RV PARK21 Kredietaanvraag en Voortgangsrapportage 2019-2020.pdf

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel

Onderwerp

Portefeuillehouders Steller Collegevergadering

PARK21: Kredietaanvraag en Voortgangsrapportage 2019-2020 mr. Mariëtte Sedee-Schuitemaker, Fouad Sidali Aafke Kaspers (023-5676808) 2 maart 2021

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

2021.0000357 1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. de ontwikkeling van PARK21 voort te zetten; 2. de volgende, nader uitgewerkte doelstellingen, opgenomen in bijlage 2 'PARK21: ambitie en doelstellingen', voor PARK21 vast te stellen; a. de verhouding 1/3,1/3 en 1/3 tussen de Park-, Polder- en Leisurelaag geldt als eindstreefbeeld; b. waarbij de Parklaag bestaat uit minimaal 179 hectare openbaar toegankelijke groen/blauwe structuur en heeft een groeiambitie tot minimaal 360 hectare recreatieve groenvoorziening; c. waarbij de Polderlaag perspectief biedt voor transitie van de landbouw zodat de landbouwsector in PARK21 ook op de lange termijn een belangrijke plek kan behouden; d. waarbij de Leisurelaag een duurzame stimulans biedt voor het doorgroeien van PARK21. 3. ten behoeve van de PARK21 projectwerkzaamheden in 2021: a. een aanvullend voorbereiding, toezicht en administratie (VTA) krediet te autoriseren en vrij te geven van € 1,1 miljoen; b. een aanvullend investeringskrediet te autoriseren en vrij te geven van € 675.000; c. hiertoe vast te stellen de 25e kredietverstrekking van 2021; 4.

dit krediet te dekken conform de wijze waarop dit in de herijking van PARK21 is geformuleerd, te weten: uit de Plan van Aanpak Schiphol en Omgeving (PASO)-middelen, de Nota Ruimte Gelden (NRG), de reserve Ruimtelijke Investeringen Haarlemmermeer (RIH) en de Overeenkomst bomencompensatie met Rijkswaterstaat (2017.0055915).

PARK21: Kredietaanvraag en Voortgangsrapportage 2019-2020

pagina 2

2. Samenvatting

PARK21 is een gebied van 1.000 hectare, gelegen tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep. Met PARK21 maken we een groot en gevarieerd landschap om te recreëren, te verblijven en te ondernemen, voor nu en in de toekomst. Het is de nieuwe achtertuin voor onze bewoners, maar ook het groene hart van Haarlemmermeer, een bijzondere schakel in de regionale groenstructuur, een nieuw landschap, een manier om Haarlemmermeer en haar cultuurhistorie méér gezicht te geven. We ontwikkelen het park niet alleen, maar juist met inwoners, ondernemers, agrariërs en initiatiefnemers (organische gebiedsontwikkeling). Het is de bedoeling dat partijen zelf met plannen komen en deze vervolgens ook realiseren. Wij geven hierbij regels mee en zorgen voor goede begeleiding. Hiervoor heeft de raad op 16 juni 2011 een Masterplan vastgesteld (2011.0011913). De uitvoeringsstrategie is op 10 november 2016 met de Herijking uitvoeringsstrategie PARK21 opnieuw vastgesteld (2016.0034520). Hiermee werd het proces herijkt om de ontwikkelstrategie en de inzet van de (financiële) middelen nader te bepalen. In 2021 werken we onder meer het milieueffectrapport (MER) en het bestemmingsplan verder uit. Ten behoeve van de onderzoeken in het kader van het MER zijn de doelstellingen voor PARK21 nader uitgewerkt. Tevens zijn de te onderzoeken scenario's in het MER aangescherpt.

Er wordt nu uitgegaan van een minimum variant die de milieueffecten van de prioritaire structuur (basisstructuur) onderzoekt en een maximum variant die de milieueffecten onderzoekt van de ontwikkeling van heel PARK21, waarbij naar aanleiding van de beperkte verkeerstechnische ruimte uitgegaan wordt van een kleiner programma voor leisure. Voor de werkzaamheden in 2021 vragen we € 1,1 miljoen VTA-krediet aan en € 675.000 voor investeringen. De kosten worden gedekt uit de beschikbare Plan van Aanpak Schiphol en Omgeving (PASO)-middelen, de Nota Ruimte Gelden (NRG), de Ruimtelijke Investeringen Haarlemmermeer (RIH) en de Overeenkomst bomencompensatie met Rijkswaterstaat (RWS). Conform afspraak stellen we jaarlijks een voortgangsrapportage over PARK21 op die als bijlage bij dit raadsvoorstel is gevoegd. De laatste voortgangsrapportage is vastgesteld op 23 maart 2020 (2019.0058368). In de voortgangsrapportage 2019-2020 beschrijven we de stappen die in 2019 en 2020 zijn gezet om tot verdere ontwikkeling van PARK21 te komen. Er is veel werk verzet met betrekking tot het MER en bestemmingsplan. Voor het MER onderzoeken we twee scenario's; een minimum scenario en een maximum scenario. De minimale variant bestaat uit de zogenaamde prioritaire structuur: deze prioritaire structuur is noodzakelijk voor het functioneren van het park en het tot stand komen van initiatieven.

De prioritaire structuur is in elk geval een groen, recreatief verblijfsgebied van voldoende kwaliteit met daarin de hoofdontsluiting (langzaam verkeer, auto) die fungeert als ruggengraat van het park en een geconcentreerde stroom van gebruikers creëert. Deze prioritaire structuur zal minimaal 175 hectare omvatten. Bij de maximale variant voor de beoordeling van de milieueffecten gaan we uit van het beoogde eindbeeld van PARK21:1.000 hectare met circa 1/3 Parklaag, 1/3 Polderlaag en 1/3 Leisurelaag. De leisure-activiteiten die we binnen het park mogelijk willen maken, zullen minder grootschalig zijn in verband met verkeers- en milieueffecten. Ten behoeve van het onderzoeken van milieueffecten in het kader van het MER is het noodzakelijk gebleken om de doelstellingen voor PARK21 verder uit te werken. Hoofddoelstelling is de aanleg van minimaal 179 hectare groen- blauwe structuur met een groeiambitie naar minimaal 360 hectare. Nevendoelstellingen zijn de duurzame transitie van de landbouwsector passend binnen het landschap van PARK21 en het doorgroeien van PARK21 door het bieden van ruimte voor duurzame, educatieve, innovatieve of recreatieve ondernemers met een lokaal, regionaal en nationaal karakter. Doel van de verdere uitwerking is het verkrijgen van heldere uitgangspunten, die samen met het masterplan en de herijking van

PARK21: Kredietaanvraag en Voortgangsrapportage 2019-2020

pagina 3

de uitvoeringstrategie een gedegen basis vormen voor de milieuonderzoeken. De doelstellingen geven richting aan een realistisch programma van functies per laag, passend bij PARK21 en de context waarin PARK21 gelegen is op bijvoorbeeld gebied van verkeer en andere milieuaspecten. We blikken in de voortgangsrapportage ook vooruit op de werkzaamheden in 2021. Het afronden van het MER en bestemmingsplan is de belangrijkste mijlpaal in de planning van PARK21 op dit moment. Initiatieven worden parallel aan het proces van het bestemmingsplan en het MER door ons begeleid. Zij worden, voor zover dit mogelijk is, op hoofdlijn meegenomen in het bestemmingsplan. Het daadwerkelijk faciliteren van initiatieven kan pas nadat het MER en bestemmingsplan zijn afgerond en het bestemmingsplan vigerend is. 3. Uitwerking

3.1 Wat willen we bereiken? Met PARK21 willen we een grootschalig groen- en recreatiegebied realiseren in Haarlemmermeer. Het is een langlopend en complex gebiedsontwikkelingsproject dat sinds de vaststelling van het Masterplan door de gemeenteraad in 2011 ontwikkeld wordt en waar veel partijen bij betrokken zijn. De gemeentelijke inzet concentreert zich voornamelijk op het realiseren van de prioritaire structuur (basisstructuur) bestaande uit een parklaag met enkele icoonprojecten, zoals het Parkhart met de recreatieplas en omgeving (A op Afbeelding 1), een retentiebekken (opvangmogelijkheid voor overtollig water) in het laagste deel van het park als onderdeel van het te ontwikkelen watersysteem (B op Afbeelding 1), alsook de verbindingen van oost naar west en tussen de kernen Hoofddorp en Nieuw Vennep.

Afbeelding 1 Masterplan PARK21 met prioritaire locaties en verbindingen en deelgebied 1 (blauw omlijnd)

Dit soort grootschalige gebiedsontwikkelingen vergen een lange voorbereidingstijd. De afgelopen jaren zijn delen in ontwikkeling gegaan en is er grond aangekocht. Deelgebied 1 (blauw omlijnd op Afbeelding 1) wordt al actief gebruikt. In PARK21 vindt ontwikkeling per kavel plaats. Huidige en toekomstige eigenaren binnen het gebied kunnen hun eigen kavel gaan ontwikkelen binnen de kaders van PARK21. Een organische gebiedsontwikkeling op basis van uitnodigingsplanologie zoals deze, vraagt om een nieuw type bestemmingsplan (bestemmingsplan met verbrede reikwijdte) met flexibel kostenverhaal en een milieueffectrapport (MER). Voor het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte en het MER is in 2016 een aanvraag experimentstatus in het kader van de Crisis- en herstelwet (Chw) gedaan, waarmee al wordt voorgesorteerd op de nieuwe Omgevingswet die naar verwachting in januari 2022 in werking treedt. In 2016 is gestart met de voorbereiding voor een integraal MER voor PARK21 door middel van de Nota reikwijdte en detailniveau milieueffectrapport PARK21 (NRD), die op 7 september 2017

PARK21: Kredietaanvraag en Voortgangsrapportage 2019-2020

pagina 4

definitief is vastgesteld door de raad (2017.0031976). De m.e.r.-procedure wordt ingezet om het milieubelang volwaardig te laten meewegen bij het vaststellen van het bestemmingsplan. Dit bestemmingsplan maakt het Masterplan, de vastgestelde ruimtelijke kaders en de Herijking Ontwikkelstrategie PARK21 planologisch mogelijk. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen? We zijn dagelijks bezig om PARK21 met inwoners, initiatiefnemers en agrariërs vorm te geven. Momenteel wordt aan een voorontwerpbestemmingsplan en een MER gewerkt. Helaas heeft de planning daarvan vertraging opgelopen. Haarlemmermeer is een dynamische gemeente met vele vraagstukken en opgaven die in samenhang gerealiseerd worden. Wonen, werken, verkeer en recreëren moeten hand in hand gaan zonder elkaar daarbij te belemmeren. In 2021 worden onder meer werkzaamheden uitgevoerd om het MER en het (voor)ontwerp bestemmingsplan in wettelijk vooroverleg te kunnen brengen. Uit de in 2020 uitgevoerde verkeersonderzoeken is gebleken dat tot 2030, met een aantal autonome, kleinschalige verkeersnetwerkaanpassingen, voldoende verkeersruimte voor de start van PARK21 ontstaat, naast de beoogde woningbouw en bedrijventerreinenontwikkelingen. Na 2030 is een structurele uitbreiding van de infrastructuur noodzakelijk om de toename van verkeer in de toekomst te kunnen faciliteren.

De haalbaarheidsstudie op het gebied van verkeersontsluiting in het kader van het MER PARK21 heeft ook inzichtelijk gemaakt dat een grootschalige leisureontwikkeling niet mogelijk is, zonder zeer omvangrijke infrastructurele investeringen buiten en in PARK21 (2020.0000828). Voor het MER betekent dit dat we twee scenario's nader onderzoeken; het minimum scenario, uitgaande van de prioritaire structuur zoals in de herijkingsstrategie van 2016 aangegeven en het maximum scenario, uitgaande van de gehele ontwikkeling van PARK21, maar met een afgeschaald leisureprogramma. Ten opzichte van de Nota reikwijdte detailniveau (2017.0031976) is dit een aanscherping van de te onderzoeken scenario's. Ten behoeve van de onderzoeken in het kader van het MER zijn de doelstellingen voor PARK21 verder uitgewerkt. In de notitie 'PARK21: ambitie en doelstellingen' (bijlage 2 bij dit raadsvoorstel) zijn de uitgewerkte doelstellingen nader beschreven. Hoofddoelstelling is de aanleg van minimaal 179 hectare groen- blauwe structuur met een groeiambitie naar minimaal 360 hectare. Nevendoelstellingen zijn de duurzame transitie van de landbouwsector passend binnen het landschap van PARK21 en het doorgroeien van PARK21 door het bieden van ruimte voor duurzame, educatieve, innovatieve of recreatieve ondernemers met een lokaal, regionaal en nationaal karakter.

Doel van de verdere uitwerking is het verkrijgen van heldere uitgangspunten die, samen met het Masterplan en de uitvoeringsstrategie, een gedegen basis vormen voor de milieuonderzoeken. De doelstellingen geven richting aan een realistisch programma van functies per laag, passend bij PARK21 en de context waarbinnen PARK21 gelegen is op bijvoorbeeld het gebied van verkeer en andere milieuaspecten. Een van de uitkomsten die volgt uit de doelstellingen is dat een beperkt bezoekersaantal en dus een beperkt(er) programma voor grootschalige leisure mogelijk is binnen PARK21. Oorzaak hiervan zijn infrastructurele knelpunten die naar voren zijn gekomen uit verkeersonderzoeken. De verwachting is dat het MER en voorontwerpbestemmingsplan medio 2021 in wettelijk vooroverleg gebracht kunnen worden en vrijgegeven kunnen worden voor participatie. We werken ook door aan de kavel Groot Vennep, gelegen tussen de Zuidtangent, de Noordelijke Randweg en de Hoofdvaart, met als doel om deze deellocatie snel te kunnen ontwikkelen. In Groot Vennep komen de park-, polder- en leisurelaag samen. We realiseren op de kavel een deel van de prioritaire structuur en maken de pilot met het Verbeterd

pagina 5

PARK21: Kredietaanvraag en Voortgangsrapportage 2019-2020

Droogmakerij Systeem (VDS, een klimaatbestendig watersysteem), samen met partners als het hoogheemraadschap van Rijnland en de provincie Noord-Holland.

Mi Afbeelding 2 Groot Vennep (rood omlijnd)

In de parklaag ontstaan parkkamers, waarbinnen we ruimte bieden aan derden om initiatieven te ontplooien die PARK21 verder versterken (leisurelaag). Er lopen diverse verkenningen met initiatiefnemers die de locatie willen invullen. Tot slot komt er binnen Groot Vennep ook een polderlaag tot stand waarbij ruimte wordt geboden aan toekomstbestendige landbouw. Er ontstaat een agrarische kavel waar het VDS beproefd kan worden door agrariërs. 3.3 Wat mag het kosten? Voor de werkzaamheden in 2021 vragen we een aanvullend voorbereiding, toezicht en administratie (VTA) krediet aan van € 1,1 miljoen. De werkzaamheden bestaan voornamelijk uit: vervolgstappen ten behoeve van het voorontwerpbestemmingsplan en het MER, verdere uitwerking van het evenemententerrein, uitwerken van een uitvoeringsplan voor het VDS en de inrichting van de recreatieplas. Het betreft zowel de inzet van ambtelijke capaciteit als die van externe onderzoeken. Tevens kijken we naar andere uitvoeringsmogelijkheden binnen de huidige agrarische bestemming, zoals het planten van bomen, het begeleiden van initiatieven van agrariërs en we werken een nader stappenplan uit voor de vele initiatieven in de leisurelaag van PARK21. We ontwikkelen PARK21 door middel van uitnodigingsplanologie en actief grondbeleid.

Onze focus ligt op de uitvoering van de prioritaire structuur met haar verbindingen, de realisatie van het water en het Verbeterd Droogmakerij Systeem (VDS) en de begeleiding van initiatieven. In 2016 is in de herijkingsstrategie aangegeven dat voor deze onderdelen ook dekking beschikbaar is (PASO, NRG en RIH bijdragen). De gronden achter het landgoed Kleine Vennep zijn door ons aangekocht. Hier wordt een deel van de prioritaire structuur en het VDS gerealiseerd. De beschikbare dekking voor PARK21 is € 63,9 miljoen. Deze bestaat uit de subsidies PASO en NRG en de RIH- bijdrage. Tevens is er voor Deelgebied 2 (2013/68521 deelgebied 2) nog € 5,1 miljoen uit de RIH gereserveerd. Voor het baggerdepot is € 1,1 miljoen gereserveerd in de RIH (2012/74057). Met RWS is een overeenkomst voor bomencompensatie gesloten ter hoogte van een bijdrage van € 1,0 miljoen. Het totale, reeds gevoteerde krediet voor de VTA bedraagt € 9,5 miljoen; dit is exclusief de afschrijving van de grootschalige leisure. Hiervan is vervolgens € 1,5 miljoen overgeheveld naar de gebiedsontwikkelingen Groot Vennep en Flumen, conform het raadsvoorstel PARK21 gebiedsontwikkelingen, kredietaanvraag en voortgangsrapportage 2018-2019 (2019.0058368). Er resteert daardoor een krediet van € 8,0 miljoen. Daarnaast is er een krediet beschikbaar van € 0,5 miljoen voor investeringen.

De totaal gerealiseerde kosten komen op een bedrag van € 8,1 miljoen, opgedeeld in € 7,8 miljoen VTA en € 0,3 miljoen voor investeringen. Het resterend krediet voor VTA is € 0,1 miljoen en voor investeringen € 0,2 miljoen.

pagina 6

PARK21: Kredietaanvraag en Voortgangsrapportage 2019-2020

Krediet en uitgaven per 31-12-2020 (in mln.)

bedragen

VTA

investeringen

Totaal verleend krediet Totaal gerealiseerde kosten

€8,4 €8,1

€8,0 €7,8

€0,5 €0,3

Totaal resterend krediet

€0,3

€0,1

€0,2

Om de voorbereidingen van PARK21 doorgang te laten vinden, doen we een aanvullend kredietvoorstel voor de voorbereidingskosten. Voor de werkzaamheden in 2021 wordt € 1,1 miljoen VTA-krediet aangevraagd en € 675.000 voor investeringen. Het krediet voor de investeringen wordt merendeels gedekt via de overeenkomst met RWS voor bomencompensatie. Het gaat in totaal om € 1,0 miljoen. Hiervan is € 375.000 beschikbaar gesteld voor de kwaliteitsimpuls polderlinten. Hier is al krediet voor aangevraagd (2018.0045339). Voor het resterend bedrag van € 625.000 wordt nu krediet aangevraagd zodat ook elders in het park bomen kunnen worden geplant. Langs Groot Vennep worden nu bomen geplant. Het overige krediet voor investeringen ten bedrage van € 50.000 is voor de realisatie van kleine investeringen. Beschikbare dekking (in mln.)

dekking

geboekt

restant

PASO middelen incl. afronding convenant Mainport en Groen Nota Ruimte Gelden (NRG) RIH duurzaam watersystseem middengebied Bijdrage Toolenburg Zuid: Tudorpark en Nassaupark RIH bijdrage algemene voorbereiding RIH bijdrage algemene voorbereiding

€26,5 € 15,0 € 15,0 €6,5 €0,4 €0,5

€8,1

€0,4 €0,5

€ 18,3 € 15,0 € 15,0 €6,5 €0,0 €0,0

Totaal

€63,9

€9,0

€54,9

De kredietaanvraag betreft een activering van gelden die al eerder voor de ontwikkeling van PARK21 zijn bestemd. De kosten worden gedekt uit de beschikbare PASO-middelen, de NRG en de RIH en via de Overeenkomst bomencompensatie met RWS. De geboekte bijdrage vanuit PASO is € 8,1 miljoen, vanuit de RIH € 0,9 miljoen, vanuit RWS € 0,1 miljoen en de overige uitgaven zijn gedekt door diverse interne bijdragen voor groen (Programma 7, product 562 'Leefbaarheid en openluchtrecreatie'). 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk? De gemeenteraad heeft de kaders voor ontwikkeling van PARK21 vastgesteld en stelt het voorbereidingskrediet beschikbaar. Het college is verantwoordelijk voor de realisatie van het project. De projectwethouders zijn binnen het college het eerste aanspreekpunt voor de ontwikkeling van PARK21. 3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar? Participatie en communicatie Wij willen PARK21 niet alleen ontwikkelen. Participatie is van essentieel belang voor het welslagen van het project. Het initiatief ligt bij ondernemers, wij stimuleren, faciliteren en begeleiden. Ontwikkelingen vinden plaats op basis van onderkenning van gedeelde belangen en ambities. De input van bewoners en gebruikers is daarbij essentieel.

PARK21 heeft onder meer een gebruikersgroep, die bestaat uit een vertegenwoordiging van inwoners, ondernemers en agrariërs die zowel uit het gebied van PARK21 als van daarbuiten afkomstig zijn. In het afgelopen jaar heeft er weinig participatie plaats kunnen vinden door de uitbraak van het coronavirus. Wel is in december 2020 een brief verstuurd aan de bewoners van PARK21 over de laatste stand van zaken. Daarnaast werd een korte promotiefilm over PARK21 gemaakt die vertelt over de plannen en wat er nu al te beleven is in het park. Deze is te bekijken op de website van PARK21 (https://www.park21.info/nieuws/nieuwe-film-over-park21).

PARK21: Kredietaanvraag en Voortgangsrapportage 2019-2020

pagina 7

Ptacemaking Door middel van placemaking kunnen we PARK21 tot een plek maken waar mensen willen recreëren. Elk jaar organiseren we de succesvolle zomerweken. Helaas kon dat dit jaar, door de maatregelen omtrent het coronavirus, geen doorgang vinden. Het jaarlijks terugkerende theaterfestival Grazende Zwaan kon gelukkig wel doorgaan: op 12 en 13 september 2020 is een succesvolle, coronaproof-editie gehouden op landgoed Kleine Vennep. Het succes van dit soort evenementen zorgt ervoor dat PARK21 steeds meer leeft bij de inwoners van Haarlemmermeer en dat initiatiefnemers de potentie van het park zien. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd? Zoals afgesproken wordt de raad via de voortgangsrapportages nader geïnformeerd. Daarnaast wordt middels de (tussentijds) Meerjaren Perspectief Grondzaken ((t)MPG)-cyclus gerapporteerd over de stand van het voorbereidingskrediet en de vastgestelde gebiedsontwikkelingen en investeringen. Tevens wordt de raad in het kader van de te nemen planologische besluiten geïnformeerd. 3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)? Als een van de weinige drukke Europese metropolen bezit de MRA een verscheidenheid aan landschappelijke kwaliteiten. Opmerkelijke kwaliteiten van het metropolitane landschap zijn de diversiteit, de verweving van stad en land en de cultuurhistorische- en ecologische waarden.

Deze kwaliteiten vormen een belangrijke troef voor het internationaal concurrerend vermogen van de MRA als aantrekkelijk woon-, werk-, leef- en vestigingsklimaat voor zowel inwoners als bezoekers. De MRA bestaat uit een combinatie van kust, duinen, moerasgebieden, droogmakerijen en grootschalige nationale landschappen. Het typisch Hollandse landschap dat PARK21 vertegenwoordigt en waarin de beleving van de polder centraal staat, is van grote waarde voor de dynamiek van de metropoolregio. Landschappelijke kwaliteit en een groot aanbod aan recreatiemogelijkheden en amusementsvoorzieningen zijn essentiële voorwaarden voor blijvende economische en duurzame groei in het dichtbevolkte gebied van de MRA. De ontwikkeling van PARK21 is daarom een logisch antwoord op de huidige en toekomstige verstedelijking in deze regio.

4.

Ondertekening

Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer, de secretaris, dë burgemeester.

Voortgangsrapportage 2019/2020

2

Inhoud 1.

Inleiding........................................................................................................................................... 3

1.1 Achtergrond .................................................................................................................................... 3 1.2 Historische besluitvorming ............................................................................................................. 5 1.3 Doel voortgangsrapportage ............................................................................................................ 6 1.4 Opbouw voortgangsrapportage...................................................................................................... 6 2.

Algemene ontwikkelingen .............................................................................................................. 7

2.1 Agrarische transformatie ................................................................................................................ 7 2.2 Verbeterd Droogmakerij Systeem (VDS)......................................................................................... 8 2.3 Initiatieven en begeleiding.............................................................................................................. 9 2.4 Milieueffectrapport (MER) en bestemmingsplan ......................................................................... 13 2.5 Grondstromen............................................................................................................................... 14 2.6 Grondverwerving .......................................................................................................................... 15 2.7 Duurzaamheid ............................................................................................................................... 15 2.8 Gebruik en beheer ........................................................................................................................ 15 2.9 Bereikbaarheid .............................................................................................................................. 16 3.

Lopende projecten ........................................................................................................................ 17

3.1 Deelgebied 1 ................................................................................................................................... 17 3.2 Flumen en Groot Vennep ................................................................................................................ 17 3.3 Parklanden ...................................................................................................................................... 17 3.4 Baggerdepot Meergrond ................................................................................................................ 18 4.

Financiën ....................................................................................................................................... 19

5.

Communicatie, participatie en placemaking ................................................................................ 23

5.1 Communicatie ............................................................................................................................... 23 5.2 Participatie .................................................................................................................................... 23 5.3 Placemaking .................................................................................................................................. 24 6. Vooruitblik 2021................................................................................................................................ 25 Bronvermelding .................................................................................................................................... 28

3

1. Inleiding 1.1 Achtergrond PARK21 is een gebied van 1000 hectare gelegen tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep. Met PARK21 maakt gemeente Haarlemmermeer een groot en gevarieerd landschap om te recreëren, te verblijven en te ondernemen, voor nu en in de toekomst. PARK21 is de nieuwe achtertuin voor onze bewoners, maar ook het groene hart van Haarlemmermeer, een bijzondere schakel in de regionale groenstructuur, een nieuw landschap en een aantrekkelijk park voor bezoekers. Een manier om Haarlemmermeer en haar cultuurhistorie méér gezicht te geven. Dat doen we niet alleen, maar juist met inwoners, ondernemers, agrariërs en initiatiefnemers. Zo groeien we organisch naar het eindbeeld. PARK21 is opgebouwd uit drie lagen: de Polderlaag, de Parklaag en de Leisurelaag. De lagen vullen elkaar aan, lopen in elkaar over maar verschillen ook duidelijk. • De Polderlaag houdt het bestaande open polderlandschap met zijn linten zichtbaar en herkenbaar, het verankert het park in de cultuurhistorie. Tevens biedt het ruimte voor transformatie naar kringlooplandbouw en verbrede stadslandbouw. • De Parklaag is een toegankelijke recreatieve groenstructuur die zorgt voor samenhang en verbinding in PARK21.

Hier ligt het recreatieve netwerk van wandel-, fiets-, skate- en ruiterpaden en is ruimte voor sport, spel en voorzieningen, maar vormt ook de groen/blauwe verbinding die gelegd wordt tussen gebieden en draagt bij aan de biodiversiteit. • De Leisurelaag biedt (commerciële) duurzame educatieve en/of recreatieve voorzieningen. Deze voorzieningen worden landschappelijk ingepast in de groene omgeving en versterken, verbreden en vergroten de Parklaag. PARK21 is de verbindende schakel tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep, binnen fietsafstand voor ruim tweederde van onze inwoners. Het is een verbindende schakel tussen oost (de Westeinderplassen en Rijsenhout) en west (Zwaanshoek en Beinsdorp en de binnenduinrand daarachter). PARK21 is ook de verbinding tussen de scheggen die vanuit het landschap Metropoolregio Amsterdam (MRA) zijn geformuleerd. Met de ontwikkeling van PARK21 geven wij invulling aan een vijftal doelstellingen uit het door de raad op 16 juni 2011 vastgestelde Masterplan (2011.0011913): -

-

-

het park voorziet in de lokale en regionale behoefte aan recreatiemogelijkheden door een rijke schakering van voorzieningen aan te bieden op het gebied van groen, sport, cultuur en ontspanning. PARK21 is het toekomstige groene hart voor de inwoners van Haarlemmermeer; PARK21 verbindt stad en platteland, brengt burgers en agrariërs bij elkaar en creëert zo nieuwe perspectieven, gekoppeld aan het streven naar een agrarische transitie in het kader van de circulaire economie; er vindt agrarische transformatie plaats naar recreatieve functies en transitie naar duurzame en circulaire landbouw; er wordt substantieel ingezet op het verduurzamen van het watersysteem in het gebied; PARK21 brengt recreatieve en toeristische functies tot ontwikkeling, zowel voor mensen uit de directe omgeving als voor regionale, nationale en ook internationale bezoekers en geeft daarmee invulling aan de strategische agenda toerisme van de Metropool Regio Amsterdam (MRA).

4

Afbeelding 1 Verbeelding Masterplan

Organische gebiedsontwikkeling in combinatie met uitnodigingsplanologie De focus van de gemeente ligt op de uitvoering van de prioritaire hoofdstructuur, de verbindingen met de kernen en van oost naar west en enkele icoonprojecten, zoals het parkhart, een deel van de recreatieplas en omgeving (A) en een bekken in het laagste deel van het park als onderdeel van het te ontwikkelen watersysteem (B). Initiatiefnemers ontplooien initiatieven die PARK21 versterken. Het is de bedoeling dat partijen zelf met plannen komen en deze vervolgens ook realiseren. Wij geven hierbij regels mee en zorgen voor goede begeleiding. Hiervoor heeft de raad op 16 juni 2011 een Masterplan vastgesteld (2011.0011913). De uitvoeringsstrategie is op 10 november 2016 met de Herijking Ontwikkelstrategie PARK21 opnieuw vastgesteld (2016.0034520).

Afbeelding 2 Prioritaire locaties en verbindingen

5

In PARK21 vindt ontwikkeling per kavel plaats. Onderstaand overzicht geeft een indicatie van de mogelijke ontwikkelkavels in het gebied, gebaseerd op huidig grondeigendom. Over Baggerdepot MeerGrond (14) en Parklanden (15) zijn reeds afspraken gemaakt en het eerste deelgebied (1) is in gebruik. Kavel 10 en het onderste deel van kavel 4 (4a) zijn in 2017 aangekocht. Voor deze kavels zijn begin 2020 twee grondexploitaties (Flumen en Groot Vennep) geopend (2019.0058368).

Afbeelding 3 Indicatie kavels PARK21

1.2 Historische besluitvorming Aan de totstandkoming van het park ligt een reeks besluiten ten grondslag: Diverse politieke, ruimtelijk-planologische besluiten, o.a.: • Toekomstvisie Haarlemmermeer 2015 (1998) • Raamplan Haarlemmermeer groen (2000) • Nota reactie concept gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-bollenstreek (2006) • Nota groen en recreatie (2007) • Heroverwegingen Haarlemmermeer groen (2011) • Structuurvisie Haarlemmermeer 2030 (2013) Startnotitie Masterplan Park van de 21e eeuw

1998-2010

Park van de 21e eeuw; Plan van Aanpak

RV 2007/180561

Opgave Park van de 21ste eeuw

BW 2008/100793

Keuze visie parkconcept PARK21

RV 2009/17945

Startdocument Masterplan PARK21

RV 2009.0020280

Concept-Masterplan PARK21

BW 2010.0050630

Vaststelling masterplan door de gemeenteraad en het besluit dit project als prioriteit te bestempelen in de ontwikkeling van groen en recreatie in de gemeente Voortgangsrapportage financiële haalbaarheid PARK21

RV 2011.0011913

Akkoord gemeenteraad voor verdere ontwikkeling, op basis van een nadere financiële analyse, en besluit tot uitvoering van het eerste deelgebied Ondertekening overeenkomst opheffing en herontwikkeling baggerdepot

RV 2012.0010169

Akkoord Provinciale Staten voor de inzet van de middelen uit het Plan van Aanpak Schiphol en Omgeving (PASO) ten behoeve van PARK21 Akkoord gemeenteraad op de voortgangsrapportage 2013

RV 2013.0030720

Besluit college het functioneel leisureprogramma uit te werken naar een passend voorstel voor ontwikkelingsstrategie en dit voor te leggen aan de gemeenteraad Akkoord gemeenteraad op de bestuursovereenkomst met het Hoogheemraadschap van Rijnland, waarin ten behoeve van de recreatieplas en het watersysteem in

BW 2014.0007758

RV 2007/5895

BW 2012.0009999

RV 2012.0074057

RV 2013.0068521

RV 2014.0007436

6

PARK21 wordt ingezet op € 15 miljoen Nota Ruimte Gelden, gekoppeld aan een gelijke bijdrage van de gemeente Concept-beeldkwaliteitsplan Polderlaag

BW 2014.0027136

Akkoord gemeenteraad op de voortgangsrapportage 2014 inclusief regiedocument deelgebied 2, duurzaamheidsvisie, ontwikkelstrategie leisure Vaststelling ontwikkelingsstrategie leisure, bijlage bij voortgangsrapportage 2014

RV 2014.0049326

Vaststelling beeldkwaliteitsplan Polderlaag PARK21

RV 2014.0057605

Akkoord Gedeputeerde Staten op het beschikbaar stellen van € 15 miljoen Nota Ruimte Gelden ten behoeve van de recreatieplas en het duurzame watersysteem in PARK21 Leisureprogramma PARK21: medewerking aan een fase van onderzoek door het consortium in oprichting naar de maakbaarheid, haalbaarheid en betaalbaarheid van en de condities voor ontwikkeling Akkoord gemeenteraad Voortgangsrapportage 2015 en kredietaanvraag 2016 met akkoord vervolgstappen en krediet Leisure Zone Besluit college aankoop 83 hectare van ASR in Nieuw-Vennep

17 maart 2015

Akkoord gemeenteraad op de Herijking Ontwikkelstrategie PARK21, inclusief akkoord voor het indienen van experimentaanvraag bestemmingsplan verbrede reikwijdte PARK21 15e tranche Crisis- en herstelwet en de samenwerkingsovereenkomst Parklanden Akkoord B&W met vaststelling Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau MER PARK21 Akkoord gemeenteraad op de voortgangsrapportage 2016/2017 en kredietaanvraag

RV 2016.0034520

Vaststelling Nota reikwijdte en detailniveau milieueffectrapport PARK21

RV 2017.0031976

Vaststelling Nota Bodembeheer gemeente Haarlemmermeer

RV 2018.0014079

Akkoord gemeenteraad op Subsidieregeling kwaliteitsimpuls polderlinten

RV 2018.0045339

Akkoord college op de voortgangsrapportage 2017/2018 (29 november 2018 ter bespreking geweest in de raad)

BW 2018.0061915

Akkoord Nota Ontwikkeling Landgoed Kleine Vennep

BW 2019.0036197

PARK21: Gebiedsontwikkelingen, kredietaanvraag en Voortgangsrapportage 20182019 Wijzigingen subsidieregeling kwaliteitsimpuls polderlinten PARK21

RV 2019.0058368

RV 2014.0049326

BW 2015.0045761 RV 2016.0000845 4 oktober 2016

BW 2016.0067463 RV 2017.0030236

BW 2020.0002039

1.3 Doel voortgangsrapportage Om de raad goed op de hoogte te houden van de langjarige, complexe ontwikkeling van PARK21 is afgesproken om jaarlijks een voortgangsrapportage op te stellen. In deze rapportages geven we inzicht in de voortgang op de verschillende onderdelen van PARK21, gekoppeld aan het werkplan voor het volgende jaar.

1.4 Opbouw voortgangsrapportage De voortgangsrapportage bestaat uit de volgende zes onderdelen. Allereerst wordt er in hoofdstuk 2 aandacht besteed aan de lopende onderdelen, waaronder de agrarische transformatie, het Verbeterd Droogmakerij Systeem (VDS), initiatieven, het milieueffectrapport (MER) en bestemmingsplan, bereikbaarheid en beheer. In hoofdstuk 3 zijn de projecten in uitvoering beschreven. Daarna komen de hoofdstukken over financiën (hoofdstuk 4), communicatie, participatie en placemaking (hoofdstuk 5) en tot slot een vooruitblik op het komende jaar (hoofdstuk 6).

7

2. Algemene ontwikkelingen 2.1 Agrarische transformatie Om PARK21 te kunnen ontwikkelen, is het noodzakelijk om bestaand agrarisch gebied te transformeren. Door de transformatie ontstaat ruimte voor het realiseren van de parklaag en parkkamers voor leisure functies, en aan de andere kant ontstaat een transformatie van het huidige agrarisch gebied naar de toekomstige beoogde polderlaag. De polderlaag biedt perspectief voor transitie van de landbouw, zodat de landbouwsector in PARK21 ook op de lange termijn een belangrijke plek kan behouden en zodat een bijdrage wordt geleverd aan de sociale en economische vitaliteit op het platteland, inclusief cultuurhistorie, het behoud of de versterking van de regionale identiteit, educatie, recreatie, zorg, innovatie etc. Dit perspectief biedt individuele bedrijven de mogelijkheid te transformeren en te verbreden naar toekomstbestendige vormen van landbouw, zoals: • kringlooplandbouw met een versterkte relatie tussen de landbouw en de natuur; • verbrede (stads)landbouw die een bijdrage levert aan de voedselopgave in de stedelijke context en die gebruik maakt van duurzame productiemethoden.

• verbrede landbouw door bijvoorbeeld de verbinding te zoeken met de recreatieve en/of educatieve doelstellingen van PARK21 en de regionale landbouw; In de voortgangsrapportage 2018-2019 hebben we al benoemd dat de agrarische transformatie steeds verder vorm krijgt. Het is een proces dat tijd nodig heeft. Een succesvol voorbeeld van agrarische transformatie is Landgoed Kleine Vennep. Hier vonden de afgelopen jaren steevast een aantal evenementen plaats, waaronder de PARK21 Zomerweken mét pop-up camping en theaterfestival Grazende Zwaan. De Zomerweken die gepland stonden van 27 juni tot en met 5 juli 2020 konden dit jaar niet doorgaan vanwege de corona-uitbraak waardoor er tot 1 september geen evenementen georganiseerd mochten worden. Het theaterfestival kon wel doorgaan: op 12 en 13 september is een succesvolle editie gehouden op landgoed Kleine Vennep. Deze keer was het festival geheel coronaproof georganiseerd. Bezoekers moesten allereerst langs een speciale handenwasstraat. Daarna konden ze, gezeten op familiezeiltjes op 1,5 meter afstand van elkaar, van het theater genieten. Met veel verschillende voorstellingen, activiteiten en terrassen verspreid over het landgoed kon iedereen de ruimte opzoeken. Kinderen konden genieten van theater, acrobatiek, een circus, een speurtocht en workshops.

Nieuw dit jaar was het landgoedtheater voor volwassenen: verschillende theatervoorstellingen die verspreid over het landgoed plaatsvonden. Het was, mede door het mooie weer, een uiterst succesvolle editie. Op YouTube is een filmpje te vinden van het geslaagde festival: https://www.youtube.com/watch?v=EbqpRkrG7Rs

Afbeelding 4 Theaterfestival De Grazende Zwaan (september 2020)

8

Het spreekt voor zich dat we in gesprek zijn en blijven met agrariërs die willen transformeren. Met een aantal eigenaren/ pachters van percelen in PARK21 zijn we in gesprek over ruimtelijke ontwikkelingen in de polderlinten. Deze gesprekken gaan veelal over herontwikkelingen van het erf. De eigenaren denken na over een transformatie van traditioneel agrarisch naar verbrede stadslandbouw.

2.2 Verbeterd Droogmakerij Systeem (VDS) Het Verbeterd Droogmakerij Systeem (VDS) is een klimaatbestendig watersysteem, dat we samen met het Hoogheemraadschap Rijnland en provincie Noord-Holland realiseren. In dit systeem wordt het waterbergende vermogen bereikt door bestaande watergangen te verbreden, sloten toe te voegen en flexibel peilbeheer in te voeren. Het VDS geldt als hard uitgangspunt voor die delen van PARK21, die worden uitgevoerd als parklaag of als parkkamer. Voor die delen, die hun agrarische functie blijven behouden in de polderlaag, wordt de invoering van VDS niet als harde eis gesteld. De agrariërs mogen kiezen of zij wel of niet willen participeren in de verduurzaming van het watersysteem in de polderlaag.

Afbeelding 5 Het Verbeterd Droogmakerij Systeem

In deelgebied 1 is het VDS-systeem aangelegd in de parklaag. Dit is nog niet in bedrijf omdat in de praktijk bleek dat dit tot onnodig rondpompen van water leidt zolang het hele systeem nog niet voldoende omvang heeft. De agrariërs in PARK21 zijn terughoudend ten aanzien van flexibel peilbeheer. In deelgebied Groot Vennep (deelgebied 3) zal de gemeente op circa 18 hectare in eigen beheer het VDS realiseren. De aanleg van het VDS is inclusief het retentiebekken. Dit retentiebekken kan bij teveel regen het overtollige regenwater opvangen. Dat kan later gedoseerd terugvloeien in het systeem. De concretisering en uitwerking in technisch ontwerp hiervan wordt nu opgestart. Het idee is dat dit kavel als pilotproject en voorbeeld kan dienen voor andere agrariërs, om in de praktijk te laten zien hoe het VDS werkt.

9

2.3 Initiatieven en begeleiding Het spreekt voor zich dat we in gesprek zijn en blijven met initiatiefnemers die zich in PARK21 willen vestigen. Deze gesprekken gaan op dit moment veelal over de eerste verkenning van de initiatieven in relatie tot de doelstellingen van het PARK21. Het concretiseren van deze gesprekken is mogelijk als het MER en het bestemmingsplan een stap verder zijn. Leisure Laag Binnen PARK21 bieden we ruimte aan de ontwikkeling van leisurefuncties in de Parklaag middels de zogenoemde parkkamers. De parkkamers hebben een ondergeschikte functie ten opzichte van de Parklaag. De parkkamers gezamenlijk vormen de Leisurelaag. Met parkkamers bieden we ruimte aan duurzame, educatieve, innovatieve en/of recreatieve ondernemers waarbij zij de verbinding met PARK21 aangaan door de Parklaag, en zijn gebruik, te verbreden, vergroten en te versterken. We kijken bij voorzieningen naar een aantoonbare behoefte met voldoende (regionaal) draagvlak qua voorzieningsgebied en waarbij de voorzieningen geen onevenredige overlast veroorzaken op gebied van verkeer, geluid, licht etcetera voor PARK21 en omliggende functies. We streven naar aanvullende functies of versterking van bestaande functies.

Uitvoering bomencompensatie Rijkswaterstaat In 2017 is besloten om, in het kader van de Boswetcompensatie, een overeenkomst met Rijkswaterstaat (RWS) aan te gaan over elf hectare bomencompensatie voor door RWS gekapte bomen ten behoeve van de realisatie van het rijkswegenproject A1/A6. In de overeenkomst is vastgelegd dat gemeente Haarlemmermeer bereid is om voor RWS en voor rekening van RWS de compensatie van bomen en beplanting op een oppervlakte van elf hectare in PARK21 te realiseren, beheren en onderhouden. In juli 2019 heeft de gemeenteraad besloten om agrariërs/ grondeigenaren in PARK21 subsidie te verlenen voor het aanbrengen van erfbeplanting indien dit leidt tot kwaliteitsverbetering van de polderlinten in PARK21. Oorspronkelijk stonden rondom de agrarische erven stevige (wind)singels. In de loop van de tijd is een groot deel van deze singels verdwenen. Daardoor staan onder meer de ruimtelijke kwaliteit en de biodiversiteit van het buitengebied onder druk. Dit willen we voor PARK21 aanzienlijk verbeteren door ook agrariërs en andere eigenaren (in PARK21) een deel van de bomencompensatie voor RWS te laten invullen in de vorm van erfbeplanting. Inmiddels hebben we afgelopen voorjaar aan de buitenzijde van Groot Vennep meer dan 300 wilgen, populieren en heesters geplant met een graswandelpad en een bloemenstrook. In totaal is er 1,7 hectare nieuw groen bijgekomen.

De bomen en heesters vormen een windsingel van 14 meter breed. Vanaf de Noordelijke Randweg is deze goed te zien.

10

Afbeelding 6 De aangeplante bomen en heesters bij Groot Vennep

Om meer agrariërs/grondeigenaren in PARK21 in de gelegenheid te stellen van de subsidieregeling gebruik te maken, is in oktober 2020 de aanvraagperiode met een jaar verlengd tot en met 30 september 2021 en de formele instandhoudingsduur van de erfbeplanting verkort van vijftig naar twintig jaar. Wij hopen dit jaar nog meer aanvragen te kunnen honoreren. Compensatiebos Voor de coronacrisis zijn er vanuit de luchthaven- en reiswereld verschillende initiatieven bij ons binnen gekomen die compensatiebossen wilden aanleggen. Door het uitbreken van de coronacrisis en de daarmee gepaard gaande crisis in de luchthaven- en reiswereld heeft verdere uitwerking nog niet plaatsgevonden. De gesprekken met de initiatiefnemers worden voortgezet. Inmiddels bekijken we de mogelijkheid om toch kleinschalig te starten met bomencompensatie. Dit zal, samen met de partijen, in voorzichtig tempo ontwikkeld worden. Geboortebos In de voortgangsrapportage 2018-2019 gaven we aan dat er, na afronding van het bestemmingsplan, de komende tien jaar in gebiedsontwikkeling Groot Vennep 50 bomen per jaar geplant kunnen worden om op symbolische wijze tot uitdrukking te brengen dat elk kind moet kunnen opgroeien in een groene, gezonde wereld. In het ontwerp van Groot Vennep streven we nog steeds naar de inpassing van een geboortebos.

GreenNest In de vorige voortgangsrapportage hebben we al gemeld dat dat we in gesprek waren met GreenNest. Dit initiatief is een broedplek voor groene innovaties. Het is een plek waar iedereen, van wetenschapper tot tuinders en boeren en bezoekers van jong tot oud, elkaar kan ontmoeten en waar wederzijdse inspiratie en kruisbestuiving kan plaatsvinden. We blijven in gesprek over de verdere uitwerking van de plannen die uiteindelijk kunnen uitmonden in een grondreserveringsovereenkomst. De beoogde plek hiervoor is in deelgebied 3 (deellocatie Groot Vennep, westzijde).

11

Afbeelding 7 Impressie GreenNest

Haarlemmermeer Hawks Rugbyclub Haarlemmermeer Hawks kon, naar aanleiding van de nieuwbouwontwikkeling Victoriapark West, geen gebruik meer maken van hun veld op sportpark De Deugd. PARK21 bood uitkomst, zodat de enthousiaste leden van de rugbyclub van een tijdelijk onderkomen verzekerd zijn. Op 11 september 2020 is de nieuwe locatie aan het Kleilandpad formeel geopend. Het nieuwe clubhuis is nog niet helemaal af, maar heeft wel kleedkamers en een bar. Bij de Hawks rugbyen inmiddels zeven teams van jong tot oud en er is een beginnend damesteam.

Afbeelding 8 Opening nieuwe locatie Haarlemmermeer Hawks (september 2020)

Klimpark21 In 2017 was Klimpark21 de eerste recreatieondernemer die in PARK21 haar deuren opende. Net als veel andere ondernemers heeft de coronacrisis Klimpark21 hard getroffen. Toch proberen ze, met inachtneming van de corona maatregelen, open te blijven. Zo moeten mensen die willen komen klimmen nu reserveren en moeten volwassenen zich aan de anderhalve meter-maatregel houden. Er is eenrichtingsverkeer ingevoerd bij binnenkomst en voordat mensen gaan klimmen, moeten ze hun handen ontsmetten. Na het klimmen worden alle materialen ontsmet. Door de coronacrisis moesten veel basisscholen geplande schoolreisjes afzeggen en op zoek naar alternatieven. In de weken tot de zomervakantie hebben acht Haarlemmermeerse basisscholen hun weg naar het klimpark gevonden en konden de leerlingen zich uitleven in activiteiten als klimmen, boogschieten en het nemen van een hindernisbaan.

12

Afbeelding 9 Klimpark21 (december 2020)

Overige initiatieven Momenteel begeleiden wij nog enkele andere concrete initiatieven, die zich mogelijk willen vestigen op gronden van de gemeente binnen PARK21. Bijvoorbeeld het MuseumPark21, een samenwerkingsverband van tal van verenigingen en stichtingen met betrekking tot het mobiele erfgoed, het Nederlands Transportmuseum, initiatieven voor een wellness en een kleinschalige vergaderlocatie. Het spreekt voor zich dat we in gesprek zijn en blijven met initiatiefnemers die zich in PARK21 willen vestigen. Deze gesprekken gaan op dit moment veelal over de eerste verkenning van de initiatieven in relatie tot de doelstellingen van het PARK21. Het concretiseren van deze gesprekken is mogelijk als het MER en het bestemmingsplan een stap verder zijn.

13

2.4 Milieueffectrapport (MER) en bestemmingsplan In PARK21 vindt ontwikkeling per kavel plaats. Huidige en toekomstige eigenaren binnen het gebied kunnen hun eigen kavel gaan ontwikkelen binnen de kaders van PARK21. Een organische gebiedsontwikkeling op basis van uitnodigingsplanologie zoals deze, vraagt om een nieuw type bestemmingsplan (bestemmingsplan met verbrede reikwijdte) met flexibel kostenverhaal en een MER. Voor het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte en het MER is in 2016 een experimentaanvraag gedaan in kader van de Crisis- en herstelwet (Chw), waarmee al wordt voorgesorteerd op de nieuwe Omgevingswet. In 2016 is gestart met de voorbereiding voor een integraal MER voor PARK21 door middel van de Nota reikwijdte en detailniveau milieueffectrapport PARK21 (NRD), die op 7 september 2017 definitief is vastgesteld door de raad (2017.0031976). De m.e.r.-procedure wordt ingezet om het milieubelang volwaardig te laten meewegen bij het vaststellen van het bestemmingsplan. Dit bestemmingsplan maakt het Masterplan, de vastgestelde ruimtelijke kaders en de Herijking Ontwikkelstrategie PARK21 planologisch mogelijk. Omdat het hier gaat om een experimenteel MER werken wij nauw samen met een adviseur van de Commissie m.e.r. Haarlemmermeer is een dynamische gemeente met vele vraagstukken en opgaven die in samenhang gerealiseerd worden.

Wonen, verkeer en recreëren moeten hand in hand oplopen, zonder elkaar daarbij te belemmeren. Het is een tijdrovende opgave gebleken om in het bestaande verkeersnetwerk toekomstige woningbouwopgave én PARK21 gezamenlijk in te passen tot 2030 en tussen 2030 en 2040. Uit de in 2020 uitgevoerde verkeersonderzoeken is gebleken dat tot 2030, met een aantal autonome, kleinschalige verkeersnetwerkaanpassingen, voldoende verkeersruimte voor de start van PARK21 ontstaat, naast de beoogde woningbouw en bedrijventerreinenontwikkelingen. Na 2030 is een structurele uitbreiding van de infrastructuur noodzakelijk om de toename van verkeer in de toekomst te kunnen faciliteren (2020.05822). De haalbaarheidsstudie op het gebied van verkeersontsluiting in het kader van het MER PARK21 heeft ook inzichtelijk gemaakt dat een grootschalige leisure ontwikkeling niet mogelijk is, zonder zeer omvangrijke infrastructurele investeringen buiten en in PARK21 (2020.0000828). Voor het MER betekent dit dat we twee scenario’s nader onderzoeken; het minimum scenario, uitgaande van de prioritaire structuur zoals in de herijkingsstrategie van 2016 aangegeven en het maximum scenario, uitgaande van de gehele ontwikkeling van PARK21 met een afgeschaalde versie van de leisure. Met deze scenario’s en hun verkeersonderbouwing hebben we een knelpunt voor de (door)start van het MER en bestemmingsplan weggenomen.

Ten opzichte van de Nota reikwijdte detailniveau (2017.0031976) is dit een aanscherping van de te onderzoeken scenario’s. Voor het MER onderzoeken we, zoals gezegd, twee scenario’s; het minimum scenario en het maximum scenario. Ten behoeve van het onderzoeken van milieueffecten in het kader van het MER is het noodzakelijk gebleken om de doelstellingen voor PARK21 verder uit te werken. Hoofddoelstelling is de aanleg van minimaal 179 hectare groen- blauwe structuur met een groeiambitie naar 360 hectare. Nevendoelstellingen zijn de duurzame transitie van de landbouwsector passend binnen het landschap van PARK21 en het doorgroeien van PARK21 door het bieden van ruimte voor duurzame, educatieve, innovatieve of recreatieve ondernemers met een lokaal, regionaal en nationaal karakter. Doel van de verdere uitwerking is het verkrijgen van heldere uitgangspunten, die samen met het masterplan en de herijking uitvoeringstrategie een gedegen basis vormen voor de milieuonderzoeken. De doelstellingen geven richting aan een realistisch programma van functies per laag, passend bij PARK21 en de context waarin PARK21 gelegen is op bijvoorbeeld gebied van verkeer en andere milieuaspecten. In de notitie ‘PARK21: ambitie en doelstellingen’ (als bijlage 2 toegevoegd aan het raadsvoorstel) zijn de uitgewerkte doelstellingen nader uitgeschreven.

14

2.5 Grondstromen In PARK21 wordt een parklaag aangelegd die zorgt voor samenhang. Het is een openbaar toegankelijke groenstructuur. Hoogteverschillen zijn een belangrijk kwalitatief uitgangspunt voor PARK21, zowel in ruimtelijk/kwalitatieve beleving (meanderend landschap) als in sportief gebruik (joggen, skaten, fietsen). Voor dit recreatief en ecologisch gewenst reliëfrijk profiel, dat tevens mogelijk maakt dat de nieuwe beplantingen op de juiste hoogte in relatie tot VDS worden aangebracht, is grondophoging noodzakelijk. De gemeente Haarlemmermeer heeft in 2018 gebiedsspecifiek grondbeleid vastgesteld voor PARK21. Grond met de kwaliteit industrie mag, onder voorwaarden voor de wijze van toepassing, worden hergebruikt in PARK21 op basis van dit gebiedsspecifiek grondbeleid. Industriegrond is licht vervuilde grond, maar bevat geen bodemvreemde materialen die door water uitspoelbaar zijn en daardoor in het grondwater of oppervlaktewater kunnen komen. De industriegrond mag slechts in de kern van aardlichamen worden toegepast en deze moet worden afgedekt met een laag van tenminste 50 centimeter grond van kwaliteit Achtergrondwaarde (AW-kwaliteit: schoonste grond volgens de Wet bodembescherming). De eisen voor het toepassen van grond zijn gelijk aan die van een zogenaamde Grootschalige Bodemtoepassing (GBT), maar mag in tegenstelling tot GBT niet uit geheel Nederland komen.

Met de Nota Bodembeheer is het beheergebied van Haarlemmermeer uitgebreid. In PARK21 is voorheen gekozen om de parklaag met grond met waarde ‘klasse industrie’ aan te leggen. Deze laag moet vervolgens afgedekt worden met een laag van 50 centimeter grond van AW-kwaliteit. Binnen PARK21 kijken we naar de hoogte accenten in de parklaag. We onderzoeken de opties om PARK21 te realiseren met grondstromen uit bijvoorbeeld grond die vrijkomt bij woningbouwprojecten binnen onze gemeente. Daarmee wordt de minimale en gemiddelde hoogte uit het masterplan losgelaten en volgen we de grondstromen. Hetgeen in het Masterplan beschreven staat en alternatieve opties worden onderzocht en uitgewerkt binnen de onderzoeksfase voor het MER.

15

2.6 Grondverwerving Algemene grondverwervingsstrategie Insteek van PARK21 is dat delen van het park door toepassing van uitnodigingsplanologie worden ontwikkeld. Dit betekent dat het niet per se nodig is dat alle gronden in de park- en leisurelaag ook daadwerkelijk in handen van de gemeente zijn om, passend binnen de visie van PARK21, tot ontwikkeling te komen. Uitgangspunt is dat ook andere (private) partijen in staat zijn om zelf deelgebieden voor eigen rekening en risico, in samenwerking met andere partijen en de gemeente, te ontwikkelen. Het verkrijgen van grondposities is een van de manieren om te komen tot ontwikkeling van PARK21. Verwervingen in PARK21 vinden plaats conform het gemeentelijk strategische grondbeleid. Gemeentebrede kavelruil In eerdere voortgangsrapportages is gemeld dat LTO Haarlemmermeer tijdens de behandeling van de Herijking Ontwikkelstrategie PARK21 in de raad heeft gepleit, ook met het oog op de agrariërs in PARK21, voor een Haarlemmermeer brede kavelruil. Tot op heden zijn er geen ruilingen tot stand gekomen. Wij als gemeente blijven bereid om voorstellen met betrekking tot het ruilen van grond te bespreken.

2.7 Duurzaamheid We zien dat de (private) initiatiefnemers in deelgebied 1, op een goede manier de duurzaamheidsambities vertalen in hun bedrijfsvoering. Klimpark21 en Electric Motorcross Park zijn niet aangesloten op het gas-, water, riolering of elektriciteitsnet en zijn dus zelfvoorzienend. Momenteel onderzoeken we welke duurzaamheidsambities als concrete voorwaarden in de planregels van het bestemmingsplan kunnen worden meegenomen.

2.8 Gebruik en beheer Bezoek en gebruik Er wordt frequent gebruik gemaakt van de wandel-, fiets- en sportmogelijkheden in PARK21. Vanwege de coronacrisis was het in 2020 nauwelijks mogelijk om evenementen te organiseren. Het theaterfestival De Grazende Zwaan kon gelukkig wel doorgaan: op 12 en 13 september is een succesvolle, corona-proof editie gehouden op landgoed Kleine Vennep. Huidige staat van het beheer Zoals 26 april 2018 is toegezegd aan de raad is de groei van de beplanting in deelgebied 1 van PARK21 nauwkeurig gemonitord en onderzocht. Hieruit is gebleken dat, vier groeiseizoenen na het planten van de bomen en de struiken, de beplanting in deelgebied 1 zich niet naar verwachting heeft ontwikkeld. De harde wind en sterk verdichte bodemstructuur hebben ervoor gezorgd dat veel bomen en beplantingen zijn dood gegaan of dat de vitaliteit sterk achterblijft. Vorig najaar is op een locatie de grond bewerkt, wat een positief effect heeft gehad op de vitaliteit van de lindes. De voorbereidingen zijn getroffen om dode en kwalitatief slechte bomen en beplantingen te vervangen. Daarbij wordt het soort beplantingen meer afgestemd op de situatie in PARK21. Vervolgens worden bollen geplant en bloemrijke kruiden ingezaaid die ertoe bijdragen dat er een meer gevarieerd beeld ontstaat en de biodiversiteit verhoogd wordt.

De ervaringen met de beplanting en de grond in deelgebied 1 zijn uitgewerkt in een vernieuwde beplantingsstrategie die zal worden opgenomen in het MER.

16

Organisatie exploitatie en beheer Het al gerealiseerde en voor publiek opengestelde deelgebied 1 wordt door de gemeente beheerd en onderhouden, in combinatie met het beheer van de gemeentelijke recreatiegebieden Toolenburger plas en Haarlemmermeerse Bos. Uitgangspunt voor beheer en exploitatie van het overige deel van PARK21 is dat het beheer een zo beperkt mogelijk beslag legt op de gemeentelijke begroting. Van de in het park te vestigen ondernemingen en exploitanten wordt verantwoordelijkheid verlangd voor de bekostiging en uitvoering van het beheer, die nader uitgewerkt dienen te worden in samenwerkingsafspraken, anterieure overeenkomsten en/of gronduitgifte contracten.

2.9 Bereikbaarheid In het kader van het opstellen van het bestemmingsplan en het MER is dit jaar de verkeersstudie verder verdiept. Gemeente Haarlemmermeer heeft een enorme opgave om de komende 20 jaar diverse ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. Het gaat daarbij onder andere om woningbouw in de gebieden Lisserbroek, Nieuw-Vennep West en de parken (Lincolnpark, Rooseveltpark) bij Hoofddorp, verdichting bij station Hoofddorp en het toevoegen van recreatieve ontwikkelingen zoals PARK21. Deze ontwikkelingen zorgen voor een enorme druk op de bestaande infrastructuur tot 2030 en tussen 2030 en 2040. In de uitgevoerde verkeersstudie zijn de ruimtelijke ontwikkelingen qua bedrijventerreinen en woningbouw tot 2030 en tussen 2030 en 2040 in beeld gebracht met als doel om de verkeersruimte voor PARK21 inzichtelijk te maken. Uit de studie is gebleken dat naast de beoogde woningbouw en bedrijventerreinen ontwikkelingen verkeersruimte is voor de ontwikkeling van PARK21 tot 2030. De verkeersstudie heeft diverse autonome knelpunten aangetoond welke ook als autonoom knelpunt, los van de projecten, aangepast dienen te worden. Na 2030 is een structurele uitbreiding van de infrastructuur noodzakelijk om de toename van verkeer in de toekomst vanuit de woningbouw, bedrijventerreinen en PARK21 op een goede manier te kunnen faciliteren.

Momenteel wordt hier (gemeentebreed) in diverse onderzoeken naar gekeken, waarbij we zoeken naar gefaseerde mogelijke oplossingen en/of maatregelen. Mogelijke groei naar meer bezoekers in PARK21 hangt samen met de flexibiliteit van toekomstige infrastructuur buiten PARK21 en de definitieve positionering van het woningbouw- en bedrijvigheidsprogramma. Anticiperend op de toekomstige infrastructuur moet binnen het plangebied flexibiliteit behouden worden.

17

3. Lopende projecten 3.1 Deelgebied 1 Deelgebied 1 is in 2020 afgesloten.

3.2 Flumen en Groot Vennep In april 2020 heeft de raad besloten om de grondexploitaties Flumen en Groot Vennep te openen (2019.0058368). Hierdoor kunnen we, na vaststelling van het MER en bestemmingsplan, zo snel mogelijk verder met de realisering van PARK21. Voor Flumen ligt er een globaal ontwerp. Voor Groot Vennep is een begin gemaakt met het inrichtingsplan voor het gebied. We realiseren op dit kavel een deel van de prioritaire structuur en maken een pilot met het Verbeterd Droogmakerij Systeem (een klimaatbestendig watersysteem waarbij het peil flexibel de seizoenen volgt) samen met partners als het Hoogheemraadschap Rijnland en provincie Noord-Holland. De polder-, leisure- en parklaag krijgen een plaats in Groot Vennep. Kortom, met Groot Vennep concretiseren we PARK21 op alle lagen verder.

Afbeelding 10 Flumen (links) en Groot Vennep(rechts)

3.3 Parklanden In 2016 is de samenwerkingsovereenkomst voor Parklanden ondertekend voor de ontwikkeling, het beheer en de exploitatie van 60 hectare grond aan de oostkant van de Rijnlanderweg. De samenwerkingsovereenkomst biedt de boeren voor de komende tien jaar vastigheid om te investeren in het gebied en activiteiten te ontplooien. Normaal gesproken vinden door het hele jaar heen activiteiten plaats, zoals koeien dansen in de wei, aardappeloogst dag en het Boeren Paasfeest. Helaas is dit in 2020 niet mogelijk geweest door de uitbraak van het coronavirus en de daaraan gerelateerde maatregelen. We hopen dat er in de loop van 2021 weer activiteiten kunnen worden georganiseerd. De ervaring leert dat de agrarische recreatieve transitie die de Parklandboeren in gang hebben gezet, aansluit op een steeds groter groeiend aantal bezoekers dat afkomt op de activiteiten die de coöperatie door het jaar heen organiseert.