RV Haarlemmermeer en de luchthaven - Strategische Inzet 2022 - 2030 (2021.0002735).pdf

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel onderwerp

Portefeuillehouder Steller Collegevergadering

Haarlemmermeer en de luchthaven - Strategische Inzet 2022 - 2030 drs. Jurgen Nobel Nienke van Paasschen 23 november 2021

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

2021.0002735

1. Voorstel Collegebesluit(en) Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. het voorstel 'Haarlemmermeer en de luchthaven - Strategische Inzet 2022 - 2030' vast te stellen en in te stemmen met de strategische inzet op de onderwerpen: a. leefbaarheid en gezondheid; b. veiligheid en bereikbaarheid; c. wonen, vliegen en ruimtelijke beperkingen; d. economie; e. innovatie; f. governance en participatie. 2. Samenvatting In het voorstel 'Haarlemmermeer en de luchthaven - Strategische Inzet 2022 - 2030' (hierna de Strategische inzet Luchthavenzaken) wordt de inzet van Haarlemmerneer in het Luchthavenzakendossier van de afgelopen twee jaar bestendigd. Hierbij staat de balans tussen duurzame economie en een gezonde leefomgeving centraal. We formuleren onze inzet, doelen en acties per thema. Deze thema's zijn 'Leefbaarheid en gezondheid', 'Veiligheid en bereikbaarheid', 'Wonen, vliegen en ruimtelijke beperkingen', 'Economie', 'Innovatie' en 'Governance en participatie'. Haarlemmermeer heeft voordelen van de luchthaven. De luchthaven zorgt voor een goede internationale bereikbaarheid. Veel ondernemers, inwoners en reizigers maken gebruik van de voorzieningen op de luchthaven en hechten waarde aan de mogelijkheden die de luchthaven biedt op het gebied van werk, transport en reizen. Tegelijkertijd zijn er ook nadelen.

Een deel van onze inwoners ervaart overlast van vliegtuiggeluid en er zijn ruimtelijke beperkingen. Daardoor zitten sommige gebieden op slot en kunnen er bijvoorbeeld geen nieuwe woningen worden gebouwd. Ook zijn er emissies van zowel vlieg- als wegverkeer die onze luchtkwaliteit negatief beïnvloeden. Onze ambitie is om de negatieve effecten van de luchthaven op de leefbaarheid en de gezondheid zo minimaal mogelijk te laten zijn. We zetten hierbij onder andere in op minder hinder voor inwoners, een nachtsluiting, randvoorwaarden en heldere en controleerbare afspraken met de luchthaven over het verdienen van eventuele groei van de luchtvaart en de vermindering van hinder voor de omgeving die daar tegenover staat, een

Haarlemmermeer en de luchthaven - Strategische Inzet 2022 - 2030

pagina 2

permanent Omgevingsfonds, minder overlast voor onze inwoners door grondgeluid, betere luchtkwaliteit, een nieuw isolatietraject en een duurzame en selectieve ontwikkeling van de luchthaven. We hebben daarnaast een samenwerking met de hotelbranche en de luchthaven om te komen tot een elektrisch hotel shuttlebus systeem. Hierbij werken we samen met hotels en de omgeving en met Schiphol om te komen tot een systeem van elektrische hotel shuttles die bepaalde hotel routes rijden. Dit moet leiden tot minder dieselbusjes en minder uitstoot. We hebben een nationale luchthaven midden in onze gemeente met specifieke vraagstukken op het gebied van veiligheid en bereikbaarheid. Veiligheid in de lucht en op de grond zijn absolute randvoorwaarden. We hebben bevoegdheden als het gaat om openbare orde en veiligheid, bestemmingsplannen en vergunningen. Het beperken van bestaande risico's, de aanpak van gevolgen en de (voorbereiding op) crisisbeheersing, vergen een nauwe en voortdurende afstemming met alle betrokken veiligheidspartners. Deze inzet zal worden gecontinueerd. Daarnaast moet blijvend aandacht zijn voor (het signaleren van) nieuwe veiligheidsrisico's en trends en ontwikkelingen die een effect kunnen hebben op veiligheid. Een goede bereikbaarheid van de luchthaven is van groot belang. Dit is ook essentieel voor de veiligheid op de grond.

Ten aanzien van veiligheid zetten we onder andere in op meer aandacht bij het Rijk voor de landzijdige veiligheid bij besluiten die betrekking hebben op de luchthaven en meer aandacht voor een goede bereikbaarheid van de luchthaven, waarbij het doortrekken van de Noord/Zuidlijn tot en met Hoofddorp een belangrijk onderdeel is. Omdat de luchthaven in Haarlemmermeer ligt, hebben we te maken met ruimtelijke beperkingen en ruimtelijke reserveringen. Zo zijn er de contouren van het Luchthavenindelingbesluit (LIB), maar ook de ruimtelijke reservering van de parallelle Kaagbaan. Los van ruimtelijke reserveringen en contouren, merken we in onze gemeente de aanwezigheid van de luchthaven. Wij leven zij aan zij met de luchthaven en er wordt op veel plekken zowel gewoond als gevlogen. Wonen en vliegen bestaan naast elkaar. Wij zetten hierbij in op ruimtelijke kwaliteit en maatwerk voor woningbouw. Ook willen we dat de contouren van het LIB worden geactualiseerd. Het Rijk heeft plannen voor nieuwe rekenregels voor cumulatie van geluid. De nieuwe rekensystematiek heeft een forse verzwaring van de hinderlijkheidsfactor van luchtvaartgeluid. Een gevolg van strengere rekenregels is dat het geluidniveau van de hele MRA wordt bestempeld als slecht. Ook zou voor veel woningbouwprojecten nauwelijks nog te motiveren zijn waarom er een acceptabel geluidsniveau is.

Onze inzet is dat de nieuwe rekenregels van tafel gaan dat de huidige rekenregels beleidsneutraal naar de Omgevingswet worden omgezet. We willen geen extra start- en of landingsbanen in Haarlemmermeer en daarom willen we ook af van de reservering van een Parallelle Kaagbaan. Bij nieuwe ontwikkelingen op de luchthaven zelf zetten we in op optimalisatie van de operatie op Schiphol binnen het huidige luchthaventerrein. De luchtvaartsector is een belangrijke sector voor de Haarlemmermeerse economie en we willen zo goed mogelijk de kansen benutten die de aanwezigheid van een luchthaven biedt. De luchthaven is een belangrijke banenmotor voor de hele regio. Wij hechten veel waarde aan de internationale connectiviteit. Mede doordat we goed verbonden zijn met de rest van de wereld is Haarlemmermeer een interessante vestigingsplaats voor nationale en internationale bedrijven en organisaties. Tegelijkertijd maakt een te grote afhankelijkheid van de luchthaven onze economie ook kwetsbaar. Al voor de coronacrisis hebben we ingezet op diversificatie om minder afhankelijk te zijn van de luchthaven en ook andere kansen te benutten. De coronacrisis heeft de noodzaak voor diversificatie nog eens benadrukt. Daarnaast willen we dat er

Haarlemmermeer en de luchthaven - Strategische Inzet 2022 - 2030

pagina 3

voldoende ruimte voor vrachtvluchten op Schiphol omdat deze belangrijk zijn voor de logistieke sector en met een relatief klein percentage van 3% van de vliegtuigbewegingen voor veel werkgelegenheid zorgt. Onze ambitie is om op een slimmere manier samen te leven met de luchthaven waarbij we kennis vanuit verschillende wetenschappen en innovatie willen benutten om vraagstukken rondom de luchthaven op te lossen. We willen bijvoorbeeld met onderzoek en experimenten met geluidadaptief bouwen en slimme technologie, zoals de technologie in ramen waarbij geluid wordt verminderd met een ruisonderdrukkend systeem, de leefbaarheid voor onze inwoners verbeteren. Nieuwe ontwikkelingen op de luchthaven kunnen wat ons betreft alleen binnen afnemende milieu- en geluidscontouren plaatsvinden. Innovatie kan perspectief aan de luchtvaart bieden om zich te blijven ontwikkelen op Schiphol. Hoewel Haarlemmermeer bestuurlijk aan tafel zit in de verschillende overleggremia, zijn wij geen bevoegd gezag als het gaat om het nemen van besluiten over het nationale luchtvaartbeleid. Wij zetten in op samenwerking met lokale en regionale medeoverheden om onze belangen gezamenlijk in Den Haag te agenderen. Met gesprekken en zienswijzen oefenen wij invloed uit daar waar de besluiten worden genomen. Wij vinden het daarnaast belangrijk dat ook inwoners en bedrijven kunnen participeren.

Participatie dient laagdrempelig en breed toegankelijk te zijn. Aangezien het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (lenW) voor besluitvorming rondom de luchthaven bevoegd gezag is, ligt daar ook de primaire verantwoordelijkheid voor het organiseren van participatie. Wij zetten in op goede communicatie. Dit kan zijn door zelf te communiceren, maar gaat ook om het vragen van goede communicatie over de luchthaven of over besluitvorming over de luchthaven. De Omgevingsraad Schiphol (ORS) wordt beëindigd. Ter vervanging van de ORS zet het Rijk langs twee sporen een Bestuurlijke kolom en een Maatschappelijke Raad Schiphol op. Wij hebben zelf ambtelijk en bestuurlijk continu contact met verschillende partijen, inwoners en bewonersvertegenwoordigers over de luchthaven. Hierbij delen we onder andere onze standpunten en werken op verschillende onderwerpen samen. Dit stond en staat los van een ORS of een Maatschappelijke Raad. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?

We willen onze inzet van de afgelopen twee jaar in het luchthavenzakendossier bestendigen. Eerder hebben we gesproken over een goede verdeling van de lusten en de lasten. Het uitgangspunt werd vervolgens de balans tussen economie en leefbaarheid. We leggen nu het accent op de balans tussen duurzame economie en een gezonde leefomgeving. Vanuit Haarlemmermeer is behoefte aan connectiviteit met de rest van de wereld, die van belang is voor onze economie, werkgelegenheid en ons vestigingsklimaat. We willen de focus verleggen van kwantiteit naar kwaliteit. Daarbij staat connectiviteit centraal. De balans geldt wat ons betreft ook voor de luchthaven ten opzichte van onze andere opgaven. De ruimte in onze gemeente en in de regio wordt steeds schaarser. Verschillende opgaven beconcurreren elkaar op ruimte. Er moet in onze gemeente ook ruimte blijven voor ontwikkelingen zoals de woningbouwopgave en de energietransitie. Ook de bereikbaarheid moet op orde zijn. De luchtzijdige en landzijdige veiligheid blijven absolute randvoorwaarden.

Haarlemmermeer en de luchthaven - Strategische Inzet 2022 - 2030

pagina 4

Wat is de aanleiding, context?

In 2013 is door ons een strategische agenda luchthavenzaken opgesteld. Deze strategische agenda was sterk verweven met het Aldersakkoord en met de toen nog in oprichting zijnde Omgevingsraad Schiphol (ORS). Daarna is deze agenda binnen de kaders steeds geactualiseerd middels een paragraaf 'Agenda voor de toekomst' in de jaarlijkse voortgangsrapportages Luchthavenzaken. Inmiddels is het Aldersakkoord afgelopen en is er een nieuw tijdperk aangebroken waarin gesprekken over de toekomst van de luchtvaart plaatsvinden. Er is vanuit het kabinet een Luchtvaartnota 2020-2050 vastgesteld en er zijn verschillende trajecten vanuit het Rijk zoals het vaststellen van een nieuw Luchthavenverkeerbesluit Schiphol (LVB), de herziening van het Luchtruim en de uitwerking van een nieuwe governance structuur die in de plaats van de ORS moet komen. Ook zijn er op verschillende niveaus tal van inhoudelijke ontwikkelingen gaande, zoals de Europese Green Deal, de effecten van de coronacrisis en ruimtelijke en economische ontwikkelingen op lokaal en regionaal gebied. Dit alles leidt tot een herziening en actualisatie van onze strategische inzet voor luchthavenzaken. Welk doel wordt nagestreefd?

Het doel van onze strategische inzet is het vaststellen van onze uitgangspunten van hoe we met de aanwezigheid van de luchthaven willen omgaan en wat onze inzet hierbij is. Het doel is om de lijn die de afgelopen twee jaar is ingezet te bestendigen. In ons coalitieakkoord "Samen bouwen aan een krachtig nieuw Haarlemmermeer" staat dat leefbaarheid en groei van de luchthaven in balans moeten zijn. Met de Strategische Inzet Luchthavenzaken wordt hieraan verder vormgegeven. Onze inzet en speerpunten worden toegelicht met daarbij een overzicht van acties die wij hieraan verbinden. Over de inzet vanuit Haarlemmermeer is de raad regelmatig geïnformeerd en bij de zienswijze op de Luchtvaartnota is de raad vooraf de mogelijkheid geboden om op onze zienswijze te reageren. Ook met de jaarlijkse Voortgangsrapportage Luchthavenzaken wordt onze inzet toegelicht. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen?

In de Strategische Inzet Luchthavenzaken lichten we onze inzet, speerpunten en bijbehorende acties toe. Deze zijn in lijn met het coalitieakkoord en eerder vastgestelde ambities maar geactualiseerd aan de huidige context waarbij een Luchtvaartnota is vastgesteld door het kabinet en er een einde is gekomen aan de looptijd van het Aldersakkoord. Een kanttekening is dat tijdens het opstellen van dit raadsvoorstel onduidelijkheid bestaat over de koers van een nieuw kabinet ten aanzien van de luchtvaart. Gezien de dynamiek van het luchtvaartdossier en de grote mate van afhankelijkheid van besluitvorming in Den Haag, is het goed mogelijk dat inzet of acties worden aangepast. Onze eigen inzet blijft hierbij ons uitgangspunt. 3.3 Wat mag het kosten?

Aan de uitvoering van deze nota zijn, naast de beschikbare ambtelijke capaciteit, geen kosten verbonden. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?

De raad is verantwoordelijk voor het vaststellen van de kaders op het gebied van de strategische inzet op de onderwerpen 'Leefbaarheid en gezondheid', 'Veiligheid en bereikbaarheid', 'Wonen, vliegen en ruimtelijke beperkingen', 'Economie', 'Innovatie' en 'Governance en participatie' in het Luchthavenzakendossier. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering en binnen het college is de portefeuillehouder Luchthavenzaken eerste aanspreekpunt.

Haarlemmermeer en de luchthaven - Strategische Inzet 2022 - 2030

pagina 5

3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar?

Er vinden voortdurend gesprekken plaats met inwoners, lokale en regionale overheden, het Rijk, Royal Schiphol Group en de luchtvaartsector als onderdeel van de dialoog met de omgeving over de luchthaven. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd?

Jaarlijks wordt een voortgangsrapportage Luchthavenzaken opgesteld en deze wordt ter bespreking aan de raad gezonden. 3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)?

Binnen het luchthavenzaken dossier werken we vooral veel samen in het regionale samenwerkingsverband van de Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS). De BRS bestaat uit 56 gemeenten en 4 provincies. Provincie Noord-Holland is voorzitter en Haarlemmermeer is vicevoorzitter. Het MRA gebied valt binnen het BRS gebied. In de MRA dossiers waarbij het luchtvaart dossier relevant is, wordt afgestemd tussen de BRS en de MRA. 4. Ondertekening Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarl^mmerr/eêr, de loco-secretaris, de burgemeester,

Michiel Ruis

P

Mariar^ne^c

Bijlage(n): • Haarlemmermeer en de luchthaven - Strategische Inzet 2022 - 2030

Haarlemmermeer en de luchthaven Schiphol Een goed evenwicht tussen duurzame economie en gezonde leefomgeving Strategische Inzet 2022-2030 november 2021

1

Colofon Tekst, vormgeving en drukwerk Gemeente Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Telefoon 0900 1852 E-mail info@haarlemmermeer.nl Internet www.haarlemmermeer.nl

Fotografie Kees van der Veer

november 2021

2

Inhoudsopgave 1. 1.1 1.2 1.3

Inleiding ............................................................................................................................................................5 Aanleiding.......................................................................................................................................................... 5 Doel ................................................................................................................................................................... 5 Proces ................................................................................................................................................................ 5

2.1 2.2 2.3 2.4

Strategische Inzet 2030 .....................................................................................................................................6 Inleiding en context ........................................................................................................................................... 6 In balans, een goed evenwicht tussen duurzame economie en gezonde leefomgeving .................................. 6 Een geschiedenis en toekomst van transformaties .......................................................................................... 6 Naar een duurzame economie en een gezonde leefomgeving ......................................................................... 7

2.

3.

Leefbaarheid en gezondheid .............................................................................................................................8 Inleiding ............................................................................................................................................................. 8 Gezondheid ....................................................................................................................................................... 8 Geluid ................................................................................................................................................................ 8 3.3.1 Geluid........................................................................................................................................................ 8 3.3.2 Grondgeluid .............................................................................................................................................. 9 3.3.3 Geluid meten en berekenen ...................................................................................................................... 9 3.4 Ultrafijn stof en uitstoot ....................................................................................................................................

9 3.5 Hinderbeperking ............................................................................................................................................. 10 3.5.1 Verdeling van vliegverkeer over andere luchthavens ............................................................................. 10 3.5.2 Nachtsluiting........................................................................................................................................... 11 3.5.3 Kijk ook naar andere mogelijkheden voor hinderbeperking ................................................................... 11 3.5.4 Bekijk hinder vanuit verschillende wetenschappen ................................................................................ 11 3.6 Omgevingsfonds .............................................................................................................................................. 11 3.7 Nieuwe ronde Isolatie ..................................................................................................................................... 11 3.8 Inzet, speerpunten en acties ........................................................................................................................... 12 3.1 3.2 3.3

4.

5.

Veiligheid en bereikbaarheid .......................................................................................................................... 15 4.1 Inleiding ........................................................................................................................................................... 15 4.2 Veiligheid ......................................................................................................................................................... 15 4.3 Bereikbaarheid ................................................................................................................................................ 16 4.4 Inzet, speerpunten en acties ........................................................................................................................... 17 Wonen, vliegen en ruimtelijke beperkingen ................................................................................................... 18 Inleiding ........................................................................................................................................................... 18 Wonen en vliegen ...........................................................................................................................................

18 Ruimtelijke beperkingen ................................................................................................................................. 19 5.3.1 LIB-contouren ......................................................................................................................................... 19 5.3.2 Cumulatie geluid ..................................................................................................................................... 19 5.4 Ruimtelijke ontwikkeling Schiphol .................................................................................................................. 20 5.4.1 Nieuwe ontwikkelingen .......................................................................................................................... 20 5.4.2 Banenstelsel ............................................................................................................................................ 20 5.4.3 Reservering Parallelle Kaagbaan ............................................................................................................ 20 5.4.4 Overige opgaven .....................................................................................................................................

20 5.5 Inzet, speerpunten en acties ........................................................................................................................... 21 5.1 5.2 5.3

6. 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5

Economie ........................................................................................................................................................ 22 Inleiding ........................................................................................................................................................... 22 Duurzame Economie ....................................................................................................................................... 22 Connectiviteit, netwerkkwaliteit en selectiviteit ............................................................................................ 22 Logistiek en vrachtvluchten ............................................................................................................................ 23 Diversificatie .................................................................................................................................................... 23

3

6.6

Inzet, speerpunten en acties ........................................................................................................................... 23

7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

Innovatie ........................................................................................................................................................ 25 Inleiding ........................................................................................................................................................... 25 Innovatie en verduurzaming ........................................................................................................................... 25 Geluidadaptief bouwen ................................................................................................................................... 26 Structurele middelen voor innovatie .............................................................................................................. 26 Inzet, speerpunten en acties ........................................................................................................................... 26

8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7

Governance en participatie ............................................................................................................................. 28 Inleiding ........................................................................................................................................................... 28 Bestuurlijke samenwerking ............................................................................................................................. 28 Overlegorganen en participatie ...................................................................................................................... 28 Communicatie ................................................................................................................................................. 29 Samenwerking en overleg met de Luchthaven, LVNL en luchtvaartpartijen .................................................. 29 Samenwerking en overleg met overige partijen ............................................................................................. 29 Inzet, speerpunten en acties ........................................................................................................................... 30

9.1 9.2 9.3 9.4

Overig ............................................................................................................................................................. 32 Inleiding ........................................................................................................................................................... 32 Coronacrisis en de luchtvaart .......................................................................................................................... 32 Politieke situatie in Den Haag ......................................................................................................................... 32 Europese regelgeving en de Green Deal ......................................................................................................... 32

7.

8.

9.

10.

Samenvatting inzet ......................................................................................................................................... 34

4

1. Inleiding 1.1

Aanleiding

In 2013 hebben wij een strategische agenda luchthavenzaken opgesteld. Deze strategische agenda was sterk verweven met het Aldersakkoord en met de toen nog in oprichting zijnde Omgevingsraad Schiphol (ORS). Daarna is deze agenda binnen de kaders steeds geactualiseerd middels een paragraaf ‘Agenda voor de toekomst’ in de jaarlijkse voortgangsrapportages Luchthavenzaken. Inmiddels is het Aldersakkoord afgelopen en is er een nieuw tijdperk aangebroken waarin gesprekken over de toekomst van de luchtvaart plaatsvinden. Er is vanuit het kabinet een Luchtvaartnota 2020-2050 vastgesteld en er zijn verschillende trajecten vanuit het Rijk zoals een nieuw Luchthavenverkeerbesluit (LVB) Schiphol, de herziening van het Luchtruim en de uitwerking van een nieuwe governance structuur die in de plaats van de ORS moet komen. Ook zijn er op verschillende niveaus tal van inhoudelijke ontwikkelingen gaande, zoals de Europese Green Deal, de effecten van de coronacrisis en ruimtelijke en economische ontwikkelingen op lokaal en regionaal gebied. Dit alles leidt tot onze strategische inzet voor luchthavenzaken.

1.2

Doel

Het doel van onze strategische inzet is het vaststellen van onze uitgangspunten van hoe we met de aanwezigheid van de luchthaven willen omgaan en wat onze inzet hierbij is. Het gaat om het bestendigen van de lijn van de afgelopen twee jaar. We hebben deze lijn in verschillende zienswijzen, waaronder de zienswijze op de Luchtvaartnota, uitgedragen. We formuleren doelen en acties die hier bij passen. Daarnaast gaat onze strategische inzet ook over waar we zelf over gaan en waar anderen over gaan. En over hoe we ons tot andere partijen verhouden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de luchtvaartsector, de rijksoverheid, de medeoverheden in de regio en omwonenden. De strategische inzet is het uitgangspunt voor de komende acht jaar.

1.3

Proces

Het luchtvaartdossier is een dynamisch dossier waarbij voortdurend nieuwe ontwikkelingen zijn. Er vinden voortdurend gesprekken plaats over de luchthaven met inwoners, in de Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS), met het Rijk, met de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) en met Schiphol. Als uitgangspunt hebben we onze eigen inzet en doelen. Tegelijkertijd maken wij zelf geen nationaal luchtvaartbeleid. Dat gebeurt in Den Haag en Brussel en is ook afhankelijk van internationale wet- en regelgeving in de luchtvaart. Gezien de verschillende ontwikkelingen, waaronder de nieuwe Luchtvaartnota en de looptijd van het Aldersakkoord tot en met 2020, willen we onze inzet opnieuw vaststellen. Met onze strategische inzet in de hand reageren we op nieuwe ontwikkelingen en proberen we onze eigen doelen te behalen. Deze zal ook terug te zien zijn in zienswijzen en in onze Luchthavenzaken voortgangsrapportages. Het luchtvaartbeleid wordt in Den Haag gemaakt. De minister is bevoegd gezag en na een kabinetsbesluit is de Tweede Kamer aan zet. Door samenwerking met decentrale overheden en de rijksoverheid en door beïnvloeding willen we onze inzet agenderen en onze doelen proberen te realiseren. Daarnaast gaan we parallel hieraan ook aan de slag met onderwerpen en vraagstukken waar we zelf of zelf en in samenwerking met anderen een rol in kunnen pakken.

5

2. Strategische Inzet 2030 2.1

Inleiding en context

Er gaat bijna geen dag voorbij zonder nieuws gerelateerd aan Schiphol; of het nu gaat over groei, geluidsoverlast, gezondheid, bereikbaarheid, veiligheid, duurzaamheid, klimaat of werkgelegenheid. Een groot deel van de discussie wordt gepolariseerd gevoerd. Men wil meer of minder en is voor of tegen. We komen er op deze manier echter niet verder mee. Interessant zijn ook juist de ontwikkelingen, kansen en innovaties die deze werelden bij elkaar kunnen brengen. Onze huidige tijd, een tijdperk van grote urgente opgaven op allerlei niveaus, dwingen ons om op een andere manier naar de luchthaven, naar onze gemeente en deze regio te kijken. We willen verbonden blijven met de wereld. Die verbondenheid met de wereld brengt ons veel. Het maakt van Nederland, en Haarlemmermeer in het bijzonder, een groot internationaal knooppunt van mensen, kennis en goederen. Daarmee brengt het ons welvaart, de mogelijkheid om de wereld te ontdekken en de mogelijkheid om vriendschappen en familiebanden over grenzen heen te onderhouden. Tegelijkertijd maakt een te grote afhankelijkheid van de luchthaven ons kwetsbaar. De coronacrisis had en heeft een enorme impact op de luchtvaart en daarmee ook op onze economie. Door diversificatie wordt de afhankelijkheid, en daarmee de kwetsbaarheid, minder.

Ook onze inwoners en ondernemers maken gebruik van de voorzieningen op Schiphol en hechten waarde aan de mogelijkheden die Schiphol biedt op het gebied van werk, transport en reizen. Haarlemmermeer heeft voordelen van de luchthaven. Maar er is een keerzijde: de luchthaven heeft ook een negatieve impact op de leefomgeving, de gezondheid van onze inwoners, op het klimaat en op onze ontwikkelmogelijkheden en deze impact willen we zo minimaal mogelijk laten zijn.

2.2

In balans, een goed evenwicht tussen duurzame economie en gezonde leefomgeving

Eerder hebben we gesproken over een goede verdeling van de lusten en de lasten. Het uitgangspunt werd vervolgens de balans tussen economie en leefbaarheid. Nu specificeren we dit uitgangspunt en leggen het accent op de balans tussen duurzame economie en een gezonde leefomgeving. Er is een aantal ontwikkelingen waardoor we onze strategische inzet verder willen specificeren en aanscherpen. Zo is het plafond van 500.000 vliegtuigbewegingen in 2019 bereikt, is er wereldwijd een enorme klimaat- en verduurzamingsopgave en zijn er door onderzoek nieuwe inzichten over de effecten van uitstoot en geluid van vliegverkeer op omwonenden. Ook is er meer aandacht gekomen voor gezondheid. Wij willen daarom dat de luchtvaart en de luchthaven snel verduurzamen en dat er duidelijke en controleerbare afspraken komen over een afname van (grond)geluid en uitstoot. De mondiale vraag naar luchtvaart is in de afgelopen decennia enorm toegenomen en door toenemende welvaart en globalisering is de verwachting dat deze vraag blijft in de toekomst. Ook is er vanuit Haarlemmermeer behoefte aan connectiviteit, die van belang is voor onze economie, werkgelegenheid, vestigingsklimaat en de behoefte om te reizen. Daarom willen we de focus verleggen van kwantiteit naar kwaliteit. Daarbij staat connectiviteit centraal.

Daarnaast geldt de balans wat ons betreft ook voor de luchthaven ten opzichte van onze andere opgaven. De ruimte in onze gemeente en in de regio wordt steeds schaarser. Verschillende opgaven beconcurreren elkaar op ruimte. Er moet in onze gemeente ook ruimte blijven voor ontwikkelingen zoals de woningbouwopgave en de energietransitie. Ook de bereikbaarheid moet op orde zijn. De luchtzijdige en landzijdige veiligheid blijven absolute randvoorwaarden.

2.3

Een geschiedenis en toekomst van transformaties

Deze omgeving kent al een rijke traditie van vernieuwing en transformatie. Voordat in 1852 deze polder werd drooggelegd, was er veel weerstand van de vissers, omdat hun verdienmodel zou verdwijnen. De urgentie was echter groot en na de drooglegging was Haarlemmermeer een plek waar boeren konden pionieren. De vis maakte plaats voor graan. Ruim een eeuw geleden begon in het noordoosten van de polder in een modderpoel nog een immense transformatie: het ontstaan van de nationale luchthaven Schiphol. De Nederlandse luchtvaart, Schiphol en KLM liepen in het verleden steeds voorop met nieuwe ontwikkelingen. Zo is de AirportCity hier ontwikkeld en ook de uitbouw van het hub-and-spoke systeem. Met het hub-and-spoke systeem halen luchtvaartmaatschappijen passagiers bij elkaar

6

naar één knooppunt, de hub, om voldoende massa te creëren om intercontinentale vluchten te vullen zodat deze rendabel gevlogen kunnen worden. Dit systeem is hier tot ultieme wasdom gebracht door de KLM en wordt nu succesvol gekopieerd door de Gulf Carriers. Het huidige systeem zorgt voor een goede conncectiviteit. Hierin verwachten wij veranderingen. Korte afstandvluchten zullen vaker vertreind worden en ook de ontwikkeling van vliegtuigen zorgt voor veranderingen. Zo kunnen kleinere vliegtuigen nu al langere afstanden afleggen waardoor meer mogelijkheden ontstaan voor internationale verbindingen tussen kleinere vliegvelden. In de toekomst zal elektrisch vliegen mogelijk zijn en is het denkbaar dat kleinere vliegtuigen korte afstanden tussen kleinere vliegvelden gaan vliegen. En daarnaast is er de enorme verduurzamingsopgave voor de luchtvaart, die met de Europese Green Deal nog eens wordt onderstreept en waar luchtvaart volwaardig in meedoet. Er gaan hoe dan ook weer veranderingen in de luchtvaart plaatsvinden. Wij verwachten dat de verduurzaming en innovatie van de luchtvaart de volgende transitie is en dat deze kansen biedt voor een positief effect op onze leefomgeving.

Naast luchtvaart zijn er grote urgente vraagstukken zoals het creëren van een gezonde leefomgeving, klimaatverandering, de energietransitie, de schaarste aan ruimte en woningen en de landzijdige bereikbaarheid.

2.4

Naar een duurzame economie en een gezonde leefomgeving

De aanwezigheid van de luchthaven zorgt er ook voor dat allerlei opgaves en vraagstukken die ook om ruimte vragen elkaar beconcurreren qua ruimte. Deze uitdagingen lossen we niet alleen op. We gaan ook niet zelf de Luchtvaartnota herschrijven. Het is wel relevant om bij onze inzet rekening te houden met de context van de (internationale) luchtvaart en de verschillende opgaven die er zijn. In onze strategische inzet ligt de nadruk op de vraag: hoe gaan we als gemeente nu en in de toekomst om met de aanwezigheid van de nationale luchthaven binnen onze gemeentegrenzen? We formuleren onze inzet, doelen en acties per thema. Hierbij zullen we in kaart brengen wie verantwoordelijk is en wie bevoegd gezag is. We gaan over veel dingen niet zelf, maar beschrijven welke rol we voor onszelf zien. Vaak is beïnvloeding het hoogst haalbare, daar zijn we realistisch in. We hebben daarnaast ook acties waar we wel zelf over gaan en hierin willen en kunnen we een verschil maken.

Figuur 1 (fotograaf Margo Oosterveen): Foto van een vliegtuigspotter bij Schiphol.

7

3. Leefbaarheid en gezondheid 3.1

Inleiding

Haarlemmermeer heeft voordelen van de luchthaven. Schiphol zorgt voor een goede internationale bereikbaarheid. Veel ondernemers, inwoners en reizigers maken gebruik van de voorzieningen op Schiphol en hechten waarde aan de mogelijkheden die Schiphol biedt op het gebied van werk, transport en reizen. Tegelijkertijd is er ook hinder. Een deel van onze inwoners ervaart overlast van vliegtuiggeluid en er zijn ruimtelijke beperkingen. Daardoor zitten sommige gebieden op slot en kunnen er bijvoorbeeld geen nieuwe woningen worden gebouwd. Ook zijn er emissies van zowel vlieg- als wegverkeer die onze luchtkwaliteit negatief beïnvloeden. Onze ambitie is om de negatieve effecten van de luchthaven op de leefbaarheid en de gezondheid zo minimaal mogelijk te laten zijn.

3.2

Gezondheid

Gezondheid in relatie tot de luchthaven is een belangrijk thema voor Haarlemmermeer. Dit komt omdat we door onderzoek steeds meer weten over gezondheid en het heeft de laatste jaren een prominentere plek gekregen in het maatschappelijke debat. Er is bezorgdheid over de eigen gezondheid vanwege de nabijheid van de luchthaven onder inwoners. Geluidsbelasting door vliegverkeer kan zorgen voor stress en hierdoor kunnen gezondheidsklachten ontstaan. Geluidsbelasting door vliegverkeer in de nacht zorgt bij een deel van onze inwoners voor (ernstige) slaapverstoring. Ook zijn er zorgen over de luchtkwaliteit door de uitstoot van vliegverkeer. Van ultrafijn stof weten we dat het niet goed is voor de gezondheid en schade op kan leveren. We zijn in afwachting van de resultaten van een meerjarig onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) hiernaar. Tegelijkertijd zijn er signalen uit (inter)nationale onderzoeken en tussentijdse resultaten van het RIVM-onderzoek dat ultrafijn stof een negatief effect op de gezondheid heeft. Het ligt voor de hand dat gezondheidsrisico’s worden gewogen bij nieuwe planontwikkelingen vanuit het Rijk. Dat moet nu ook al, maar dit moet meer. Zo willen we dat er extra inspanningen worden gedaan voor mitigerende maatregelen.

Als het Rijk in het LVB1 in kaart brengt dat schadelijke stoffen op bepaalde plekken toenemen dan moeten er mitigerende maatregelen tegenover staan om een toename tegen te gaan. Een voorbeeld van hoe we willen dat gezondheid beter wordt meegewogen, is ons pleidooi voor een nachtsluiting. Als het gaat om nachtvluchten dan vinden we dat gezondheid zwaarder moet worden meegewogen en daarom pleiten we voor een nachtsluiting. Gezondheid gaat niet alleen over luchtkwaliteit en bescherming tegen geluid. Gezondheid is ook het hebben van een baan, prettig kunnen wonen, faciliteiten en voorzieningen. Ook hierbij gaat het om een goede balans.

3.3

Geluid

3.3.1

Geluid

Het vliegverkeer in onze gemeente zorgt voor een behoorlijke geluidsbelasting. Hoe hoog deze is, hangt af van de locatie in de gemeente. Er zijn grote lokale verschillen, soms zelfs binnen een kern. Of mensen hinder ondervinden, hangt van verschillende factoren af. Wij zetten zowel in op een afname van de geluidsbelasting als op een afname van hinderbeleving. We willen ook een ander systeem om de geluidsruimte van Schiphol te bepalen. Tot nu toe gelden de gelijkwaardigheidscriteria in combinatie met een maximum aantal vliegtuigbewegingen. Dit systeem houdt in dat binnen een bepaalde geluidscontour een X aantal mensen mag worden belast. Hierbij speelt de gemiddelde belasting een grote rol en ook het aantal mensen dat op een bepaalde plek woont. De laatste jaren blijkt dat mensen die hinder ervaren vooral last hebben van piekbelasting en niet van gemiddelden. Wij zetten in op een systeem waarbij duidelijkheid voor bewoners komt wat zij maximaal aan geluidsbelasting op de gevel mogen verwachten.

8

3.3.2

Grondgeluid

Een deel van onze inwoners ondervindt hinder door grondgeluid. Deze hinder speelt onder andere in HoofddorpNoord en in Badhoevedorp. Wij willen dat deze hinder afneemt. We hebben zelf blijvend aandacht voor de complexiteit van de problematiek van grondgeluid. In Hoofddorp-Noord hebben de aangelegde geluidsribbels een positief effect op het reduceren van grondgeluid in het gebied achter de ribbels. Ook zijn er nieuwe mogelijkheden met isolatie. Tot nu toe is geen oplossing gevonden om de hinder van grondgeluid in Badhoevedorp te verminderen. Dit heeft zowel met de complexiteit van hinderbeperkende maatregelen op de locatie te maken, als erkenning van de problematiek. We agenderen het onderwerp grondgeluid voortdurend bij het Rijk. Er is nog altijd weinig erkenning voor het probleem en er zijn geen normen voor. Wij spreken hen daarop aan, in gesprekken maar ook in zienswijzen. In de Haarlemmermeerse zienswijze op de Luchtvaartnota is uitgebreid ingegaan op het volledig ontbreken van grondgeluid in de Ontwerp-Luchtvaartnota. In de Nota van Antwoord wordt wel ingegaan op grondgeluid en wordt aangegeven dat het kabinet en de luchtvaartsector onderkennen dat grondgeluid hinder geeft voor de omgeving.

Er wordt echter aangegeven dat onderzoek naar laagfrequent geluid uitwijst dat het meten en berekenen hiervan zeer complex is, waardoor het niet mogelijk is om hiervoor een handhaafbare norm te stellen. Hoewel er geen normen zijn, wordt aangegeven dat het kabinet wil inventariseren of er uitvoerbare mogelijkheden zijn om grondgeluid te verminderen. Wij willen dat het Rijk ondanks de complexiteit normen vaststelt en dat zij meer betrokken is bij het oplossen van de problematiek. In het hinderreductiepakket van Schiphol en de LVNL ontbraken maatregelen die betrekking hebben op grondgeluid. In de zienswijze van Haarlemmermeer is gevraagd om erkenning voor grondgeluid in Badhoevedorp en om ook maatregelen voor deze Wij willen een leefbare en gezonde hinder onderdeel te maken van hun hinderreductiepakket. Schiphol en LVNL hebben daarop aangegeven dat hinder van grondgeluid luchthavenregio. Dit vormt een alsnog een plek krijgt binnen hun hinderreductie pakket. Wij willen randvoorwaarde voor een verdere samen met inwoners, experts en de luchtvaartsector optrekken om oplossingen voor elkaar te krijgen om grondgeluid te reduceren. We ontwikkeling de luchthaven. zien hierbij een leidende rol voor Schiphol en LVNL. Voor nieuwe ontwikkelingen in de gemeente waar mogelijk hinder is door grondgeluid willen we dat rekening wordt gehouden met het effect hiervan.

Al in een ontwerpfase willen we uitzoeken hoe we het beste met het grondgeluid kunnen omgaan. Ook willen we kijken of nieuwe ontwikkelingen kansen bieden om het grondgeluid te verminderen. Hiervoor is onderzoek en expertise nodig.

3.3.3

Geluid meten en berekenen

Wij vinden het belangrijk dat geluidsbelasting van vliegverkeer goed inzichtelijk wordt gemaakt. Er wordt al gemeten en dat meetsysteem wordt geoptimaliseerd. De gemeente Haarlemmermeer wil dat metingen ook benut kunnen worden om berekend geluid te valideren. Daarnaast moet er goede informatievoorziening zijn voor omwonenden over gemeten geluid in de omgeving van Schiphol. Als nieuwe procedures worden ingevoerd of er een experiment is met een maatregel die hinderbeperking beoogt, dan moeten de metingen bij een nul situatie en een nieuwe situatie met elkaar vergeleken kunnen worden. We willen aansluiten bij het landelijke meetprogramma. Zo kunnen metingen en berekeningen worden vergeleken en kan het geluidmeetnetwerk vanuit het Rijk worden gefinancierd.

3.4

Ultrafijn stof en uitstoot

We willen normen voor ultrafijn stof. Tot nu toe zijn deze er wereldwijd niet. We willen daarnaast maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren. We zijn met Schiphol in gesprek over wat zij kunnen doen. Schiphol heeft een Actieplan om ultrafijn stof bij de bron te reduceren. Zo zet Schiphol in op zo veel mogelijk op de grond elektrificeren. Schiphol doet ook onderzoek naar manieren om ultrafijn stof af te vangen met waternevel. Ook zijn er experimenten met elektrisch taxiën. We kijken ook naar wat we zelf kunnen doen om ultrafijn stof te verminderen. Zo zijn we bezig met de elektrische hotel shuttlebussen. Hierbij werken we samen met hotels en de omgeving en met Schiphol om te komen tot een 9

systeem van elektrische hotel shuttles die bepaalde hotel routes rijden. Dit moet leiden tot minder dieselbusjes en minder uitstoot. We willen ook naar meer mogelijkheden op zoek om zelf, of in samenwerking met andere partijen en medeoverheden, ultrafijn stof te verminderen. We willen ook de kennis van het RIVM-onderzoek naar ultrafijn stof hierbij benutten. Behalve ultrafijn stof zijn er ook het ‘gewone’ fijnstof en stikstof. Wij zetten in op dalende lijnen van alle uitstoot.

3.5

Hinderbeperking

De afgelopen jaren heeft Haarlemmermeer samen met Schiphol, de LVNL, omwonenden, ORSbewonersvertegenwoordigers en de BRS, meestal onder de regie van de Omgevingsraad, gewerkt aan hinderbeperking. Het ging vooral om luchtzijdige maatregelen om geluidhinder te beperken voor omwonenden. Hoewel het goed is dat zo veel mogelijk aan hinderreductie wordt gedaan aan de luchtzijdige kant, blijft het een nadeel dat veel maatregelen leiden tot verschuiving van hinder. Met de huidige systematiek van het Rijk wordt uitgegaan van de per saldo berekening. Dat houdt in dat wanneer een hinderbeperkende maatregel er per saldo voor zorgt dat er minder gehinderden zijn, die maatregel als succesvol wordt gezien. Er zijn voorbeelden waarbij hinder daadwerkelijk is afgenomen doordat bijvoorbeeld met een bocht om een woonkern heen wordt gevlogen. Door de per saldo benadering komt het echter ook voor dat door een hinderbeperkende maatregel hinder op een plek met relatief veel inwoners afneemt en op een andere plek met minder inwoners, toeneemt. Wanneer dit laatste gebeurt zijn er naast 'winnaars' ook 'verliezers'. Onze voorkeur gaat daarom vooral uit naar generieke maatregelen die tot minder hinder voor de hele omgeving leiden, zoals stillere vliegtuigen en een aaneengesloten periode van rust in de nacht.

Daarnaast zien we kansen voor innovatieve maatregelen aan de landzijdige kant, waarbij gebruik wordt gemaakt van verschillende wetenschappen, ook gericht op de positieve beleving van de omgeving. Denk hierbij aan manieren om zowel geluid te reduceren maar ook met water en groen een positief effect op hinderbeleving te creëren. Hiervoor zijn onderzoek, samenwerking, middelen en draagvlak nodig. Hinderbeperking voor onze inwoners is een van onze belangrijkste speerpunten omdat het een belangrijke rol speelt als het gaat om het verbeteren van de leefomgeving. Hinderbeperking is door het Rijk belegd bij Schiphol en de LVNL. Wij zijn betrokken bij hinderbeperkende maatregelen die ons raken. Ook agenderen we hinder die in de gemeente speelt en vragen we om oplossingen. De hinderbeperkende maatregelen die het meest kansrijk en technisch mogelijk waren, zijn de afgelopen jaren al genomen. Denk hierbij aan vaste bochtstralen, routeoptimalisatie, glijvluchten, het NNHS, de geluidribbels, verbod op de meest lawaaiige vliegtuigen.

3.5.1

Verdeling van vliegverkeer over andere luchthavens

Er is wereldwijd een hele grote vraag naar vliegen. De verwachting is dat deze vraag, ook na herstel van de luchtvaart na de coronacrisis, heel groot blijft. Er zijn opkomende economieën waar de welvaart onder mensen toeneemt en het een kwestie van tijd is voordat vliegen voor nieuwe groepen toegankelijk wordt. Tegelijkertijd is er een klimaatcrisis en heeft ook de luchtvaartsector een opgave om te verduurzamen. De vraag is hoeveel van de vraag naar luchtvaart kun en wil je als Nederland accommoderen? En vervolgens is de vraag hoe je dat binnen Nederland verdeelt over de verschillende luchthavens. Wat ons betreft krijgt elke luchthaven een eigen specialiteit. Op Schiphol willen we inzetten op vliegverkeer dat bijdraagt aan het internationale netwerk. Hierbij past een netwerk van bestemmingen naar belangrijke economische centra. Wij vinden het zonde als er binnen de schaarse ruimte die er op Schiphol is, nog meer vluchten naar vakantiebestemmingen komen. Wij willen graag ruimte houden voor vrachtvluchten, die bijdragen aan het internationale netwerk. Ook willen we liever lange afstandsvluchten dan kort afstandsvluchten, waar alternatieven voor bestaan. Door vakantievluchten over andere luchthavens te verdelen, ontstaat wat ons betreft ruimte op Schiphol voor vluchten die bijdragen aan het netwerk.

Door de verdeling van vliegverkeer over verschillende luchthavens in Nederland, wordt de hinder beter verdeeld. Hierover zijn ook al afspraken gemaakt in het Aldersakkoord. Hierin stond onder andere dat als je selectiviteit op Schiphol wilt, er een alternatief moet zijn. Uit onderzoek bleek Lelystad Airport het beste alternatief.

10

Op Lelystad Airport is hiervoor ruimte, er is inmiddels een verkeersverdelingsregel (VVR), maar over de opening van deze luchthaven is nog altijd geen definitief besluit genomen. Het verplaatsen van vluchten naar andere luchthavens is een van de laatste grote hinderbeperkende maatregelen voor de Schipholregio. Het is bovendien een afspraak die al in 2008 is gemaakt en onderdeel is van het Aldersakkoord. Deze afspraak is bedoeld om de Schipholregio te ontlasten en om ruimte te creëren op Schiphol voor vluchten die bijdragen aan het internationale netwerk.

3.5.2

Nachtsluiting

Wij zetten in op een nachtsluiting met als doel een aaneengesloten periode van rust in de nacht voor onze inwoners en inwoners in de regio. Een aaneengesloten periode van rust zorgt voor een positief effect op de gezondheid. Hierbij moet aandacht zijn voor de effecten van een nachtsluiting. Wat is het effect van het verplaatsen van vluchten naar de dag? Hoe zien de randen van de nacht eruit? Moeten overdag vaker 4 banen worden ingezet? En wat zijn de effecten op het netwerk? Er is daarom onderzoek nodig naar de effecten van een nachtsluiting. Hierbij zou ook moeten worden gekeken naar verplaatsing van vluchten uit de nacht op Schiphol naar andere luchthavens in Nederland. Als nachtvluchten moeten worden verplaatst naar de dag dan leidt dit mogelijk tot extra drukte in de randen van de nacht of tot het vaker inzetten van secundaire banen overdag. Het verplaatsen van vluchten naar andere Nederlandse luchthavens, waaronder Lelystad Airport, biedt een oplossing voor de hele Schipholregio.

3.5.3

Kijk ook naar andere mogelijkheden voor hinderbeperking

Daarnaast willen we dat meer wordt gekeken naar andere manieren van hinder beperken dan alleen luchtzijdige maatregelen. Ook moeten er maatregelen op de grond worden genomen. Hierbij moet niet alleen worden gedacht aan isolatie van woningen, maar moet ook worden gekeken naar maatregelen in de buitenruimte. Hinder ontstaat door een combinatie van factoren. Dit zorgt ervoor dat hinder van vliegverkeer verschillend wordt ervaren door inwoners uit hetzelfde gebied. Meer factoren dan vliegtuiggeluid spelen mee bij hoe mensen hun woonomgeving beoordelen.

3.5.4

Bekijk hinder vanuit verschillende wetenschappen

Wij willen dat los van verbeteringen aan de luchtzijdige kant, ook vanuit andere wetenschappen naar hinderbeperking wordt gekeken. Er zijn aanknopingspunten in de Luchtvaartnota hiervoor. Het Rijk heeft bijvoorbeeld geluidadaptief bouwen in de Luchtvaartnota stevig omarmd. Haarlemmermeer heeft de afgelopen jaren geïnvesteerd in de kennisontwikkeling hiervan en stond aan de basis van deze ontwikkeling. Om dit onderzoek in de praktijk te brengen, heeft de gemeente een pilot geluidadaptief bouwen opgezet. Inmiddels hebben het Rijk, de provincie en Schiphol geïnvesteerd in een gezamenlijke pilot naar geluidadaptief bouwen.

3.6

Omgevingsfonds

De minister heeft in 2019 aangekondigd dat er een Omgevingsfonds moet komen als opvolger van de Stichting Leefomgeving Schiphol (SLS). Wij zetten in op een permanent Omgevingsfonds. Er moet continue worden geïnvesteerd in de omgeving om de leefomgeving positief te beïnvloeden en de mogelijkheid voor maatwerk voor individuele bewoners moet ook blijven bestaan.

3.7

Nieuwe ronde Isolatie

Er is in het verleden een isolatieproject rondom Schiphol geweest waarbij woningen zijn geïsoleerd. Wij willen dat er een nieuwe ronde komt voor isolatie. Enerzijds om woningen die in de eerste ronde niet zijn geïsoleerd alsnog te isoleren, maar ook voor herstelwerkzaamheden bij al aangebrachte isolatie. Ook moet het isolatiegebied opnieuw worden bekeken. Hierbij kan worden gekeken naar slimme combinaties om niet alleen tegen geluid te isoleren maar dat de isolatie de woning ook energiezuiniger maakt. Dit geldt ook andersom. Als mensen hun woning isoleren om deze energiezuiniger te maken dan zouden ze erop geattendeerd kunnen worden dat zij rekening houden met isoleren tegen geluid. Als mensen niet in aanmerking komen voor isolatie zou er advies moeten kunnen worden ingewonnen over wat kun je zelf aan je woning verbeteren om minder hinder van geluidsbelasting van vliegtuigen te hebben. Tenslotte moet maatwerk voor isolatie voor individueel gedupeerden mogelijk blijven via een Omgevingsfonds.

11

3.8

1)

2)

3)

Inzet, speerpunten en acties Speerpunten/ inzet

Doel

Wie

Actie

Nachtsluiting

Meer rust in de nacht, aaneengesloten periode van rust in de nacht

Het Rijk is bevoegd gezag

Beïnvloeden

Heldere en controleerbare afspraken, duidelijke kaders en randvoorwaarden over verdienen van eventuele groei

Gezamenlijk met verschillende medeoverheden een onderzoek laten doen naar de invulling van de nacht

Vooraf duidelijkheid Het Rijk is bevoegd voor de omgeving over gezag wat zij kunnen verwachten en hoe eventuele groei verdiend kan worden.

Minder hinder voor Minder hinder voor inwoners inwoners in de volle breedte

Het Rijk bevoegd gezag luchtvaartbeleid Schiphol en de LVNL Haarlemmermeer

Beïnvloeden Samenwerken met het Rijk en ingrediënten meegeven aan het Rijk voor de afspraken

Wij blijven voortdurend op zoek naar nieuwe mogelijkheden voor hinderbeperking. Onze focus is hierbij op de landzijdige kant. Onderzoek en experiment laten uitvoeren naar Geluidsadaptief bouwen Zo veel als mogelijk de principes van geluidadaptief bouwen toepassen bij ontwikkelingen in de gemeente We zijn betrokken bij het pakket van hinderbeperkende maatregelen van Schiphol en LVNL Wij agenderen hinder bij Schiphol, LVNL en het Rijk en vragen om erkenning en oplossingen

4)

5)

Permanent Omgevingsfonds

Nieuw isolatie traject vanuit het Rijk

Continue investering in Het Rijk de omgeving om de Schiphol leefomgeving positief Luchtvaartsector te beïnvloeden, maar ook voor maatwerk voor individuele bewoners, waaronder maatwerk isolatie wanneer woningen niet binnen de isolatie regeling vallen.

Ideeën ontwikkelen over hoe de opvolger van de SLS eruit moet komen te zien

Woningen in Het Rijk is bevoegd geluidbelaste gebieden gezag zijn goed geïsoleerd. Zowel herstel van al aangebrachte isolatie als aanbod om nog niet geïsoleerde woningen uit de eerste ronde

Beïnvloeden

Beïnvloeden

12

alsnog te isoleren. Bij een nieuw isolatietraject moet ook worden gekeken of het isolatiegebied nog actueel is bij een operatie van 500.000 vliegtuigbewegingen. 6)

Betere luchtkwaliteit

Betere luchtkwaliteit Minder schadelijke stoffen Normen voor ultrafijn stof

Het Rijk is bevoegd gezag ILT is verantwoordelijk voor toezicht op uitstoot GGD/ RIVM meet uitstoot Haarlemmermeer

Gezamenlijk met verschillende medeoverheden onderzoek laten doen naar innovatieve maatregelen om de luchtkwaliteit in woonwijken te verbeteren Onderzoek deelname aan het Schone Luchtakkoord GGD en RIVM om advies vragen over handelingsperspectief Beïnvloeden Wij vragen aan het Rijk normen voor grondgeluid Inzet op kennisvergroting, in samenwerking met andere partijen, heldere communicatie en gezamenlijk handelen in de regio Schiphol vragen om vlotte uitvoer van hun Actieplan ultrafijn stof Schiphol voert eigen Actieplan ultrafijn stof uit

7)

Transparante informatie vanuit het Rijk over niveaus van grondgeluid en (ultra)fijn stof rondom luchthavens

Inzicht voor iedereen over niveaus van grondgeluid en (ultra)fijn stof rondom luchthavens

Het Rijk is bevoegd gezag

Beïnvloeden

8)

Nieuw kader en systeem voor geluid

Een kader waarbij de Het Rijk is bevoegd geluidsbelasting bij gezag 500K vliegtuigen het maximum is. Vanaf dat punt alleen nog maar een dalende lijn. Duidelijkheid wat een individuele inwoner maximaal kan verwachten aan geluid op de gevel.

Beïnvloeden

9)

Een uniform meetsysteem vanuit het Rijk

Valideren berekeningen vliegtuiggeluid

Beïnvloeden

Het Rijk is bevoegd gezag

13

10) Schiphol wordt op een duurzame en selectieve manier ontwikkeld

Schiphol wordt in Het Rijk is bevoegd balans met de gezag omgeving ontwikkeld. Het gaat om duurzame Ook de slotcoördinator connectiviteit en een heeft een rol bij de gezonde leefomgeving. verdeling van slots

Beïnvloeden Lobby, samen met medeoverheden, richting Brussel over de effecten van de huidige Europese slotverordening

Europese regelgeving over de uitgifte van slots bepaalt voor het grootste deel de slotuitgifte 11) Gecontroleerd herstel na coronacrisis

Een geleidelijk en gematigd herstel zodat Schiphol niet ineens heel snel aan het plafond van 500.000 vliegtuigbewegingen zit.

Het Rijk is bevoegd gezag Ook de slotcoördinator heeft een rol bij de verdeling van slots

Beïnvloeden Lobby, samen met medeoverheden, richting Brussel over de effecten van de huidige Europese slotverordening

Europese regelgeving over de uitgifte van slots bepaalt voor het grootste deel de slotuitgifte

14

4. Veiligheid en bereikbaarheid 4.1

Inleiding

Veiligheid in de lucht en op de grond zijn absolute randvoorwaarden. We hebben een luchthaven midden in onze gemeente. Dat betekent dat er naast de algemene openbare veiligheidsaspecten, ook specifieke vraagstukken zijn op het gebied van veiligheid en bereikbaarheid. We hebben bevoegdheden als het gaat om openbare orde en veiligheid, bestemmingsplannen en vergunningen. Bekend is dat de vliegveiligheid op Schiphol geborgd is tot en met 540.000 vliegtuigbewegingen per jaar. Dit is meer dan het huidige aantal toegestane vliegtuigbewegingen van 500.000. Een goede bereikbaarheid van de luchthaven is van groot belang. Dit is ook essentieel voor de veiligheid op de grond.

4.2

Veiligheid

Onze burgemeester is verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in Haarlemmermeer en dus ook op Schiphol. Dit geldt voor zowel het landzijdige gedeelte voor de security, als op het luchtzijdige gedeelte achter de security van de luchthaven. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is verantwoordelijk voor de vliegveiligheid en heeft dit als uitgangspunt. Naast algemene veiligheidsrisico’s, die gelden voor onze gehele gemeente, brengt de luchthaven specifieke veiligheidsrisico’s met zich mee. Daarbij gaat het zeker niet alleen om risico’s die direct gerelateerd zijn aan het vliegen zelf, maar ook om grotere veiligheidsrisico’s op andere vlakken. Als voorbeelden: de uitgebreide en complexe infrastructuur, mobiliteit, crowd control, brandveiligheid, risicovolle bedrijfsactiviteiten, goederen en gevaarlijke stoffen, infectieziekten en terrorisme. Schiphol staat voortdurend in het middelpunt van de aandacht. Vanwege dit feit en de aard en omvang van de Wij willen een veilige en bereikbare activiteiten die er plaatsvinden, zullen (nieuwe) luchthaven. Daarbij gaat het om zowel veiligheidsrisico’s zich mogelijk eerder op de luchthaven manifesteren dan elders. Te denken valt bijvoorbeeld aan veiligheid in de lucht als op de grond.

ondermijning, betogingen, klimaatactivisme, cyber- en drone aanvallen, pandemieën en problematiek rond daken thuislozen en verwarde personen. Dit vereist scherpte en voortijdige onderkenning van ontwikkelingen met (mogelijk) effect op de veiligheid. Het beperken van bestaande risico’s, de aanpak van gevolgen en de (voorbereiding op) crisisbeheersing, vergen hoge inzet en een nauwe en voortdurende afstemming met alle betrokken veiligheidspartners. Deze inzet zal worden gecontinueerd en, waar dat nog niet het geval is, structureel worden geborgd. Daarnaast moet blijvend aandacht zijn voor het signaleren van nieuwe veiligheidsrisico’s en trends en ontwikkelingen die een effect kunnen hebben op veiligheid. Wij vinden het belangrijk dat we goed betrokken zijn bij aandachtspunten op het gebied van vliegveiligheid, omdat dit een effect kan hebben op de openbare orde en veiligheid. Wij willen dat het Rijk bij de ontwikkeling van Schiphol meer aandacht heeft voor landzijdige veiligheid en bereikbaarheid. Voor de coronacrisis stond de landzijdige veiligheid op en rond de luchthaven met een capaciteit van 500.000 vliegtuigbewegingen al onder druk. Kleine verstoringen van de luchthavenprocessen konden al voor grote effecten op het gebied van openbare orde en veiligheid zorgen.