RV Gebiedsplan Hoofddorp, ontwikkeling van het stadshart (2021.0002847)

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouders Steller Collegevergadering

Gebiedsplan Hoofddorp, ontwikkeling van het stadshart drs. Jurgen Nobel, drs. Marja Ruigrok, mr. Mariëtte Sedee-Schuitemaker Petra Kort-Hoogeboom, Hilke de Vries, Maurits Schaafsma 7 december 2021

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

2021.0002847 1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college heeft besloten om: 1. de deelgebieden van het stationsgebied Hoofddorp nader te concretiseren afhankelijk van de definitieve rijksbijdrage en de subsidievoorwaarden die het Rijk daaraan stelt; 2. de kredieten voor de deelgebieden van de gebiedsontwikkeling via de integrale afweging bij de Voorjaarsrapportage 2022 aan te vragen of, indien de besluitvorming door het Rijk over de rijksbijdrage niet tijdig heeft plaatsgevonden, de kredieten bij het eerste volgende P&C moment dat daartoe geëigend is aan te vragen. Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. het Gebiedsplan Hoofddorp als onderbouwing voor de aanvraag van een rijksbijdrage aan de gebiedsontwikkeling rond station Hoofddorp vast te stellen; 2. ermee in te stemmen dat de Metropoolregio Amsterdam het Gebiedsplan Hoofddorp, in het kader van de aanpak Bereikbare Steden, aanbiedt aan het Rijk als onderbouwing van de benodigde rijksbijdrage. 2. Samenvatting

Op basis van het stedenbouwkundig raamwerk in ons Verdichtingsplan Stationsgebied Hoofddorp (2021.0001986) is onder regie van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) het Gebiedsplan Hoofddorp opgesteld. Daarmee is voor het Rijk inzichtelijk gemaakt dat wij een financiële bijdrage van het Rijk nodig hebben om de bouw van 15.500 woningen en ruimte voor 11.000 nieuwe arbeidsplaatsen mogelijk te maken. Het gaat om een indicatieve rijksbijdrage van € 383 miljoen gebaseerd op grofmazige uitgangspunten voor de investeringen in de multimodale knoop, de weginfrastructuur en de onrendabele top van de gebiedsexploitaties. De MRA wil het Gebiedsplan samen met de gebiedsplannen van de andere acht bereikbare steden aan het Rijk aanbieden ter onderbouwing van de vraag om een rijksbijdrage. Afhankelijk van de bijdrage die het Rijk ter beschikking stelt kunnen wij nadere invulling geven aan de aard, omvang en snelheid van de ontwikkeling. Zodra bekend is in welke mate het Rijk gaat bijdragen aan de gebiedsontwikkeling zullen wij de verdere financiële consequenties bij het eerst volgende geëigende moment van de planning en control cyclus (P&C cyclus) aan de raad voorleggen ter besluitvorming.

Gebiedsplan Hoofddorp, ontwikkeling van het stadshart

pagina 2

3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken? Wat is de aanleiding, context?

Wij hebben in het kader van de aanpak 'Bereikbare Steden' en de Verstedelijkingsstrategie van het Rijk en de MRA afgesproken om in de directe omgeving van station Hoofddorp versneld ruimte te bieden aan circa 15.500 nieuwe woningen en 11.000 arbeidsplaatsen. Dit om de druk op de woningmarkt te verminderen, maar ook om de transitie naar meer gebruik van het openbaar vervoer te laten plaatsvinden. De komst van de Noord/Zuidlijn maakt beide mogelijk. Op zijn beurt draagt de woningbouw en de uitbreiding van de werkgelegenheid in het stationsgebied bij aan de vervoerswaarde van de metro. Dit betekent een schaal- en kwaliteitssprong in de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Hoofddorp en daarmee van heel Haarlemmermeer. De aanpak 'Bereikbare Steden' is een gezamenlijk onderdeel van de Uitvoeringsagenda Samen Bouwen aan Bereikbaarheid en het MRA-programma Bouwen en Wonen. Negen steden zijn betrokken: Haarlem, Zaanstad, Purmerend, Lelystad, Almere, Hilversum, Alkmaar, Hoorn en Hoofddorp.

De kern van de aanpak 'Bereikbare Steden' is dat de stadsharten en enkele hiermee direct samenhangende openbaar vervoer knooppunten, tussen 2021 en 2030 een wezenlijke bijdrage leveren aan de opgaven waarvoor de MRA en Nederland staan: het versneld aanpakken van het woningtekort, het optimaliseren van de bereikbaarheid met het openbaar vervoer, het stimuleren van werkgelegenheid, het verduurzamen en klimaatbestendig maken, het blijvend investeren in de leefbaarheid, de ontmoetingsfunctie van onze steden en een inclusieve samenleving. Om de woningbouw te kunnen versnellen is vanuit de aanpak 'Bereikbare Steden' onder regie van de MRA in samenwerking met ons, de MRA en het Rijk de 'Propositie Bereikbare Steden' (maart 2021) opgesteld. Vervolgens is deze propositie voor Hoofddorp nader uitgewerkt in het spoorboek 'Ontwikkeling stationsgebied Hoofddorp 2030' (2021.0001809) onder regie van de MRA. De provincie Noord-Holland, de Vervoerregio Amsterdam, NS, ProRail, Connexxion, de MRA en wij onderschrijven de ambities in dit spoorboek. Wij hebben vervolgens in het 'Verdichtingsplan stationsgebied Hoofddorp' (2021.0001986) onze kaders geschetst voor de gebiedsontwikkeling rondom het station om zelf de regie van deze ontwikkeling in de hand te kunnen houden.

In vervolg op deze stappen is onder regie van de MRA, in samenspraak met ons, de provincie Noord-Holland en de Vervoerregio Amsterdam, het voorliggende 'Gebiedsplan Hoofddorp, ontwikkeling van het stadshart' opgesteld. Ook hierbij waren de NS en ProRail nauw betrokken. Welk doel wordt nagestreefd?

Het doel van het Gebiedsplan Hoofddorp is om voor het Rijk inzichtelijk te maken dat Haarlemmermeer een bijdrage van het Rijk nodig heeft om de bouw van 15.500 woningen en ruimte voor 11.000 nieuwe arbeidsplaatsen rondom station Hoofddorp mogelijk te maken. Deze bijdrage is nodig voor de investeringen in de weginfrastructuur, de onrendabele top van de gebiedsexploitaties en de multimodale knoop. Ook voor de acht andere bereikbare steden zijn gebiedsplannen opgesteld. De negen gebiedsplannen zullen worden aangeboden aan het Rijk. Samen verbeelden zij welke bijdrage de MRA kan leveren aan het versneld bouwen van nieuwe woningen en het stimuleren van de werkgelegenheid en welke financiële bijdrage van het Rijk daarvoor nodig is.

Gebiedsplan Hoofddorp, ontwikkeling van het stadshart

pagina 3

3.2 Wat gaan we daarvoor doen?

Omdat de gebiedsontwikkeling rond station Hoofddorp een complexe ontwikkeling is met vele betrokkenen, deelprojecten en afhankelijkheid van een financiële bijdrage van het Rijk, is het 'Gebiedsplan Hoofddorp' opgesteld. Het Gebiedsplan is een nadere uitwerking van de 'Propositie Bereikbare Steden' die de MRA eerder als bod aan het Rijk heeft aangeboden. Het is bedoeld als onderbouwing voor de aanvraag van een rijksbijdrage. Het Gebiedsplan is geen stedenbouwkundig plan en heeft geen planologische status. De hoogte van de benodigde rijksbijdrage is op basis van grofmazige uitgangspunten berekend. Afhankelijk van de hoogte van de definitieve rijksbijdrage, de subsidievoorwaarden van het Rijk en voortschrijdend inzicht zullen wij het Gebiedsplan nader concretiseren. Samenvatting Gebiedsplan Het Gebiedsplan beschrijft welke gebiedsontwikkeling wij mogelijk maken rond station Hoofddorp en wat daarvoor nodig is: welke projecten nodig zijn, hoe we die projecten kunnen faseren en welke organisatievorm nodig is om tot voorbereiding en uitvoering van de projecten te komen. Ook wordt aandacht besteed aan communicatie, participatie en risicomanagement. Condities en ambities

Uitgangspunt voor het Gebiedsplan is ons Verdichtingsplan en de komst van de Noord/Zuidlijn. In het Gebiedsplan zijn de acht ambities uit ons Verdichtingsplan (stedelijk leven stimuleren, gezond micro klimaat realiseren, waterstructuren vasthouden en gebruiken, mobiliteitstransitie mogelijk maken, een integrale en diverse functiemix, loopbare straten met superblokken, polder identiteit en stille, vredige woonblokken maken) doorvertaald naar drie essentiële voorwaarden voor het realiseren van de gebiedsontwikkeling en vijf ambities voor de inrichting van het gebied. De drie essentiële randvoorwaarden betreffen de sociale en fysieke duurzaamheid, het omgaan met de geluidsbelasting door lucht- en rail- en wegverkeer en de financiële bijdrage van het Rijk. De vijf ambities voor de inrichting van het stationsgebied zijn: Hoofddorp als complete stad, verlengen zakelijke corridor, transitie in mobiliteit, wijken beter verbinden en groen en klimaatbestendig. Deze ambities zullen elk op hun eigen manier een plek krijgen in het gebied en daar in samenhang een nieuw stedelijk milieu vormen voor bewoners, werknemers en bezoekers. De rijksbijdrage is ingeschat op € 383 miljoen. Dit betreft de investeringen tot 2030. Dit bedrag is € 22 miljoen hoger dan de € 361 miljoen die we bij het Verdichtingsplan hebben aangegeven.

Het verschil wordt veroorzaakt door enerzijds een verschuiving van de geraamde woningaantailen voor het Zonneveld naar het Stationskwartier en anderzijds door een algehele actualisatieslag in de financiële doorrekening. Deelgebieden

Het Gebiedsplan is gebaseerd op de deelgebieden Stationskwartier, Centrum & Stadspark, Graan voor Visch Zuid & Rooseveltpark, Schiphol Trade Park Campus en Beukenhorst Oost uit ons Verdichtingsplan Stationsgebied Hoofddorp. Het deelgebied Zonneveld uit het Verdichtingsplan ontbreekt omdat nader onderzoek nog moet uitwijzen of woningbouw op deze locatie mogelijk is. In het Gebiedsplan zijn de 3.200 woningen van het Zonneveld toebedacht aan het Stationskwartier. Nader onderzoek zal uitwijzen hoeveel woningen hier passen.

Gebiedsplan Hoofddorp, ontwikkeling van het stadshart

pagina 4

Projecten

Aanvullend op het Verdichtingsplan brengt het Gebiedsplan de vele projecten in beeld die ter ondersteuning van de gewenste schaalsprong en kwaliteit van het wonen, leven en werken in het stationsgebied nodig zijn. Het gaat om projecten op het gebied van autoverkeer, langzaam verkeer, openbaar vervoer en groen en water.

P roj ecte n ove rz i cht Verminderen autoverkeer A 0 0 0 0

O

Afschalen en gefaseerd verwi^eren Van Heu ven Goedhart!aan tussen staton en tóOI Her,nuchter aanskübng Van Meuwsrt Goed hartiazn/Kruisweg/KÏOI Heonnchten bestaand fcsisstaton en Taurusa verue tot - Mr-lwc - aulowstandtng Van Meuren Goedhart laan door Graan voor Vtsch afschoten Van Heuven Goedhallaan door Graan voor VSsch transformesesi tor stadsbctfcvatd

O

Centrumgefajed autaLw maken «i beter tere» baar Autoverkees vanrat cenouin naar töOt (en

^

Herirttchlvtg spoor laan cm verkees VSn

Bereikbaarheid voor de auto­ mobilist

Heuven Goedhardaan naar mg Hoafctdcrp te baden

Bereikbaar heid voor fietsers en voetgangers 0 © 0 0 0

Henmchler, beslaande onderdoorgang (Rota rtsaverete) Verbndngen Graan voo» Visch naar centrum (Den naar staben Nieuwe ortderdoor^sng Centrum - H«ds Park - Beukerteasl Ocot tm jGaQ) Verbndngen met fcf.phol Trade Park • Genedtfcswk Fvetaverbndna over Cened# knast het spoor

rwLtajflj

PuWieke ruimte, water en groen • 0 0

Gerved«towk Bovenplans groen Nieuwe tóabonsjAsnen aan bede rilden

0

Nieuw staten met conlraie fessage

0 0

T«deli# busstabon maken Vervangen bestaand R net busiUticn door groiB twsstalrcn voo» alle lokale en regicnale bus en fvnnr af na 70.101 t**rvangen er. vergrer-n lietaparkeren Oplossing gdudprcblematiek *xrc*

Openbaar vervoer

0 0

Figuur 1: projectenoverzicht voor de gebiedsontwikkeiing Stationsgebied Hoofddorp Daarbij geeft het Gebiedsplan ook een fasering van de projecten aan op basis van de principes: • verbinden en ontwikkelen in samenhang; • hoe dichter bij het station, des te belangrijker om daar te beginnen met de ontwikkeling; • 'zoet' en 'zuur' koppelen: moeilijke en makkelijke projecten combineren; • wonen gemengd met andere functies heeft voorrang, dichterbij station, meer gemengd stedelijk gebied en meer gemengde gebouwen.

Gebiedsplan Hoofddorp, ontwikkeling van het stadshart

2021

2022

2023

pagina 5

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Stationskwattiet

OnTMUrfre *on«n Onr**i«lr«

ë2ZZZZ2 Q *«*»*.«*« —IV*,

ïzrszr/szaxwjznm9111 ?? i» MvmmmmÊmÊÊm

*L*> rt'itrjcrjj P»o**lOV

«o.

FYotscl'(««••n voMgOTOw

5

*$*l»s*t

P*3*ct ?o«n«rt cetrfcaM rurrM

Centrum en Stadspark Graan voor Visch Zuid en Roosevelt Park

SSS *V

Zr',*Sd**>«4Tr»ó*Pwt

Schiphol TradePark Beukenhorst Oost en

,

toost

05 f-

Figuur 2: fasering van de projecten Organisatie

De gebiedsontwikkeling rond het station vergt nauwe afstemming tussen veel partijen. Daarom zetten wij de Stuurgroep Stationsgebied Hoofddorp binnen het kader van het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid voort. Daarin nemen naast bestuurders van onze gemeente vertegenwoordigers van de provincie Noord-Holland, het Rijk (de ministeries Infrastructuur & Waterstaat en Binnenlandse Zaken), de MRA, de Vervoerregio Amsterdam, de NS, ProRail en Schiphol deel. Binnen onze gemeente richten we een programmaorganisatie op voor de gebiedsontwikkeling rondom station Hoofddorp zodat we kunnen sturen op de samenhang tussen de deelgebieden. Wij zullen deze programmaorganisatie laten meegroeien met de omvang en voortgang van de gebiedsontwikkeling en de omvang van de rijksbijdrage. Risico's

De gebiedsontwikkeling rond station Hoofddorp is niet zonder risico's. Risicomanagement is dan ook een belangrijk en vast onderdeel in de aanpak van de betrokken partijen. De komende tijd vindt een nadere uitwerking plaats. Daarbij gaat het om het verder identificeren van de risico's (naar kans en impact) en het formuleren van passende risicobeheersmaatregelen. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan en afspraken gemaakt over de allocatie van risico's en beheersmaatregelen aan betrokken partijen. Voor een succesvolle gebiedsontwikkeling zijn we in eerste plaats afhankelijk van de rijksbijdrage van € 383 miljoen. Het Gebiedsplan geeft verder aan dat we afhankelijk zijn van: de onderlinge samenhang tussen de verschillende projecten, de beschikbaarheid van de gronden, mogelijke tegenvallers in de uitvoering zoals bijvoorbeeld een toename van de bouwkosten of problemen met de stroomlevering, de mogelijke komst van regelgeving voor cumulatie van geluid, fijnstof en UNESCO (Geniedijk) en mogelijke veranderingen in de afzetmarkt. Daarnaast is de uitvoerbaarheid van de gebiedsontwikkeling afhankelijk van het draagvlak bij veel partijen, de duur en het resultaat van de kabinetsformatie en de tussentijdse gemeenteraadsverkiezingen, de snelheid van de planologische besluitvorming, de samenwerking met de veel betrokken partijen, de investeringen van alle betrokken partijen.

Wvo—yaAgiWMcq AIS«U4*toJ « ««Mnng

Gebiedsplan Hoofddorp, ontwikkeling van het stadshart

pagina 6

Eerstvolgende stappen

Om tot uitvoering van de projecten te komen zullen een groot aantal studies en een Milieu Effect Rapportage (MER) gestart worden. Daarnaast beginnen de partijen met de volgende projecten en acties: • voor de ontwikkeling van de Van Heuven Goedhartlaan: opstellen van een ontwikkelstrategie en ontwikkelkader. Opstellen van intentieovereenkomst(en) met marktpartijen; • voor de Multimodale Knoop Hoofddorp: de mogelijkheden verkennen om delen te versnellen en zorgen voor een financieel, technisch en ruimtelijk kader voor de vervolgstappen; • voor Graan voor Visch: opstellen van een ontwikkelingsstrategie en aanwijzen van één of enkele verhuislocaties voor de te verplaatsen bedrijven en dan uitwerking van de eerste te transformeren locaties; • opstellen van een model voor een duurzame samenwerking met marktpartijen, dat wij per deelgebied kunnen gebruiken; • ruimtelijke studies en ontwerpend onderzoek naar oplossingen voor de projecten tot 2030 en na 2030. Daarnaast is de ontwikkeling van de drie deelgebieden Hyde Park, Schiphol Trade Park, Roosevelt Park en het stadscentrum van Hoofddorp die ook onderdeel uitmaken van de totale gebiedsontwikkeling rond het station Hoofddorp al gaande. 3.3 Wat mag het kosten?

De organisatie en de geplande werkzaamheden zullen een grote inzet vragen van de ambtelijke organisatie. Voor deze kosten is vooralsnog geen dekking. De structurele middelen voor de ambtelijke inzet voor het programma Stationsgebied zullen we bij de integrale afweging van de Voorjaarsrapportage 2022 aanvragen. Deze middelen zullen deels gedekt worden uit bijdragen van het Rijk en de regio. We verwachten dat daar binnenkort over besloten wordt in het kader van de € 100 miljoen die het Kabinet tijdens Prinsjesdag jaarlijks voor een periode van tien jaar heeft toegezegd om additionele woningbouw te faciliteren. Voor de komende periode tot de besluitvorming over de Voorjaarsrapportage 2022 is nog een budget nodig van € 280.000 om ons voor te bereiden op de gebiedsontwikkeling. Dit budget wordt voor € 210.000 (75%) gedekt door een bijdrage van provincie Noord-Holland en voor € 70.000 (25%) uit het in de programmabegroting beschikbare budget van beleidsdoel B: 'Haarlemmermeer realiseert ruimtelijke projecten die bijdragen aan het maatschappelijk doel' van het programma Ruimtelijke ontwikkeling, taakveld 7.4. In de berekening van de kosten is er rekening mee gehouden dat de inkoop-btw compensabel is.

Voor de totale ontwikkeling zoals opgenomen in het Gebiedsplan is een investeringsbedrag van € 423 miljoen geraamd om de bouw van de 15.500 woningen en 11.000 nieuwe arbeidsplaatsen mogelijk te maken. Deze raming is gebaseerd op grofmazige uitgangspunten. Wij verwachten € 40 miljoen aan inkomsten uit financiële bijdragen van ontwikkelaars en resultaten uit diverse gebiedsexploitaties. Voor de benodigde aanpassingen aan de weginfrastructuur, de multimodale knoop en de onrendabele toppen op de gebiedsexploitaties is een bijdrage van het Rijk van € 383 miljoen nodig. De MRA zal het Rijk vragen dit bedrag te reserveren in het kader van het Programma Bereikbare Steden. Zodra de hoogte van de rijksbijdrage bekend is zullen wij bij de integrale afweging van de Voorjaarsrapportage 2022 of bij het eerste volgende moment van de P&C cyclus dat daartoe geëigend is, de benodigde kredietaanvragen aan de raad voorleggen ter besluitvorming.

Gebiedsplan Hoofddorp, ontwikkeling van het stadshart

pagina 7

Wat zijn de financiële risico's

Voorwaardelijk voor de volledige gebiedsontwikkeling in het Gebiedsplan is de komst van de Noord/Zuidlijn en de financiële bijdrage van het Rijk. Afhankelijk van de hoogte van de rijksbijdrage, de subsidievoorwaarden en voortschrijdend inzicht zullen wij de aard, omvang en snelheid van de gebiedsontwikkeling nader uitwerken. De rijksbijdrage dient verzekerd te zijn voor aanvang van de uitvoering en de aanvraag van de uitvoeringskredieten aan de raad. Hiernaast zijn er binnen Graan voor Visch Zuid en de Van Heuven Goedhartlaan risico's vanwege de transformatieopgave die de gebiedsontwikkeling met zich meebrengt. Wij zijn in overleg met het Rijk, de provincie Noord-Holland en de MRA over andere financierings-arrangementen om de risico's te beperken. Bijvoorbeeld door het inschakelen van institutionele beleggers. Het geraamde investeringsbedrag van € 423 miljoen (waarvan wij aan het Rijk een bijdrage van € 383 zullen vragen) betreft alleen de investeringen tot 2030, exclusief maatschappelijke voorzieningen. Hoofddorp is daarna nog niet af. Het Gebiedsplan voorziet ook ingrepen na 2030 zoals een extra onderdoorgang onder het spoor en de invulling van het Zonneveld. De bedragen voor de periode na 2030 zijn nu nog niet meegenomen. Voor de uitvoering van deze ingrepen moeten wij en onze partners te zijner tijd de dekking alsnog regelen. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?

Het college is verantwoordelijk voor de gebiedsontwikkeling rond station Hoofddorp. De portefeuillehouder woningbouw is het eerste aanspreekpunt voor het Gebiedsplan. De raad is verantwoordelijk voor het vaststellen van het Gebiedsplan en het besluit om het Gebiedsplan te laten indienen bij het Rijk om daarmee de aanvraag voor de rijksbijdrage te onderbouwen. Verder is de raad verantwoordelijk voor het vaststellen van de ontwikkelplannen en ontwikkelkaders die zullen volgen op het Verdichtingsplan en Gebiedsplan de daarbij behorende kredietaanvragen. 3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar? Communicatie

Over de vaststelling van het Gebiedsplan communiceren wij via InforMeer en onze website 'Haarlemmermeer van morgen'. De verdere communicatie over het Gebiedsplan doen we in samenspraak met de MRA. Participatie

Wij zullen voor de uitwerking van de deelgebieden een passende aanpak ontwikkelen voor de participatie van inwoners, ondernemers en andere betrokkenen. Wij sluiten daarmee aan op het participatieproces dat is doorlopen in het kader van de Verdichtingsvisie ('swipocratie') voor de bespreking van de doelstellingen voor het gehele Stationsgebied én we werken per deelgebied een participatieaanpak uit in meer lokale, buurt- en wijkgerichte vorm, gericht op de directe leefomgeving van mensen. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad over de voortgang worden geïnformeerd?

Wij zullen de raad informeren zodra de rijksbijdrage aan de gebiedsontwikkeling rond station Hoofddorp bekend is en wat daarvan de gevolgen zijn wat betreft de te realiseren ambities, de kosten en de fasering van de deelgebieden en projecten.

Gebiedsplan Hoofddorp, ontwikkeling van het stadshart

pagina 8

Voor de uitwerking van de verschillende deelgebieden zullen wij de raad ontwikkelkaders dan wel ontwikkelplannen inclusief de bijbehorende kredietaanvragen voorleggen ter besluitvorming. 3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)?

De gebiedsontwikkeling van de stationsomgeving Hoofddorp met 15.500 woningen en 11.000 arbeidsplaatsen levert een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de woningbouw en de werkgelegenheid in de MRA. Met deze ontwikkeling wordt ook de economische positie van de metropoolregio versterkt. In de nabijheid van Schiphol betekent deze ontwikkeling ook een impuls voor de internationale entree van Nederland. De plannen worden in nauw overleg met de MRA opgesteld. 4. Ondertekening

Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer, de loco-secretaris, de burgemeester.

Bijlage(n): • Gebiedsplan station Hoofddorp

GEBIEDSPLAN HOOFDDORP ONTWIKKELING VAN HET STADSHART

Bereikbare Steden 7 december 2021

1

Inhoud Ten geleide 1 2 3 4 5 6 7

Stationsgebied Hoofddorp nu en straks 6 Condities en ambities 14 De deelgebieden30 Projecten en fasering48 Organisatie, communicatie en participatie58 Risico’s64 Eerstvolgende stappen70

Colofon

2

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

3

Verstedelijkingsconcept 2050

Ten geleide Voor u ligt het Gebiedsplan voor het Stationsgebied van Hoofddorp. Dit Gebiedsplan is een van de negen Gebiedsplannen die de afgelopen tijd zijn opgesteld door de middelgrote gemeenten in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). De gebiedsplannen geven in een samengevatte vorm aan welke ambities de gemeenten hebben, welke projecten daaruit voortvloeien en hoe deze worden gerealiseerd. De gebiedsplannen dragen bij aan de verdere meerkernige ontwikkeling van de MRA: de verdichting en verstedelijking vindt mede plaats rondom de verschillende stations in de regio, met bereikbare steden als inzet. Het doel van de MRA is om de uitvoering van deze woningbouwplannen mogelijk te maken en zo, in lijn met de Verstedelijkingsstrategie van Rijk en regio, een grote bijdrage te leveren aan de bouwopgave van de MRA tot 2030.

4

N N

De woningbouwopgave kan niet gerealiseerd worden zonder te investeren in de bereikbaarheid. Het gaat daarbij om forse investeringen in infrastructuur, waar Rijk en regio samen voor aan de lat staan. Wanneer het niet lukt structureel geld voor de huidige en toekomstige mobiliteitsopgaven te hebben, is dit van invloed op de realisatie van de woningbouwopgave en de in dit akkoord genoemde ambities.

Voor het Stationsgebied van Hoofddorp is binschaal 1:100.000 nen0 het programma Bereikbare Steden van de 5.000 10.000 15.000 20.000 MRA een ambitieuze doelstelling geformuleerd: 15.500 nieuwe woningen bouwen en 11.000 nieuwe arbeidsplaatsen realiseren. Het Rijk heeft deze ambitie onderschreven en een groot deel van Haarlemmermeer, waaronder het Stationsgebied, als NOVI-gebied aangewezen. Met deze gebiedsontwikkeling levert Hoofddorp een substantiële bijdrage aan verschillende doelstellingen in de MRA-regio. Denk aan het versneld aanpakken van het woningtekort, het optimaliseren van de bereikbaarheid met openbaar vervoer, het stimuleren van de werkgelegenheid, de verduurzaming en klimaatadaptatie en het blijvend investeren in de leefbaarheid, de ontmoetingsfunctie en inclusiviteit van onze steden en samenleving. Deze ambities beïnvloeden elkaar ook onderling. Zo helpt de woningbouw mee om de ‘vervoerswaarde’ van een doorgetrokken Noord/Zuidlijn te vergroten. Andersom maakt een compleet openbaar vervoer-aanbod dit gebied aantrekkelijk voor huishoudens die goede verbindingen met de regio op prijs stellen en minder gebruik willen maken van de auto.

Met dit Gebiedsplan voor het Stationsgebied van Hoofddorp trekken de gemeente Haarlemmermeer, de MRA, de provincie Noord-Holland en de Vervoerregio Amsterdam als partners samen op. Ook worden partners als de NS en ProRail nauw bij de planontwikkeling betrokken.

Dit Gebiedsplan start met een beschrijving van de condities en ambities voor het Stationsgebied van Hoofddorp en gaat in op de projecten die daarvoor nodig zijn. De fasering van de projecten passeert daarop de revue alsmede de organisatie om tot voorbereiding en uitvoering van projecten te komen. Ook wordt aandacht besteed aan onderwerpen als communicatie en risicomanagement. Het Gebiedsplan bouwt

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

hierbij voort op diverse bouwstenen die recent zijn ontwikkeld in MRA-verband en waarbij onder meer wordt samengewerkt aan het doortrekken van de Noord/Zuidlijn (de corridor Zuidwest Amsterdam – Schiphol – Hoofddorp; ZWASH) en veel andere onderwerpen. Het Gebiedsplan bouwt tevens voort op het Atelier Oostflank Haarlemmermeer, de Propositie Bereikbare Steden (MRA, maart 2021), het Spoorboek Ontwikkeling Stationsgebied Hoofddorp 2030 (MRA, juli 2021) en het Verdichtingsplan Stationsgebied Hoofddorp (gemeente Haarlemmermeer, september 2021).

schaal 1:100.000 0

5.000

HOOFDDORP

10.000

15.000

20.000

Nota bene: in haar Verdichtingsplan gaat de gemeente Haarlemmermeer uit van twee mogelijke scenario’s voor de toekomst van Hoofddorp (wel en geen Noord/Zuidlijn) met in beide gevallen forse investeringen in het openbaar vervoer. Wij nemen in het voorliggende Gebiedsplan de komst van de Noord-Zuidlijn als uitgangspunt. De gebiedspartijen die bij het Gebiedsplan zijn betrokken, zien in dat dit als best mogelijke bijdrage aan de bereikbaarheid van Hoofddorp is. Daarnaast kiezen ze voor een meer rond het Hoofddorp Van autostad naar internationale entree station geconcentreerde bebouwing.

20

Identiteit 2030

Grote bewegingen richting 2030

Nederland. Het stationsgebied heeft een groene stedelijke uitstraling en biedt zowel jonge als oudere een- en twee persoonshuishoudens een levendige plek om te wonen. Het stadshart is nog altijd goed bereikbaar, maar de auto is niet langer dominant aanwezig. De voorzieningen zijn aanvullend op de binnenstad en zijn gericht op de inwoners van Hoofddorp.

stadscentrum Hoofddorp en Hydepark en extra (internationale) werkgelegenheid. Ruimtelijke ontwikkeling Haarlemmermeer

Het stationsgebied vormt de entree naar de binnenstad van Hoofddorp en Verleggen van autoinfrastructuur ten behoeve van grootschalige Hoofddorp 2030 + 15.500 woningen +6.200 is tevens samen met Schiphol onderdeel van de internationale entree van woningbouwontwikkeling, verbeteren arbeidsplaatsen van langzame verkeersroutes met het

Momenteel spelen diverse grote ruimtelijke ontwikkelingen in de Haarlemmermeer. Tot 2040 kunnen in totaal 40.000 woningen extra gerealiseerd worden op diverse locaties. Belangrijke drager daarin is de verlengde Noord/Zuidlijn. Voor het project bereikbare steden is de scope en focus gelegd op het stationsgebied. Daar kunnen circa 15.500 woningen toegevoegd worden en wordt ruimte gemaakt om 6.200 arbeidsplaatsen te faciliteren. De diverse andere ruimtelijke ontwikkelingen (optellend tot 40.000) worden in andere trajecten onderzocht en onder de aandacht gebracht.

5

1. Stationsgebied Hoofddorp nu en straks

De gebiedsbegrenzing Het Stationsgebied Hoofddorp verbindt de zuid- en noordvleugel van de Randstad en vormt een van de entrees van de Metropoolregio Amsterdam. Tegelijkertijd ligt het gebied centraal in het voormalige polderdorp dat de afgelopen eeuw zo’n grote ontwikkeling heeft doorgemaakt – en daar nu een nieuwe laag in de geschiedenis aan toevoegt. Het Stationsgebied Hoofddorp ligt aan weerszijden van het NS-station van Hoofddorp en strekt zich aan beide kanten circa 1.200 meter uit. Het bestaat uit vijf deelgebieden. Deze bevinden zich in verschillende stadia van ontwikkeling. Zo is bijvoorbeeld voor het nieuwe woongebied Hyde Park de uitvoering van de eerste bouwblokken begonnen, wordt in het centrum ontwikkeld en zijn voor Rooseveltpark de plannen gereed. Het Stationskwartier ligt centraal tussen alle deelgebieden en vormt hiertussen de belangrijke verbinding.

1. Stationskwartier 2. Centrum en Stadspark 3. Graan voor Visch Zuid en Roosevelt Park 4. Schiphol Trade Park 5. Beukenhorst Oost en Oost-Oost

8

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

9

De identiteit nu en in 2030 Een stedelijker Hoofddorp

Hoofddorp is een stad met een nog jonge geschiedenis. Aanvankelijk een dorp van boeren en pioniers op het kruispunt van twee vaarten, dat onder invloed van de opening van Schiphol in de twintigste eeuw begon te groeien. Na de Derde Nota Ruimtelijke Ordening werd Hoofddorp uitgebouwd tot een ‘groeikern’ voor Zuid-Kennemerland en Schiphol en vervulde de stad een belangrijke rol in de huisvesting van gezinnen die een goede en betaalbare woning zochten in het noordelijk deel van de Randstad. Daarna kreeg Hoofddorp een rol in het Vinex-beleid en werd de locatie Floriande aan de stad toegevoegd, met bijna 78.000 inwoners in 2021 tot gevolg. De ontwikkeling van het Stationsgebied betekent de volgende stap in de ontwikkeling naar een complete stad: een stedelijker Hoofddorp met een sterkere oriëntatie op Amsterdam.

Vanaf jaren ‘70: snel uitbreidende, auto-georiënteerde ‘newtown’ voor Schiphol en Zuid-Kennemerland

De toevoeging van 15.500 woningen en 11.000 arbeidsplaatsen, aangevuld met uiteenlopende voorzieningen die complementair zijn aan de bestaande voorzieningen in Hoofddorp, biedt de kans om Hoofddorp door te ontwikkelen. Belangrijk onderdeel in de nieuwe identiteit van de stad is een verbreed en betaalbaar woonprogramma dat zich zowel richt op ‘LOCALS’ die een wooncarrière in Hoofddorp willen maken als op ‘REGIONALS’ die hoogstedelijkheid mixen met het dorpse om de hoek. Verder zetten we met het Stationsgebied in op ‘inclusiviteit’ met ruimte voor ontmoeting en beweging, een gemengd aanbod van functies, goede verbindingen en respect voor de historie en de ruimtelijke inrichting als karakteristieke polderstad. Het geheel wordt meer dan de som der delen. 2030: onderdeel van MRA als polycentrische metropool

19e eeuw: hoofdplaats van de Haarlemmermeerpolder

10

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

11

Betekenis voor gemeente, regio en Nederland Onderdeel van Zuidflank MRA Pu r me

re n

d

Sloter dijk

n Am ste lve e

or id rr o c ol ph

Sc hi

HOOFDDORP

A l m e re

ZUID-AS

oost Zuid

Het Stationsgebied vormt met haar rijke programmering en aansprekende stedelijkheid straks een aantrekkelijke nieuwe bestemming. Een belangrijke sterkte van deze plek is de context: via de historische as van de Geniedijk komen bewoners, werkers en bezoekers in vijf minuten van de hoogstedelijke sfeer in de suburbane en zelfs landelijke wereld – en vice versa. Dat contrast is uniek in de Randstad. Binnen het gebied ontstaan diverse woonen werkmilieus die profiteren van de nabijheid van het station. Ze worden groen en klimaatbestendig ingericht. Tegelijkertijd heeft het Stationsgebied een krachtige verbindende functie voor Hoofddorp als geheel. De barrièrewerking van het spoor wordt geslecht doordat bestaande en nieuwe gebieden beter met het station en met het centrum worden verbonden, onder het spoor door. Verder wordt het Stationskwartier een aanvulling op het winkelcentrum van Hoofddorp door hoogstedelijke voorzieningen aan te bieden die in het centrum niet aanwezig zijn. De betekenis van het Stationsgebied strekt zich tevens uit naar het regionale en landelijke niveau. Binnen de Metropoolregio Amsterdam is Hoofddorp straks met de toevoeging van de Noord/Zuidlijn beter verbonden met Amsterdam; het nieuwe visitekaartje van de hoofdstad. Samen met Schiphol, Zuidas en Amsterdam Zuidoost vormt Hoofddorp straks de Zuidflank van de MRA, de polycentrische metropool.

Ook vormt Hoofddorp vanuit zuidwestelijke richting – het gebied rond Haarlem, Leiden en de metropoolregio Den Haag Rotterdam – de verbindende schakel. Tenslotte maakt het Stationsgebied na voltooiing – samen met de luchthaven Schiphol en de Zuidas – deel uit van de internationale entree van Nederland. Het geeft daarmee invulling aan het Enter NL-concept.

am Zaand

Een aantrekkelijke nieuwe bestemming

Onderdeel van de corridor Amsterdam - Schiphol - Hoofddorp (ZWASH)

Centrum

Stationsomgeving Hoofddorp als onderdeel van de internationale entree van Nederland

Zuidas HOOFDDORP

Schiphol

P&R

Onderdeel van de Oostflank van de Haarlemmermeer

HOOFDDORP

12

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

13

2. Condities en ambities

in

Duurzaamheid als leidend motief Een cruciale rol

VN Duurzame Ontwikkelingsdoelen

16

Het Stationsgebied Hoofddorp speelt een cruciale rol in de verdere ontwikkeling van Hoofddorp. De ambitie van de gemeente Haarlemmermeer is om de stad niet verder uit te breiden maar de bestaande stedenbouwkundige structuur met ‘inbreiding’ een krachtige impuls te geven – en zo bovendien het open landschap te beschermen. De transformatie van het gebied aan weerszijden van station Hoofddorp speelt hier nadrukkelijk op in en zorgt ervoor dat Hoofddorp een schaalsprong maakt. Van een suburbane kern waarin de functies sterk werden gescheiden en elk een plek kregen in het polderlandschap naar een veel meer gemengd en stedelijk milieu. In dit hoofdstuk passeren de ambities voor het Stationsgebied de revue. Maar eerst besteden we aandacht aan enkele essentiële voorwaarden die gelden voor de verdere gebiedsontwikkeling: de inzet op duurzaamheid, de omgang met het geluid van Schiphol, spoor en wegen en de benodigde financiële ondersteuning vanuit het Rijk.

Duurzaamheid gaat in de uitwerking van de plannen voor het Stationsgebied veel verder dan het verlagen van het energieverbruik en daarmee het beperken van de CO2-uitstoot. We sluiten aan bij de duurzaamheidsambities die in het Verdichtingsplan voor Hoofddorp zijn benoemd door de gemeente. De betrokken partners beschouwen duurzaamheid als een brede en overkoepelende opgave die zowel op het fysiek als het sociaal domein betrekking heeft. In de inrichting van de ruimte om ons heen gaat het tevens om onderwerpen als biodiversiteit, natuurinclusief bouwen, energieopwekking, circulariteit, mengen van wonen, werken en voorzieningen, bevordering van het langzaam verkeer en klimaatadaptatie. In het sociaal domein zijn onderwerpen als de inclusieve stad, betaalbaar wonen, ontmoeten, gezondheid en welbevinden van groot belang. Het voordeel van een gebiedsontwikkeling is dat deze thema’s vanaf het begin in de planontwikkeling kunnen worden geïntegreerd – om vervolgens te worden doorvertaald naar de uitvoeringsplannen en het gebiedsbeheer.

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

Verdichten rondom OV knooppunt

Openbare ruimte ontworpen voor voetgangers en fietsers

Betaalbare (studenten-)woningen

Extra groen voor de buurt en de stad

Circulair slopen

Carbon footprint reduceren

Klimaatadaptie door water in de wijken

Healthy and sustainable living

HOOFDDORP

17

De context en conditie: omgaan met een geluidbelast gebied Akoestisch onderzoek

Een meer leefbare omgeving

Voor een succesvolle ontwikkeling van het Stationsgebied in Hoofddorp tot 2030 zijn diverse randvoorwaarden van groot belang. De eerste is de omgang met de geluidsbelasting in het gebied. In principe wordt de inrichting zo ontworpen dat voldaan wordt aan de huidige geluidscontouren en het Luchthavenindelingsbesluit (LIB). Nader onderzoek naar de geluidsbelasting en trillingen in het gebied vanuit alle bronnen (waaronder ook het spoor) geeft duidelijkheid over de werkelijke belasting en de (on)mogelijkheden die Het gebruik van gesloten bouwblokken biedt dat oplevert voor de ontwikkeling van woningen en verblijfsfuncties. Naast een geluidsluwe zijdesituering aan de binnenkant vanzorgen de geluidwerende maatregelen een optimale van functies de blokken. Dit helpt het geluidofafkomstig bij bronnen – om afschermen deels overkluizen van het spoor bijvoorbeeld van Schiphol dempen. dienen omgeving. Ook door de stedenbouw– voorte een betere De en blokken meer leefbare voor een maximale demping vandehet geluid kundige verkavelingen, architectuur van de gevels en de inrichting van haaks op de dominante openbare ruimtevliegrichtingen wordt de geluidsbelasting verder beperkt. Zo kan gedacht geplaatst te worden.

Dit zorgtbronmaatregelen voor een worden aan gerichte als het toepassen van geluidsreduceverschillende oriëntatie van de bouwblokken rend wegdek, het beperken van de hoeveelheid verharding in het gebied en per deelgebied. Specifiekvan voor het Zonneveld de afwaardering bestaande wegen in termen van maximumsnelheid. helpt een alternerend stratenpatroon om geluidsoverlast in de straten te minimaliseren.

De cruciale randvoorwaarde: geld

5m hoogte Baan Gebouw GPS punt

8. Geluidsadaptatie

Daarnaast voorkomt een afwijkende kapvorm dat het geluid binnen het bouwblok terugkaatst en wordt versterkt. Dit resulteert Ambitie: Stille, vredige woonblokken maken in een Hoofddorp specifiek bouwblok wat een eigen identiteit versterkt. Het toevoegen van groen in zowel binnentuinen als straten helpt in perceptie tegen het geluidsoverlast van de Een vliegtuigen. Ook het zichten om hoorbaar Noodzakelijke forse derde belangrijke factor dit plan te laten slagen, is de financiële afvoeren van van hemelwater bouwblokken investeringen steun het Rijk.in Dedegemeente Haarlemmermeer, de Vervoersregio en de door middel van een kleine waterval draagt provincie Noord-Holland kunnen de benodigde investeringen niet alleen daaraandragen. bij en, mits zorgvuldig ontworpen bij nieuw knooppunt van (inter)natioOmdat hier sprake is van een aan de nale kwaliteitsperceptie. betekenis is het legitiem hiervoor de hulp van het Rijk in te roepen. De ontwikkeling van het station als een multimodale knoop (waarbij de NZ-lijn een uitgangspunt is), ingrepen in de infrastructuur om betere verbindingen en meer autoluwe gebieden mogelijk te maken en de transformatie van bestaand stedelijk gebied vragen om forse investeringen. Ook moet het station van Hoofddorp ingrijpend worden aangepast.

In totaal is 423 miljoen euro nodig om de bouw van de woningen mogelijk te maken, de uitbreiding van de werkgebieden en de aanpassing van de infrastructuur. Hier staat 40 miljoen euro aan inkomsten tegenover. Derhalve is de gevraagde bijdrage in het kader van het Programma Bereikbare Steden 383 miljoen euro. Hiermee zijn alleen de investeringen tot 2030 gedekt. Hoofddorp is daarna nog niet af, het gebiedsplan voorziet ook ingrepen na 2030 (zoals het realiseren van een beloopbaar dak, een definitief busstation en een extra onderdoorgang onder het spoor). De bedragen voor de periode na 2030 zijn nu nog niet meegenomen.

Geluidcontouren railverkeer

Transitie kantoren naar woningen Beukenhorst West Hoofddorp

periode:

Lden 0 - 55 dB 55 - 60 dB 60 - 65 dB 65 - 68 dB 68 - 100 dB

Centrum en stadspark

0m

100 m schaal = 1 : 4000

KantoorKantoor (11) (12) Kantoor (13)

55

Kantoor (14) Kantoor (36) Kantoor (10) Kantoor (35) 55

Stationskwartier

Kantoor (34) Kantoor (8) Kantoor (7)

55

Kantoor (17)

Kantoor (5)

60 68 65

55

Beukenhorst Oost

Kantoor (18) 65 55 Kantoor (20) 55Kantoor (19) Kantoor (21) 60

Kantoor (32)

60

Kantoor (6)

Parkeergarage (33)Kantoor (22)

Kantoor (31) 65

Kantoor (30) Kantoor (4)

55 65

Kantoor (23)

55

Kantoor (29) Kantoor (25)

Schiphol Trade Park

60

Kantoor (16) Parkeergarage (37) 55

Kantoor (9) 55

Graan voor Visch Zuid

Kantoor (15)

60 55

Logies60(24)

60

Kantoor (3)

55

LIB zone 1 LIB zone 2 LIB zone 3

Kantoor (28) 65

55

Kantoor (27) 55

Wonen (2)

Kantoor (26) 68

60 68

Wonen (1) 65

55

68

60

LIB zone 4 LIB zone 5 Sources: Esri, HERE, Garmin, Intermap, increment P Corp., GEBCO, USGS, FAO, NPS, NRCAN, GeoBase, IGN, Kadaster NL, Ordnance Survey, Esri Japan, METI, Esri China (Hong Kong), (c) OpenStreetMap contributors, and the GIS User Community

1. Gebied: LIB, zonering, onderzoek

Gebied: onderzoek geluidbelasting van het spoor Railverkeerslawaai - RMR-2012, [Basismodel - situatie 2015] , Geomilieu V3.11

2. Maatregelen bij geluidsbron: schermen en inpakken

3. Verkaveling en gesloten blokken

4. Geluidadaptief bouwen

18

44

Ontwikkelraamwerk Stationsgebied Hoofddorp GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

De Zwarte Hond

HOOFDDORP

45

19

De ambities Programma, wonen

Met het Gebiedsplan bouwen we voort op de uitgangspunten van het Verdichtingsplan van de gemeente Haarlemmermeer. In het Verdichtingsplan zijn 8 ambities benoemd: stedelijk leven stimuleren, gezond microklimaat realiseren, waterstructuren vasthouden en gebruiken, mobiliteitstransitie mogelijk maken, integrale en diverse functiemix hebben, loopbare straten met superblokken, polderidentiteit en stille/vredige woonblokken maken. Daar waar het Verdichtingsplan zich richt op de verdichting van de deelgebieden in Hoofddorp legt het Gebiedsplan zich meer toe op de voorwaarden voor die ontwikkeling en op de verbindingen met de Randstad. De ambities van het Verdichtingsplan zijn opgenomen in de hierboven genoemde paragrafen over ‘Duurzaamheid als leidend motief’ en ‘De context en conditie: omgaan met een geluidsbelast gebied’ en in de vijf ambities hiernaast.

Hoofddorp als complete stad

Station, entree

Verlengen zakelijke corridor

Autoluw

Transitie in mobiliteit

Haarlemmergrid

Bij de inrichting van het Stationsgebied gaat het om vijf ambities, die elk op hun eigen manier ‘landen’ in het gebied en daar in samenhang een nieuw stedelijk milieu vormen voor bewoners, werkers en bezoekers. Hoofddorp krijgt een nieuwe positie in het regionale netwerk van de MRA met de daarbij passende programmering in termen van functies.

Wijken beter verbinden

Verdichting, groen

Groen en klimaatbestendig

20

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

21

Hoofddorp als complete stad

Verlengen zakelijke corridor

Programma, wonen

Station, entree

Het gebied van de Amsterdamse Zuidas, via Schiphol naar het centrum van Hoofddorp, krijgt met de ontwikkeling van het Stationsgebied een krachtige verlenging en impuls. En het zorgt ervoor dat Hoofddorp een nieuwe strategische positie inneemt in de regio. Het wonen is hierin belangrijk maar dat geldt zeker ook voor de bedrijvigheid en het ondernemerschap. Rondom het station ontwikkelt zich een werklocatie van internationale allure, met de interactieve kenniseconomie als spil. In totaal worden hier 11.000 nieuwe banen toegevoegd, in een levendige mix met andere functies. Het gaat om werkgelegenheid die hoge eisen stelt aan de gebiedskwaliteit, de mogelijkheden voor samenwerking en ontmoeting en de aanwezigheid van voorzieningen. Wonen en werken worden dichter bij elkaar gebracht waardoor minder vervoersbewegingen noodzakelijk zijn en de kwaliteit van leven van mensen erop vooruit gaat. Ook de bestaande werkgebieden krijgen een forse kwaliteitsimpuls en worden beter verbonden met het station en het centrum van Hoofddorp. De economische afhankelijkheid van de gemeente Haarlemmermeer van het luchtvaartcomplex op Schiphol vermindert hierdoor: Hoofddorp kan veel meer profiteren van de eigen kwaliteiten, waaronder het uitstekende bereikbaarheidsprofiel.

Met de bouw van 15.500 woningen en 11.000 arbeidsplaatsen voegt Hoofddorp in het Stationsgebied een woon/werkmilieu toe dat de stad op dit moment nog niet heeft. Wonen en werken in een hogere dichtheid, omgeven door water en groen en met alle voorzieningen (inclusief hoogwaardig openbaar vervoer in alle richtingen) binnen handbereik. Geschikt voor uiteenlopende doelgroepen, voor stedelijk georiënteerde gezinnen en met name ook jongeren en ouderen. De plannen sluiten vooral goed aan bij de wensen van een- en tweepersoonshuishoudens. Met deze welkome aanvulling op het woningaanbod is er in Hoofddorp voor iedereen straks wat te kiezen. Betaalbaarheid van het wonen speelt hierbij een belangrijke rol en heeft een sterke relatie met het streven naar een ‘inclusieve’ en ongedeelde stad. Passend bij het Woonbeleid Haarlemmermeer 2019-2025 wordt 50 procent van de woningen in het betaalbare segment gerealiseerd. Ook bij het werken en ondernemen wordt Hoofddorp versterkt en verrijkt. Het Stationsgebied biedt ruimte aan ondernemingen die hechten aan een stedelijk milieu met volop mogelijkheden voor interactie en kruisbestuiving. Deze diversificatie versterkt de lokale economie. De verschillende deelgebieden krijgen ieder een eigen karakter en identiteit, met volop ruimte voor ontmoeting en verblijven.

Het concentreren van de woningbouw in het Stationsgebied zorgt ervoor dat het landelijk gebied rondom Hoofddorp niet verder bebouwd wordt: inbreiding in plaats van uitbreiding. Functies als cultuur, onderwijs en leisure vormen tevens een aanvulling op het bestaande stadshart van Hoofddorp en dragen bij aan het hoogstedelijke gebiedsprofiel.

22

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

23

Verbinden van de Hoofddorpse wijken

Groen en klimaatbestendig

Haarlemmergrid

Verdichting, groen

Hoofddorp is in het verleden zo gegroeid dat de auto- en spoorwegen grote barrières zijn geworden. Met de herontwikkeling van het Stationsgebied worden deze geslecht. De bestaande en nieuwe gebieden – aan beide zijden van het spoor en onder het spoor door – krijgen veel betere onderlinge verbindingen waardoor Hoofddorp veel meer als één geheel wordt beleefd. De routes voor langzaam verkeer die er al zijn, worden verbeterd. Ook worden nieuwe voorzieningen optimaal met de wandel- en fietspaden verbonden. We zetten in op het creëren van ontmoetingsplekken, verbonden door aantrekkelijke langzaam verkeersroutes.

De stad van de toekomst heeft veel groen en water. Dat is goed voor tal van zaken: meer biodiversiteit, minder hittestress, betere waterberging et cetera. Met het ontwerp voor het Stationsgebied wordt hier nadrukkelijk op ingespeeld. Ook worden de bestaande groene en blauwe assen in Hoofddorp versterkt en met het Stationsgebied verbonden. De dooradering met groen en water past ook uitstekend bij de inrichting en ontstaansgeschiedenis van Haarlemmermeer. Het bestaande en nieuwe cultuurlandschap – met onder meer de Geniedijk en Park 21 – als drager voor de toekomstige stedelijke (her)ontwikkeling.

57

24

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

25

Transitie in mobiliteit Autoluw

Het Stationsgebied speelt tevens een rol in het bereikbaar maken en leefbaar houden van Hoofddorp als geheel. De metroverbinding van de Noord/Zuidlijn wordt doorgetrokken, het station krijgt waarschijnlijk de Intercity-status en bestaande wegen worden aangepakt zodat het autoverkeer gemakkelijk om het centrum van Hoofddorp heen kan stromen. Uiteraard blijft ook het Stationsgebied straks per auto bereikbaar maar het accent ligt op het openbaar vervoer en actieve mobiliteit. In de nieuwe wijken vinden we autoluwe leefstraten en rustiger buurten. Binnen de deelgebieden heeft het langzaam verkeer het primaat. Er wordt tevens ingezet op nieuwe mobiliteitsconcepten zoals Mobility as a Service (MaaS) en deelmobiliteit (in elektrische vorm) die bijvoorbeeld met hubs kan worden aangeboden. Dit past bij de leefstijl van de stedelijk georiënteerde huishoudens voor wie het Stationsgebied de uitvalsbasis zal worden: zij hechten meer aan (duurzaam) (mede-)gebruik dan aan bezit. Dit geldt ook voor de bedrijven die zich in en rondom het Stationskwartier gaan vestigen.

26

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

27

Plankaart en programma Programma per deelgebied Deelgebied woningen 1. Stationskwartier Hyde Park 3.900 Overig Stationskwartier 4.600 2. Centrum 1.500 3. Graan Voor Visch Zuid en Roosevelt Park Roosevelt Park 300 Graan voor Visch Zuid 5.200 4. Schiphol Trade Park 5. Beukenhorst Oost en Oost-Oost Totaal aantal woningen

28

15.500

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

29

3. De deelgebieden

De deelgebieden Het Stationsgebied Hoofdorp bestaat uit een combinatie van reeds ingezette ontwikkelingen en nieuwe initiatieven. Samen geven zij richting aan het nieuwe perspectief voor de pioniers- en polderstad, de nieuwe laag die wordt toegevoegd aan de occupatiegeschiedenis. We zetten de diverse deelgebieden in dit hoofdstuk kort op een rij.

Rooseveltpark

Het stedenbouwkundig plan voor het woongebied Rooseveltpark is klaar en de uitvoering kan beginnen. De relatie met het deelgebied Graan voor Visch Zuid wordt op termijn essentieel voor de woon- en leefkwaliteit van de bewoners, wanneer fietsen, wandelen en nabijheid vorm hebben gekregen als de nieuwe stedelijke inrichtingsprincipes. In Rooseveltpark, dat gebouwd wordt op de locatie van een voormalig bedrijventerrein, worden circa 300 huur- en koopappartementen gerealiseerd. Roosevelt Park

Lopende ontwikkelingen

Centrum & Stadspark

Hyde Park

De verdichting van het centrum van Hoofddorp is gestart met diverse projecten. De ontwikkeling van het centrum gaat door in de komende jaren. Het Stadspark wordt vernieuwd, tot een meer open en toegankelijk park met een duidelijker routing, vooral tussen het centrum en Hyde Park en het station. Het aantal nieuwe woningen dat hier is voorzien, bedraagt 1.500.

Centrum – RE:BORN

Hyde Park is het begin van de ontwikkeling van Stationsgebied in de richting van een hoogstedelijke omgeving. De eerste stadsblokken, deels met ruimte voor voorzieningen aan de straat, worden gebouwd en voor de meeste stadsblokken liggen er ontwerpen en plannen. Hyde Park zet de toon voor de verdere verstedelijking van het Stationsgebied. De route van station naar centrum door Hyde Park is als ‘voorzieningenstraat’ ontworpen. Ruim 3.900 woningen vinden een plek in de stadsblokken in Hyde Park, rond collectieve binnentuinen en ontsloten door wandel- en fietsvriendelijke straten. Hyde Park

Centrum – SEM Raadhuisplein

32

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

33

Stationskwartier Een stedelijke en gemengde wijk

In het Stationskwartier ontstaat tussen het spoor en Hyde Park een stedelijke en gemengde wijk, met ruimte voor groene leefstraten, groene en waterrijke binnenhoven en brede watergangen. Het kwartier krijgt eveneens goede verbindingen naar stadshart, station en Beukenhorst Oost. De hoofdopzet van het Stationskwartier is gebaseerd op twee doorgaande groene en waterrijke lijnen van het centrum van Hoofddorp naar het oosten en een derde kortere lijn tussen Hyde Park en de Taurusavenue, dwars op de perrons van het huidige station. Deze laatste bestaat uit de twee stationspleinen en het nieuwe station zelf. Het kwartier wordt ontsloten via twee lussen of inprikkers die de parkeerhuizen bereiken. Stadsblokken volgen de karakteristieke structuur van het poldergrid en zijn opgebouwd uit een plint van collectieve en publieke functies, entrees en woningen. Naast het wonen is er ruimte voor kantoren, werkplaatsen en voorzieningen – voor de wijk zelf en voor de werkers rond het station. Het Stationskwartier zal zo’n 1.400 tot 5.800 woningen tellen, naast andere functies. Waar het stadscentrum vooral een lokaal geworteld centrum is met winkels, krijgt het Stationskwartier een profiel dat aansluit op het ‘Enter NL’-concept van de ‘airportcorridor’, die met het doortrekken van de Noord-Zuidlijn tot aan Hoofddorp zal reiken.

Het Stationskwartier biedt ruimte voor hotels, onderwijs en cultuur naast kantoren en stedelijke appartementen. Zo zijn Stationskwartier en het bestaande stadshart van Hoofddorp complementair aan elkaar. Plinten met tal van uitnodigende functies met daarbovenop appartementen en kantoren aan de centrumzijde van het plein maken het geheel tot een levendig gebied. Dit in combinatie met hotels, culturele voorzieningen, kantoren, congresruimtes en educatie aan de oostkant van het spoor. Een punt van onderzoek is het begrenzen van de geluidsdruk vanuit het spoor en het omliggende wegennet, bijvoorbeeld door het afschermen of deels overkappen van de sporen.

34

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

35

Opbouw Stationskwartier 1 Groene assen Doorgaande groene en waterrijke lijnen verbinden het Stationskwartier met het centrum van Hoofddorp en Beukenhorst Oost

3 Superblokken De hoofd gridstructuur van groene lijnen en hoofdstraten vormt de begrenzing waartussen de compacte stadsblokken liggen

2 Hoofdstraten Stedelijke dynamiek (stadsprogramma en toegankelijkheid auto) concentreert zich aan de hoofdstraten die dwars liggen op de groene lijnen

4 Fijnmazig netwerk Binnen de hoofdstructuur van superblokken ontstaat ruimte voor een fijnmazig netwerk van groene, autoluwe straten en openbare ruimtes

36

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

37

Multimodale knoop Nieuwe, centraal gelegen passage met stationspleinen aan weerszijden Netwerk van openbare ruimtes

Het nieuwe station Hoofddorp is straks in niets meer te vergelijken met het eenvoudige polderstationnetje dat in 1981 werd geopend. Het bestaat straks uit een knoop van alle vervoersmodaliteiten – op een en dezelfde hoogte – die samen een hoogwaardige entree van de stad en de MRA-regio vormen. Waarbij ook de verbinding naar Leiden, Rotterdam en Dordrecht niet mag worden vergeten. De perrons van de treinen (inclusief de Intercity-stops in de nieuwe dienstregeling van de NS), de Noord/Zuidlijn, de zuidtangent en regio- en stadsbussen liggen allemaal op dezelfde hoogte. Het station met een grote en lichte onderdoorgang en hal bevindt zich centraal midden onder de perrons. De huidige twee onderdoorgangen – de huidige Polarisavenue en (een deel van) het huidige busstation – aan weerzijden van de perrons worden gereserveerd voor fietsen en voetgangers en eventueel kiss & ride/taxi’s. Fietsers kunnen via doorgaande fietsroutes zo dicht mogelijk bij het station komen en parkeren daar overdekt en comfortabel hun fiets – aan weerszijden van het station en voor een deel inpandig. Voor voetgangers geldt hetzelfde: brede voetgangersstraten komen uit op de stationspleinen waar ruimte is voor ontmoeten en aangenaam verblijven. De stationspleinen zijn logisch vindbaar en sluiten naadloos aan op het stedelijk voetgangersnetwerk c.q. het Hoofddorpse netwerk van openbare ruimtes.

Uitbreiding van fietsparkeren aan weerszijden van het station

Voor het station is de ambitie om dit een sterke identiteit mee te geven. Daarbij kan gedacht worden aan een kap of een beloopbaar dak dat het tot een geheel maakt en aan de koppeling van de perrons met een loop- en fietsbrug die in lijn met het tracé van de Geniedijk over de sporen gaat.

Optimale overstap tussen trein, metro en bus

38

Groene, beloopbare overkapping van het spoor ter plaatse van het station

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

39

“Van Heuven Goedhartlaan transformeert naar levendige stadswijk”

40

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

41

Graan voor Visch Zuid en Roosevelt Park Stapsgewijze transformatie naar een gemengde wijk

Referentiebeelden 42

De transformatie van het bedrijventerrein Graan voor Visch Zuid tot gemengde woon-werk wijk (met 5.200 woningen en tevens ruimte voor werken) heeft tijd en een gefaseerde aanpak nodig maar we starten wel al snel met het eerste deel. De herontwikkeling van dit deelgebied vraagt vooral ook uitstekende verbindingen voor bus, fiets, voetganger naar het centrum en het Stationskwartier. De fietsers, voetgangers en busreizigers bereiken straks het centrum en station via een aantrekkelijke route met veel groen en water.

Ontwikkelraamwerk Stationsgebied Hoofddorp

De Zwarte Hond GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

67 HOOFDDORP

43

Beukenhorst Oost en Oost-Oost Verlevendigen naar een 24/7 gemend werkgebied

44

De gebiedsontwikkeling rond station Hoofddorp biedt voor deze monofunctionele kantorenwijk een mooie kans om een nieuwe gemengde toekomst te krijgen. Net als Schiphol Trade Park draagt het in belangrijke mate bij aan de internationale entreefunctie van Hoofddorp door een aantrekkelijke functiemix met hotels, vergader- en congresvoorzieningen, onderwijs en sport. Hierbij krijgt verdichting van het gebied nabij het station prioriteit ten opzichte van uitbreiding in Beukenhorst Oost-Oost. Betere – want groenere en bredere – fiets- en voetpaden leiden naar het station en het stadshart van Hoofddorp. Er komt een nieuwe onderdoorgang onder het spoor richting het stadshart en er is ruimte voor verdichting met nieuwe functies die het gebied verlevendigen, 24/7. Hierdoor zijn er meer arbeidsplaatsen mogelijk in de directe nabijheid van het station. De ruimtelijke opzet wordt er een met kantoorblokken met een stil, groen en collectief toegankelijk binnenhof en groene straten daarbuiten. Op de begane grond vinden we publieke en collectieve functies die interessant zijn voor gebruikers en bezoekers.

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

45

Schiphol Trade Park Voorbeeld van meest duurzame en innovatieve business park

Dit gebied is een belangrijke bouwsteen voor de internationale entreefunctie van Hoofddorp. Het zet in op een interactief milieu met grotendeels logistieke functies en aan de noordoostzijde een zone voor meer kantoorachtige functies. Er is geen woningbouw voorzien. Schiphol Trade Park heeft de ambitie het meest duurzame en innovatieve business park van Europa te zijn door circulaire principes in de gebiedsontwikkeling toe te passen. Zo wordt er bij de gebiedsinrichting onder andere nagedacht over het gebruik van groene energie, hergebruik van grondstoffen, duurzame mobiliteit en een duurzame omgang met water. Het park bestaat uit zes onderscheidende vestigingsmilieus die elkaar versterken. Elk milieu is ingericht voor specifieke bedrijven en heeft zijn eigen unieke kenmerken. De dichtst bebouwde delen van Schiphol Trade Park liggen tegen het nieuwe Geniedijk Park aan. Hiermee vormt dit werelderfgoed een groene parkachtige as door het gebied (nader wordt onderzocht door de gebiedspartijen hoe de UNESCO-status van het Geniepark optimaal kan worden afgestemd op de ontwikkeling van dit deelgebied). Ook voor Schiphol Trade Park is de directe wandel- en fietsverbinding naar en van het station cruciaal.

References

46

GEBIEDSPLAN STATIONSGEBIED

HOOFDDORP

47

4. Projecten en fasering

Projectbeschrijving Verminderen autoverkeer Wil de ontwikkeling van de deelgebieden in het hele stationsgebied een succes worden dan is een aantal ‘bovenwijkse’ projecten nodig. Op basis van de huidige inzichten ondersteunen deze projecten de gewenste schaalsprong en kwaliteit van wonen, leven en werken. We zetten ze in dit hoofdstuk op een rij, gerangschikt naar thema. Waar projecten in de periode na 2030 zijn voorzien vermelden we dat.

1

Gefaseerd verwijderen Van Heuven Goedhartlaan tussen station en N201

De bestaande doorgaande autoweg wordt stapsgewijs verwijderd. Dit neemt de grootste barrière tussen het station en het centrum weg. Bovendien kunnen we zo het Stationskwartier ontwikkelen tot levendige stadsbuurt. 2

Herinrichten aansluiting Van Heuven Goedhartlaan/Kruisweg/N201

Bereikbaarheid voor de automobilist 8

Herinrichting Spoorlaan om verkeer Van Heuven Goedhartlaan naar ring Hoofddorp te leiden Om het doorgaand autoverkeer uit de stad te halen, zijn goede, betrouwbare verbindingen met de ring van Hoofddorp nodig. De Spoorlaan is hier een van. Deze laan wordt verbeterd om de rijtijd naar de oprit Hoofddorp Zuid van de A4 te verkorten.

Een ‘stadsstraat’ sluit aan op de Kruisweg. Het eerste deel van de Kruisweg wordt rechtgetrokken – in lijn met de oorspronkelijke polderweg. In de toekomst wordt deze weg heringericht als autoluw groen polderlint. 3

Herinrichten bestaand busstation en Taurusavenue tot – tijdelijke – autoverbinding

Het bestaande busstation onder het station wordt tijdelijk ingezet als doorgaande autoverbinding. Dit maakt op korte termijn het verwijderen van de Van Heuven Goedhartlaan tussen het station en de Polarisavenue mogelijk. 4

Van Heuven Goedhartlaan door Graan voor Visch afschalen

De Van Heuven Goedhartlaan vormt momenteel een grote barrière tussen Graan voor Visch Zuid en Graan voor Visch/centrum Hoofddorp. Door de weg af te schalen wordt de oversteekbaarheid verbeterd en de geluidsoverlast van de weg verminderd. 5

Van Heuven Goedhartlaan door Graan voor Visch transformeren tot stadsboulevard (na 2030)