RV Ontwerpbegroting 2023 - 2026 en concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 Vervoerregio Amsterdam (2022.0001596)

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouders Steller Collegevergadering

Ontwerpbegroting 2023 - 2026 en concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 Vervoerregio Amsterdam drs. Marja Ruigrok Jolien Prins 12 juli 2022

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

2022.0001596 1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. geen zienswijze in te dienen op de Ontwerpbegroting 2023-2026 en het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 van de Vervoerregio Amsterdam. 2. Samenvatting

De Vervoerregio Amsterdam (VRA) stelt jaarlijks een begroting en een uitvoeringsprogramma mobiliteit vast om uitvoering te geven aan de taken die we als gemeente bij de VRA belegd hebben. De Regioraad van de VRA besluit in oktober 2022 over de begroting 2023-2026 (bijlage 2) en het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 (bijlage 3). Voor die tijd worden gemeenten in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 9 september 2022 een zienswijze in te dienen op de Ontwerpbegroting 2022-2026 en het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 20232031. Zoals gemeld in de Kaderbrief 2023 (bijlage 4) zijn diverse ontwikkelingen nog niet in de Ontwerpbegroting 2023-2026 verwerkt. In de loop van de zomer vindt een werksessie plaats met het nieuwe Dagelijks Bestuur. De uitwerking hiervan wordt in een nieuw bestuursakkoord verwerkt. Dit nieuwe akkoord wordt op haar beurt vertaald naar de definitieve begroting. Zowel de Ontwerpbegroting 2023-2026 en het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 20232031 van de Vervoerregio sluiten aan bij de projecten die we in Haarlemmermeer het komende jaar willen uitvoeren. Het uitvoeringsprogramma staat niet tot 2030 vast. Er is ieder jaar opnieuw, en ook tussentijds, gelegenheid om projecten aan te dragen.

Wij kunnen ons vinden in de documenten en stellen de raad voor om geen zienswijze in te dienen op de Ontwerpbegroting 2023-2026 en het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 van de VRA en dit uiterlijk 9 september 2021 aan de VRA kenbaar te maken via bijgevoegde reactiebrief (bijlage 5).

Ontwerpbegroting 2023 - 2026 en concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031

pagina 2

Vervoerregio Amsterdam

3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?

Wij werken op het gebied van mobiliteit, verkeer en vervoer samen met de Vervoerregio Amsterdam (VRA). Deze samenwerking is op basis van een Gemeenschappelijke Regeling Vervoerregio Amsterdam en wordt gefinancierd met middelen vanuit de Brede Doel Uitkering (BDU) van het Rijk. Voor dat geld heeft de VRA als taak om de belangen te behartigen die verband houden met de verkeers- en vervoerstaak op de gemeentegrond van de vijftien deelnemende gemeenten. Op 16 juni 2022 heeft het Dagelijks Bestuur van de VRA de Ontwerpbegroting 2023-2026 en het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 goedgekeurd en vrijgegeven voor inspraak. Vlak voor het zomerreces hebben wij de Ontwerpbegroting en het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit van de VRA ontvangen. De gemeente moet een eventuele zienswijze uiterlijk 9 september 2022 aan de VRA kenbaar maken. De Ontwerpbegroting 2023-2026 geeft een inhoudelijke uitwerking van de activiteiten van de VRA en programmering voor 2023. In het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 zijn de projecten en activiteiten opgenomen waarmee de Vervoerregio de komende jaren uitvoering aan haar ambities wil geven. Op grond van artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) stelt de VRA de gemeenteraad in staat een zienswijze over de Ontwerpbegroting 2023-2031 en het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 naar voren te brengen.

De zienswijzen worden door de VRA voorzien van een reactie en deze worden gebundeld in een Reactienota. Alle ingezonden zienswijzen van de deelnemende gemeenten, de Reactienota en een Nota van Wijzigingen worden geagendeerd voor de Regioraad van de VRA op 25 oktober 2022. In deze Regioraad worden de begroting 2023-2026 en het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 ter vaststelling aangeboden. Zeven leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer en de portefeuillehouder hebben zitting in de Regioraad van de VRA. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen?

Wat staat er in het Uitvoeringsprogramma 2022-2030? De VRA heeft een Ontwerpbegroting 2023 opgesteld in samenhang met het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031. In de begroting zijn de beschikbare budgetten opgenomen en het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit geeft een meerjarig beeld van de ambities die daarvoor uitgevoerd kan worden. In het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit staat alle beoogde investeringen in mobiliteit voor fiets, openbaar vervoer, weg en verkeersveiligheid. Het Uitvoeringsprogramma is het document waarin de VRA aangeeft hoe ze uitvoering willen geven aan het Beleidskader Mobiliteit. Het is de optelsom van projecten die een bijdrage leveren aan de vijf strategische opgaven die we aan de VRA opgelegd hebben: Van modaliteit naar mobiliteit Naar een C02-neutraal mobiliteitssysteem Veilig en prettig van deur tot deur Mobiliteit en omgeving passen bij elkaar Nabijheid van dagelijkse activiteiten Voor Haarlemmermeer is een aantal belangrijke projecten, studies en campagnes opgenomen in de begroting en uitvoeringsprogramma. Dit geldt voor onder andere hoogwaardig openbaar vervoer verbindingen, verkenning naar de aanleg van de verlenging van de Noord/Zuidlijn, de vervanging van de Cruquiusbrug en Sloterbrug, de Nieuwe Bennebroekerweg, snelfietsroutes en tal van andere verbindingen. Daarnaast staan er ook bijdragen gereserveerd voor gezamenlijke

Ontwerpbegroting 2023 - 2026 en concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031

pagina 3

Vervoerregio Amsterdam

studies, zoals een uitgangspuntenstudie (Mobiliteitsprogramma's van Eisen) voor de ontwikkelgebieden Nieuw-Vennep West en Cruquius-Zwaanshoek en de Adaptieve Agenda Netwerkstudie. En voor campagnes, zoals campagnes voor verkeersveiligheid, werkgeversaanpak en het voor iedereen toegankelijk maken van het openbaar vervoer. Wat is er veranderd? Een globaal overzicht staat op pagina 18 van het Concept-Uitvoeringsprogramma en een compleet overzicht in de tabellen vanaf pagina 19. Nieuw in de Investeringsagenda zijn bijvoorbeeld de Nieuwe Kerkertocht en een aansluiting op de N207 en capaciteitsmanagement op Schiphol voor OV busvervoer bij halte Plaza. Nieuw Dagelijks Bestuur VRA Op 5 juli 2022 heeft de Regioraad van de VRA een nieuw Dagelijks Bestuur gekozen na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022. De Regioraad heeft unaniem besloten om de portefeuillehouder Verkeer en vervoer van de gemeente Haarlemmermeer te kiezen voor het Dagelijks Bestuur van de VRA. Zoals gemeld in de Kaderbrief 2023 (bijlage 4) zijn diverse ontwikkelingen nog niet verwerkt in de Ontwerpbegroting 2023-2026 verwerkt. In de loop van de zomer vindt een retraite plaats met het nieuwe Dagelijks Bestuur. De uitwerking hiervan zal landen in een nieuw bestuursakkoord. Dit nieuwe akkoord wordt op haar beurt vertaald naar de definitieve begroting.

Geen zienswijze Gezien de inhoud van beide documenten stellen wij de raad voor om geen zienswijze in te dienen op de Ontwerpbegroting 2023-2026 en het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 van de VRA. En om dit uiterlijk 9 september 2022 kenbaar te maken aan de VRA via bijgevoegde reactiebrief (bijlage 5). 3.3 Wat mag het kosten?

Aan de uitvoering van deze nota zijn, naast de beschikbare ambtelijke capaciteit, geen kosten verbonden. Wat zijn de financiële risico's?

Onze gemeente loopt geen vermeldenswaardige financiële risico's bij de uitvoering van dit voorstel. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?

De inliggende gemeenten worden door de VRA in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen op de Ontwerpbegroting 2022 en het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 die door de VRA is opgesteld. De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het al dan niet indienen van een zienswijze. Binnen het college is de portefeuillehouder Verkeer en Vervoer het eerste aanspreekpunt. Binnen de VRA is de Regioraad verantwoordelijk voor het vaststellen van de kaders voor de VRA. Een afvaardiging van de gemeenteraad en de portefeuillehouder Verkeer en Vervoer van de gemeente Haarlemmermeer hebben zitting in de Regioraad. Vaststelling van de begroting en Uitvoeringsprogramma van de VRA zijn twee van die kaders. De Regioraad van de VRA is dus verantwoordelijk voor het vaststellen van de Begroting en het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Het Dagelijks Bestuur van de VRA is verantwoordelijk voor het opstellen van de begroting en het uitvoeringsprogramma en is verantwoordelijk voor het uitvoeren van het door de Regioraad vastgestelde beleid, zoals het Beleidskader Mobiliteit (2017).

Ontwerpbegroting 2023 - 2026 en concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031

pagina 4

Vervoerregio Amsterdam

3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar?

De Ontwerpbegroting 2023-2026 en het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 geven invulling aan het door de Regioraad vastgesteld beleid, zoals het Beleidskader Mobiliteit (2017). Op 8 juli 2021 heeft het DB van de VRA de Netwerkstudie Haarlemmermeer vastgesteld. Wij hebben de Netwerkstudie op 29 juni 2021 vastgesteld (2021.0001681). Daarmee is er beleidsafstemming over het nut en noodzaak van oplossingen voor de komende Uitvoeringsprogramma's van de VRA. Afgelopen maanden is er samen met de provincie Noord-Holland en de VRA gewerkt aan een eerste Adaptieve Agenda Netwerkstudie Mobiliteit Haarlemmermeer. Hierin zijn alle oplossingsrichtingen uit de Netwerkstudie samen met de VRA en provincie Noord-Holland geprioriteerd en voor zover mogelijk geprogrammeerd. Deze eerste versie van de Adaptieve Agenda is nog niet vastgesteld en zal na het zomerreces aangeboden worden aan ons, het Dagelijks Bestuur van de VRA en de Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland ter vaststelling. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd?

De VRA rapporteert aan zowel de Regioraad als de individuele gemeenten via de planning en control cyclus. Over de gemeentelijke cofinanciering wordt de gemeenteraad via de Investeringsagenda Mobiliteit en jaarlijks via het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit in de gelegenheid gesteld hierover te besluiten. 3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)?

Het is belangrijk om over regionale projecten voortijdig afstemming te hebben met de regio, waaronder de VRA. 4. Ondertekening

Burgemeester en' de secretaris

van de gemeente Haarlemmermeer, de burgen/eester.

I diuurmans-Wijdeven

Bijlage 1: Aanbiedingsbrief van de Vervoérregio Bijlage 2: Concept uitvoeringsprogramma Mobilitc i 2023-2031 Vervoerregio Amsterdam Bijlage 3: Ontwerp begroting 2023-2026 Vervoerr ■iio Amsterdam Bijlage 4: Kaderbrief 2023 Bijlage 5: Reactiebrief aan de Vervoerregio om geeri zienswijze in te dienen

Postbus 626 1000 AP Amsterdam Jodenbreestraat 25

3 1011 NH Amsterdam Gemeenteraden en Colleges van B&W van de gemeenten van de Vervoerregio Amsterdam

T 020 527 37 00 E info@vervoerregio.nl W www.vervoerregio.nl KvK: 34374879000 IBAN: NL46BNGH0285168274 BIC: BNGHNL2G

Datum

16 juni 2022

Onderwerp

Uw kenmerk Ons kenmerk

Inlichtingen

2022/16736/BDS L. Haverkamp l.haverkamp@vervoerregio.nl

Bijlagen

Ontwerpbegroting 2023 - 2026 en concept Uitvoeringsprogamma Mobiliteit 1. Ontwerpbegroting 2023-2026 2.Concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit

Geachte heer/mevrouw, Geachte leden van de gemeenteraad, geacht college, Het Dagelijks Bestuur van de Vervoerregio Amsterdam heeft op 16 juni 2022 de ontwerpbegroting 20232025 en het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2031 goedgekeurd. De Ontwerpbegroting 2023-2026 geeft een inhoudelijke uitwerking van onze activiteiten en programmering voor 2023 met een meerjarendoorkijk naar de begrotingen 2024 tot en met 2026. Het UItvoeringsprogramma Mobiliteit geeft, na uitgebreide consultatie bij gemeenten, inzicht in de projecten en activiteiten waarmee de Vervoerregio in de komende jaren uitvoering aan haar ambities wil geven. Graag bieden wij u beide producten aan en stellen u, op grond van artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr), in staat een zienswijze over beide bestuursdocumenten naar voren te brengen. We stellen het op prijs een eventuele zienswijze uiterlijk 9 september 2022 per mail (bestuurszaken@vervoerregio.nl) van u te ontvangen. Zoals reeds aangegeven in de kaderbrief zijn diverse ontwikkelingen nog niet (financieel) vertaald in deze ontwerpbegroting. Samen met het nieuwe dagelijkse bestuur vindt in de loop van de zomer een retraite plaats waarbij de uitwerking zal landen in het nieuwe bestuursakkoord. Dit nieuwe bestuursakkoord wordt op haar beurt vertaald naar de definitieve begroting.

Ons kenmerk

2022/16736/BDS

Pagina

2 van 2

De Vervoerregio hecht aan een goede afstemming met de gemeenten, dus zullen de gemeenten tijdig worden geïnformeerd over voorgestelde wijzigingen in de begroting, hetzij wijzigingen die in de defintief vast te stellen Begroting 2023-2026 worden opgenomen, dan wel wijzigingen die na vaststelling van de formele begroting tot stand komen in een begrotingswijziging. In alle gevallen worden de reacties van de gemeenten bij de behandeling in de regioraad meegenomen in een reactienota. De ingezonden zienswijzen van de deelnemende gemeenten en de Reactienota worden geagendeerd voor de regioraad van 25 oktober 2022. In deze raad worden de Begroting 2023-2026 en het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit ter vaststelling aangeboden. Hoogachtend, Drs. M. Ruigrok Lid Dagelijks Bestuur

Dit document is digitaal ondertekend en bevat daarom geen zichtbare handtekening. Zie akte van ondertekening.

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (concept) 2023 - 2031

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

Inhoudsopgave

Deel 1. Uitvoeringsprogramma Mobiliteit Leeswijzer

3

1.1. Inleiding: mobiliteitstransitie in een groeiende regio

4

1.2. Beleidsontwikkelingen

6

1.3. Overzicht van activiteiten

12

Deel 2. Programmaoverzicht Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2.1. Toelichting bij de programmaoverzichten

15

2.2. Kaart van de regio met een selectie van belangrijke projecten

16

2.3. Programmaoverzicht: activiteiten en projecten 2023 - 2031

19

Colofon

28

2

Deel 1. Uitvoeringsprogramma Mobiliteit

1

LEESWIJZER In het eerste deel van het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit besteden wij aandacht aan een aantal recente ontwikkelingen die van invloed zijn op ons mobiliteitsbeleid, en daarmee op de activiteiten die we uitvoeren en de investeringen die wij in de komende jaren doen. Die ontwikkelingen gaan snel en hebben grote gevolgen voor de wijze waarop we ons mobiliteitssysteem organiseren. U vindt hier dan ook een overzicht van belangrijke thema’s waar de Vervoerregio aan werkt of nauw betrokken bij is. In het tweede deel van dit uitvoeringsprogramma komen onze activiteiten en projecten aan bod. We presenteren die in samenhang en gerangschikt per gemeente, zodat handig valt terug te vinden bij welke activiteiten en projecten de Vervoerregio binnen uw gemeente betrokken is.

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

1.1. Inleiding: mobiliteitstransitie in een groeiende regio Voor u ligt het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit van de Vervoerregio Amsterdam, het programma waarin al onze voorgenomen mobiliteitsmaatregelen in samenhang staan beschreven. Een programma dat we samen met onze vijftien gemeenten hebben opgesteld, en waarmee we investeren in de toekomst. Het is inmiddels alweer meer dan twee jaar geleden dat Nederland werd geconfronteerd met de COVID-19 pandemie. Die heeft grote gevolgen voor onze mobiliteit, in het bijzonder op het gebruik van het openbaar vervoer. Het aantal ov-reizigers nam enorm af, terwijl de kosten voor de vervoerders op hetzelfde niveau bleven. Intussen kiezen mensen vaker voor alternatieven zoals de fiets en de auto en zien we dat steeds meer thuis wordt gewerkt en dat goederen meer en meer aan huis worden bezorgd. Het is duidelijk dat onze samenleving nog lang met de gevolgen van de pandemie moet leven en dat ook de impact op de mobiliteit en het openbaar vervoer de komende jaren gevoeld zal worden. Ons doel is het herstel van de kostendekkingsgraad van het ov, zodat we toewerken naar een basis waar vanuit ontwikkeling en groei naar de toekomstige behoefte opnieuw mogelijk is. We willen het ov-netwerk vooruitlopend op de reizigersvraag opbouwen, en wel zodanig dat het aanbod past bij de toekomstige vraag en ontwikkeling.

Daar zetten we slimme investeringen naast, die het openbaar vervoer beter laten functioneren, schoner maken en zorgen voor meer comfort. En we zorgen dat alternatieven zoals het fietsverkeer verder gestimuleerd worden met gerichte investeringen. De Vervoerregio neemt de regie om samen met gemeenten en vervoerders zorgvuldig af te wegen, zodat maatregelen een maximale bijdrage leveren aan de transitie naar een passend vervoeraanbod. Een structureel hogere BDU-bijdrage is daarbij volgens ons hard nodig, en we blijven ons daar sterk voor maken bij het rijk.

De Vervoerregio Amsterdam leidt de mobiliteitsopgave in de drukste regio van ons land. Met veertien gemeenten zorgen we er samen voor dat zoveel mogelijk mensen op hun manier comfortabel, snel, inclusief en duurzaam kunnen reizen en dat de grote woningbouwambities mogelijk worden. Als opdrachtgever, beleidsmaker en adviseur lopen we voorop in nieuwe ontwikkelingen voor hoogwaardige mobiliteit. Zo dragen we bij aan een bereikbare en vitale regio, nu en in de toekomst.

Nergens in Nederland is de druk op de woningmarkt zo hoog als in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Daarom moeten er in korte tijd veel nieuwe woningen worden gebouwd. De totale behoefte in de MRA is 250.000 woningen tot 2040, waarvan

4

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

175.000 al moet worden gebouwd voor 2030. Om dit mogelijk te maken, is een aanzienlijke bereikbaarheidsinvestering nodig van alle MRA-partners. Actueel zijn ook dat projectenkosten duurder worden en de prijzen van grondstoffen en energie stijgen, mede als gevolg van de situatie in Oekraïne. Het betekent ook dat we in de volle breedte van onze begroting naar ruimte moeten zoeken; van investeringen in busbanen en fietsroutes tot de aanschaf van nieuw metromaterieel, van de vervangingsbudgetten tot de exploitatiegelden. Door nu al onze activiteiten, projecten en maatregelen in samenhang te presenteren, maken we die volle breedte goed inzichtelijk. Dat doen we met dit brede Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Scherpere keuzes Het herstel van het openbaar vervoer en de transitie naar de mobiliteit van de toekomst zal niet van vandaag op morgen geregeld zijn. Het tempo van herstel is afhankelijk van of, wanneer en welke groepen reizigers terugkomen. Thuiswerken, de mate van het mijden van de spits en herstel van het toerisme hebben hier invloed op. Om onze regio bereikbaar te houden, zoeken we intussen naar een aantal elkaar aanvullende oplossingen. Verminderen van het aanbod is mogelijk en noodzakelijk, maar kan alleen op een manier die groei van ov-gebruik straks opnieuw mogelijk maakt. Want onze regio groeit intussen door en de woningbouwopgaven zijn onverminderd groot.

Het vraagt om scherpere keuzes dan tot nu toe noodzakelijk waren. Met het investeren in duurzaam busvervoer, spitsmijden en doorstromingsmaatregelen kunnen we een aantal problemen aanpakken; we bestrijden daarmee de congestieproblemen tijdens de spits, kunnen deelmobiliteit een impuls geven en reduceren het aantal bussen dat nu nog vervuilend rondrijdt. Door het positieve advies over de eerste ronde investeringen van het Nationaal Groeifonds komt de doortrekking van de NoordZuidlijn een flinke stap dichterbij. En met hulp van de rijksbijdrage uit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid versnellen we intussen de investeringen in fiets en verkeersveiligheid. Zo zorgen we voor een duurzame bereikbaarheid en tegelijk ook voor mogelijkheden om kostenbesparingen voor vervoerders te realiseren en risico’s weg te nemen. In dit uitvoeringsprogramma staat hoe we dat gaan doen.

5

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

1.2. Beleidsontwikkelingen In het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit staan diverse maatregelen en projecten die bijdragen aan de beleidsdoelen van de Vervoerregio. Die doelen staan in ons Beleidskader. Vanuit actuele ontwikkelingen en nieuwe opgaven werken we dit beleid waar nodig verder uit, zoals we recent bijvoorbeeld deden met onderwerpen als spitsmijden, autodelen of het strategisch plan verkeersveiligheid. We zetten een aantal belangrijke beleidsontwikkelingen hieronder op een rijtje met een korte toelichting. Deze ontwikkelingen zorgen op hun beurt weer voor nieuwe maatregelen en projecten, en die vindt u terug in de maatregeltabel achterin dit Uitvoeringsprogramma. Uitvoeringsprogramma van het Beleidskader Mobiliteit De mobiliteitsontwikkelingen in onze groeiende regio vragen om scherpe keuzes en strakke programmering van maatregelen die het best passen bij onze beleidsdoelen. De uitkomsten van die afwegingen dalen neer in het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit: dit programma is daarmee de uitwerking van het Beleidskader Mobiliteit van de Vervoerregio Amsterdam. We tonen hierin de optelsom van alle lopende projecten, activiteiten en de toekomstige ambities die we als Vervoerregio hebben. Dit doen we om te laten zien waar de Vervoerregio in investeert, wanneer dat gebeurt en wat dat oplevert.

We zorgen daarbij voor samenhang in de gebieden, tussen de verschillende betrokken partijen en tussen al hun inspanningen en de diverse programma’s. In 2020 leidde dat tot een programma met een realisatie van 138 miljoen euro en circa 100 opgeleverde projecten. De uitvoering van alle maatregelen en projecten uit dit Uitvoeringsprogramma Mobiliteit doen we in samenwerking met de inliggende gemeenten en alle partners zoals het ministerie van IenW, de provincie Noord-Holland, Rijkswaterstaat, de waterschappen, Schiphol en de Port of Amsterdam, ProRail en alle vervoerders.

Schaalsprongprojecten, woningbouwopgave en mobiliteitsplannen Met het voorstel Schaalsprong Regionaal OV-systeem MRA investeren de samenwerkende partijen in de Metropoolregio in een aantal cruciale ov-opgaven. Het gaat daarbij om het doortrekken van de NoordZuidlijn naar Schiphol en Hoofddorp en het sluiten van de kleine metroring in Amsterdam. Hierdoor houden we regio economisch vitaal, kunnen nieuwe woningen worden gebouwd en wordt het netwerk van regionaal ov en (inter)nationale spoorverbindingen sterk verbeterd. Met betere internationale treinverbindingen ontstaan ook betere alternatieven voor Europese vluchten over korte afstanden. Vorig jaar werd bekend dat er vanuit het landelijke Groeifonds een bijdrage van €1.5 miljard voor het doortrekken van de NoordZuidlijn wordt gereserveerd. Eerder hadden de regionale partijen – waaronder de Vervoerregio – al bekend gemaakt hier een 6

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

bijdrage voor beschikbaar te maken. In de komende periode werken we de plannen en de onderbouwing verder uit. Daarnaast is nergens in Nederland de druk op de woningmarkt zo hoog als in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Daarom moeten er in korte tijd veel nieuwe woningen worden gebouwd. De totale behoefte in de MRA is 250.000 woningen tot 2040, waarvan 175.000 al moet worden gebouwd voor 2030. De bouw van zoveel woningen heeft een grote impact op de ruimte en de bereikbaarheid in de regio. Een groot gedeelte hiervan wordt ingepast tussen bestaande bebouwing in de (middel)grote steden van de MRA, zoals Hoofddorp, Zaanstad en Purmerend. Met het programma ‘Bereikbare Steden’ wordt in het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid per gebied een aanpak op maat uitgewerkt, waarin wonen, werken, openbare ruimte en bereikbaarheid samenkomen. Deze verdichting binnen de bestaande stedelijke omgeving sluit goed aan bij de ambities van de Vervoerregio op het gebied van nabijheid. Hiermee hopen we dat ook het Rijk in de toekomst zal bijdragen aan de mobiliteitsoplossingen om de woningbouw mogelijk te maken in deze (middel)grote MRA steden.

Voor de komst van nieuwe woningen kijken we ook naar een aantal nieuwe ‘sleutelgebieden’ in onze regio, zoals Haven Stad, het Zeeburgereiland en IJburg in Amsterdam, de Achtersluispolder in Zaanstad, het stationsgebied van Purmerend, transformatie van bedrijventerrein Legmeer in Amstelveen en uitbreidingslocaties in de Haarlemmermeer. Met die toekomstige ontwikkelingen groeit ook het aantal verplaatsingen, en dat zorgt dat we nu al moeten starten met slimme bereikbaarheidsmaatregelen. Dat doen we gebiedsgericht met het opstellen van Mobiliteitsplannen. De Vervoerregio Amsterdam is hierbij vanaf de start betrokken en zorgt dat nieuwe mobiliteitsprojecten hun plek in ons uitvoeringsprogramma krijgen. Naast deze gebiedsgerichte mobiliteitsplannen is het belangrijk dat de optelsom ervan ook past bij de gewenste mobiliteitsontwikkeling op (boven)regionaal niveau. Concessies openbaar vervoer Bij onze openbaar vervoerconcessies is de onzekerheid over de mobiliteitsontwikkeling nu het grootst. De Vervoerregio is trots op de verantwoordelijkheid die is genomen door onze vervoerders om tijdens de coronacrisis door te rijden, zodat reizigers met een vitaal beroep naar hun werk konden gaan. Samen met het Rijk en de vervoerders is het ons gelukt het openbaar vervoerssysteem in stand te houden, ondanks dat we de opbrengsten grotendeels missen vanwege de flinke reizigersdaling.

Nu alle maatregelen weer zijn ingetrokken is het gebruik van het openbaar vervoer nog niet op het niveau van voor Corona. Het is ook nog niet duidelijk hoe dit zich verder zal ontwikkelen. Samen met het Rijk werkt de Vervoerregio aan slim omgaan met de nieuwe situatie en de onzekerheden. Tegelijk maken we voor de concessies Amsterdam 7

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

en Amstelland-Meerlanden afspraken met de vervoerbedrijven om het aanbod meer in overeenstemming te brengen met de verwachte vraag. Tegen deze achtergrond loopt op dit moment de concessieverlening van de samengevoegde concessie ZaanstreekWaterland, waarvoor inschrijvingen inmiddels binnen zijn en we eind juni de gunning verwachten. Voor de concessie Amsterdam werken we aan een nieuwe inbesteding en vervoerplan vanaf december 2024 Kostenstijgingen in projecten Een actuele ontwikkeling is dat projectenkosten duurder worden en de prijzen van grondstoffen en energie stijgen. De indexering van de BDU loopt achter door sterke ontwikkeling van prijzen voor energie en grondstoffen afgelopen jaar. Dit zorgt voor stijgende kosten, al is onzeker hoeveel en wanneer deze situatie stabiliseert. Ook is er een aantal lopende projecten, waar sprake is van financiële tegenvallers in voorbereiding en uitvoering, zoals Zuidas, Bereikbaarheid Waterland N247, HOVASZ, Westtangent, HOV Schiphol Oost en HOV Noordwijk-Schiphol. Ook hier zijn kosten onontkoombaar, maar afspraken over eventuele extra bijdrage van de Vervoerregio moeten nog worden gemaakt. Schoon & Duurzaam De Vervoerregio werkt aan het verduurzamen van alle onderdelen van ons mobiliteitssysteem, onder meer met de inzet op schonere energie, schonere voertuigen, infrastructuur & productie en door duurzaam inkopen en opdrachtgeverschap.

Eén van de belangrijkere punten daarbij is het verschonen van het openbaar vervoer met de Zero Emissie-deal, waarmee we onze vervoerders ondersteunen. Op dit moment is ongeveer de helft van het busvervoer in de Vervoerregio emissievrij. Dit moet in 2025 naar 95% en uiteindelijk naar 100% in 2030. Het behalen van deze doelen staat momenteel onder druk als gevolg van de negatieve ontwikkelingen in het afgelopen jaar. De Vervoerregio gaat daarom extra investeren in zero-emissiebussen en de bijbehorende laadinfrastructuur. Voor Zaanstreek en Waterland gaan we gelijk bij start van de nieuwe concessie al met een 100% ZE-vloot kunnen rijden. Daarbij gaan we na of we via een financieringsconstructie de kapitaallasten voor de aanschaf van materieel en laadinfrastructuur voor de vervoerder kunnen beperken. Naast de inzet op schone voertuigen, breiden we de ambitie verder uit met het verduurzamen van de infrastructuur, schone logistiek en de samenwerking rond de maatregelen vanuit het landelijke klimaatakkoord. We kijken daarbij ook goed naar de kansen die er liggen bij de samenwerking met gemeentelijke programma’s rond luchtkwaliteit en de autoluwe stad, en bij het verder verduurzamen binnen de eigen 8

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

organisatie. Al deze activiteiten en maatregelen krijgen een plek in het uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Nieuwe OV governance en toenemende vervangingsopgaven Sinds begin 2021 is de Vervoerregio samen met de gemeente Amsterdam en het GVB gestart de met de nieuwe governancestructuur, waarbij voorstellen hebben overgenomen uit het advies van Pedro Peters om de samenwerking in de Amsterdamse openbaarvervoerketen te verbeteren door de rollen en verantwoordelijkheden te wijzigen. Zo zijn aansturing en het opdrachtgeverschap van de ov-keten hiermee in zijn geheel voor rekening en risico van de Vervoerregio Amsterdam. Doel is de samenwerking zo in te richten dat deze effectief en efficiënt is in kosten, tijd en te behalen resultaat. Daarbij zijn delen van de gemeentelijke directie MET en GVB Railservices samengebracht binnen het GVB Railinfrabedrijf. Deze organisatie verzorgt het totale onderhoud en vervanging van de railinfrastructuur. Dit moet leiden tot effectievere en efficiëntere samenwerking op het gebied van het beheer en onderhoud en betere afstemming op de exploitatie van het ov en op de investeringen in het netwerk. Dat is nodig, want de beheer en onderhoudsopgaven nemen flink toe, niet alleen bij de tram en metro. Zo kent Amsterdam een grote opgave met de vervanging van kademuren en bruggen die in slechte staat verkeren.

Vanuit het uitvoeringsprogramma zijn we daar goed op aangesloten, omdat we tegelijk met de beheer- en vervangingsopgaven ook kansen zien voor gerichte investeringen. Denk daarbij aan de aanleg van verbeterde fiets- of ov-maatregelen tijdens het grootonderhoud of het realiseren van een toegankelijke halte bij een brugvernieuwing. Behalve met gemeenten passen we dit principe ook toe samen met bijvoorbeeld ProRail, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en tijdens het onderhoud van de metro- en traminfrastructuur. Spitsmijden In het afgelopen jaar zijn we als gevolg van alle beperkende maatregelen steeds meer gaan thuiswerken, online vergaderen en werd onderwijs vaak digitaal aangeboden. Dit had positieve gevolgen voor de spitsdrukte: die nam flink af. Dat willen we graag zo houden, want een drukke spits zorgt voor een inefficiënt gebruik van ons mobiliteitssysteem. Net als andere overheden ziet de Vervoerregio grote kansen in het blijvend verlagen van de spitsdrukte en werken we daar inmiddels actief aan. Zo zijn er samen met onderwijsinstellingen in Amsterdam afspraken gemaakt over het mijden van de drukke ochtendspits en met ruim 20 grote werkgevers over het blijvend stimuleren van een aantal dagen per week thuiswerken.

Die afspraken willen we verder uitbreiden, want het zijn maatregelen die ons relatief weinig kosten en veel opleveren bij het scheppen van ruimte op de weg en in het openbaar vervoer. 9

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

Een regionale aanpak verkeersveiligheid De afgelopen jaren stagneerde de daling van het aantal verkeersslachtoffers in Nederland. In 2021 nam landelijk het aantal verkeersslachtoffers weliswaar af, maar in de Vervoerregio nam het aantal slachtoffers juist toe. Onder fietsers nam dit aantal zelfs flink toe. Eind 2019 sloten bestuurders van het rijk, de provincies, vervoerregio’s en gemeenten een akkoord waarmee er nu een aanpak ontstaat die erop gericht is om gevaarlijke wegen, fietspaden, kruispunten en rotondes versneld aan te pakken. Hiermee stelde de minister van Infrastructuur en Waterstaat vanuit het ‘Strategisch Plan Verkeersveiligheid’ (SPV) landelijk een half miljard euro beschikbaar als cofinanciering voor deze verkeersveiligheidsmaatregelen. De Vervoerregio en haar gemeenten hebben daarop vanuit de eigen Regionale Aanpak Verkeersveiligheid 2030 een eerste voorstel voor extra verkeersveiligheidsmaatregelen ingediend, waarvoor nu tot 2022 €8 miljoen rijksgeld beschikbaar is. Dit jaar starten we de risicogestuurde Regionale Aanpak Verkeersveiligheid 2030. Deze Strategische Aanpak werken we dit jaar verder uit in maatregelen en een uitvoeringsplan, waarmee we opnieuw met het rijk financieringsafspraken gaan maken. Voor iedereen toegankelijke mobiliteit In mei 2020 stelde de Regioraad het beleidskader Inclusieve Mobiliteit vast.

Met dit beleid wil de Vervoerregio ervoor zorgen dat zoveel mogelijk mensen zelfstandig kunnen reizen en daarmee meer vrijheid hebben in hun mobiliteit. Want meer zelfredzaamheid betekent voor veel mensen dat zij beter kunnen deelnemen aan de maatschappij. Voorbeelden van acties die uit dit beleid voortkomen zijn de inzet van de OV-Coach die mensen helpt reizen in het openbaar vervoer, het realiseren van toegankelijke haltes, aanbrengen van geleidelijnen en brailleknoppen, het verlagen van de incheckdisplays in de trams en proeven met de Haltebuddy en de Halteknop die geïntroduceerd zullen worden in de vernieuwde app van GVB. Toekomstbeeld Fiets In het BO MIRT van 2020 is afgesproken dat alle landsdelen samen met het Rijk een Nationaal Toekomstbeeld Fiets (NTF) opstellen. Dit om de fiets als volwaardige modaliteit neer te zetten naast het ov en de auto, met zicht op structurele financiering voor routes, parkeren en stimuleringsmaatregelen. De Vervoerregio stelde daarnaast, samen met provincies, gemeenten en andere belanghebbende partijen, een Regionaal Toekomstbeeld Fiets (RTF) op. Het RTF geeft een doorkijk naar de opgave tot 2040 en de benodigde financiering om een schaalsprong te maken.

Het NTF is in het voorjaar van 2022 opgeleverd en vormt samen met het RTF input voor de MIRT-overleggen om te komen tot een gezamenlijke programmering en een uitvoeringsagenda met meerjarige (financiële) afspraken tussen Rijk, provincies, Vervoerregio en gemeenten.

10

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

Parallel aan het opstellen van het RTF heeft de Vervoerregio gewerkt aan een actualisatie van het Metropolitaan Fietsnetwerk, die zal landen in een programma: ‘de Actielijn Metropolitane Fietsroutes'. Met deze actielijn brengen we samen met onze partners kosten, projectleiders, financiële en bestuurlijke dekking en tijdspaden voor de routes op het grondgebied van de Vervoerregio in beeld, waarbij we voornamelijk inzetten op de grotere opgaven (barrières) voor de lange termijn, maar ook kleinere meekoppelkansen op de kortere termijn in beeld brengen. Verschillende projecten uit het RTF en de actielijn metropolitane fietsroutes zullen worden opgenomen in het Uitvoeringsprogramma en de Vervoerregio zorgt daarmee dat het fietsnetwerk de komende jaren een flinke impuls krijgt. Daardoor ontstaat een gebalanceerd programma. Hierbij betrekken we de noodzakelijke partners (gemeenten, provincies, I&W, RWS, Prorail, Waterschappen etc.). 3. Veilig en prettig van deur tot deur We investeren in het verkeersveiliger maken van onze wegen, fietspaden en kruispunten en werken samen met gemeenten aan verkeersveilig gedrag en de handhaving daarvan. Daar komen nieuwe aandachtspunten bij: we willen dat reizigers makkelijk toegang hebben tot het verkeer- en vervoerssysteem en hun reis op een prettige manier beleven. 4. Mobiliteit en omgeving passen bij elkaar 2.

Naar een CO2-neutraal mobiliteitssysteem De Vervoerregio bestaat uit verschillende type We zorgen ervoor dat onze openbaar gebieden, en elk gebied vraagt om een ander vervoerconcessies in 2030 helemaal CO2-neutraal type maatregelen. Zo krijgen voetgangers, zijn. Dat vereist in de komende jaren een flink fietsers en het openbaar vervoer in het aantal voorinvesteringen, bijvoorbeeld in centrum-stedelijk gebied meer ruimte en het laadinfrastructuur. Voor de rest van het autoverkeer minder (autoluwe binnenstad). verkeer- en vervoerssysteem luidt de Voor gebieden daarbuiten gelden weer Vijf strategische ambitie om in 2050 CO2-neutraal te zijn. andere keuzes die beter passen bij opgaven Vervoerregio Daarom is duurzaamheid altijd een mobiliteitsbehoefte. te zijn. Daarom is Amsterdam beoordelingscriterium bij duurzaamheid altijd een investeringsbeslissingen. beoordelingscriterium bij investeringsbeslissingen. 1. Van modaliteit naar mobiliteit De auto speelt nog steeds een grote rol, maar er ontstaan steeds meer mogelijkheden om je 5. Nabijheid van dagelijkse activiteiten reis met verschillende vervoerswijzen samen te stellen. Zo Als herkomst en bestemming dichter bij elkaar speelt de fiets een steeds grotere rol in het liggen, zorgt dat voor een efficiënter mobiliteitssysteem, zowel zelfstandig als in combinatie met mobiliteitssysteem. Dat betekent dat het openbaar vervoerssysteem.

Nieuwe deelsystemen gebiedsontwikkelingen en mobiliteit goed op veroveren de markt en daarbij maken we steeds vaker elkaar afgestemd moeten worden, waarbij gebruik van de mogelijkheden van slimme, technische parkeerbeleid, prettige fiets- en looproutes naar oplossingen. Een goed openbaar vervoernetwerk is daarbij ov-knooppunten belangrijk zijn, maar het ook gaat erg belangrijk. De Vervoerregio Amsterdam verlegt haar om het realiseren van hoge dichtheden op aandacht van het verhogen van de rijsnelheid naar het knooppunten. altijd een beoordelingscriterium bij vergroten van de flexibiliteit van het openbaar vervoer, met investeringsbeslissingen. comfortabele overstappunten aan de rand van de stad/ regio. Vanaf die knooppunten zet de vervoerregio in op 11 goede (snel)fietsroutes en openbaar vervoer verbindingen.

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

1.3. Overzicht van activiteiten De Vervoerregio Amsterdam wil de best bereikbare regio van Nederland worden. Om dit doel te bereiken, organiseren en financieren we het regionale openbaar vervoer en investeren we onder andere in infrastructuur. We zorgen ervoor dat alle reizigers makkelijk en vlot de vervoerswijzen kunnen combineren en we passen nieuwe en slimme technieken toe bij reisinformatie, verkeersmanagement en bij het verduurzamen van vervoer. Daarnaast kan verandering van reizigersgedrag bijdragen aan het bereiken van onze doelen. Hier kunnen we op sturen met campagnes, het stimuleren van spitsmijden of bijvoorbeeld door het prettiger maken van de beleving van de hele reis. In dit hoofdstuk laten we de belangrijkste activiteiten zien die onderdeel zijn van ons Uitvoeringsprogramma. Corridors en knooppunten: investeren in een veilig en betrouwbaar verkeer & vervoer netwerk Met de investeringen in de infrastructuur werken we aan vlotte en aantrekkelijke netwerken voor het OV, de auto en de fiets en goed functionerende knooppunten. Zo zorgen we voor een soepele overstap tussen verschillende vervoerswijzen. Tevens zetten we in op het verkeersveilig inrichten van de straten (Duurzaam Veilig) en op het verhelpen van knelpunten in het wegennet.

Dit wordt gedaan door meer samenhang te creëren in opgaven, zoals bij het project de Binnenring in Amsterdam en de aanleg van een busbaan met snelfietsroute tussen Uithoorn en het knooppunt Schiphol Zuid, waarbij tegelijk de verkeersveiligheid bij oversteken wordt aangepakt. Verkeer & Meer: verkeerseducatie en gedragsbeïnvloeding Naast investeringen in verkeersveilige infrastructuur is ook blijvende aandacht nodig voor gedrag in het verkeer. We steken vanuit de activiteiten van ‘Verkeer & Meer’ ook veel energie in verkeerseducatie en gedragsbeïnvloeding. Zo helpen we bij het organiseren van campagnes zoals ‘de scholen zijn weer begonnen’, ‘ik val op’ en de BOB-campagne. Bij deze maatregelen heeft de Vervoerregio een rol als financier en regisseur. Vorig jaar hebben we de ambities verhoogd zodat we meer verkeerseducatie en campagnes voor onze gemeenten kunnen realiseren. De activiteiten van Verkeer & Meer krijgen ook een plek in het eerder genoemde Strategisch Plan Verkeersveiligheid dat we opstellen voor de Vervoerregio. Samen Bouwen aan Bereikbaarheid In het programma ‘Samen Bouwen aan Bereikbaarheid’ werken overheden en andere organisaties in de Metropoolregio Amsterdam samen met het Rijk aan de bereikbaarheid van de Metropool tegen de achtergrond van de verdere groei met ruim 250.000 woningen tot 2040. In het Multimodaal toekomstbeeld (MTB) maken de 12

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

partijen inzichtelijk welke maatregelen noodzakelijk zijn om deze woningen ook goed en prettig bereikbaar te krijgen. Het programma bevat korte termijnmaatregelen die zorgen voor gespreid over de dag reizen en afspraken met onderwijsinstellingen, het verbeteren van toe- en afritten, een fietsaanpak op Schiphol, slimme logistiek en de samenwerking met werkgevers. Hierbij gaat het niet slechts om personenmobiliteit, maar ook om schone en slimme logistieke oplossingen. De doelen vanuit de klimaatafspraken werken we in de MRA gezamenlijk uit in het Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP). Om de bereikbaarheidsopgaven op de langere termijn scherper in beeld te krijgen, vinden er momenteel MIRT-studies en -uitwerkingen plaats in gebieden en corridors zoals Amsterdam-Hoorn, Amsterdam en Almere (‘Amsterdam Bay Area’), of die tussen Zuidwest Amsterdam, Schiphol en Hoofddorp. Voor kleinere en middelgrote steden bestaat het programma Bereikbare Steden om de bouw van 65.000 woningen en het scheppen van 21.000 arbeidsplaatsen te organiseren en mogelijk te maken. Dit biedt nieuwe samenwerkings- en financieringskansen tussen rijk en regio. Het Regionaal OV-toekomstbeeld voor Noord-Holland en Flevoland is afgelopen jaar gepresenteerd en wordt nu in maatregelen uitgewerkt.

Bij beide studies gaat het om het verbeteren van de vervoersrelaties in en om onze regio: van verbetervoorstellen op het landelijke spoor tot nieuwe verbindingen tussen Amsterdam en omliggende plaatsen als Hoofddorp en Haarlem. Voor de maatregelen uit deze programma’s geldt dat ze hun weg vinden in het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Onderzoek, studies en samenwerking Voor de uitvoering van onze wettelijke taken, het behalen van onze ambities en de uitwerking van onze strategische opgaven heeft de Vervoerregio (beslis)informatie nodig. We verzamelen daarvoor gegevens en voeren (monitorings)onderzoeken en (evaluatie)studies uit. Dit doen we in bepaalde gevallen zelfstandig, maar de Vervoerregio neemt ook actief deel aan samenwerkingsverbanden en lidmaatschappen op het gebied van onderzoek, data, kennis en instrumenten zoals het regionale verkeersmodel voor de Metropoolregio Amsterdam (VENOM). Daarnaast voeren we gezamenlijke studies uit voor (gebiedsgerichte) gezamenlijke programma’s. Tot slot laten we onderzoek doen naar actuele thema’s die bijvoorbeeld vanuit een motie van de Regioraad of een verzoek van een bestuurder in beeld zijn gekomen, zoals bij schone en duurzame mobiliteit en toegankelijk openbaar vervoer.

13

Deel 2. Programmaoverzicht Uitvoeringsprogramma Mobiliteit

2

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

2.1. Toelichting bij de programmaoverzichten Dit hoofdstuk toont het volledige programma van het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit, gerangschikt naar gemeente of per deelthema. Op de kaart staat een selectie van een aantal grote, grensoverschrijdende projecten. Het programmaoverzicht toont alle mobiliteitsprojecten waaraan de Vervoerregio bijdraagt of het voornemen heeft om aan bij te dragen. Het overzicht bevat de bijbehorende planning (kasritmes) uitgewerkt tot in detail voor het komende begrotingsjaar (2022) en een vooruitblik naar de jaren erna (2023-2029). Deze agenda is een gezamenlijk product van de Vervoerregio en de samenwerkende partners: onze gemeenten en vervoerders, de MRA, ProRail, RWS, Provincie Noord-Holland en de waterschappen. Het uitvoeringsprogramma presenteert daarmee de totale ambitie, waarbij de begroting vooral de beschikbare budgetten presenteert. De totale omvang van deze ambitie is net al vorig jaar hoger dan ons beschikbare budget. In de afgelopen jaren is al veel gedaan om meer grip te krijgen op de omvang van het programma en het is daarbij ook gelukt om het gat tussen ambitie en beschikbare middelen te verkleinen. Toch zagen we nieuwe opgaven verschijnen zonder dat er zicht is op een toename van ons budget, en tegelijk kregen grote projecten zoals Zuidasdok en Sprong over het IJ te maken met vertragingen.

Kritisch programmeren en keuzes maken blijft dus nodig. Dat doen we waar nodig maar altijd samen met onze gemeenten en met respect voor al vastgestelde samenwerkingsovereenkomsten en -afspraken. En we blijven ons intussen inspannen om nieuwe financieringsbronnen aan te boren, zoals we dat doen rond rijksimpulsen voor verkeersveiligheid en klimaat en kansen die Europa biedt. Onderzoek, studies en samenwerking Het uitvoeringsprogramma Mobiliteit omvat projecten en maatregelen in allerlei verschillende fasen. Dat houdt in dat sommige projecten nog gestart moeten worden (‘initiatief’), terwijl anderen al in uitvoering zijn (‘realisatie’). Hoe vroeger een project in deze fasering zit, hoe minder hard ook de bedragen zijn die worden genoemd. Bij initiatieven proberen we al een inschatting van een mogelijke financiële bijdrage te tonen, maar dat is in de meeste gevallen slechts indicatief.

15

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

2.2. Kaarten van de regio met een selectie van belangrijke projecten

Regio Noord

16

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

17

Regio midden

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

18

Regio Zuid

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 (concept)

2.3. Programmaoverzicht Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2031 Het programmaoverzicht geeft de totale ambitie voor de komende jaren weer. Projecten die voor juli 2022 al gerealiseerd zijn en in gebruik zijn genomen, komen niet in de overzicht terug. Deze opgeleverde projecten staan wel apart vermeld in het overzicht met tussentijdse wijzigingen. Uitvoeringsprogramma Mobiliteit Projectfase

Corridors en knooppunten Realisatie Verkenning Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Planuitwerking Planuitwerking Planuitwerking Planuitwerking Planuitwerking Planuitwerking Planuitwerking Planuitwerking Planstudie Planstudie Planstudie Planstudie Planstudie Planstudie Planstudie Planstudie Planstudie Verkenning Verkenning Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief

Groen: bedragen opgenomen onder 'Corridors en knooppunten' of elders in tabel

Projectnaam

Amsteltram (Amstelveeenlijn & Uithoornlijn) Aanleg verlenging NoordZuidlijn en sluiten kleine metroring (onderdeel van ZWASH) Vervanging brug over de Amstel in de N522 Zuid-AsDok- OV terminal (v/h 30510002) Provincie NH - Bereikbaarheid Waterland (N247 Zuid+Noord) Airportsprinter 1e fase AVANT (onderdeel MIRT Corridor Amsterdam - Hoorn) Greenport OLV Provincie NH - Aanpassing Cruquiusbrug Multimodale knoop Schiphol HOV Westtangent Ringvaartbrug - Viaduct A9 Provincie NH - HOV Schiphol Rijk - Schiphol Oost zd deel (SOOMR) Provincie NH - HOV Schiphol Afbouw busbaan Fly-over en Southern Crossstraat Provincie NH - HOV Legmeerdijk Fietspaden Markermeerdijk tussen Hoorn en Amsterdam Provincie NH - HOV corridor Noordwijk-Voorhout-Sassenheim-Schiphol Provincie NH - Passage Broek in Waterland (Bereikbaarheid Waterland) HOV IJburg-Bijlmer/Weesp Nieuwe Bennebroekerweg Haarlemmermeer (corridor) KANS (Knooppunt A10 N247 S116) Provincie NH - Capaciteitsuitbreiding N201 - A9 Zuid (verdubbeling Bovenkerkerweg) Provincie NH - Doorstroming N231 Legmeerdijk Zuid Verbinding A8-A9 Planstudie Fase 1 Fietsmaatregelen MIRT Corridor Amsterdam - Hoorn Maatregelen Carpool MIRT Corridor Amsterdam - Hoorn Maatregelen first/last mile MIRT Corridor Amsterdam - Hoorn Project Guisweg (onderdeel MIRT Corridor Amsterdam - Hoorn) HOV-verbinding ZaanIJ HOV-verbinding Amsterdam-Purmerend MIRT Aanleg 3e perron (5e

en 6e spoor) station Amsterdam Zuid Ontwikkelagenda Hoornselijn HOV Zaandam Oost – Amsterdam Zuid MIRT Onderzoek Zuidwest Amsterdam Schiphol (ZWASH) (weginfrastructuur) MIRT onderzoek Amsterdam Bay

€ € € € € € € € € € € €

€

2022

2023

42.623.289 10.000.000 2.925.000 14.176.087 3.000.000

30.601.071 10.000.000 2.925.000 18.400.000 4.000.000 901.596 11.267.887 458.257

€ € € € € € 11.303.127 € 704.000 € 2.086.219 4.000.000 € 3.000.000 € 1.500.000 1.943.047 € € € 325.000 €

2024

2025

2026

2027

2028

2029

€ €

20.550.839 25.000.000 €

30.000.000 €

30.000.000 €

30.000.000 €

30.000.000 €

30.000.000 €

30.000.000

€ €

23.900.000 € 7.262.963

24.600.000 €

10.000.000 €

10.000.000 €

10.000.000 €

5.377.500 €

3.632.803 €

15.156.500

€ € € 10.000.000 € 6.000.000 € € € 2.140.381 € 1.501.822 2.900.000 €

15.558.511 € 245.743 2.086.220 12.000.000 € 5.000.000 3.816.704 € 3.310.000 194.000

15.558.511 €

4.978.911 €

2.963.259

12.000.000 €

12.000.000 € €

8.000.000 € 18.000.000

4.222.575

€

13.100.332

€

17.500.000

1.000.000 € € 500.000 € 1.000.000 4.550.000 € 465.000 € 675.000 €

Kasritme va. 2031

4.500.000

2.900.000 € 3.000.000 € 1.000.000 € 1.000.000 €

1.000.000 € 2.000.000 2.000.000 € 2.000.000 €

4.000.000 €

4.000.000 €

2.650.000

7.500.000 € 2.000.000 €

7.500.000 € 1.518.000

3.000.000

500.000 € 1.515.000 € 675.000 € € 4.000.000 € PM

1.000.000 1.107.000 675.000 3.180.000 4.000.000 PM

2.250.000 € 1.743.000 675.000 2.120.000 17.100.000 € PM

5.000.000 €

10.000.000 €

17.100.000 €

17.100.000

€ € €

21.000 € 1.025.000 € 450.000 €

€

200.000 € €

€ € €

404.382 € 157.800 47.570 PM 30.000 PM PM PM

500.000 €

€ € € € € € € € € € € € € € € €

1.050.000 € 3.060.000 € 160.000 90.000 € 218.301 378.495 80.000 42.974 12.572 15.014 500.000 € 500.000 € 100.000 € 500.000 € 735.000 € 250.000 €

1.102.500 € 3.180.000 €

1.157.625 € 3.300.000 €

1.215.506 € 3.420.000 €

1.276.282 1.740.000

90.000 €

90.000 €

90.000 €

90.000

600.000 € 500.000 € 100.000 € 600.000 € 200.000 € 500.000 €

750.000 500.000 100.000 750.000 150.000 500.000

500.000 € 750.000 € 100.000 € 750.000 € 150.000 € 750.000 €

500.000 € 750.000 € 100.000 € 500.000 € 100.000 € 1.000.000 €

€ € € €

400.238 20.000 40.031 157.665

€ €

25.000 72.875

€

2030

€ € € € €

PM

PM

PM

PM

PM PM PM

PM PM PM

PM PM PM

PM PM PM

10.000.000 €

10.000.000

PM PM PM

Regionale Aanpak Verkeersveiligheid SPV 2030 Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief

Campagnes verkeersveiligheid Verkeerseducatie Project Doortrappen (verkeerseducatie senioren) Verkeerseducatie Senioren (divers) Verkeersveiligheidscampagnes Amsterdam 2021 Verkeersveiligheidscampagnes VVN 2021 Verkeersveiligheidscampagnes Team Alert 2021 Campagnes buitenreclame ANDC 2021 Junior Fietsburgemeester Quickscan tweede Wielrennersinterventie Ouderkerk Maatregelen Duurzaam Veilig Maatregelen fietsinfra (o.a. verbreden, asfalteren, fietsstraten) Schoolzones Verkeersveilige inrichting kruispunten (o.a. oversteken, rotondes) Ongevallenlocaties (o.a. Blackspots) Maatregelen op risicolocaties RAV2030 Onderzoek en studie Regionale Aanpak Verkeersveiligheid

€ € € € € €

250.000 € 750.000 € 100.000 € 500.000 € 100.000 € 1.500.000 €

250.000 € 750.000 € 100.000 € 250.000 € 50.000 € 2.000.000 €

250.000 € 750.000 € 100.000 € 250.000 € 50.000 € 1.500.000 €

250.000 750.000 100.000 250.000 50.000 1.000.000

Innovaties en Slimme Mobiliteitsmaatregelen Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief

MaaS Zuidas Noord West Connect MaaS app Schiphol Ondersteuning deelfietspilots gemeente Amsterdam MPvE Purmerend Waterlandkwartier MPvE Haarlemmermeer (Nieuw-Vennep West & Cruquius-Zwaanshoek) Mobiliteitsprogramma's van Eisen Gebiedsontwikkelingen Scale Up Horecalogistiek URBANITE

19

Projectnaam

Projectfase Initiatief Initiatief

Smart Mobility Hub ArenA Amsterdam Bike City Kennisplatform

2022

2023

2024

€

18.971 €

9.486

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Kasritme va. 2031

Spitsmijden / Samen Bouwen aan Bereikbaarheid Realisatie Planuitwerking Initiatief

S&DM - Werkgeversaanpak Breikers Bus op de vluchtstrook A4 MRA Fietsparkeren

€ € €

1.192.000 € 750.000 250.000 €

248.000

Realisatie Realisatie Initiatief Initiatief

Laadinfra ZEM bussen Samenwerkingsovereenkomst MRA Elektrisch 2020-2024 (laadpalen) Pilot Zero Emissie Stadslogistiek horeca Amsterdamse binnenstad Onderzoek energieopwekking opstelterreinen metro

€

3.300.000 PM PM

€

3.900.000 € PM PM 50.000

Realisatie Realisatie Realisatie

Project OV-coach OV coach 2021, Mee-AZ Activiteiten m.b.t. concessieverlening (materieel toegankelijk maken en trainingen personeel) Toegankelijkheid trams: Verlagen validators (chipkaartscanners) 13G GVB trams Toegankelijke tramhaltes icm spoorvervanging; RAI, Dijkgraafplein en Flevopark Onderzoeken en experimenten mentale toegankelijk (toegankelijke reisinformatie, bewustwordingscampagnes, Start Up in Residence, evaluatie voelbare netwerkkaart)

€ €

1.000.000 566.522

PM

PM

PM

PM

PM

PM

PM 86.250 179.022

PM

PM

PM

PM

PM

PM

€ €

€

100.000 €

100.000 €

100.000 €

100.000 €

100.000 €

100.000 €

€

77.090

PM

PM

PM

PM

PM

PM

PM

PM

Zero Emissie

Inclusieve Mobiliteit

Realisatie Initiatief Initiatief

Initiatief Initiatief Initiatief

250.000 €

Initiatief Initiatief

Verkenning combinatiemogelijkheden OV en doelgroepenvervoer Haltebuddy en halteknop Verbeteren voorzieningen visueel beperkte reizigers op de stations NoordZuidlijn (gelijdelijnen, brailleknoppen) Project Toegankelijke haltes en knooppunten Toegankelijkheid tramhaltes fase 2

Samenwerkingsverband Samenwerkingsverband Samenwerkingsverband Samenwerkingsverband Samenwerkingsverband Samenwerkingsverband Samenwerkingsverband Samenwerkingsverband Samenwerkingsverband Samenwerkingsverband Onderzoek

MRA verkeersmodel VENOM MRA Samen bouwen aan bereikbaarheid MRA Smart Mobility MRA OV & Spoor coördinatie Kennisplatform Verkeer & Vervoer Nationaal Dataportaal Wegverkeer Samenwerkingsverband van Decentrale OV-autoriteiten (DOVA) MRA elektrisch Regionale Samenwerking Verkeersmanagement MRA Amsterdam Bereikbaar Overige Mobiliteitstudies

€ € € € € € € € € € €

525.000 1.550.000 740.000 250.000 900.000 450.000 900.000 100.000 125.000 50.000 3.034.000

€ € € € € € € € € € €

525.000 1.550.000 740.000 250.000 900.000 450.000 900.000 100.000 125.000 50.000 3.034.000

Middenweg / Molenvlietweg Bereikbaarheidsagenda Zuidlob Regionale aansluiting Middenweg Fietspad Aalsmeerderweg Greenport OLV Provincie NH - HOV Legmeerdijk Fietspad Burgemeester Hoffscholteweg (Noordvork) N231-zuid 1e fase Fietspaden Molenvlietweg - Zwarteweg Reconstructie Van Cleeffkade-Stationsweg Reconstructie Machineweg, inclusief rotondes Middenweg en Aalsmeerderweg Capaciteitsuitbreiding N231 Noord(Bosrandweg) Verbeteren fietsroute Spoorlijnpad (Bielzenpad-Zwarteweg) Verbeteren fietsroute Wissel-Baanvak (MRA) Verbeteren fietsroute Mijnsherenweg Verbeteren fietsroute Hoofdweg Fietsroute Hornweg Fietsroute Kudelstaartseweg Fietspad Bilderdammerweg-Robend (Kudelstaart) Rotonde Legmeerdijk-Oosteinderdriehoek-Marshallsingel Bushaltes bij rotonde Legmeerdijk-Japanlaan-Verlengde Meerlandenweg Verkeerseducatie Campagnes verkeersveiligheid

€

1.334.116 €

179.388

€ €

717.114 € 176.840

717.115

€

157.233

PM € 500.000

Onderzoek, Studie en Samenwerking

250.000 €

€ € € € € € € € € € €

525.000 1.550.000 740.000 250.000 900.000 450.000 900.000 100.000 125.000 50.000 3.034.000

350.000 500.000 €

500.000

€ € € € € € € € € € €

250.000

100.000

525.000 1.550.000 740.000 250.000 900.000 450.000 900.000 100.000 125.000 50.000 3.034.000

Aalsmeer Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Planuitwerking Planuitwerking Planuitwerking Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief

€

700.000

€

€ 500.000 €

€

1.000.000

€ 500.000 € 500.000 € 500.000 € 1.000.000 €

300.000

€

€ 300.000 €

400.000 300.000

€ 100.000

Amstelveen Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie

Fietspad Oranjebaan - gesloten verharding Rembrandtweg fietsstraten zuidelijk deel Bereikbaarheidsagenda Zuidlob Fietspad en iVRI Handweg Verkeersmaatregelen Laan Walcheren

€ € €

262.017 316.197 25.000 €

€

165.127

PM 424.934

PM

PM

PM

PM

PM

Projectfase

Projectnaam

Realisatie Planuitwerking Planstudie Planstudie

iVRI Beneluxbaan - Hammarskjöldsingel Capaciteitsvergroting en iVRI Bovenkerkerweg-Spinnerij-Poortwachter Fietspad Sportas-onderzoek deel Noorddammerlaan -A'dam Bos Provincie NH - Capaciteitsuitbreiding N201 - A9 Zuid (verdubbeling Bovenkerkerweg)

Verkenning Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief

Capaciteitsuitbreiding N201 - A9 (Beneluxbaan-Van der Hooplaan) Realisatie Nieuw Fietspad op Dek A9 tussen Kazernepad en Amsterdamseweg Realisatie Fietsbrug Stadshart over A9-afrittencomplex Realisatie Fietsbrug Bovenlandpad Verlichting Burgemeester Colijnweg Sportas Amstelveen Aanleg rotonde en MRA-fietspad Laan Nieuwer-Amstel-Burgemeester A.Colijnweg Herinrichting Groenelaan Modernisering busstation Amstelveen Reconstructie Vliegeniersbuurt Rotondes Oranjebaan-Traviatastraat en Oranjebaan - Parelvisserslaan Fietsstroken Amstelveen 4e fase Fietsstroken Amstelveen 5e fase Herprofilering Amsterdamseweg-Noord Fietspaden Beneluxbaan Schoolthuisroute Roelof Venemaschool Schoolthuisroute Willem Dreesweg- Jupiter- Melkweg Mobiliteitshub Sacharovlaan (Legmeer) Verbeteren fietsroutes Rotonde Meander - Van Heuven Goedhartlaan Rotonde Van der Hooplaan-Startbaan Reconstructie Rozenoord Fietspad tussen Lindenlaan en Burg. Rijnderslaan Fietsstraat Ouderkerkerlaan-oost Fietsstroken Amstelveen 4e fase Verkeerseducatie Campagnes verkeersveiligheid

2022 € €

2023

2024

€

100.000

€

564.925

50.000

2027

PM

€

€ € €

2026

2028

2029

163.387 100.000

€

€

2025

€

400.000 €

€ €

300.000 600.000

€

100.000

500.000 € 165.127 370.000

500.000

€

PM 210.000

25.000 €

25.000

50.000 €

50.000 €

€ €

400.000 200.000

€

1.000.000 €

1.000.000

€

300.000

700.000 €

700.000

400.000

100.000

€ €

€

250.000

500.000 € 500.000

500.000

€ 500.000 € 300.000 € 150.000 € 250.000 € 150.000

Diemen Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Planuitwerking Planuitwerking Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief

Edam-Volendam Realisatie Planuitwerking Planuitwerking Planuitwerking Planuitwerking Planuitwerking Initiatief Initiatief Initiatief Initiatief

Haarlemmermeer Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie

Spoorpassage Diemen Verleggen kabels en leidingen Spoorpassage Diemen Verlichting fietspad Amsterdam Rijnkanaal Fiets-Voetgangersbrug Brug Aanpassing verkeersstructuur Diemen-Zuid Fietspaden Diemerbrug Fietsverbinding Plantage de Sniep- station Diemen-Zuid Vervolgstudie fietsverbinding Plantage de Sniep- station Diemen-Zuid Wilhelminaplantsoen, Prinses Beatrixlaan, Prins Bernhardlaan, Arent Krijtsstraat Herinrichting Vogelweide Herinrichting Scheepskwartier Herinrichting Vlindertuin Opwaardering omgeving station Diemen-Zuid Station Diemen - P&R en herinrichting fietsinfrastructuur Kleine verkeersveiligheidsmaatregelen (Schoolzones, Duurzaam Veilig) Verkeerseducatie Campagnes verkeersveiligheid

€ € € €

Herinrichting Keetzijde Edam Oosthuizen Verkeersveiligheid Seevancksweg 3e Ontsluitingsweg Edam/N244 HHNK - Markermeerdijk Kruising Poschlaan/ Van Abkoudestraat Julianaweg Zuidpolderlaan Provincie NH - Bushalte N247 Edam

€ € € €

Verkeersveiligheid westzijde Oosthuizen en Hobrede

Kleine verkeersveiligheidsmaatregelen Verkeerseducatie Campagnes verkeersveiligheid Snelfietsroute Hoofddorp - Aalsmeer fase 1 Herinrichting Spaarndammerdijk Fietsinfra tunnel A4/A9 Fiets/voetoversteken Zuidtangentbaan 397 en opwaardering P&R Getsewoud Provincie NH - Aanpassing Cruquiusbrug

€ €

5.000.000 € 960.350 82.153 151.322 € € 19.285 10.000

€ €

20.000 20.000

€ €

200.000 € 25.000 €

166.723 140.264 1.500.000 1.501.822

1.212.250

520.000 50.000 PM €

100.000

€ 200.000 25.000 €

600.000

€

1.711.225

€

€ € €

€ € € €

350.000 20.000 50.000 €

3.184.903 291.814 797.484 700.000