RV Vaststelling mobiliteitsplan, beeldkwaliteitsplan en bestemmingsplan Hoofddorp Lincolnpark Tweede Fase (2022.0001145)
Tekst van het document
gemeente Haarlemmermeer
raadsvoorstel Onderwerp
Portefeuillehouders Steller Collegevergadering
Vaststelling mobiliteitsplan, beeldkwaliteitsplan en bestemmingsplan Hoofddorp üncolnpark Tweede Fase drs. Jurgen Nobel, mr. Mariëtte Sedee-Schuitemaker Jan Beelen 7 juni 2022
Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer
2022.0001145
1. Voorstel Collegebesluit(en) Het college heeft besloten om: 1. het (herziene) mobiliteitsplan üncolnpark Tweede Fase vast te stellen. Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. het beeldkwaliteitsplan üncolnpark Tweede Fase vast te stellen; 2. het beeldkwaliteitsplan üncolnpark Tweede Fase toe te voegen aan de Welstandsnota; 3. de Nota van zienswijzen behorend bij bestemmingsplan Hoofddorp üncolnpark Tweede Fase vast te stellen; 4. het bestemmingsplan Hoofddorp üncolnpark Tweede Fase (NL.IMR0.0394.BPGHfdüncolnpark2-C001) vast te stellen; 5. geen exploitatieplan vast te stellen voor het bestemmingsplan; 6. het college van burgemeester en wethouders te machtigen het verder nodige te verrichten. 2. Samenvatting In üncolnpark Tweede Fase realiseren we een gemengde duurzame stedelijke wijk met 1.6001.800 woningen, 50-100 maatschappelijke zorgwoningen, twee scholen, een sporthal, detailhandel, kleinschalige bedrijven, kantoren en horeca in een waterrijke en parkachtige omgeving. In heel üncolnpark (Eerste en Tweede Fase samen) wordt de helft van alle woningen in het betaalbare segment gerealiseerd conform het Woonbeleidsprogramma 2019-2025: Het verschil maken (2019.0058049). Verder komen er kleine bedrijven waardoor de wijk goed aansluit bij het aangrenzende bedrijvenpark De President.
De openbare en collectief beheerde buitenruimte wordt met veel water en groen ingericht en kan de gevolgen van de klimaatverandering aan. Lopen, fietsen en het gebruik van deelauto's wordt gestimuleerd. Parkeren gebeurt in centraal gelegen parkeerhubs met meerdere buurtfuncties op de begane grond waardoor autoluwe (woon)gebieden ontstaan. Nadere projectinformatie inclusief een animatie treft u aan op www.Lincolnoark.online.
Vaststelling mobiliteitsplan, beeldkwaliteitsplan en bestemmingsplan Hoofddorp Lincolnpark Tweede
pagina 2
fase
Mobiliteitsplan Wij hebben op 16 november 2021 het mobiliteitsplan vastgesteld. Deze versie bleek een aantal (technische) onvolkomenheden te bevatten. Ook was nog geen rekening gehouden met de komst van de HOV (Hoogwaardig Openbaar Vervoer) Noordwijk - Schiphol en de effecten daarvan op de mobiliteit en parkeernormen voor woningen die hierdoor dalen. Dat is aangevuld en daarom stellen we een herziene versie vast. Beeldkwaliteitsplan en bestemmingsplan Het concept-beeldkwaliteitsplan en het ontwerpbestemmingsplan hebben van 29 december 2021 tot en met 8 februari 2022 ter inzage gelegen. Op het concept-beeldkwaliteitsplan zijn geen zienswijzen binnengekomen. In het definitieve beeldkwaliteitsplan zijn ambtshalve enkele kleine wijzigingen verwerkt die in het document zijn samengevat. Het reguliere reclamebeleid blijft van toepassing. Op het ontwerpbestemmingsplan zijn veertien zienswijzen binnengekomen. Deze zijn samengevat en voorzien van beantwoording in de Nota van Zienswijzen. Het merendeel van de zienswijzen gaat niet over het Lincolnpark, maar over de voorgestelde aanpassing van de kruising Rijnlanderweg/Bennebroekerweg. Op lange termijn wordt gedacht aan een capaciteitsuitbreiding van de Nieuwe Bennebroekerweg. En op korte termijn wordt gedacht aan tijdelijke aanpassingen van de genoemde kruising.
Hoewel een aanpassing van deze kruising een voorwaarde is voor de ontwikkeling van de woningen en bedrijven, gaat het bestemmingsplan niet over welke aanpassing dat moet zijn. Dit is in de Nota van zienswijzen zo verwoord. Wel is in het bestemmingsplan een voorwaarde toegevoegd dat de betreffende kruising aangepast moet zijn voordat woningen en bedrijven in gebruik genomen worden. Uitzondering hierop zijn de scholen en de sporthal met bijbehorende horeca en kantine, omdat is aangetoond dat deze de betreffende kruising niet extra belasten op de maatgevende momenten (de drukste spitsrichting). De zienswijzen leiden verder niet tot een inhoudelijke aanpassing van het bestemmingsplan, wel is de toelichting op enkele punten verduidelijkt en geactualiseerd. De maatregelen die de doorstroming moeten gaan verbeteren op de kruising Rijnlanderweg/Bennebroekerweg worden vastgelegd in een verkeersbesluit. Bij de voorbereiding van dit verkeersbesluit is een zorgvuldig proces gevolgd met presentaties, een enquête en gesprekken met belanghebbenden. Er wordt voor de zomervakantie 2022 een ontwerpverkeersbesluit ter inzage gelegd, waarop gereageerd kan worden.
Het college weegt vervolgens de belangen en reacties van de bewoners en ondernemers aan de Rijnlanderweg en betrokken organisaties en het algemeen belang van de doorstroming en de gewenste woningbouwontwikkelingen tegen elkaar af en zal vervolgens een gemotiveerd verkeersbesluit nemen. Naar verwachting zullen wij het verkeersbesluit nemen in het derde kwartaal 2022. Tegen het verkeersbesluit staat vervolgens bezwaar en beroep open. Daarnaast worden er nog diverse aanpassingen voorgesteld in de Nota van zienswijzen (onder ambtshalve wijzigingen): • actualisaties in de toelichting, bijvoorbeeld de stikstofberekening; • technische aanpassingen, zoals nummeringen en verwijzingen in de regels; • juridische aanscherpingen in regels en verbeelding, zoals voor de functies onder de parkeerhubs en het toevoegen van de milieuzonering in verband met het naastliggende bedrijventerrein. Deze zijn reeds verwerkt in het voorliggende bestemmingsplan. We stellen de gemeenteraad voor het beeldkwaliteitsplan vast te stellen en toe te voegen aan de Welstandsnota, de Nota van zienswijzen en het bestemmingsplan voor de ontwikkeling Lincolnpark Tweede Fase vast te stellen en te besluiten dat geen exploitatieplan nodig is.
Vaststelling mobiliteitsplan, beeldkwaliteitsplan en bestemmingsplan Hoofddorp Lincolnpark Tweede
pagina 3
Fase
3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?
Lincolnpark Tweede Fase is een gemengde duurzame stedelijke wijk aan de zuidzijde van Hoofddorp, tussen Hoofdvaart, Spoorlaan, bedrijvenpark De President (in ontwikkeling) en de Bennebroekerweg.
Kaart met in blauw het plangebied van lincolnpark Tweede Fase'
Er komen maximaal 1.800 woningen, maximaal 100 maatschappelijke zorgwoningen, twee scholen, een sporthal, detailhandel, kleinschalige bedrijven, kantoren en horeca. In heel Lincolnpark (Eerste en Tweede Fase samen) wordt de helft van alle woningen in het betaalbare segment (sociale huurwoningen en middensegment woningen) gerealiseerd conform het woonbeleid. Verder komen er kleine bedrijven waardoor de wijk goed aansluit bij het aangrenzende bedrijventerrein De President. De openbare en collectief beheerde buitenruimte wordt met veel water en groen ingericht en kan de gevolgen van de klimaatverandering aan. Lopen, fietsen en het gebruik van deelauto's wordt gestimuleerd. Parkeren gebeurt in centraal gelegen parkeerhubs waardoor autoluwe (woon)gebieden ontstaan. Op de begane grondlaag van deze hubs zijn kleinschalige wijkgebonden functies mogelijk gemaakt. Wat is de aanleiding, context?
Het concept beeldkwaliteitsplan en het ontwerpbestemmingsplan hebben van 29 december 2021 tot en met 8 februari 2022 ter inzage gelegen. Op het beeldkwaliteitsplan zijn geen zienswijzen binnengekomen. Op het ontwerpbestemmingsplan zijn veertien zienswijzen binnengekomen. De volgende stap is het nemen van een definitief besluit over deze documenten. In het mobiliteitsplan hebben we nu als scenario rekening gehouden met de komst van de HOV Noordwijk - Schiphol waarvoor inmiddels een pre-planstudie wordt gestart. Analoog met het reguliere parkeerbeleid leidt dat in het mobiliteitsplan tot lagere parkeernormen voor de woningen. In 2020 heeft de gemeenteraad al ingestemd met een verlaging van de parkeernorm voor de woningen in Lincolnpark Tweede Fase waarbij een ondergrens van gemiddeld één parkeerplaats per woning is vastgelegd (2020.0001417). Hieraan voldoet ook de uitwerking van het aangepaste mobiliteitsplan. In het raadsvoorstel (2021.0002508) waarin het eerdere mobiliteitsplan werd toegelicht, is over de effecten van HOV al opgenomen: "Mogelijk wordt nabij het plangebied het metronetwerk van Amsterdam Zuid naar Hoofddorp doorgetrokken en wordt er naast het buurtwinkelcentrum een nieuwe HOV-halte (HOV Noordwijk — Schiphol) gerealiseerd.
De veranderingen zijn moeilijk te voorspellen en zullen invloed hebben op het mobiliteitsgedrag van bewoners en bezoekers van deze nieuwe wijk. Dit heeft ook mogelijk effect op de parkeernormen die worden toegepast: het zal leiden tot een
Vaststelling mobiliteitsplan, beeldkwaliteitsplan en bestemmingsplan Hoofddorp üncolnpark Tweede
pagina 4
Fase
lagere parkeerbehoefte bij de voorzieningen in het centrum van üncolnpark en kan leiden tot een verdere reductie in het parkeren voor de woningen." Door de beleidsontwikkelingen (pré-planstudie HOV Noordwijk - Schiphol) hebben we hieraan nu gevolg gegeven door het mobiliteitsplan aan te passen. Omdat bij nadere bestudering bleek dat het mobiliteitsplan in combinatie met het bestemmingsplan onvoldoende gebruikt kon worden als toetsingsinstrument, is het mobiliteitsplan daarop aangepast. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen?
Met het vaststellen van het mobiliteitsplan leggen we een aanvullend juridisch kader vast voor het toetsen van de parkeernormen van de woningen en voor de wijkvoorzieningen die op de begane grond van de parkeerhubs worden gerealiseerd. In het mobiliteitsplan hebben we onderbouwd en beschreven welke afwijkingen ten opzichte van het reguliere parkeerbeleid gelden in deze bijzondere wijk. De afwijkingen betreffen met name een lagere parkeernorm voor woningen in een scenario zonder en met een HOV verbinding in de nabijheid die mogelijk is doordat we goede alternatieven bieden voor de eigen auto, en een parkeernorm van 0 voor de kleinschalige collectieve wijkvoorzieningen die op de begane grond van de parkeerhubs mogelijk worden gemaakt (onder meer pakketkluizen en flexibele thuiswerkplekken). Het mobiliteitsplan is een nadere uitwerking van het eerder door het college vastgestelde mobiliteitsplan (2021.0002508) waarin de lagere parkeernormen voor wonen al was vastgelegd. Met het vaststellen van het beeldkwaliteitsplan als toevoeging aan de Welstandsnota ontstaat het juridische kader voor de welstandtoets van aangevraagde omgevingsvergunningen. Het beeldkwaliteitsplan zorgt voor een duidelijke en samenhangende uitstraling van gebouwen. Met het vaststellen van het bestemmingsplan wordt het ruimtelijk planologisch kader vastgelegd voor de ontwikkeling van deze wijk.
Wat zijn de argumenten?
Op 3 september 2020 (2020.0001417) en 23 december 2021 (2021.0002508) heeft uw raad besloten Lincolnpark te gaan ontwikkelen. Uitgangspunten zijn een duurzame en circulaire wijk met een daarbij passend mobiliteitsconcept. Het mobiliteitsplan onderbouwt dit en wijkt op drie punten af van het parkeerbeleid. De aanpassingen op het eerder vastgestelde mobiliteitsplan zijn: • Voor de woningen zijn lagere parkeernormen uitgewerkt en opgenomen voor de situatie dat binnen 400 meter een HOV bushalte wordt gerealiseerd (bandbreedte 'minimum'). • De parkeernormen voor woningen zijn nu uitgewerkt zonder en met deelauto's. Er is gemotiveerd welke korting op het aantal parkeerplaatsen voor de eigen auto kan worden toegepast indien wel deelauto's worden toegepast. Daarbij sluiten we aan op het reguliere beleid (maximaal 31% korting op de parkeernorm voor de eigen auto als er geen HOV bushaltes in de buurt zijn en maximaal 20% korting op de parkeernorm voor de eigen auto als er een HOV bushalte binnen 400 meter afstand is). Hierdoor zijn we flexibeler in de uitwerking van de plannen en de mogelijke komst van de HOV Noordwijk - Schiphol, Uitgangspunt blijft de maximale inzet van deelauto's. • De gebruikers- en bezoekersparkeernorm voor de collectieve wijkfuncties gevestigd op de begane grond van de parkeerhubs is 0.
Het zijn immers kleine wijkgerichte voorzieningen (zoals bijvoorbeeld pakketkluizen en collectieve thuiswerkplekken) die geen (extra) verkeer aantrekken. In het bestemmingsplan is dit juridisch geborgd door de standaardregels voor het parkeren op te nemen, met als aanvullende bepaling dat tevens het mobiliteitsplan van toepassing is en dit voorrang heeft boven het reguliere parkeerbeleid.
Vaststelling mobiliteitsplan, beeldkwaliteitsplan en bestemmingsplan Hoofddorp Lincolnpark Tweede
pagina 5
Fase
Het beeldkwaliteitsplan is op enkele ondergeschikte punten aangepast. Zo zijn enkele beter passende referentiebeelden opgenomen, Een van de wijzigingen is dat het reguliere reclamebeleid nu expliciet van toepassing blijft. In het plan is opgenomen wat is gewijzigd ten opzichte van de versie die ter visie heeft gelegen. Het definitieve beeldkwaliteitsplan wordt toegevoegd aan de Welstandsnota. Dit stelt ons in staat om te sturen op de gewenste beeldkwaliteit van hedendaagse moderne architectuur met specifieke toepassing van duurzame en circulaire elementen. De veertien zienswijzen op het bestemmingsplan zijn samengevat en voorzien van een beantwoording in de Nota van zienswijzen. De zienswijzen leiden niet tot een wezenlijke aanpassing van het bestemmingsplan. Wel is een voorwaarde in de regels opgenomen dat de bedrijven en woningen pas in gebruik kunnen worden genomen nadat de doorstroming op de kruising Rijnlanderweg/Bennebroekerweg is verbeterd. Op lange termijn wordt gedacht aan een capaciteitsuitbreiding van de Nieuwe Bennebroekerweg. En op korte termijn wordt gedacht aan tijdelijke aanpassingen van de genoemde kruising. De maatregelen die de doorstroming moeten gaan verbeteren op de kruising Rijnlanderweg/Bennebroekerweg worden vastgelegd in een verkeersbesluit.
Bij de voorbereiding van dit verkeersbesluit is een zorgvuldig proces gevolgd met presentaties, een enquête en gesprekken met belanghebbenden. Er is ruim voor de zomervakantie 2022 een ontwerpverkeersbesluit ter inzage gelegd, waarop gereageerd kan worden. Het college weegt vervolgens de belangen en reacties van de bewoners en bedrijven aan de Rijnlanderweg en betrokken organisaties en het algemeen belang van de doorstroming en de gewenste woningbouwontwikkelingen tegen elkaar af en zal vervolgens een gemotiveerd verkeersbesluit nemen. Naar verwachting zullen wij het verkeersbesluit nemen in het derde kwartaal 2022. Tegen het verkeersbesluit staat vervolgens bezwaar en beroep open. Het bestemmingsplan is een globaal bestemmingsplan met directe bouwtitel. Dat wil zeggen dat met een relatief beperkt aantal bouwregels het mogelijk wordt gemaakt om omgevingsvergunningen te kunnen verlenen. Dit stelt ons in staat om komende jaren met behoud van voldoende flexibiliteit het gebied te kunnen ontwikkelen. Het bestemmingsplan bestaat uit de regels en een verbeelding, in onderstaande afbeelding is de verbeelding weergegeven.
Vaststelling mobiliteitsplan, beeldkwaliteitsplan en bestemmingsplan Hoofddorp Lincolnpark Tweede
pagina 6
Fase
Het gebied krijgt twee hoofdbestemmingen: • Gemengd, waarin onder andere winkels, kantoren, bedrijven, horeca, scholen, een sporthal, zorgvoorzieningen, twee parkeerhubs en woningen mogelijk zijn; • Woongebied, waar woningen, bedrijven, zorgvoorzieningen en zeven parkeerhubs komen. Voor een goede aansluiting met het naastgelegen bedrijvenpark De President is een aanduiding 'gemengd' opgenomen. Daarin is een mix van kleinschalige bedrijvigheid toegestaan. De belangrijkste verkeerstructuur in de wijk is met een aanduiding 'verkeer' aangegeven. Verder zijn overal in de wijk functies als groen, wegen, fiets- en voetpaden, verblijfsgebied, nutsvoorzieningen en water toegestaan. Deze flexibele opzet geeft veel mogelijkheden om duurzame en innovatieve concepten te realiseren. Ook biedt dit mogelijkheden om de uitwerking van het plan in latere fasen te kunnen wijzigen. In totaal mogen er maximaal 1.800 woningen komen en maximaal 100 maatschappelijke zorgwoningen. Voor het bestemmingsplan zijn alle noodzakelijke onderzoeken gedaan. Er wordt voldaan aan een goede ruimtelijke ordening, waarbij er wel drie aandachtspunten zijn. • Vanwege het wegverkeersgeluid en railverkeersgeluid wordt de voorkeurswaarde van de Wet geluidhinder op een aantal plaatsen overschreden, waardoor een ontheffing voor een hogere grenswaarde nodig is.
Het college heeft inmiddels het besluit Hogere Grenswaarde vastgesteld, dit besluit is in de bijlage van het bestemmingsplan opgenomen. • Het bestaande planologische kader voor het bedrijventerrein De President 2.0 staat op korte afstand van Lincolnpark categorie 3.2 bedrijven toe. Daarom is op de verbeelding en in de regels van het bestemmingsplan een bouwaanduiding opgenomen waarbinnen alleen woningbouw mogelijk is nadat het bestemmingsplan De President qua bedrijven categorie is afgewaardeerd. • Uit het verkeersonderzoek blijkt dat de verkeersgeneratie die ontstaat door de woningen en voorzieningen leidt tot een ongewenste situatie op de kruising Rijnlanderweg/Bennebroekerweg tijdens de spitsuren. Daarom is in de regels een voorwaarde opgenomen dat die kruising eerst aangepast moet zijn voordat de woningen en voorzieningen in gebruik genomen kunnen worden. Uitzondering hierop zijn de scholen en de sporthal met horeca, omdat deze in de spitstijden niet bijdragen aan de verkeerscongestie. Naast bovengenoemde punten is het bestemmingsplan op diverse punten aangepast: • • •
actualisaties in de toelichting, bijvoorbeeld de actualisatie van de stikstofberekening; technische aanpassingen, zoals nummeringen en verwijzingen in de regels; juridische aanscherpingen in regels en verbeelding, zoals de definitie van wijkgerichte voorzieningen en het aantal toegestane metrage voor voorzieningen in de hubs. Dit zijn echter geen aanpassingen die leiden tot een wezenlijk ander plan. Alle aanpassingen zijn te vinden in de Nota van zienswijzen. Aangezien dit een eigen gemeentelijk project is, zijn er geen verhaalbare kosten en is geen exploitatieplan nodig. Wat zijn de kanttekeningen en risico's?
Een toelichting op de kansen en risico's is opgenomen in de grondexploitatie en in het raadsvoorstel 2021.0002508 dat op 23 december 2021 is vastgesteld. Deze zijn niet
Vaststelling mobiliteitsplan, beeldkwaliteitsplan en bestemmingsplan Hoofddorp Lincolnpark Tweede
pagina 7
Fase
noemenswaardig gewijzigd. De realisatie van het bestemmingsplan hangt samen met de aanpassing van de kruising Bennebroekerweg/Rijnlanderweg. Dit komt ook tot uitdrukking in de opgenomen voorwaarde. Dit betekent dat het tijdspad voor het kunnen realiseren van de woningen en bedrijven afhankelijk is van het tijdspad voor de genoemde aanpassing. 3.3 Wat mag het kosten?
Aan de uitvoering van dit voorstel zijn, naast de beschikbare ambtelijke capaciteit, geen kosten verbonden. Over de verwachte kosten en opbrengsten van het project als geheel is reeds door de raad besloten in de raadsvergadering van 23 december 2021 (2021.0002508). Op basis van artikel 6.12, eerste lid Wet ruimtelijke ordening is een exploitatieplan verplicht. Op basis van het tweede lid kan de gemeenteraad besluiten dat dit niet nodig is, indien er geen verhaalbare kosten zijn. Lincolnpark is een eigen gemeentelijke ontwikkeling, volledig op eigen grond. In de gemeentelijke grondexploitatie voor Lincolnpark zijn de kosten voor de totstandkoming van de ontwikkeling meegenomen. Deze kosten worden gedragen doordat de gemeente opbrengsten verkrijgt uit uitgifte van bouwrijpe grond. Gemeentelijk kostenverhaal is niet aan de orde. Wat zijn de financiële risico's
Onze gemeente loopt geen vermeldenswaardige financiële risico's bij de uitvoering van dit voorstel. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?
Wij besluiten over het mobiliteitsplan als nadere uitwerking van het parkeerbeleid. De gemeenteraad besluit over het beeldkwaliteitsplan en het bestemmingsplan. Binnen ons college is de portefeuillehouder Wonen het eerste aanspreekpunt. 3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar? Participatie en communicatie
Het concept-beeldkwaliteitsplan en het ontwerpbestemmingsplan inclusief bijlagen hebben ter inzage gelegen van 29 december 2021 tot en met 8 februari 2022. Na besluitvorming zullen de besluiten in het Gemeenteblad worden bekendgemaakt (te raadplegen via officiëlebekendmakingen.nl). Het bestemmingsplan is ook te vinden op ruimtelijkeplannen.nl. De indieners van zienswijzen worden per brief geïnformeerd. Het bestemmingsplan wordt zes weken ter inzage gelegd. Alleen tegen het bestemmingsplan kan beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Juridische aspecten
Het mobiliteitsplan en het beeldkwaliteitsplan treden in werking na de bekendmaking. Het bestemmingsplan treedt in werking na afloop van de beroepstermijn, tenzij er om een voorlopige voorziening wordt verzocht. Op dit bestemmingsplan is afdeling 2 van de Crisis- en herstelwet van toepassing. Dit betekent dat de belanghebbende in het beroepschrift moet aangeven welke beroepsgronden hij heeft. Het beroep wordt niet-ontvankelijk verklaard als er binnen de beroepstermijn geen gronden zijn ingediend. Na afloop van de inzagetermijn van zes weken kunnen er geen nieuwe beroepsgronden meer worden aangevuld. Met het vaststellen van het beeldkwaliteitsplan en door deze toe te voegen aan de Welstandsnota (op basis van artikel 12a Woningwet) ontstaat het juridische kader voor de
Vaststelling mobiliteitsplan, beeldkwaliteitsplan en bestemmingsplan Hoofddorp üncolnpark Tweede
pagina 8
Fase
welstandtoets van aangevraagde omgevingsvergunningen. Het beeldkwaliteitsplan zorgt voor een duidelijke en samenhangende uitstraling van deze wijk. Met het vaststellen van het bestemmingsplan (op basis van artikel 3.1 Wet ruimtelijke ordening) wordt het ruimtelijk planologisch kader vastgelegd voor de ontwikkeling van deze wijk. In het kader van de WABO (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) kunnen omgevingsvergunningen verleend worden.
3.6 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd?
Als de gemeenteraad het bestemmingsplan en het beeldkwaliteitsplan vaststelt is de besluitvorming van de raad afgerond. Belanghebbenden kunnen beroep instellen tegen het besluit van de gemeenteraad over het bestemmingsplan bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De raad zal in kennis worden gesteld van de uitspraak van de Raad van State over eventuele beroepen. De raad wordt via de Bestuurlijke Voortgangsrapportage Wonen en de rapportagecyclus van het (t)MPG geïnformeerd over de stand van zaken van gebiedsontwikkeling en grondexploitatie. Verder wordt de raad, als daar aanleiding toe is, tussentijds geïnformeerd. 3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)?
Hiermee geven we uitwerking aan de grote woningbouwopgave in de regio en aan de benodigde verdichting binnen Haarlemmermeer. Het type woningen dat we bouwen beantwoordt aan de huidige vraag, mede doordat we een groot gedeelte appartementen en betaalbare woningen realiseren. Door de implementatie van duurzame mobiliteit, het bieden van goede alternatieven voor de eigen auto en de lagere parkeernormen voorkomen we onnodige overbelasting van het wegennetwerk binnen de MRA. 4. Ondertekening
Bijlage(n): • Mobiliteitsplan üncolnpark Tweede Fase (4 april 2022); • Beeldkwaliteitsplan üncolnpark Tweede Fase (18 mei 2022); • Nota van zienswijzen (19 mei 2022); • Bestemmingsplan Hoofddorp üncolnpark Tweede Fase (19 mei 2022).
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase Gemeente Haarlemmermeer
Opdrachtgever
Gemeente Haarlemmermeer
Titel rapport
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase
Kenmerk
011534.20220404.R1.09
Datum publicatie
4 april 2022
Projectleider Goudappel
Nick Juffermans
Status
Definitief © Copyright Goudappel BV 4-4-22
Inhoudsopgave 1. Visie
1
1.1
Duurzame mobiliteit in Lincolnpark Tweede Fase
1
1.2
Aanleiding
2
1.3
Locatie
2
1.4
Beoogd programma
3
2. Maatregelen
4
2.1
Voetganger
4
2.2
Fiets
6
2.3
Openbaar vervoer
10
2.4
Auto
11
2.5
Logistiek
16
2.6
Grondstoffenbeleid
17
3. Duurzame mobiliteit in Lincolnpark
19
Overzicht maatregelen
21
Onderbouwing aantal parkeerplaatsen
23
B.2.1
Autonome parkeersituatie
23
B.2.2
Parkeersituatie Lincolnpark met duurzame mobiliteitsstrategie zonder HOV <400 meter
24
B.2.3
Parkeersituatie Lincolnpark met HOV <400 meter
24
B.2.4
Toepassen van deelauto’s
25
B.2.5
Toepassen van dubbelgebruik
25
B.2.6
Verschillen met het reguliere parkeerbeleid van de gemeente
26
1. Visie 1.1
Duurzame mobiliteit in Lincolnpark Tweede Fase
Lincolnpark wordt een levendig stedelijk woon- en werkgebied met een aantrekkelijke openbare ruimte. Duurzaamheid, gezondheid en circulariteit zijn hierbij kernbegrippen en uitgangspunten voor alle ontwerpprincipes. Voor personenvervoer wordt het STOMP-principe aangehouden. Dit geeft de volgorde van modaliteiten aan: Stappen (voetganger) - Trappen (fiets) - Openbaar Vervoer - MaaS (deelauto) - Privéauto. Op deze wijze stimuleert de leefomgeving om zoveel mogelijk gebruik te maken van duurzame en gezonde mobiliteitswijzen. Dat betekent dat lopen en fietsen aantrekkelijke vervoerswijzen zijn voor korte afstanden. De nodige voorzieningen zijn in de buurt en er zijn aantrekkelijke loop- en fietsroutes naar de belangrijkste bestemmingen buiten de wijk. Deelmobiliteitsoplossingen bieden mogelijkheden voor het gebruik van een e-bike of een bakfiets. Dankzij het uitgebreide HOV-netwerk in de gemeente Haarlemmermeer is het openbaar vervoer een logische keuze voor reizen naar bijvoorbeeld Schiphol, Amsterdam en Leiden. Er zijn verschillende first- en last mile oplossingen beschikbaar om de reis naar de nabijgelegen busstations en treinstation aantrekkelijk te maken. En met deelauto’s krijgen bewoners van Lincolnpark toegang tot automobiliteit.
Logistiek verkeer dat het gebied in moet voor het bezorgen van pakketten, het leveren van diensten of het ophalen van afval is duurzaam en zo licht mogelijk. Dankzij slimme bundelingsconcepten hoeft logistiek verkeer niet door de hele wijk te rijden.
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
1
1.2
Aanleiding
De gemeente Haarlemmermeer ontwikkelt Lincolnpark Tweede Fase om tegemoet te komen aan de woonbehoefte in de regio. Lincolnpark wordt een gemengde wijk in Hoofddorp met hoge ambities qua gezondheid, klimaatbestendigheid, circulariteit en energie. De wijk biedt lokale voorzieningen en het woonprogramma is divers. De gemeente Haarlemmermeer heeft Goudappel gevraagd om bovenstaande projectdoelstellingen uit te werken in mobiliteitsmaatregelen en de impact ervan op de vervoerswijzekeuze in beeld te brengen. In voorliggend document zijn de mobiliteitsmaatregelen en het effect ervan op het vervoerswijzekeuze in Lincolnpark beschreven. Voor de maatregelen is gekeken naar langzaam verkeer, openbaar vervoer, (deel)automobiliteit en logistiek. Deze maatregelen staan beschreven in hoofdstuk 2. Vervolgens is de impact van deze maatregelen op parkeernormen en vervoerswijzen inzichtelijk gemaakt en weergegeven in hoofdstuk 3.
1.3
Locatie
Lincolnpark bestaat uit twee fases. Fase één is reeds gerealiseerd. Deze studie gaat in op de Tweede Fase. Hieronder is de ligging van Lincolnpark Tweede Fase gepresenteerd. Het gebied wordt ontsloten door de Johan Enschedelaan (noord), Hoofdweg (west) en de Spoorlaan (oost). Daarnaast zijn over de hoofdvaart twee bruggen voor langzaam verkeer gepland.
Figuur 1: ligging Lincolnpark Tweede Fase
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
2
1.4
Beoogd programma
Lincolnpark Tweede Fase kent een voorzieningencluster in het noorden van het plangebied, bestaande uit onder meer een supermarkt, middelbare school en sportzaal. In het overige deel van het plangebied worden woningen gerealiseerd. Bij een deel van de woningen worden kantoren aan huis voorzien. Het voorlopige functieprogramma is gepresenteerd in de onderstaande tabel. Figuur 2 toont de stedenbouwkundige opzet van Lincolnpark. functie
aantal
eenheid
Sociaal
325
woningen
Middel
366
woningen
Duur
892
woningen
Maatschappelijke zorg
100
zorgeenheden
Detailhandel
4.800
m2 bvo
Horeca
1.100
m2 bvo
Kleinschalige kantoorruimte
4.000
m2 bvo
Praktijkruimten commerciële dienstverlening en/of bedrijven
1.500
m2 bvo
Sporthal
2.340
m2 bvo
Scholen
9.018
m2 bvo
Diverse functies onder hubs
5.000
m2 bvo
Tabel 1: voorlopig functieprogramma
Figuur 2: overzicht mogelijke invulling gebiedsontwikkeling (concept stedenbouwkundig plan 8 juni 2021)
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
3
2. Maatregelen Dit mobiliteitsplan richt zich op een duurzame mobiliteitsstrategie en zet daarom in op maatregelen die bewoners en bezoekers meer keuzevrijheid geven, en tegelijkertijd de ruimtelijke impact van mobiliteit op de leefomgeving te verkleinen. Op basis van de Projectdoelstellingen - Duurzame en circulaire wijk van de toekomst, de ruimtelijke uitgangspunten van Lincolnpark Tweede Fase en in overleg met de gemeente Haarlemmermeer zijn de ambities vertaald naar de volgende selectiecriteria: •
De maatregel stimuleert gezond gedrag/lichamelijke beweging;
•
De maatregel draagt bij aan een vergroting van de leefbaarheid van de wijk;
•
De maatregel draagt bij aan vermindering van verbruik fossiele brandstoffen.
In bijlage 1 staat een overzicht van de mobiliteitsmaatregelen die zijn getoetst aan deze selectiecriteria. Mobiliteitsmaatregelen die voldoen aan de genoemde selectiecriteria zijn in dit hoofdstuk uitgewerkt naar een mobiliteitsmaatregelenpakket voor Lincolnpark Tweede Fase.
2.1
Voetganger
Slim gebruik maken van acceptabele loopafstanden Lopen wordt de belangrijkste manier van verplaatsen binnen Lincolnpark. De keuze om te lopen of voor een ander vervoersmiddel te kiezen, hangt af van de maximale acceptabele loopafstand naar een bestemming en de beschikbaarheid van alternatief vervoer. De maximale acceptabele loopafstand is grotendeels afhankelijk van de bezoekduur van de bestemming; als je ergens een paar uur blijft, is het minder erg om daar een stukje voor te moeten lopen. Parkeren bij woningen is hierop een uitzondering, daarbij is de acceptabele loopafstand gewoonlijk tussen de 100 en 250 meter. De relatie tussen de loopafstand en de verblijfsduur bij voorzieningen is weergegeven in de onderstaande figuur.
Figuur 3: Gemiddelde maximale acceptabele loopafstand in relatie tot verblijfsduur (voor voorzieningen). Afgeleid van ‘Effecten van parkeren op binnenstadstructuur en verplaatsingspatronen’, CVV, 2010
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
4
Figuur 1 geeft een gemiddelde met een marge weer. De stedelijkheidsgraad bepaalt waar in deze
Aantrekkelijkheid:
marge een locatie scoort. Zo kennen
groenvoorzieningen, zitelementen
hoogstedelijke locaties vaak een grotere acceptabele loopafstand dan kleine kernen.
Comfort:
Daarnaast heeft de aanwezigheid van goede
brede stoepen, weinig obstakels
looproutes een positieve invloed op de maximale acceptabele loopafstand op een locatie. Onderstaande piramidefiguur laat zien welke aspecten belangrijk zijn bij het vormgeven van looproutes. Het begint met directe, snelle looproutes; zo wordt de loopafstand verkort.
Sociale- en verkeersveiligheid: oversteekplaatsen, zichtbaarheid Bereikbaarheid: looproutes en afstanden
Daarnaast kan een aangename loopomgeving
Haalbaarheid:
bijdragen aan de acceptabele loopafstand. Dit
aanwezigheid voetpad
scheelt gevoelsmatig enkele tientalen meters.
Figuur 4: Behoeften van voetgangers, gebaseerd op: Hierarchy of Walking needs (Alfonzo, 2005)
Parkeerlocaties op afstand Om gezonde manieren van vervoer te stimuleren staat de auto op de grens van de maximale loopafstand vanaf een locatie. Bezoekers en bewoners worden namelijk kritischer op het autogebruik voor korte ritten op het moment dat zij iets verder moeten lopen naar hun auto. Wel staat de auto dichtbij genoeg om het gebruik van een auto niet onaangenaam te maken voor bewoners die de auto echt nodig hebben. Lincolnpark is opgedeeld in verschillende deelgebieden, waarbij in elke deelgebied één of meerdere collectieve parkeervoorzieningen worden gerealiseerd, de zogenaamde parkeerhubs voor bewoners en bezoekers. In het deelgebied Centrum komt een parkeerhub die ook geschikt is voor bezoekers van de geplande voorzieningen. In onderstaande figuur zijn de geplande parkeerhubs weergegeven, inclusief een voorbeeld van de acceptabele loopafstand.
Figuur 5: overzicht van de parkeerhubs (concept stedenbouwkundig plan 8 juni 2021)
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
5
Alle parkeerhubs zijn gekoppeld aan de Schoolstraat die uitkomt op de Johan Enschedelaan en de Bennebroekerweg of aan de Dorpsstraat die gekoppeld is aan de Hoofdweg en de Spoorlaan. Hierdoor kan de rest van Lincolnpark autoluw ingericht worden. Door de spreiding van de parkeerhubs spreid je de verkeersstromen, controleer je de loopafstand en voorkom je dat parkeervoorzieningen op een plek een grote ruimtelijke impact hebben.
2.2
Fiets
Het gebruik van fietsen past naadloos in een duurzame mobiliteitsstrategie voor Lincolnpark. Voor korte afstanden is de fiets het belangrijkste vervoersmiddel in Nederland. Ook inwoners van Haarlemmermeer kiezen vaak (38%) voor de fiets voor ritten tot 5 kilometer, zo blijkt uit een personensteekproef (OViN 20152017). De voornaamste concurrent van de fiets voor de korte afstanden is de auto. Om invulling geven aan de ambities voor Lincolnpark op het gebied van duurzame mobiliteit betekent dit dat de toekomstige inwoners vaker voor de fiets kiezen in plaats van de auto. Maatregelen om deze gedragsverandering te stimuleren zitten in
Vervoersmiddelenkeuze bewoners Haarlemmermeer voor verplaatsingen <5 km (OViN 2015-2017)
de aanwezigheid van de juiste en voldoende fietsverbindingen, fietsparkeerplaatsen en het aanbieden van deelfietsen. Deze maatregelen zijn hierna uitgewerkt. Fietsverbindingen Het geheim achter de populariteit van de fiets zit voor een groot deel in de snelheid en het gemak waarmee je fietsend van A naar B kunt komen. Ook zorg je met een fietsverbinding dat meer voorzieningen binnen fietsafstand zitten. Goede fietsverbindingen die doorlopen tot aan de bestemming zijn daarom essentieel in het bevorderen van het fietsgebruik. Binnen Lincolnpark zijn lopen en fietsen als actieve verplaatsingen de belangrijkste manieren van verplaatsen. Zij krijgen daarom ook een prominente plek in de openbare ruimte. In de wijk is een fijnmazig fietsnetwerk, bestaande uit hoofdroutes (minimaal iedere 400m) en kleinere tussendoorwegen (iedere 200m). Verbindingen van- en naar Lincolnpark worden aangesloten op bestaande routes, bijvoorbeeld richting de Parken en het centrum van Hoofddorp. Een aandachtspunt zijn de verbindingen naar logische bestemmingen in de omgeving, zoals station Hoofddorp, belangrijke bushaltes, sportverenigingen en Park21. Om de aanzet van deze routes te faciliteren worden twee bruggen voor fietsers en voetgangers aangelegd over de Hoofdvaart.
Binnen het uit te werken programma fiets van de gemeente is aandacht voor de gebied overstijgende fietsroutes, zoals Hoofdorp CS naar Park 21, via Lincolnpark. De huidige planning is dat dit fietsplan in de tweede helft van 2022 is uitgewerkt. Figuur 6 toont de gebiedsoverstijgende fietsambitie van de gemeente Haarlemmermeer.
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
6
Figuur 6: Fietsverbindingen zoals in ambitiedocument ‘De Parken - Essentiekaart Hoofddorp zuid oost’ (2017) Een directe route naar de bestemming draagt positief bij aan de reistijdbeleving. Saaie fietsroutes, zoals een lange weg langs het kanaal, zorgen juist voor een langere reistijdbeleving. Waar mogelijk krijgen saaie fietsroutes daarom meer afwisseling en herkenningspunten onderweg. Bij het toevoegen van fietsverbindingen staat de veiligheid voorop. Op de omliggende autowegen (Hoofdweg, Spoorlaan, Nieuwe Bennebroekerweg, Johan Enschedelaan) is het snelheidsverschil tussen auto’s en fietsen hoog. Daarom wordt hier auto- en fietsverkeer gescheiden gehouden. Rondom oversteekpunten wordt het wegprofiel zo ontworpen dat autoverkeer wordt afgeremd en fietsers en voetgangers veilig kunnen oversteken. Het artikel van CROW over Fietsers uit de voorrang geeft hier goede handvatten voor. Lincolnpark is goed ontsloten voor fietsverkeer, waarbij de wijk vanaf verschillende kanten te benaderen is, zie figuur 6. Deze extra toegangswegen voor fietsverkeer zorgen ervoor dat fietsers een directere route naar hun bestemming kunnen nemen en daardoor een kortere reistijd hebben. Voor bestemmingen buiten de gemeente wordt gewerkt aan een Metropolitair fietsnetwerk. De weergegeven fietsroutes in figuur 7 zijn gepresenteerd in het Bijlagenrapport Metropolitane Fietsroutes uit januari 2018.
De fietsroutes vanuit Lincolnpark dienen goed om deze structuur aan te sluiten.
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
7
Figuur 7: aansluiting van Lincolnpark op het beoogde Metropolitane fietsnetwerk Fietsparkeren In Lincolnpark is veel aandacht voor de geparkeerde fiets. Een fietsverbinding is pas compleet als de fiets op het aankomst- en vertrekpunt gestald kan worden. Door te voorzien in voldoende stallingsplekken voor verschillende soorten fietsen, is het voor toekomstige bewoners van Lincolnpark aantrekkelijker om te kiezen voor deze gezonde, duurzame vorm van mobiliteit. Dankzij een actieve fietsparkeerstrategie wordt voorkomen dat fietsen voor verrommeling van de openbare ruimte zorgen. De fiets staat altijd dichterbij dan de auto in Lincolnpark. De stallingen zijn goed vindbaar, ook voor de incidentele bezoekers. Op plekken waar geparkeerde fietsen ongewenst zijn, staan geen paaltjes of andere ‘natuurlijke’ fietsenstallingen in de openbare ruimte. De plek en het type stalling worden gekozen op basis van de verwachte doelgroep. De parkeerduur en het type fiets van deze doelgroep is hierbij bepalend. Voor kortparkeerders met een eenvoudige stadsfiets is het stallen in een inpandige stalling ongewenst, terwijl mensen die met een e-bike naar werk gaan deze liever in een beveiligde stalling zetten. Fietsparkeervoorzieningen in Lincolnpark bestaan uit fietsbeugels, nietjes, fietsparkeervakken ofwel inpandige stallingen met verschillende typen (gelaagde) fietsenrekken in het autoluwe gebied.
Verscheidenheid in type fietsenrekken is van belang omdat gemiddeld één op de vijf fietsen een afwijkend formaat heeft. Het aantal fietsparkeerplaatsen dat per functie nodig is, wordt bepaald met een fietsparkeernorm en de fietsparkeerkencijfers 2019 van CROW maken inzichtelijk met hoeveel fietsparkeerplaatsen er rekening dient te worden gehouden. Daarnaast geldt dat voor elke autoparkeerplaats minder anderhalve fietsparkeerplaats meer gerealiseerd dient te worden. Deze substitutie is voor 10% van de parkeereis mogelijk, maar is in deze mobiliteitsstrategie niet extra toegepast. Fietsparkeerplaatsen zijn bij uitstek geschikt voor dubbelgebruik; fietsgebruikers hechten minder waarde aan een vaste plek dan autogebruikers. Daarom wordt bij de berekening van het benodigde aantal fietsparkeerplaatsen rekening gehouden met de gemiddelde aanwezigheid van doelgroepen (bijvoorbeeld bewoners of werknemers).
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
8
Deelfietsen Het aanbieden van deelfietsen draagt bij aan het fietsgebruik en daarmee aan een gezonde wijk. Reguliere deelfietsen staan vaak bij OV-haltes, zoals de deelfietsen van Uwdeelfiets in Hoofddorp. Bezoekers kunnen deze fietsen gebruiken voor het laatste deel van hun reis met de bus of de trein, waardoor de totale reisduur met het openbaar vervoer korter wordt. Voor deelfietsen bij woningen zit de winst ergens anders. De meeste bewoners hebben namelijk al toegang tot een fiets vanaf huis. Een speciale fiets, zoals een bakfiets, een elektrische fiets of een speed pedelec, kan voor bewoners wel een extra voordeel bieden. Bewoners kunnen een bakfiets gebruiken voor het boodschappen doen of het halen en brengen van kinderen. Iets waar zij anders wellicht een auto voor zouden gebruiken. Een elektrische fiets en speed pedelec zijn ook voor grotere afstanden aantrekkelijk. De figuur hieronder toont de toename van de actieradius vanaf het centrum van Hoofddorp van een elektrische deelfiets (donkere arcering) ten opzichte van een stadsfiets (lichte arcering). Zowel de elektrische fiets als de bakfiets vormen dus een goede aanvulling op de mobiliteit in Lincolnpark.
In Lincolnpark wordt ruimte gereserveerd in de parkeerhubs om deelfietsen te plaatsen, bij voorkeur bij de entree en kunnen aanbieders van deelfietsen een vergunning aanvragen bij de gemeente om deze concepten in Lincolnpark aan te bieden.
figuur 8: Potentieel bereik van elektrische fiets
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
9
2.3
Openbaar vervoer
Om te voorzien in de mobiliteitsbehoefte en een volwaardig alternatief voor de auto te kunnen bieden, is de verbinding met het openbaar vervoer van belang. De huidige vervoerders in Hoofddorp zijn de NS en Connexxion. Bestaande OV-verbindingen Het belangrijkste OV-knooppunt voor Lincolnpark is NS-station Hoofddorp. Dit station ligt op fietsafstand van Lincolnpark (ca. 2,5 kilometer). De fietsroute vanuit Lincolnpark naar station Hoofddorp dient dus direct en aangenaam te zijn. Grenzend aan de noordzijde van het plangebied (zie figuur 9) ligt bushalte De President. Hier halteert buslijn 162 met een frequentie van eenmaal per uur. Door de lage frequentie voorziet de lijn niet in de gehele behoefte aan het OV. In overleg met de concessiehouder dient de gemeente ook te kijken naar de mogelijkheid voor een extra halte aan de Hoofdweg Oost en het verhogen van de frequentie. Verder naar het Noorden ligt de R-Net halte Graan voor Visch. De hoge betrouwbaarheid en frequentie maakt dit een hoogwaardig openbaar vervoer (HOV)-halte. Met een loopafstand van circa 1,5 kilometer valt Lincolnpark niet in het verzorgingsgebied van de HOV-halte. Voorzieningen op haltes en station Hoofddorp moeten op orde zijn om ketenmobiliteit mogelijk te maken. Belangrijk hierbij is de beschikbaarheid van voldoende stallingen voor fietsen.
Specifiek is voor station Hoofdorp een integrale aanpak gestart om de knelpunten te inventariseren.
Lincolnpark Tweede fase bestaande busroutes HOV-halte Graan voor Visch potentiële locatie HOV halte bestaande route bedrijvenshuttle
Figuur 9: mogelijke ligging van toekomstige HOV-haltes ten opzichte van Lincolnpark
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
10
Hoogfrequente shuttleverbinding naar station Hoofddorp Een aantrekkelijke en flexibele maatregel voor een HOV-verbinding is het doortrekken van de bestaande shuttleverbinding tussen station Hoofddorp en bedrijventerrein de President. Deze hoogfrequente shuttle rijdt in de spits en komt iedere vijf minuten langs. In de ochtend vervoert de shuttle werknemers van het station naar het bedrijventerrein en aan eind van de dag weer terug. Bewoners en scholieren uit Lincolnpark maken een omgekeerde vervoersbeweging, waarbij zij in de ochtend juist richting het station gaan en eind van de dag weer terug naar huis. Dat maakt deze shuttle een laagdrempelige aanvulling op de fietsverbinding naar het station. Om opschaling mogelijk te maken is overleg tussen de gemeente, vervoerder en initiatiefnemers nodig over de dekking van de aanvullende kosten. Figuur 10: huidige shuttleverbinding Potentiële locaties extra HOV-halte Naast de bestaande haltes zijn er potentiële OV-ontwikkelingen in de omgeving van Lincolnpark. Omdat deze ontwikkelingen onzeker zijn, vallen deze niet onder de maatregelen voor de duurzame mobiliteitsstrategie, maar is het wel goed om deze kort te benoemen. Specifiek wordt gekeken naar locaties voor een HOV-halte ten noorden van het plangebied aan de Hoofdweg Oostzijde.
Zodra besluitvorming hierover heeft plaatsgevonden, zal een ruimtelijke verkenning worden gestart om de specifieke locaties in te passen. Naast een potentiële HOV-halte, wordt gesproken over het doortrekken van de Noord-Zuidlijn tot Hoofddorp.
2.4
Auto
De auto blijft ook in Lincolnpark een belangrijk vervoerswijze voor veel bewoners, maar dankzij de aanwezigheid van goede alternatieven, zoals elektrische deelauto’s hoeft niet iedereen in de wijk een auto te bezitten. En door het parkeren te clusteren in parkeerhubs ontstaat er meer ruimte in de wijk voor een autoluwe leefomgeving. Autobezit De gemeente Haarlemmermeer kent een hoog gemiddeld autobezit: 1,75 auto’s per huishouden (CBS, 2015) en is te verklaren door de aanwezigheid van veel gezinnen waardoor het bezitten van een auto praktisch en noodzakelijk is. Daarnaast bestaat de gemeente Haarlemmermeer uit meerdere kernen waar de bereikbaarheid met het openbaar vervoer niet altijd afdoende is. Ook dat zorgt voor een hoger autobezit. Daarom is voor de onderbouwing van het mobiliteitsplan specifiek gekeken naar het autobezit in de kern Hoofddorp. Hier varieert het autobezit tussen de 0,8 (Graan voor Visch) en 1,4 (Floriande) (CBS in uw buurt, 2018). Ook hierin is zichtbaar dat het autobezit sterk afhangt van de demografische gegevens en de beschikbaarheid van alternatieven. Met het mobiliteitsplan is juist in de planvorming al aandacht voor de alternatieve vervoerswijzen. Ook ten aanzien van de demografie streeft de gemeente naar een mix van verschillende woningen voor verschillende doelgroepen.
Lincolnpark wijkt daarmee af van bestaande wijken die vooral op de auto zijn gericht of daarvan afhankelijk zijn. Het ligt voor de hand om met de parkeernorm al rekening te houden met een lager autobezit ten opzichte van het gemiddelde van de gemeente Haarlemmermeer.
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
11
Parkeren op afstand Door de ligging van Lincolnpark ten opzichte van uitvalswegen – in 5 minuten is de A4 te bereiken – is de auto een aantrekkelijk vervoersmiddel voor veel reizen. Door in te zetten op oplossingen zoals parkeren op afstand in parkeerhubs kan de auto een goed alternatief zijn op andere vervoerswijzen voor de nodige reizen, zonder dat de auto voor elke rit wordt ingezet. Daarnaast voorkomt parkeren op afstand bestemmingsverkeer per auto in de woonstraten. Door parkeerplaatsen met drempelloze toegang aan de rand van plots of nabij de voorzieningen te clusteren is er wel sprake van langere loopafstanden naar de auto toe, maar kan ook het dubbelgebruik gemaximaliseerd worden. Het autobezit en autogebruik staat de komende jaren zeker niet vast. Daarom is in het concept van de parkeerhubs meegenomen dat deze enige flexibiliteit bieden om de verandering in mobiliteit te kunnen opvangen. Door parkeerplaatsen te clusteren in een parkeerhub draagt het parkeerconcept ook bij aan het adaptieve karakter in het gebied. Zoals hieronder gevisualiseerd, kan het parkeergebouw, of delen daarvan, van functie veranderen. Andersom geldt ook dat door het opnemen van extra ruimte, of uitbreiding mogelijk maken, in de toekomst extra parkeerplaatsen gefaciliteerd kunnen worden.
Afwijking parkeernorm in Lincolnpark In het gemeentelijke parkeerbeleid (Handboek parkeernormen Haarlemmermeer, 2018) schrijft de gemeente voor de gemiddelde woning in de categorie ‘rest bebouwde kom’ een parkeernorm van 1,4 – 2,2 voor. In de autonome situatie (zonder maatregelen) zou dit betekenen dat er ~2.805 parkeerplaatsen benodigd zijn in Lincolnpark. Dit aantal betreft zowel parkeerplaatsen voor de bewoners als bezoekers van de woningen. Zoals aangegeven kent Lincolnpark een duurzame mobiliteitsstrategie gericht op minder autogebruik en meer gebruik van het openbaar vervoer, fietsen en lopen. Daardoor zijn ook minder parkeerplaatsen nodig. De parkeernormen in de categorie rest bebouwde kom gaan niet uit van een duurzame mobiliteitsstrategie. Daarom zijn voor Lincolnpark afwijkende parkeernormen opgesteld. Om de effecten van de mobiliteitsstrategie op de parkeernorm op een juiste manier toe te passen is gekozen voor de gemiddelde waarde in de categorie ‘schil nabij centrum’. Deze sluiten beter aan bij het mobiliteitsbeeld in Lincolnpark. De parkeernormen zijn opgenomen in onderstaande tabel en zijn afhankelijk in hoeverre HOV binnen 400 meter aanwezig is. De totstandkoming van deze parkeernormen is opgenomen in bijlage B2.2 en B2.4. Parkeernorm zonder HOV <400 meter
Parkeernorm met HOV <400 meter
Sociale huurwoningen
1,3
0,9
Middeldure woningen
1,5
1,1
Functie
Dure woningen
1,6
1,2
Gemiddeld
1,5
1,1
Tabel 2.1: voorgestelde parkeernormen, inclusief bezoekers (0,3 plaatsen/woning en exclusief toepassing van deelauto’s)
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
12
Autodelen Autodelen is het principe dat meerdere mensen gebruik maken van dezelfde auto. Het voordeel van autodelen is dat bewoners wel gebruik kunnen maken van een auto, maar deze niet hoeven te bezitten. Gemiddeld staat de Nederlandse auto circa 95% van de dag stil. Met deelauto’s worden de beschikbare auto’s vaker ingezet op een dag. Meerdere inwoners van Lincolnpark kunnen gebruik maken van dezelfde deelauto, waardoor minder parkeerplaatsen benodigd zijn, zonder dat het autogebruik afneemt. Enerzijds wordt deelautogebruik aantrekkelijker doordat het bezit van een tweede auto lastig wordt, bijvoorbeeld door een beperkt aantal parkeerplaatsen. Anderzijds geldt dat er variëteit is in het aanbod van deelauto’s en gemak en flexibiliteit wordt geboden, bijvoorbeeld door aanbieder die praktische zaken regelt in geval van pech, onderhoud en schoonmaken. Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) heeft in 2015 (mijn auto, jouw auto) specifiek onderzoek gedaan naar de profielen van deelauto gebruikers en de effecten van deelauto’s. Uit dit onderzoek blijkt dat drie kwart van de autodelers een leeftijd heeft tussen de 30 en 60 jaar. Wordt naast leeftijd ook gekeken naar de huishoudsamenstelling, dan blijkt het autodelen vooral populair te zijn onder jonge alleenstaanden (18 tot 40 jaar) en huishoudens met jonge kinderen.
Een andere belangrijke gebruikersgroep zijn de tweepersoonshuishoudens (stellen zonder kinderen) in de leeftijd van 50 tot 65 jaar. Deze doelgroepen sluiten goed aan bij verwachte doelgroepen in Lincolnpark. Een ander belangrijk aspect is de mate waarin toegang tot een deelauto het bezit van een auto vervangt. Uit ervaringen met deelautoaanbieders en de expertise van Goudappel bij eerdere projecten komt naar voren dat 1 deelauto circa 5 eigen auto’s vervangt waardoor dus ook 5x minder parkeercapaciteit nodig is. Dit sluit goed aan bij de uitgangspunten van het Handboek Parkeren van de gemeente Haarlemmermeer. Bij de duurzaamheidsambities van Lincolnpark paste een grotere inzet van deelauto’s. Tegelijkertijd zit er ook een grens aan het aantal deelauto’s dat je kunt toepassen. Daarom wordt ingezet op de deelauto als vervanging van de tweede auto per huishouden als vrijwillig deelautoconcept. In bijlage B2.3 is onderbouwd wat dit uitgangspunt betekent voor de toe te passen deelautokorting op de bewonersparkeernorm. Die maximale korting is 31%, waarmee maximaal 119 deelauto’s een deel van de parkeervraag vervangen. Hiermee ligt de ambitie voor de inzet van deelauto’s iets hoger dan het huidige beleid van de gemeente, maar sluit goed aan bij de andere maatregelen en ambitie in het gebied. Wanneer HOV binnen <400 meter aanwezig wordt een andere parkeernorm toegepast.
In deze parkeernorm is al rekening gehouden met de aanwezigheid van HOV dat de behoefte voor een tweede auto bij huishoudens wegneemt. Omdat de tweede auto niet aanwezig is, kan de hierboven genoemde korting van 31% dan niet toegepast worden. In deze gevallen geldt de huidige deelautokorting in het Handboek Parkeren van 20%. Functie Maximale deelautokorting als % van bewonersparkeervraag
Parkeernorm zonder HOV <400 meter
Parkeernorm met HOV <400 meter
31%
20%
Tabel 2.2: afwijkende deelauto inzet
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
13
In paragraaf B.2.4 is ook een indicatieve berekening opgenomen wat het toepassen van de deelauto’s betekent voor de parkeernorm. Bij de bepaling van het werkelijke aantal deelauto’s zal in de praktijk rekening worden gehouden met het gebruik en de bezettingsgraden ervan. Functies in mobiliteitshubs De mobiliteitsstrategie gaat uit van geclusteerde parkeervoorzieningen, parkeerhubs, waar ook ruimte is voor andere modaliteiten alsook kleinschalige lokale voorzieningen. Deze voorzieningen zijn in het functieprogramma opgenomen als ‘diverse functies in hubs’. Voorbeelden van deze voorzieningen zijn bijvoorbeeld kleine werkruimtes, een ontmoetingsplaats voor een kop koffie/thee of een pakketkluis. De invulling hiervan is gericht op de nabije omgeving en de bewoners, de gebruikers, van de parkeerhub. Om deze reden kennen deze voorzieningen geen verkeersaantrekkende werking vanuit andere gebieden en hoeven hiervoor geen bezoekersparkeerplaatsen te worden gerealiseerd. Collectieve parkeervoorzieningen Alle bewoners parkeren hun eigen auto in parkeerhubs (geclusterd in gebouwde voorzieningen). Mobiliteitsmaatregelen in Lincolnpark hebben tot gevolg dat het aantal eigen auto’s wordt beperkt, dit geldt des te meer voor een eventuele tweede of derde eigen auto.
Bij gronduitgiftes worden de parkeernormen (gedifferentieerd naar type woningen) toegepast op alle nieuw te bouwen woningen waardoor het schaarse aantal beschikbare parkeerplaatsen evenredig wordt verdeeld over de verschillende bewoners. Er blijven voldoende plekken gereserveerd voor bezoekers in de parkeerhubs. Straatparkeren wordt nergens toegestaan. Lincolnpark wordt parkeervrij met uitzonderingen voor mindervaliden, ingewikkelde logistiek en verhuizingen. Parkeerregulering is een essentiële stok achter de deur om de openbare ruimte vrij te houden van geparkeerde voertuigen, de beschikbare parkeerplaatsen evenredig te verdelen en daarnaast een regime voor het hele gebied in te stellen zodat voor bezoekers bij alle parkeerhubs dezelfde regels en voorwaarden gelden. Om de bijdrage van deze maatregel aan de ambities mogelijk te maken is het noodzakelijk dat er gehandhaafd wordt en dat foutparkeren fysiek onmogelijk is. Doordat de parkeersituatie in Lincolnpark wordt gereguleerd, bestaat de kans dat bezoekers hun auto in de omgeving parkeren. De kans op dit zogeheten waterbedeffect is zeer beperkt door de barrièrewerking van de Hoofdvaart en de omliggende wegen. Mocht hier alsnog sprake van zijn, kunnen de parkeerhubs heringericht of uitgebreid worden. Ook kunnen parkeermaatregelen worden ingevoerd in omliggende wijken.
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
14
Elektrisch rijden Het autogebruik in Lincolnpark is zoveel mogelijk schoon. De autobezitters in de gemeente Haarlemmermeer hebben zich als voorlopers geuit in het aandeel schone auto’s, zie figuur 11. Naar verwachting is in 2030 een vijfde deel van het wagenpark in Nederland elektrisch. Lincolnpark bereid zich voor op de transitie naar duurzaam vervoer door te voorzien in laadfaciliteiten voor elektrisch vervoer. Het type- en de locatie van laadpunten wordt afgestemd op het natuurlijke mobiliteitsgedrag van autogebruikers. Daardoor hebben elektrische rijders op het juiste moment toegang tot het juiste laadpunt en is het gebruik van niet-fossiele brandstoffen aantrekkelijker. Het ligt voor de hand dat bewoners voornamelijk thuis ‘langzaam’ zullen laden, dus deze laadpunten zijn beschikbaar bij de parkeerplaatsen. Door de geclusterde parkeerplaatsen in te richten als een slim laadplein kunnen pieken en dalen in het elektriciteitsnet opgevangen worden. Hiervoor is afstemming nodig tussen de netbeheerder, de energieleverancier en de gemeente als verantwoordelijke voor het plaatsen van de laadinfrastructuur. De gemiddelde particuliere auto rijdt circa 12.000 kilometer per jaar, 33 kilometer per dag. Met de komst van betaalbare auto’s met een actieradius van 300 kilometer is dagelijks laden niet nodig, en kunnen laadvoorzieningen dubbel gebruikt worden.
Figuur 11: Thermometer regionale mobiliteit (RTM, 2017)
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
15
2.5
Logistiek
Logistiek heeft een ook een impact op de openbare ruimte en vraagt daarom specifieke maatregelen. In Lincolnpark wordt voorgesorteerd op verschillende type logistieke stromen. Bewoners Bij de woningen vinden maaltijdbezorgingen plaats, worden boodschappen en pakketten bezorgd, en worden services geleverd door bijvoorbeeld internetaanbieders of glazenwassers. Daarnaast moet rekening gehouden worden met grote leveringen en verhuizingen. De mobiliteit rondom het inzamelen van afval (grondstoffenstromen) wordt afzonderlijk behandeld. De maaltijdbezorgingen vinden veelal per (elektrische) fiets plaats. De fiets krijgt ook buiten maaltijdbezorgingen om een belangrijker aandeel als transportmiddel in stedelijke gebieden. Om schone logistiek te faciliteren zal de fietsstructuur en –vormgeving voldoende ruimte moeten bieden voor logistiek per fiets. De ruime vormgeving is tevens van belang voor lichte elektrische vrachtvoertuigen die toegestaan zijn op het fietspad. Boodschappenbezorgers bevinden zich korte tijd in het gebied en rijden door tot zo dicht mogelijk bij het afleveradres. In circa de helft van de gevallen wordt een compacte vrachtwagen gebruikt voor boodschappenbezorging, in de afbeelding hieronder is sprake van een kleinere elektrisch aangedreven variant. Op verschillende momenten van de dag worden pakketten afgeleverd in Lincolnpark.
Door het plaatsen van pakketkluizen op strategische locaties, wordt voorkomen dat pakketbezorgers wegen blokkeren en wordt uitstoot beperkt. Locaties van pakketkluizen worden idealiter gecombineerd bijvoorbeeld een stalling voor elektrische deelfietsen, of een ondergrondse afvalcontainer: zo ontstaat een nanohub (figuur 13). Circa de helft van de logistiek betreft servicelogistiek. Servicelogistiek wijkt af van de andere logistieke stromen omdat over het algemeen sprake is van een langere verblijfsduur. Servicelogistiek heeft daardoor overeenkomsten met parkeren door bezoekers. In lijn hiermee is servicelogistiek onderdeel van het bezoekersdeel van parkeernormen. Verhuizingen en de leveringen van bijvoorbeeld witgoed en volumegoederen (bijvoorbeeld grote meubels) aan consumenten vindt incidenteel plaats in Lincolnpark. Gezien de impact van de vrachtvoertuigen in de openbare ruimte is het wenselijk om grip te hebben op het tijdstip en de route. Er zijn mogelijkheden voor de gemeente om te sturen op deze stromen, bijvoorbeeld door het instellen van een vrachtwagenverbod en te werken met ontheffingen De handhaving van de ontheffing kan digitaal worden uitgevoerd aan de hand van cameratoezicht; zoals in onder andere Delft gebeurt.
figuur 12: voorbeeld van kleinere elektrische voertuigen die leveren
Mobiliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase - 4 april 2022
16
Figuur 13: voorbeeld van een combinatie pakketkluis met OV-halte (nanohub) Voorzieningencluster De commerciële en maatschappelijke voorzieningen in het Noorden van het plangebied brengen ook leveringen met zich mee: meerdere keren per dag komen voertuigen om te laden en lossen. Afhankelijk van de grootte van de supermarkten en het moment in het jaar, wordt een supermarkt op meerdere momenten op de dag bevoorraad. Hetzelfde geldt voor de non-food retail en horeca voorziening(en). Tegenwoordig zijn dit steeds vaker milieuvriendelijke voertuigen, zoals elektrische of hybride trucks. Ondanks dat de locatie van het voorzieningencluster gunstig is, namelijk nabij uitvalswegen, is er impact op de openbare ruimte en gebouwen. Met tijdsvensters wordt de impact van de logistiek op de leefbaarheid beperkt : vrachtverkeer kan op momenten het voorzieningencluster bereiken, bijvoorbeeld na 07.00 uur. Op overige momenten wordt geen hinder door leveringen ervaren. Vanuit de voorzieningen kan het aantal leveringen beperkt worden door diensten en producten gezamenlijk in te kopen en het combineren van bezorgen en afhalen (retourstromen). Daarnaast kunnen laad- en losplaatsen efficiënt benut worden. De kansrijkheid van deze maatregelen wordt in een bevoorradingsplan bepaald zodra de invulling van de functies bekend is.
2.6
Grondstoffenbeleid
Voor het grondstoffenbeleid wordt in Lincolnpark aangesloten bij het gemeentelijke beleid. Hierin wordt gestreefd naar een beperking in het aantal kilo’s restafval volgens circulariteitsprincipes. Afval geldt hierbij als grondstof door productie te repareren, hergebruiken, opknappen, recyclen en herfabriceren. Het omgaan met grondstoffen heeft ook een mobiliteitsaspect. Door het plaatsen van ondergrondse containers hoeft het vuilnis op minder plekken te worden opgehaald en heeft de vuilniswagen een kortere route en is sneller uit het gebied. De locatie van de containers bepaalt voor een groot deel of bewoners ook tevreden zijn met dit systeem. De containers staan op logische punten aan of nabij hoofdwegen. De loopafstand naar een container is maximaal 200 meter en de route daar naartoe is goed begaanbaar, ook voor minder mobiele bewoners. Verdere optimalisaties van het grondstoffenbeleid zitten in de route en frequentie van het ophalen van het afval. Door op afstand te monitoren hoe vol de containers zijn, kan een optimale frequentie worden bepaald. Ook kunnen containers worden geleegd als ze vol zijn, zodat wordt voorkomen dat afval in de openbare ruimte blijft staan.