguliere wijze gecontinueerd. Op het hele terrein van infectieziektebestrijding zijn de medewerkers die nodig waren voor de reguliere taakuitvoering ingezet op de bestrijding van Covid-19. Medische milieukunde (MMK) De vraag om advies en voorlichting over de invloed van de leefomgeving op de gezondheid was groot. Er is maatschappelijk meer aandacht voor gezondheid in relatie tot de fysieke leefomgeving. Gemeenten zijn geadviseerd over uiteenlopende thema’s, bijvoorbeeld over gezondheid in beleid, effecten ten gevolge van de energietransitie en bij ruimtelijke plannen/ voorgenomen woningbouw waar het gaat om gezondheidsaspecten.
De GGD was in wisselende mate betrokken bij de gezondheidsonderzoeken die het RIVM heeft uitgevoerd in de IJmond. Er is vanuit de GGD een praktische bijdrage geleverd aan het uitgevoerde depositieonderzoek en bij de inhoudelijke beoordeling en afstemming met de verschillende overheden rondom de publicatie. Er zijn inloopbijeenkomsten in Wijk aan Zee georganiseerd, waar vragen van bewoners over o.a. luchtvervuiling en neerslag van de industrie zijn beantwoord. Gemeenten zijn geadviseerd over mogelijkheden hoe de gezondheid te bevorderen en aandacht te hebben voor de indicatoren van gezondheid met de uitkomsten van de gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, zoals ervaren hinder van geluid, stof, roet, rookhinder en geurhinder van diverse bronnen. Uitgangspunt blijft een verbetering van de luchtkwaliteit in de regio. Met diverse partners binnen de Veiligheidsregio Kennemerland is de voorbereiding ter hand genomen voor de implementatie van de Omgevingswet. Er zijn geïntegreerde adviezen opgesteld voor de omgevingsvisies en omgevingsplannen en is deelgenomen aan oefeningen met casussen in omgevingstafels. Vragen van bewoners over gezondheidseffecten en hoe om te gaan met bijvoorbeeld vocht en schimmels, geurhinder, chemische stoffen en laagfrequent geluid zijn beantwoord en waar nodig is dat gepaard gegaan met een huisbezoek.
Scholen en kindercentra zijn – mede tegen de achtergrond van het belang voor goede ventilatie geadviseerd over het binnenmilieu. Technische hygiënezorg (THZ) De GGD houdt toezicht op de kwaliteit van dagopvang, buitenschoolse opvang, voorzieningen voor gastouderopvang en gastouderbureaus. De GGD onderzoekt of wordt voldaan aan landelijke kwaliteitseisen voor de kinderopvang. Door de (tijdelijke) sluiting van de kinderopvang en de hygiëne- en thuiswerkmaatregelen als gevolg van de Covid-19 pandemie is het toezicht kinderopvang in 2021 deels fysiek en deels digitaal uitgevoerd. Tijdens de lockdowns, waarbij de kinderopvang slechts geopend was voor noodopvang is geen regulier toezicht kinderopvang uitgevoerd. Wel vond het signaalgericht toezicht plaats en zijn er met de houders vinger aan de pols gesprekken gehouden. Bij het weer openstellen van kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang later in het jaar, vond het toezicht plaats op basis van het uitgangspunt: digitaal toezicht als het kan, en op locatie als het moet. De 100%norm voor het toezicht op de kinderopvang is in enkele gevallen niet haalbaar geweest. Voor de gastouderopvang is per gemeente ten minste 5% van de gastouders (wettelijk minimum) geïnspecteerd.