Document · PDF

Rapportage Duisenberg, analyse Programma Zorg en Werk, beleidsdoel A: Jeugdhulp zonder verblijf

Raadsplein: Agenda en raadsstukken 4 november 2021, gemeente HaarlemmermeerBij agendapunt: Programmabegroting 2022_Programma Zorg en Werk, Beleidsdoel A: Jeugdhulp zonder verblijf4.701 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Duisenberg-onderzoek Begroting 2022 Programma Zorg en Werk Beleidsdoel A (jeugdhulp zonder verblijf)

Katrijn Kliphuis en Piet Schouten 4 november 2021

Duisenberg-methode:

Duisenberg Vragen

1. 2. 3. 4. 5.

Beeld op hoofdlijnen? Welke doelen zijn gepland? Welke prestaties zijn gepland? Wat gaat het kosten? Oordeel Rechtmatigheid, Doeltreffendheid, Doelmatigheid 6. Conclusies & Aanbevelingen

Wat is onze focus? Onderwerp van analyse: Programma Zorg en Werk, Beleidsdoelen A: Inwoners ontvangen zorgen en ondersteuning thuis Focus binnen onderwerp:

Uitvoering van Jeugdhulp.

Onze vragen: Geeft voorliggend document ons voldoende informatie om: 1. de begroting 2022 te autoriseren; 2. In te schatten of de jaarrekening 2022 genoeg informatie bevat voor onze controlerende taak?

Jeugdbescherming, jeugdreclassering en leerlingenvervoer hebben we buiten beschouwing gelaten.

We hebben gekeken naar:

Reden : •

Reeks debatten (o.a. Overschrijding jeugdhulp)

• De P&C producten en onderliggende beleidsdocumenten;

•

Aanbevelingen rapporteurs jaarrekening 2020.

•

Onderzoek Rekenkamer 2021 naar inzicht en grip uitvoering Jeugdzorg

• Andere gemeenten zoals Amsterdam, Eindhoven, Haarlem en Almere;

•

Visitatierapport VNG Sociaal Domein 2021

•

Incidenteel meer geld vanuit de Rijksoverheid voor Jeugdzorg

• Verder openbare stukken over jeugdhulp zoals het rapport van AEF;

Rapportages van de Rekenkamer en de VNG.

Wat gaat het kosten? 1. Geeft het voorliggende document ons voldoende informatie om de begroting 2022 te autoriseren? Extra aandacht voor beleidsdoel A Uit raadvoorstel blijkt dat de begroting voor o.a. Beleidsdoel A van Zorg en Werk apart geaccordeerd moet worden, het totaal van het beleidsdoel maakt meer dan 10% uit van het begrotingstotaal.

Zijn de ‘ financiële spelregels’ gegeven en zijn ze duidelijk? • Veel financieel jargon in de tekst > financiële verordening is nodig voor meer verduidelijking; • Spelregels staan verdeeld in raadsvoorstel, financiële verordening en leeswijzer > niet direct duidelijk is of iets voor de begroting of de jaarrekening geldt; • Onduidelijk wat het startpunt is > primitieve begroting, stand jaar 2021 in dit document, begrotingsdocument vorig jaar? Spelregels: 1. Totaal van lasten van een beleidsdoel meer dan 10% van lasten van het begrotingstotaal > apart autoriseren. 2. Bij autorisatie per programma kan college voor max. €2.000.000 schuiven tussen beleidsdoelen, mits beleidsdoelen worden gerealiseerd. 3. Verschillen tussen 2021 en 2022 boven € 200.000 moeten worden toegelicht 4

Wat gaat het kosten? 1. Geeft het voorliggende document ons voldoende informatie om de begroting 2022 te autoriseren? 2. In te schatten of de jaarrekening 2022 genoeg informatie bevat voor onze controlerende taak? Spelregels: 1. Totaal van een beleidsdoel meer dan 10% van begrotingstotaal > apart autoriseren • Is goed te controleren.

2. Bij autorisatie per programma kan college voor max. €2.000.000 schuiven tussen beleidsdoelen, mits beleidsdoelen worden gerealiseerd, bij aparte autorisatie alleen schuiven binnen beleidsdoel • Blijkt een spelregel voor de jaarrekening. • Maar informatie over financiële verdeling binnen het beleidsdoel wordt niet gegeven in de begroting > waarschijnlijk niet genoeg informatie bij jaarrekening over 2 jaar. 3. Verschillen tussen 2021 en 2022 boven € 200.000 moeten worden toegelicht • 1 post van €850.000 wordt in Strategische heroriëntatie toegelicht > maar onduidelijk op welke van de 6 activiteiten het betrekking heeft, en er is gedetailleerde kennis nodig. •

Onduidelijk wat het startpunt/ document voor verschil tussen 2021 en 2022 is en wanneer welke verschillen toegelicht zijn, van belang voor autorisatie begroting nu & controle jaarrekening over 2 jaar > In recapitulatie op het taakveld meer posten voor beleidsdoel A met tussen 2021 en 2022 verschillen boven € 200.000 opgeteld lijkt het een bezuiniging van € 2 miljoen. > Vergeleken met begrotingsdocument van vorig jaar lijkt er voor 2022 juist een intensivering van € 8.4 miljoen te zijn. 5

Wat gaat het kosten? Samengevat Het wordt in de begroting zelf niet duidelijk hoe er uitvoerig is gegeven aan onze eerdere besluiten rond de begroting 1. Het is niet voor iedereen direct uit het document (begroting en jaarrekening) duidelijk aan wat de financiële ‘spelregels’ zijn. 2. Er gebeurt veel tussen de opzet van een de begroting en de uiteindelijke autorisatie voor die begroting. In het begrotingsdocument zelf zijn de verschillende mutaties niet meer te volgen waardoor je niet meer weet of er nu uiteindelijk: 1. bezuinigd of geïntensiveerd wordt; 2. welke gevolgen dit heeft voor het beleid; 3. op welke doelen en activiteiten dit betrekking heeft.

Dit kan anders, bijvoorbeeld Begroting Verschillen Jaar 2020 2021 2022

Beleidsdoel A

2019 (1) 50.000

2020 (2)

Verschil (2-1) 2021 (3)

55.000

Bedrag Mutatie 5.000 Intensivering vanuit het gemeentefonds -2.000 Heroverweging 2021 0

5.000

53.000

Verschil (3-2) -2.000

2022 (4)

Verschil (4-3)

53.000

Betrekking op activiteit Gevolgen voor beleid Relevant beleidsdocument (hyperlink) 1 project x wordt uigebereid Meicirculaire 3 en 4

nieuw beleid zal nog niet gestart worden

Heroverweging

2. Welke doelen zijn gepland?

Sub vragen Welke doelen zijn gepland?

Inwoners van Haarlemmermeer krijgen, waar nodig, hulp en ondersteuning gericht op het naar vermogen en zelfstandig deelnemen aan de samenleving

• • • • •

Zijn er doelen geformuleerd? Zijn dit wel de ‘juiste’ doelen? Zijn de doelen meetbaar? Zijn er indicatoren? Duidelijke rol en verantwoordelijkheden?

2.1 Wat gaat er in 2022 worden gerealiseerd?

In de begroting is het hoofddoel van programma Zorg en Werk, beleidsdoel A is gehaald niet verder uitgewerkt naar effectindicatoren en prestatie-indicatoren, hierdoor is geen duidelijk beeld op welke wijze het beschreven doel in 2022 gaat worden gerealiseerd. In algemene zin concluderen de RKC en de VNG in hun onderzoek ook dat er een uitwerkingen van de doelstellingen nodig zijn om te kunnen sturen op jeugdzorg.

Bron: Begroting 2022, p. 55-56

2.3 Welke voorbeelden zijn er waar we van kunnen leren? De VRK heeft een uitwerking gegeven in de begroting van de prestaties die zijn gelinkt aan de subdoelen van het beleid van de VRK

Bron: Begroting VRK 2022

In de begroting van Groningen zijn naast de verplichte BBV indicatoren ook indicatoren ontwikkeld die zien op de realisatie van het beleid

9 Bron: Begroting Groningens 2022,

2.4 Eerdere aanzet van de rapporteurs om een doelenboom te maken Doelenboom Programma Zorg en Werk Beleidsveld

Doel

Jeugdhulp

Dat inwoners, ondanks eventuele problemen of beperkingen, zo lang mogelijk zelfstandig deelnemen aan de samenleving en de regie over hun eigen leven kunnen behouden

Effectindicator

Prestatie

Prestatie Indicator

De gemeente zorgt voor een kwalitatief en dekkend hulpaanbod

het wettelijk verplicht dat alle professionals met jeugdhulp-mandaat geregistreerd zijn in het beroepsregister (SKJ: Stichting Kwaliteitsregister Jeugd) voor jeugd- en gezinsprofessionals.

Merkbaar en meetbaar in zetten op het beter maken van jeugdhulp en ondersteuning voor kinderen, jongeren en gezinnen zodat ze op tijd passende hulp en ondersteuning ontvangen en meer regie krijgen en ervaren De jeugdige wordt behandeld en/of begeleid gericht op het ontwikkelen en aanleren van praktische, cognitieve en emotionele vaardigheden

In samenwerking met huisartsen en medisch specialisten wordt nagegaan hoe onnodig gebruik van specialistische ggz-zorg kan worden voorkomen

pilots in gebieden om de digitale en fysieke informatievoorziening te versterken Professionals zijn goed toegerust om samen met inwoners -vanuit de uitgangspunten van het Haarlemmermeers model- tot een afgewogen en passend antwoord te komen op de vraag van de inwoner

Acute knelpunten rond wachtlijsten, personeelsverloop, caesload en tijdige beschikbaarheid van jeugdhulp (oplossen dit woord staat er niet) Meerjarig ontwikkelprogramma uitgevoerd voor en met professionals met mandaat in het kader van kostenbewustzijn, het gebruik maken van de sociale basis en onafhankelijke cliëntondversteuning. Door lichten we casussen waar veel zorg wordt ingezet en waar hoge kosten aan verbonden zijn goed door (project Hestia) om zo meer zicht krijgen op een (kosten)effectieve en efficiënte werkwijze bij deze huishoudens.

Versterken an de gebiedsnetwerken en voorzien van ‘Wegwijzers’. In zetten we in op scholing en de ontwikkeling van hulpmiddelen (bijvoorbeeld signaalkaarten) 10 voor een aantal specifieke beroeps- en/of vrijwilligersgroepen

3. Welke prestaties zijn gepland? (over beter hoe gaan we prestaties monitoren?)

? Sub vragen Welke prestaties/activiteiten zijn gepland/geleverd? • • • •

Hoe worden de doelen gehaald, wat wordt ervoor gedaan? Zijn dit wel de ‘juiste’ prestaties om de doelen te halen? Zijn de prestaties meetbaar? Duidelijke rol en verantwoordelijkheden? 11

3.1 Wat staat er in de begroting over monitoring?

• In de begroting staat niet hoe wordt gemonitord, er is voor de verschillende acties die zijn benoemd geen ambitieniveau gedefinieerd. Het is dus niet duidelijk of en hoe de ingezette acties gaan leiden tot een daling van het aantal jongeren in de jeugdzorg. • RKC en VNG hebben aangegeven dat om grip te krijgen op jeugdzorg moet naast duidelijke doelen ook duidelijk worden gemaakt hoe we meetbaar kunnen maken dat de inzet van de gemeente ook bijdraagt aan de realisatie van die doelen. Dit vraagt dat er een duidelijke sturingsmodel. • Het is ook van belang dat er duidelijkheid komt over de rol van de gemeenteraad ten opzichte van het college als het gaat om de sturing. Op welke onderwerpen stuurt het college, welke onderdelen laat het college uitvoeren door verbonden partijen of andere partners en hoe kan gemeenteraad sturen.

Conclusies onderzoek Programma Zorg en Werk 1.Beleid op hoofdlijnen

3.Welke prestaties zijn gepland?

Er komt incidenteel meer geld uit het rijk voor jeugdzorg. De structurele oplossing hangt af van de coalitie onderhandelingen

Er is vooral gekeken naar hoe deze prestaties die genoemd zijn gaan worden gemonitord en dat is niet duidelijk op basis van de begroting

Gemeente Haarlemmermeer doet het gekeken naar de BBV indicatoren iets beter dan landelijk, maar wordt geconfronteerd met het doorzetten van de toename van jeugdzorg behoeftige

4.Wat gaat het kosten?

Het college heeft aangegeven de verordening te willen aanpassen

2.Welke doelen zijn gepland? Geen duidelijke scheiding tussen doelen en acties,

het loopt in elkaar over in de teksten. Activiteiten zijn eerder subdoelen Bij iedere ‘activiteit’ wordt een opsomming van activiteiten gegeven die uitgevoerd worden om ook weer en doel te kunnen bereiken, dit (sub) doel staat vaak letterlijk in de tekst als doel geformuleerd.

Er gebeurt veel tussen de opzet van een de begroting en de uiteindelijke autorisatie van die begroting. In het begrotingsdocument zelf zijn de verschillende mutaties niet meer te volgen waardoor je niet meer weet of er nu uiteindelijk: 1. bezuinigd of geïntensiveerd wordt; 2. welke gevolgen dit heeft voor het beleid; 3. op welke doelen en activiteiten dit betrekking heeft.

5.Oordeel Rechtmatigheid, doeltreffendheid en doelmatigheid Rekenkamer Gemeenteraad moet duidelijk maken welke informatie nodig is. Beperk het tot hoofdlijnen (doelen, kosten en beleving gebruikers); Dwing af dat cijfers in verschillende rapportages op elkaar aansluiten; Spreek uit dat de huidige procedure voor het actualiseren van een conceptbegroting vóór de begrotingsbehandeling moeten worden aangepast. Stel pas een bepaald bekostigingsmodel of specifieke maatregelen voor kostenbeheersing vast als duidelijk is welke effecten de gemeenteraad wil bereiken. Visitatie VNG Definieer scherp welke informatie de gemeente wil weten. Neem hier als college regie in, zodat de raad handvatten heeft voor het volgen van ontwikkelingen. Investeer als gemeente in data-analyse. Benut monitoring om integraal over domeinen heen te kijken en als leercyclus voor zorgprofessionals. Richt hem in op basis van de informatiebehoeften van andere betrokken, onder andere van de raad. 13

Aanbevelingen Aanbevelingen voor Raad & College 1. Geef in het document (begroting en jaarrekening) duidelijk aan wat de financiële ‘spelregels’ zijn. 2. Geef in de begroting (en jaarrekening) zelf inzicht in de mutaties die in de drie voorgaande jaren zijn gedaan waarbij via bijvoorbeeld een tabel toegelicht wordt of er: a) bezuinigd of geïntensiveerd wordt; b) welke gevolgen dit heeft voor het beleid; c) Op welke doelen of activiteiten dit betrekking heeft.

3. Verzoek het college om een startnotitie met daarin voorstellen voor de raad om richting op de geven op de volgende onderwerpen: b) Uitwerking van de doelstelling in effectenindicatoren en prestatie indicatoren c) Afbakening van jeugdzorg ten opzichte van aanpalende onderwerpen zoals wmo en onderwijs d) Monitoringsysteem waarmee kan worden beoordeeld of de inzet van zorg heeft bijgedragen aan de verbetering van de hoofddoelstelling (zelfstandigheid van de jeugdige en zijn gezin) e) Duidelijkheid welke onderdeel van het doelstellingen worden gerealiseerd door de gemeenteraad en de opdrachtnemers en welk gedeelte door de VRK; f) Duidelijkheid hoe rolverdeling tussen de gemeenteraad en het college; g) Aansluiting op de P&C cyclus. 14

Bijlagen Slides waarin vragen van het onderzoek verder uitgewerkt zijn

4. Wat gaat het kosten?

Beleidsdoel A moet apart geautoriseerd worden. Maar waarom? Wat betekend deze zin?

Raadsvoorstel bij Programmabegroting 2022

Het lijkt er op dat de hoeveelheid aan mutaties tussen primitieve

1. begroting en huidige begroting zo hoog dat er een apart geautoriseerd moet worden. Maar dit blijkt niet zo te zijn.

Betekenis (te vinden in Financiële verordening)

Reden

Toelichting

Raadsvoorstel 2021,0002249 p. 1

Bron: Financiële verordening Haarlemmermeer 2021 p.2 en 11

1. Beleidsdoel A moet apart geautoriseerd worden omdat het beleidsdoel meer dan 10% van het begrotingstotaal uit maakt. En…

1. 2.

Wat betekend het als op apart beleidsdoel geautoriseerd wordt? En

Bron: Financiële verordening Haarlemmermeer 2021 p.11

2. Bron: Raadsvoorstel 2021,0002249 p. 3

Bron: Financiële verordening Haarlemmermeer 2021 p.4

2. Het college mag tot een maximum van €2.000.000 schuiven tussen beleidsdoelen, mits beleid gerealiseerd wordt. Wanneer een beleidsdoel apart geautoriseerd wordt mag er alleen binnen dit beleidsdoel geschoven worden met budgetten. EN Verschillen of Over- en onderschrijdingen (meer- of minder uitgaven) boven €200.000 moeten toegelicht worden. 16

4. Wat gaat het kosten? Vragen rond autorisatie Begroting (Raadsvoorstel begroting & Financiële verordening 2021) Raadsvoorstel bij Programmabegroting 2022

Raadsvoorstel 2021,0002249 p. 1

1. Maakt het totaal van beleidsdoel A Zorg en werk meer dan 10% uit van het begrotingstotaal ?

Ja, dus aparte autorisatie op beleidsdoel nodig

Bron: Begroting 2022, p. 6 Bron: Begroting 2022, p. 52

4. Wat gaat het kosten? Vragen rond autorisatie Begroting (Raadsvoorstel begroting & Financiële verordening 2021) 2. Wordt er voor niet meer dan €2.000.000 tussen beleidsdoelen geschoven? En wordt er alleen binnen het beleidsdoel geschoven met budgetten? Wordt het afgesproken beleidsdoel gerealiseerd?

Bron: Begroting 2022, p. 57

4. Wat gaat het kosten?

Vragen rond autorisatie Begroting (Raadsvoorstel begroting & Financiële verordening 2021) 2. Wordt er voor niet meer dan €2.000.000 tussen beleidsdoelen geschoven? En wordt er alleen binnen het beleidsdoel geschoven met budgetten? Wordt het afgesproken beleidsdoel gerealiseerd?

Programma

Beleidsdoel

Bron: Begroting 2022, p. 52

Bron: Begroting 2022, p. 57

2. Wordt er voor niet meer dan €2.000.000 (en alleen binnen dit beleidsdoel) geschoven? Hier lijkt het alsof er voor niet meer dan €2.000.000 aan verschuivingen is, maar of de verschuivingen alleen plaatsvinden binnen dit beleidsdoel is onduidelijk.

Verder onderzoek nodig 19

4. Wat gaat het kosten? Begroting 2022

Recapitulatie op het taakveld

Wordt er voor niet meer dan €2.000.000 tussen beleidsdoelen geschoven? En wordt er alleen binnen het beleidsdoel geschoven met budgetten? Wordt het afgesproken beleidsdoel gerealiseerd?

Bron: Begroting 2022, p.267

4. Wat gaat het kosten?

Recapitulatie op het taakveld

Begroting 2022 2. Wordt er voor niet meer dan €2.000.000 (en alleen binnen dit beleidsdoel) geschoven?

Toename € 2.000

Het verschil tussen de hier gepresenteerde begroting van het jaar 2021 en het jaar 2022 is meer dan € 2 miljoen (-€2.081.000).

Afname € 317.000 (354.000 va 2023)

Afname € 1.000

Afname € 148.000

Afname € 241.000

Afname € 602.000 Toename € 649.000 (637.000 va 2023)

Afname € 881.000 (878.000 va 2023)

Afname € 25.000

Afname € 517.000

- € 2.081.000

Bron: Begroting 2022, p.267

De vraag is voor hoeveel er in totaal verschoven is als je alle gemuteerde bedragen optelt kom je op € 3.383.000.

Het is onduidelijk of er alleen binnen het beleidsdoel geschoven is

MAAR NAAR WELK DOCUMENT MOET JE KIJKEN ?

4. Wat gaat het kosten?

Verschillenanalyse Recapitulatie op het taakveld voor het jaar 2022 in de begroting van 2021-2024 en 2022-2025 Begroting 2022-2025

Begroting 2021-2024

2 3

Toename € 2.000

* 4 5 6

Afname € 461.000 (498.000 va 2023)

Afname € 292.000

Afname € 148.000

Afname € 566.000

Toename € 773.000

7 8

Toename € 1.813.000

9 9 10

Toename € 5.978.000

Toename € 305.000

Toename € 998.000

10 11 12

€ 8.402.000

meer * Niet opgenomen

Bron: Begroting 2022, p.267

4. Wat gaat het kosten? 3. Worden alle verschillen of over- en onderschrijdingen boven €200.000 toegelicht?

Programma

Beleidsdoel

Bron: Begroting 2022, p. 52

Inleiding begroting Verschillen tussen 2021 en 2022 groter of gelijk aan € 200.000 lichten we toe conform de financiële verordening. Ook bij verschillen van die grootte in latere jaren geven we een toelichting. Verschillen die voortvloeien uit het (in de financiële begroting opgenomen) investeringsplan in de vorm van kapitaallasten worden alleen globaal toegelicht wanneer deze groter zijn dan € 250.000.

Bron: Begroting 2022, p. 57

Bron: Begroting 2022, p. 10

Er lijken 2 verschillen tov vorige begroting te zijn, Strategische heroriëntatie €850.000 die later toegelicht zal worden en Overige van €196.000 die niet toegelicht hoeven te worden.

Verder onderzoek nodig

Strategische heroriëntatie (ombuigingen) duiden op bezuinigingen, maar wat de betekenis is voor het afgesproken beleid is onduidelijk. 23

4. Wat gaat het kosten? Strategische heroriëntatie

3. Worden verschillen of over- en onderschrijdingen boven €200.000 toegelicht? Uit deze tekst blijkt niet op welk subdoel/of activiteit deze ombuiging betrekking heeft, er staat wel het woord ‘maatwerkplan’. Het gaat om een bezuiniging, maar het lijkt er op dat het geen gevolgen heeft voor het beleid omdat er efficiënter gewerkt zou kunnen worden.

Bron: Begroting 2022 , p.224 & 227

Verder onderzoek nodig 24

4. Wat gaat het kosten?

Recapitulatie op het taakveld

Begroting 2022 1

3. Worden verschillen of over- en onderschrijdingen boven €200.000 toegelicht?

Toename € 2.000

Afname € 317.000 (354.000 va 2023)

Afname € 1.000

Afname € 148.000

Afname € 241.000

Afname € 602.000 Toename € 649.000 (637.000 va 2023)

Afname € 881.000 (878.000 va 2023)

Afname € 25.000

Afname € 517.000

Er zijn op 6 van de 12 posten over- of onderschrijdingen (ook in latere jaren) van meer dan €200.000, maar 1 post (waarschijnlijk maatwerk dienstverlening -18) wordt toegelicht in strategische heroriëntatie onderdeel).

NAAR WELK DOCUMENT MOET JE KIJKEN ? Als je naar het verschil tussen de jaren 2021 en 2022 in de begroting 2022-2025 kijkt, is het verschil totaal negatief (bezuiniging). Toename totaal €651.000, Afname totaal €2.732.000 Als je naar het verschil voor het jaar 2022 in de begrotingen 20212024 en 2022-2025 kijkt, is het verschil totaal positief (intensivering). Toename totaal €9.869.000, afname totaal €1.467.000

- € 2.081.000

Bron: Begroting 2022, p.267

4. Wat gaat het kosten? Samengevat Er gebeurt veel tussen de opzet van een de begroting en de uiteindelijke autorisatie voor die begroting. In het begrotingsdocument zelf zijn de verschillende mutaties niet meer te volgen waardoor je niet meer weet of er nu uiteindelijk: 1. bezuinigd of geïntensiveerd wordt; 2. welke gevolgen dit heeft voor het beleid; 3. op welke doelen en activiteiten dit betrekking heeft.

Dit kan anders Begroting Beleidsdoel A Verschillen Jaar 2020 2021 2022

2019 (1) 2020 (2) Verschil (2-1) 2021 (3) Verschil (3-2) 2022 (4) Verschil (4-3) 50.000 55.000 5.000 53.000 -2.000 53.000 0

Bedrag Mutatie 5.000 Intensivering vanuit het gemeentefonds -2.000 Heroverweging 2021 0

Betrekking op activiteit Gevolgen voor beleid 1 project x wordt uigebereid 3 en 4

nieuw beleid zal nog niet gestart worden

Relevant beleidsdocument (hyperlink) Meicirculaire Heroverweging

Bron: Begroting 2022, p.267

2. Welke doelen zijn gepland?

Sub vragen Welke doelen zijn gepland?

Inwoners van Haarlemmermeer krijgen, waar nodig, hulp en ondersteuning gericht op het naar vermogen en zelfstandig deelnemen aan de samenleving

• • • • •

Zijn er doelen geformuleerd? Zijn dit wel de ‘juiste’ doelen? Zijn de doelen meetbaar? Zijn er indicatoren? Duidelijke rol en verantwoordelijkheden?

2.2 Wat gaat er in 2022 worden gerealiseerd? 1) Door de voorbereiding van het aanbestedingstraject voor de inkoop van zorg in 2023, voor jeugdzorg is dat 1 januari 2023) 1

2) Aanpak multiproblematiek met de doorbraakmethode kan maatwerk worden gerealiseerd die goedkoper is. 3) Praktijkondersteurners j-GGZ, waardoor kwalitatief betere doorverwijzingen plaatsvinden.

De genoemde acties geven naar wij aannemen niet weer op welke manier het college zich inzet om het hoofddoel van het programma te realiseren. Bovendien leveren deze acties geen meetbare resultaten op en is er ook geen ambitieniveau aangegeven waar het college naar streeft voor de realisatie van het beleid in dit programma

Bron: Begroting 2022, p. 55-56

2.3 Wat is er eerder gezegd over de formulering van de doelen? Presentatie Duisenberg (juli 2021) over doelstellingen: Er kan niet worden vastgesteld of het doel van programma Zorg en Werk, beleidsdoel A is gehaald Het hoofddoel van programma is niet uitgewerkt in effectindicatoren, hierdoor is geen duidelijk beeld op welke wijze beschreven prestaties hebben bijgedragen aan het behalen van het hoofddoel. De verplichte BBV indicatoren en de data die in de Transformeermonitor en kwartaalrapportages worden geleverd geven een onvoldoende beeld om een conclusie over het behalen van de indicatoren te maken. Rapport rekenkamer over doelstellingen: Het huidige beleidskader Koersvast voldoet niet aan de criteria voor een kadernota. Het huidige beleid voor jeugdzorg, met uitzondering van preventie, op hoofdlijnen is beschreven zonder (meetbare) doelen of prioriteiten voor jeugdzorg.

Dit geeft het college een ruim mandaat voor het uitvoeren van beleid voor jeugdzorg. Het huidige beleidskader is weinig bruikbaar als instrument voor sturing en evaluatie door het ontbreken van doelen en indicatoren Dit is de spiegelzijde van het eerder verstrekte ruime mandaat aan het college: de raad heeft zelf weinig concrete ankerpunten (kaders) om te toetsen of doelen dichterbij komen en het college goed werk verricht en op basis hiervan zo nodig bij te sturen. Rapport visitatiecommissie VNG over doelstelling De visitatiecommissie concludeert dat de uitgangspunten van het model, en daarmee de visie, zijn verdedigbaar en helder zijn, maar dat de uitgangspunten nog onvoldoende vertaald naar concrete en meetbare doelstellingen. Ook worden deze doelstellingen nog minder geprioriteerd. 29

2.4 Welke voorbeelden zijn er waar we van kunnen leren?

Bron: Begroting VRK 2022

30 Bron: Begroting Groningens 2022,

2.5 Overzicht van doelenboom op basis van jaarrekening 2020 (poging van de rapporteurs) Doelenboom Programma Zorg en Werk Beleidsveld

Doel

Jeugdhulp

Dat inwoners, ondanks eventuele problemen of beperkingen, zo lang mogelijk zelfstandig deelnemen aan de samenleving en de regie over hun eigen leven kunnen behouden

Effectindicator

Prestatie

Prestatie Indicator

De gemeente zorgt voor een kwalitatief en dekkend hulpaanbod

het wettelijk verplicht dat alle professionals met jeugdhulp-mandaat geregistreerd zijn in het beroepsregister (SKJ: Stichting Kwaliteitsregister Jeugd) voor jeugd- en gezinsprofessionals.

In samenwerking met huisartsen en medisch specialisten wordt nagegaan hoe onnodig gebruik van specialistische ggz-zorg kan worden voorkomen

Versterken an de gebiedsnetwerken en voorzien van ‘Wegwijzers’. In zetten we in op scholing en de ontwikkeling van hulpmiddelen (bijvoorbeeld signaalkaarten) 31 voor een aantal specifieke beroeps- en/of vrijwilligersgroepen

2.6 welke verbetering zijn er mogelijk op het gebied van het stellen van doelen

• Een startnotitie vanuit het college voor de gemeenteraad: • Deze startnotie zou de gemeenteraad inzicht moeten geven in de wijze waarop de gemeenteraad kan sturen; • Deze startnotie omvat verschillende voorstellen voor een duidelijke uitwerking geven van het hoofddoel van programma ‘zelfstandig deelnemen aan de samenleving en regie hebben over het eigen leven’ en vervolgens in effect en prestatie indicatoren, zodat de gemeenteraad hierin een richting kan meegeven aan het college; • Deze startnotitie omvat voorstellen voor een afbakening van jeugdzorg met de aanpalende terreinen zoals onderwijs en wmo, zodat de gemeenteraad hierin richting kan meegeven aan het college; 32

3. Welke prestaties zijn gepland? (over beter hoe gaan we prestaties monitoren?)

? Sub vragen Welke prestaties/activiteiten zijn gepland/geleverd? • • • •

Hoe worden de doelen gehaald, wat wordt ervoor gedaan? Zijn dit wel de ‘juiste’ prestaties om de doelen te halen? Zijn de prestaties meetbaar? Duidelijke rol en verantwoordelijkheden? 33

3.1 Wat staat er in de begroting over monitoring?

• In de begroting staat niet hoe wordt gemonitord, er is voor de verschillende acties die zijn benoemd geen ambitieniveau gedefinieerd. Het is dus niet duidelijk of en hoe de ingezette acties gaan leiden tot een daling van het aantal jongeren in de jeugdzorg. • Om grip te krijgen op jeugdzorg moeten we naast duidelijke doelen (zie vorige aanbevelingen) ook duidelijk maken hoe we meetbaar kunnen maken dat de inzet van de gemeente ook bijdraagt aan de realisatie van die doelen. Dit vraagt dat er een duidelijke monitoring. • Het is ook van belang dat er duidelijkheid komt over de rol van de gemeenteraad ten opzichte van het college als het gaat om de sturing. Op welke onderwerpen stuurt het college en hoe stuurt de gemeenteraad. 34

3.2 Wat is er eerder gezegd over monitoring? (Duisenberg rapportage juli 2021)

• Om te beoordelen of een prestatie is behaald zijn indicatoren nodig, die ontbreken. Er wordt ook niet vooraf duidelijk met de raad meetbare doelen vast gesteld voordat projecten worden opgestart. • Wanneer een nieuwe verordening los wordt geschreven van een doelenboom zal de effectiviteit niet zonder meer terug te vinden zijn in de P&C producten. Het is dan niet mogelijk om het resultaat van deze wijziging aan ook in dit voor de gemeenteraad meest belangrijke sturingsmechanisme terug te zien. • Het huidige beleidskader bevat een zeer beknopt sturingsmodel. Het is niet duidelijk op welk moment de raad kan (bij) sturen op de levering van prestaties.

3.3 Wat is er eerder gezegd over monitoring? (onderzoek RKC) • Verzoek het college om nader onderzoek te doen naar de achterliggende oorzaken en achtergronden van de bevinding dat meer jongeren in Haarlemmermeer een beroep doen op jeugdzorg • Gemeenteraad moet duidelijk maken welke informatie nodig is. Dit kan de raad aangeven als onderdeel van de aanvullende kaders of als aparte actie op kortere termijn. Hierbij geeft de RKC de volgende suggesties mee: • Beperk het tot hoofdlijnen (doelen, kosten en beleving gebruikers); • Dwing af dat (financiële) cijfers in verschillende rapportages op elkaar aansluiten; • Spreek uit dat de huidige procedure voor het actualiseren van een conceptbegroting vóór de begrotingsbehandeling moeten worden aangepast.

• Stel pas een bepaald bekostigingsmodel of specifieke maatregelen om kosten te beheersen vast als duidelijk is welke effecten de gemeenteraad wil bereiken. 36

3.4 Wat is er eerder gezegd over monitoring? (Visitatiecommissie VNG) • Definieer scherp welke informatie de gemeente wil weten. Neem hier als college regie in, zodat de raad handvatten heeft voor het volgen van ontwikkelingen. • Investeer als gemeente in een data -analist die de data-analyse. • Benut monitoring om zo integraal mogelijk over domeinen heen te kijken. • Monitoring kan ook dienen om de leercyclus van zorgprofessionals verbeteren. • Daarnaast moet de monitoring worden ingericht op basis van de informatiebehoeften van andere betrokken, onder andere van de raad.

3.5 welke verbetering zijn er mogelijk op het gebied van monitoring? • De eerder genoemde startnotie zou voorstellen moeten bevatten met de opties voor de gemeenteraad voor een sturingsmodel, waarbij in ieder geval de volgende onderwerpen worden meegenomen: • Hoe kan worden beoordeeld of de inzet van zorg heeft bijgedragen aan de verbetering van de hoofddoelstelling (zelfstandigheid van de jeugdige en zijn gezin); • Duidelijkheid welke onderdelen van het doelstellingen worden gerealiseerd door de gemeenteraad en de opdrachtnemers en welk gedeelte door de VRK; • Duidelijkheid hoe rolverdeling tussen de gemeenteraad en het college; • Aansluiting op de P&C cyclus. 38

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Haarlemmermeer&id=affca6c9-49e6-4abc-a715-9e22816909ec