Document · PDF

Raadsvoorstel.pdf

Raadsplein: Agenda en raadsstukken 28 januari 2021, gemeente HaarlemmermeerBij agendapunt: Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025 (2020.0002664)27.014 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel

Onderwerp

Portefeuillehouder Steller Collegevergadering

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025 drs. Marja Ruigrok Ineke van Tooren 10 november 2020

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

2020.0002664

1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college heeft besloten om: 1. het beleid 'Regionale hotelstrategie 2016-2022' (2013.0073991) in te trekken. Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. het 'Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025' vast te stellen. 2. Samenvatting

Dit verblijfsaccommodatiebeleid gaat over verschillende vormen van verblijfsaccommodaties: hotels, campings, bungalowparken, camperplaatsen, groepsaccommodaties en toeristische verhuur van woonruimte: particuliere vakantieverhuur (ook wel 'Airbnb' genoemd) en Bed & Breakfasts. Het 'verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025' streeft naar een toekomstbestendig, evenwichtig en gediversifieerd aanbod van verblijfsaccommodaties in Haarlemmermeer, dat aansluit op het toeristisch aanbod. We zetten in op het behoud van bestaande hotels. Alleen (kleinschalige) initiatieven die het aanbod van hotels verbreden zijn onder voorwaarden, zoals opgenomen in het afwegingskader voor nieuwe hotels, mogelijk. Het aanbod van andere vormen van verblijfsaccommodaties als campings, bungalowparken en groepsaccommodaties willen we verbreden om zo een meer gediversifieerd aanbod te creëren, wat meer aansluit op het lokale toeristische aanbod. Voor toeristisch verhuur van woonruimte stellen we voor om in de huisvestingsverordening (mogelijk door nieuwe wetgeving op het gebied van toeristisch verhuur) regels over particuliere vakantieverhuur op te nemen. Voor Bed & Breakfasts willen we de regels binnen de bebouwde kom gelijkstellen, dat gebeurt via het bestemmingsplan 'Parapluplan wonen' (2019.0053098) en de beleidsregels afwijking bestemmingsplan (2020.0001206).

Buiten de bebouwde kom verruimen we de mogelijkheden voor een Bed & Breakfast in (losstaande) bijgebouwen en schuren onder voorwaarden, zoals maximaal vier kamers en acht personen.

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

pagina 2

3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?

Er zijn meerdere aanleidingen voor dit voorstel voor nieuw verblijfsaccommodatiebeleid: • om ons eigen toeristisch aanbod te versterken streven we naar een meer evenwichtig en gediversifieerd aanbod van de verblijfsaccommodaties; • de veelheid aan aanvragen van nieuwe hotels, waaronder veel transformaties van kantoren naar hotels, heeft tot de vraag geleid of alle hotelinitiatieven wel wenselijk zijn, wat betreft kwaliteit, doelgroep en locatie; • de groei en de effecten van Airbnb en andere vergelijkbare platforms is reden om de mogelijkheden en regels voor particuliere vakantieverhuur van woonruimte en Bed & Breakfast nader te beschouwen; • in het coalitieakkoord 2019-2022 (Samen bouwen aan een krachtig nieuw Haarlemmermeer) wordt in hoofdstuk 9 Economische Zaken gesteld dat "veel toeristen gebruik maken van hotels en andere voorzieningen in onze gemeente. De aanwezigheid van toeristen zorgt voor een grote spin-off voor de hotelbranche en voor het Midden- en Kleinbedrijf (MKB) in onze gemeente. Het college zal om die reden met een nota over toerisme- en evenementenbeleid komen'.

Deze is inmiddels vastgesteld: • in het raadsvoorstel 'Toerismebeleid, evenementen en promotie Haarlemmermeer 2020-2025' (2020.000380) is aangekondigd dat in het op te stellen verblijfsaccommodatiebeleid nader wordt ingegaan op alle vormen van overnachtingen in Haarlemmermeer; • de huidige 'regionale hotelstrategie 2016-2022' (2013.0073991) is in 2013 opgesteld, is gedateerd en voldoet niet meer als toetsingskader door onder andere de enorme groei van het toerisme en de hotelmarkt tot en met 2019 en wordt met dit raadsvoorstel dus eerder dan 2022 ingetrokken; • het in regionaal verband opgestelde MRA Ontwikkelkader Verblijfsaccommodaties (2019) waarin regels zijn opgesteld voor (deel)regionale afstemming voor aanvragen voor verblijfsaccommodaties voor vijftig slaapplaatsen of meer (als uitwerking van artikel 5a van de Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV) Noord-Holland en de ladder van de duurzame verstedelijking. Op 14 juni 2019 heeft het Bestuurlijk Overleg Platform Economie van de MRA ingestemd met de verdere implementatie van deze regionale afstemming van deze verblijfsaccommodaties in de RO-procedure. In maart 2020 is de werkwijze van het expertteam verblijfsaccommodaties nog nader vastgelegd. • de samenvoeging van de gemeente Haarlemmermeer met de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude per 1 januari 2019. • de coronacrisis.

Scope Het verblijfsaccommodatiebeleid gaat over allerlei vormen van verblijfsaccommodatie met een logies-functie met een toeristische inslag. Short stay (verblijf van maximaal 6 maanden) valt binnen dit kader, mits gerelateerd aan een (appartementen)hotel. Verblijf van meer dan 6 maanden merken wij aan als 'wonen' en valt buiten dit beleid. Ook 'migrantenhotels' vallen hierbuiten. Het beleid geldt voor de periode 2021-2025. Welk doel wordt nagestreefd?

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

pagina 3

verblijfsaccommodaties in de breedte wel versterken. Een meer gediversifieerd aanbod van verblijfsaccommodaties is meer en meer van belang. Voor de hotelsector zetten we in op behoud van de bestaande hotels. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen? Wat is/zijn de oplossing(en)

De oplossingen voor de verschillende vormen van verblijfsaccommodaties om de hierboven genoemde doelstelling te behalen zijn als volgt: Hotels Gezien de grote gevolgen van de coronacrisis voor de hotelsector zetten we in op behoud van de bestaande hotels. Dit betekent dat we voorlopig geen nieuwe grootschalige hotelontwikkelingen zuilen toestaan, behalve die nu in procedure zijn of in het bestemmingsplan mogelijk zijn. Onder voorwaarden werken we mee aan initiatieven die passen in het verbreden van het hotelaanbod waardoor een meer divers en evenwichtig aanbod gecreëerd kan worden. Ook kunnen we, als het goed onderbouwd is en de exploitatie van het hotel ten goede komt, meewerken aan een uitbreiding van een hotel. We hebben daarom een afwegingskader voor hotels opgesteld, waar nieuwe hotelontwikkelingen aan moeten voldoen. Het afwegingskader is ook bedoeld voor als de economie weer aantrekt en het aantal hotelovernachtingen weer toeneemt waardoor er misschien weer ruimte ontstaat voor nieuwe hotels. Het geldt voor nieuwbouw, transformatie (van kantoren naar hotels) en uitbreiding van hotels. Op enkele uitzonderingen na zijn in de bestemmingsplannen in onze gemeente geen hotelfuncties met een directe bestemming hotel of logies opgenomen. De initiatiefnemer moet dus een omgevingsvergunning aanvragen.

Vastgesteld gemeentelijk beleid kan als ruimtelijkeeconomische onderbouwing dienen om medewerking te verlenen aan de beoogde hotelontwikkeling of juist geen medewerking te verlenen. Als een initiatiefnemer een aanvraag doet voor een omgevingsvergunning, is het afwegingskader het beleid waar de aanvraag aan moet voldoen. Dit wordt getoetst door Omgevingsdienst in samenwerking met de gemeente bij de beoordeling van de omgevingsvergunning. Op de volgende pagina staat het afwegingskader, met de vragen die worden gesteld om te komen tot een beoordeling van de omgevingsvergunning. Alleen als voldaan is aan deze criteria, oftewel als het antwoord 'ja' is op de vragen die moeten worden gesteld, kan een hotelontwikkeling doorgaan. Na de tabel staat nog een nadere toelichting op de verschillende criteria.

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

pagina 4

Afwegingskader hotels Haarlemmermeer Criterium 1. Marktruimte

2. Woningbouw 3. Kansengebied

4. Segmenten en doelgroepen

5. Diversificatie

6. Regionale afstemming 7. Economische haalbaarheid 8. Omgeving en uitstraling

9. Bereikbaarheid en parkeren 10. Duurzaam en sociaal ondernemen

11.Draagvlak in de omgeving

Vragen die worden gesteld Is er marktruimte voor het beoogde hotel? Is er een deugdelijke ruimtelijk-economische onderbouwing en marktonderzoek? Blijkt daaruit dat er geen overcapaciteit ontstaat? Wonen gaat voor op hotelontwikkelingen. Is woningbouw niet mogelijk op de beoogde locatie? Valt de beoogde locatie in een kansengebied? Beoogde kansengebieden: nabij de Ringvaart; in en bij de kleinere dorpskernen; het buitengebied. Past de beoogde ontwikkeling binnen de gewenste marktsegmenten en doelgroepen? Gewenste marktsegmenten zijn hotels met of in de nabijheid van toeristisch voorzieningen en/of vrijetijdsbesteding, en short stay hotels. Is er sprake van diversificatie? Draagt het concept bij aan de variatie en type aanbod in Haarlemmermeer? Draagt de grootte van het hotel (aantal hotelkamers) bij aan de diversificatie van het hotelaanbod? Vindt er een koppeling/samenwerking plaats met andere functies als vrijetijdsactiviteiten (leisure), zakelijke voorzieningen of nabij toeristische trekpleister? Biedt het initiatief toegevoegde waarde voor de omgeving, de bewoners en/of gebruikers van het gebied? Bij hotels met meer dan 50 slaapplaatsen dient dit regionaal te worden afgestemd. Dit gebeurt in een expertteam waar ook Haarlemmermeer is vertegenwoordigd.

Is het plan economisch haalbaar? Is er een gedegen haalbaarheidsonderzoek bijgevoegd waaruit de haalbaarheid blijkt? Is sprake van een goede uitstraling passend bij de omgeving? Is er een goedgekeurd plan, voor zowel het gebouw zelf als voor de directe omgeving, dat voldoet aan de gemeentelijke stedenbouwkundige, planologische en landschappelijke normen ? Is de bereikbaarheid en het parkeren gewaarborgd? Ligt de hotelontwikkeling nabij een (H)OV-halte en/of treinstation? Is de ontsluiting goed geregeld? Voldoet het plan aan de parkeernorm? Is sprake van duurzaam en sociaal ondernemen? Is in het plan aandacht voor duurzaam ondernemen? Is het hotel bijvoorbeeld energieneutraal en/of vindt een vorm van circulair bouwen plaats? En is in het plan aandacht voor sociaal ondernemen, zoals mogelijkheden voor stages en leerwerkplekken en samenwerking met organisaties in de buurt? Heeft participatie met de omgeving plaatsgevonden? Heeft participatie plaatsgevonden en is onder andere een informatiebijeenkomst georganiseerd voor omwonenden en andere belanghebbenden?

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

pagina 5

Nader uitleg per criterium van het afwegingskader: 1. marktruimte: door middel van een ruimtelijk-economische onderbouwing en marktonderzoek moet de aanvrager kunnen aantonen dat voor de ontwikkeling van het hotel op de beoogde locatie voldoende ruimte in de markt is. Met marktruimte wordt de ruimte bedoeld waarin nieuwe hotelontwikkelingen mogelijk zijn binnen de totale hotelsector, gekwantificeerd in het aantal hotelkamers; 2. woningbouw: gezien het tekort aan woningen gaat woningbouw voor op hotels. Woningbouw is echter niet op elke locatie mogelijk, en juist op deze plekken is er ruimte voor hotels; 3. kansengebied: door de gevolgen van de coronacrisis zie we voorlopig vooral kansen nabij de Ringvaart, in en bij de kleinere dorpskernen en in het buitengebied. Dit versterkt ons toeristisch aanbod. Op de werklocaties en op en rond Schiphol maken we een pas op de plaats. Ook in Hoofddorp-Centrum is nog een ontwikkeling mogelijk; 4. marktsegmenten en doelgroepen: in Haarlemmermeer richten wij ons op de volgende marktsegmenten en doelgroepen: toeristische en vrijetijdsvoorzieningen (leisure) aanbod. Het gaat hierbij om hotels die zelf aanbod voor vrijetijdsbesteding hebben (bijvoorbeeld wellness, theater of bij een golfbaan) maar ook om (kleinschalige) hotels in de nabijheid van toeristische trekpleisters zoals de Ringvaart.

Dit past in de doelstelling om een meer divers en evenwichtig hotelaanbod te creëren; short stay hotels: we zien nog mogelijkheden voor hotels waar gasten tijdelijk verblijven tot 6 maanden. Dit kunnen expats zijn, maar ook woningzoekenden, die tijdelijk in een hotel verblijven door bijvoorbeeld hun persoonlijke situatie (bijvoorbeeld scheiding). Het verlicht ook de woningmarkt; hotels die een concept hebben gericht op de zakelijke markt (bijvoorbeeld door vergaderzalen en congressen) of de hub-functie van Schiphol zijn voor nieuwe mogelijkheden afhankelijk van de mate van herstel na de coronacrisis. Op dit moment dragen ze niet bij aan de diversiteit van het aanbod, maar het is wel een belangrijk marksegment in Haarlemmermeer; 5. diversificatie: de nieuwe hotelontwikkeling heeft een onderscheidend concept ten opzichte van het huidige hotelaanbod. Het draagt bij aan de variatie en het type aanbod in Haarlemmermeer. Het concept heeft ook een lokale binding met omgeving, voorzieningen of leisuré, bijvoorbeeld in de nabijheid van de Ringvaart (waterrecreatie), en heeft dus een toegevoegde waarde voor de omgeving. De voorzieningen in het hotel, zoals sportfaciliteiten of horeca, zijn ook openlijk toegankelijk. Daarnaast speelt ook de grootte van het hotel, of het aantal hotelkamers, een rol. Voor een gediversifieerd hotelaanbod zijn alleen maar grote hotels niet wenselijk; 6.

regionale afstemming: bij zowel nieuwbouw, transformatie of uitbreiding van hotels en andere vormen van verblijfsaccommodaties met 50 slaapplaatsen of meer dient regionaal te worden afgestemd. Hiertoe is het MRA Ontwikkelkader verblijfsaccommodaties ontwikkeld. Aspecten waarop de verblijfsaccommodaties worden getoetst zijn: regio versterkend, meerwaarde in de markt, economisch haalbaar, draagvlak in de omgeving en duurzaam en sociaal ondernemen. De toetsing aan dit ontwikkelkader wordt gedaan door een deelregionaal expertteam, waarin Haarlemmermeer is vertegenwoordigd; 7. economische haalbaarheid: de aanvrager moet met een onderzoek aantonen dat dat het initiatief haalbaar is. Daarnaast wordt de aanvrager getoetst aan de hand van de beleidsregel wet Bibob 2018; 8. omgeving en uitstraling: er dient een plan voor de directe omgeving/buitenruimte te worden meegeleverd om een verzorgde uitstraling voor het gebied te garanderen. Deze

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

pagina 6

worden getoetst via de reguliere stedenbouwkundige, planologische en landschappelijke instrumenten; 9. bereikbaarheid en parkeren: hotels moeten in de nabijheid een (Hoogwaardig) Openbaar Vervoer-halte of een treinstation worden gebouwd en er moet voldaan worden aan de parkeernorm; 10. duurzaam en sociaal ondernemen: maatregelen op het gebied van duurzaam en sociaal ondernemen hebben een toegevoegde waarde op het initiatief. Bij duurzaam ondernemen kan gedacht worden aan bijvoorbeeld het hotelgebouw energieneutraal maken en aan circulair bouwen. Aandacht voor sociaal ondernemen is ook van belang, zoals mogelijkheden voor stages en leerwerkplekken en samenwerking met organisaties in de buurt. 11. draagvlak in de omgeving: is een participatieplan opgesteld en heeft participatie plaatsgevonden door onder andere een informatiebijeenkomst met omwonenden en gebruikers van de omgeving van de locatie van het hotelinitiatief? Taskforce hotels Op 17 september 2020 is het beleid 'Toerisme, evenementen en promotie Haarlemmermeer 2020-2025 (2020.000380) door de gemeenteraad aangenomen.

In de bijbehorende brief aan de raad met informatie over toerisme, evenementen, promotie en Covid-19 (2020.03654) is in de bijlage (Corona update toerisme, evenementen en promotie gemeente Haarlemmermeer van bureau ZKA Leisure Consultants) voorgesteld om een taskforce op te richten die in kaart brengt welke hotels zijn verouderd zijn en/of op een kansarme locatie liggen en kansrijk zijn voor functieverandering naar bijvoorbeeld (flexibel) wonen. Deze taskforce willen we oprichten samen met de marktpartijen. Verbliifsrecreatie: campings (kamperen), bungalowparken, camperplaatsen en groepsaccommodaties In Haarlemmermeer is een beperkt aanbod in overige (grootschalige) verblijfsaccommodaties als campings, bungalowparken, camperplaatsen en groepsaccommodaties. Om meer diversiteit in het aanbod te creëren en zo een meer evenwichtig verblijfsaccommodatiesector te krijgen willen we mogelijke initiatieven als 'glamping' (luxe kamperen), camperplaatsen, en groepsaccommodaties bij aangetoonde voldoende marktruimte en waar mogelijk accommoderen (binnen de wettelijke kaders van onder andere de omgevingsverordening NH2020, verkeer en parkeren). Voor de locatie is het wenselijk dat het in de buurt ligt van een toeristische trekpleister of recreatieve mogelijkheden. Voor camperplaatsen gaan we geen openbare (gratis) camperplaatsen maken.

Kleinschalig kamperen tot vijftien plaatsen en kamperen bij de boer is al mogelijk via de bestemmingsplannen Buitengebied en is een gewenste ontwikkeling. Bungalowparken zijn een specifieke vorm van verblijfsaccommodatie die onder strikte voorwaarden en met maatwerk mogelijk zijn. Het gaat hierbij om kleinschalige projecten in combinatie met waterrecreatie. Ook voor verblijfsrecreatie geldt voor ontwikkelingen met 50 slaapplaatsen of meer het MRA Ontwikkelkader Verblijfsaccommodaties en expertteam. Toeristische verhuur van woonruimte Toeristisch verhuur van woonruimte kan op twee manieren. Met particuliere vakantieverhuur wordt het af en toe verhuren van een gehele (zelfstandige) woning bedoeld voor toeristische doeleinden, meestal tijdens de vakantie van de bewoner. Als er sprake is van de bedrijfsmatige verhuur van een aantal kamers in een woning voor toeristisch gebruik gaat het om een Bed & Breakfast.

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

pagina 7

Particuliere vakantieverhuur In de gemeente Haarlemmermeer willen we het mogelijk maken om de eigen (gehele) woning tijdens de vakantie van de bewoner te verhuren, bijvoorbeeld via het platform Airbnb. Omdat het over de eigen vakantieperiode van de bewoner gaat, willen we een periode hanteren van maximaal 30 dagen per jaar. Dit past binnen de bestemming wonen. Het is niet de bedoeling dat de woning langdurig wordt verhuurd, dan is sprake van onttrekking van de woning aan de woningvoorraad en dat is gezien de huidige krappe woningmarkt niet wenselijk. Het parlement heeft inmiddels de wet toeristisch verhuur van woonruimte aangenomen en deze wet gaat naar verwachting per 1 januari 2021 in. Met de mogelijkheden die deze wet biedt willen wij particuliere vakantieverhuur regelen via de gemeentelijke huisvestingsverordening. Aan particuliere vakantieverhuur willen we een aantal voorwaarden verbinden, waarbij we vanuit dit beleid denken aan: • Registratieplicht; • Maximaal dertig dagen per jaar; • Verhuurder staat ingeschreven op het adres; • Maximaal zes personen huren de woning; • Er mag geen overlast zijn voor omwonenden, de verhuurder is hiervoor verantwoordelijk; • Bij een huurwoning mag deze alleen voor vakantieverhuur ingezet worden met instemming van de eigenaar van de woning; • Betalen van toeristenbelasting.

We willen voor alle vormen van toeristische overnachtingen een gelijk speelveld creëren voor toeristenbelasting. Registratieplicht van vakantieverhuur en Bed & Breakfast (zie volgende paragraaf) is daarbij van belang. We willen daarbij aansluiten op de technische mogelijkheden die de markt biedt, zoals het gebruik van automatische systemen voor het herkennen van aanbod via Airbnb en andere platformen. De precieze invulling van de regels zal plaatsvinden bij de herziening van de gemeentelijke huisvestingsverordening, dat naar verwachting in het tweede kwartaal van 2021 aan de raad wordt aangeboden. Bed & Breakfast in de bebouwde kom Een Bed & Breakfast hebben we als volgt gedefinieerd: een aan de woonfunctie ondergeschikte verblijfsvoorziening, bestaande uit het tegen betaling aanbieden van toeristisch en kortdurend verblijf in de woning en/of aangebouwde bijbehorende bouwwerken. Een bed & Breakfast wordt gerund door de hoofdbewoner(s) van de woning. De kamers ten behoeve van een bed & Breakfast functioneren niet als zelfstandige wooneenheid. Ook bij een Bed & Breakfast (B&B) blijft dus de hoofdfunctie wonen. In het bestemmingsplan of in 'de beleidsregels afwijking bestemmingsplan 2020' staan de voorwaarden vermeld voor het gebruik van een deel van de woning voor B&B.

In veel van de bestemmingsplannen is geregeld of een B&B, al dan niet als aan-huis-verbonden beroep, is toegestaan. Meestal zijn dan voorwaarden opgenomen als het maximale percentage oppervlakte van de woning dat voor het gebruik van een B&B is toegestaan. Als het niet is toegestaan bieden de 'Beleidsregels afwijking bestemmingsplan 2020' (2020.0001206) (hierna: het afwijkingenbeleid) de mogelijkheid om van een bestemmingsplan af te wijken. In artikel 8 zijn daar een aantal voorwaarden in opgenomen. Tegelijkertijd met dit verblijfsaccommodatiebeleid stellen we ook het ontwerp raadsvoorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Parapluplan wonen' en het ontwerpbestemmingsplan

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

pagina 8

'Parapluplan wonen' (2019.0053098) vast waarin het gebruik van de woning voor de uitoefening van een B&B als strijdig gebruik wordt aangemerkt. Voor elke B&B in onze gemeente zal dan een omgevingsvergunning moeten worden aangevraagd ('kruimelgevallenregeling'). Als het verzoek voldoet aan de regels van het afwijkingenbeleid zal een vergunning worden verleend. Dit betekent dat de regels in de gemeente overal hetzelfde worden. Door deze bepaling in het bestemmingsplan 'Parapluplan wonen' krijgen we als gemeente meer overzicht op het aantal B&B's (dit is ook nodig voor de toeristenbelasting) en kunnen we beter sturen/handhaven op het oneigenlijk gebruik en overlast. Bed & Breakfast buiten de bebouwde kom Volgens de bestemmingsplannen Buitengebied is het voor het agrarisch gebied mogelijk om een Bed & Breakfast als nevenactiviteit te hebben. Voor de andere gebieden buiten de bebouwde kom is in het afwijkingenbeleid opgenomen dat de mogelijkheid van een B&B per geval wordt bekeken. Buiten de bebouwde kom gelden in principe dezelfde regels voor B&B, zeker in het woonhuis. Wel is het mogelijk om ook in niet-aangebouwde gebouwen (bijvoorbeeld een oude schuur) een B&B of zelfstandige recreatiewoning te starten.

In het niet aangebouwde deel mogen maximaal vier kamers en acht personen verblijven, mits voldaan wordt aan alle regels omtrent brandveiligheid en het op het perceel gevestigd is waar de eigenaar zijn hoofdverblijf heeft. Een initiatief hiertoe zal per geval beoordeeld worden.

Wat zijn de kanttekeningen?

Kanttekeningen bij dit raadsvoorstel voor verblijfsaccommodaties zijn: de gevolgen van de coronacrisis voor de hotelsector zijn aanzienlijk. Voor de langere termijn zijn de gevolgen nog niet duidelijk, daarvoor zijn er nog teveel onzekerheden; niet alle aanvragen voor nieuwe hotels kunnen worden gehonoreerd; er is nog een aantal hotelontwikkelingen in procedure, zijn in het bestemmingsplan mogelijk of er zijn anderszins afspraken gemaakt, waarvoor dit beleid deels of niet geldt; er zijn recent een aantal omgevingsvergunningen voor hotels afgegeven waardoor de komende jaren nieuwe hotels nog hun deuren openen ondanks onze kritische houding; minder nieuwe hotelontwikkelingen betekent ook minder inkomsten uit de toeristenbelasting; meer regels op het gebied van toeristische verhuur van woonruimte door particulieren betekent meer handhaving (capaciteitsvraag); mogelijk tekort aan stroom voor grootgebruikers de komende jaren is een risicofactor voor nieuwe hotelontwikkelingen. 3.3 Wat mag het kosten?

Aan de uitvoering van dit voorstel zijn, naast de beschikbare ambtelijke capaciteit, geen kosten verbonden. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?

De raad stelt het verblijfsaccommodatiebeleid vast. Het college is verantwoordelijk voor de integrale uitvoering van dit beleid. Binnen het college is de portefeuillehouder Toerisme en evenementenbeleid het eerste aanspreekpunt voor de uitvoering van dit beleid. 3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar?

Participatie en communicatie heeft op een aantal momenten plaatsgevonden. Op 13 juni 2019 was er een startbijeenkomst met het Haarlemmermeers Ondernemers Platform (HOP),

pagina 9

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

aangevuld met ondernemers/vertegenwoordigers uit de hotel- en recreatiesector. Vervolgens heeft tijdens het participatie evenement: mini-symposium Toerisme, Evenementen en Promotie op 29 oktober 2019 een workshop plaatsgevonden over verblijfsaccommodaties. Ook heeft het HOP, met daarin ook de Haarlemmermeerse afdeling van de Koninklijke Horeca Nederland (KHN) twee keer schriftelijk op het conceptbeleid gereageerd. Een keer in het voorjaar van 2020 en vervolgens na een actualisatie in oktober 2020 naar aanleiding van de coronacrisis. Deze opmerkingen zijn zoveel mogelijk meegenomen in het dit beleid. Met name op het gebied van toeristische verhuur van woonruimte willen we de communicatie op onze website verbeteren door onderstaand stroomschema te publiceren dat voor meer duidelijk zorgt. Het stroomschema wordt zo snel mogelijk gepubliceerd op het moment dat het bestemmingsplan 'Parapluplan wonen' en de huisvestingsverordening met regels over particuliere vakantieverhuur zijn vastgesteld. Naar verwachting is dat eind tweede kwartaal van 2021.

Toeristische verhuur door particulieren Ik wil mijn woning verhuren aan toeristen.

buur

Huurt u de woning of is het een koopwoning? k__________________________ >

koop

Heeft u schriftelijke toestemming van de verhuurder? ___________________________ >

nee

55 «i

U kunt uw woning niet verhuren.

Wilt u uw hele woning verhuren of een deel?

geheel

deel --------------------- m---------------------

/^Uvalt onder de regels van particuliere

/lJ valt onder de regels van Bed&Breakfast: •

U heeft een vergunning nodig, behalve als u een agrarische bedrijf heeft in het Buitengebied, dan gelden de regels van het bestemmingsplan Buitengebied Noord, Midden of Zuid; • U mag maximaal 2 kamers in de woning verhuren; u mag dus niet de hele woning verhuren; • U mag verhuren aan maximaal 6 personen tegelijk; • U moet toeristenbelasting afdragen.

vakantieverhuur: • U mag maximaal 30 dagen per jaar uw woning verhuren; • U mag verhuren aan maximaal 6 personen; • U moet toeristenbelasting afdragen. Meer informatie is te vinden in het verblijfsaccommodatiebeleid en de huisvestingsverordening.

Meer informatie is te vinden in het \verblijfsaccommodatiebeleid.

Figuur 1. Stroomschema voor toeristische verhuur. In onderstaande tabel wordt ook uiteengezet wanneer welk beleid geldt: Onderwerp

Beleid

Hotels

•

Beleid hotels en afwegingskader in dit 'Verblijfsaccommodatiebeleid 2021-2025 Haarlemmermeer'; 'MRA Ontwikkelkader verblijfsaccommodaties 2019'. Het MRA Expertteam geeft niet-bindend advies bij aanvragen van 50 slaapplaatsen of meer.

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

Verblijfsrecreatie

Particuliere vakantieverhuur Bed & Breakfast

pagina 10

•

Beleid Verblijfsrecreatie in dit 'Verblijfsaccommodatiebeleid Haarlemmermeer 20212025'; • Provinciale Omgevingsverordening NH2020 (geldt vanaf 16 november 2020); • 'MRA Ontwikkelkader verblijfsaccommodaties 2019'. Expertteam geeft niet-bindend advies bij aanvragen van 50 slaapplaatsen of meer. Gemeentelijke huisvestingsverordening 2021 (2e kwartaal 2021) • • •

Bestemmingsplannen Bestemmingsplan 'Parapluplan wonen' (2e kwartaal 2021) 'Beleidsregels afwijking bestemmingsplan 2020'(2020.0001206)

Voor de regels voor particuliere vakantieverhuur zal nog participatie plaatsvinden in het proces van het opstellen van de gemeentelijke huisvestingsverordening. Ook het ontwerp bestemmingsplan 'Parapluplan wonen' komt ter inzage te liggen. In dit parapluplan wordt bepaald dat voor een Bed & Breakfast altijd een omgevingsvergunning (kruimelgevallenregeling) nodig is. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd?

In 2024 volgt een evaluatie inclusief marktonderzoek naar de hotelontwikkelingen. Aansluitend wordt nieuw verblijfsaccommodatiebeleid opgesteld in 2025. 3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)?

In de MRA is in het Bestuurlijk Overleg van het Platform Economie op 14 juni 2019 ingestemd met het MRA Ontwikkelkader en expertteam verblijfsaccommodaties. Er is afgesproken dat alle nieuwe ontwikkelingen voor verblijfsaccommodaties (hotels, campings, recreatieparken etc.) van vijftig slaapplaatsen of meer deelregionaal afgestemd moeten worden via het MRA expertteam verblijfsaccommodaties op basis van het MRA Ontwikkelkader verblijfsaccommodaties. Ook Haarlemmermeer heeft vertegenwoordiging in dit expertteam.

4. Ondertekening

Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer, de secretaris,

drs. Carel Brugman

Bijlage(n): • •

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025 MRA Ontwikkelkader verblijfsaccommodaties

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025 Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2020-2025 Status: definitief Datum: 10 november 2020

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

Samenvatting Aanleiding en doelstelling verblijfsaccommodatiebeleid Haarlemmermeer is de 2e hotelgemeente van Nederland, na Amsterdam hebben we de meeste hotelkamers, ruim 8.000. De grootste reden hiervoor is de luchthaven Schiphol en de nabijheid van Amsterdam. De meeste hotels zijn dan ook gevestigd rondom Schiphol en in Hoofddorp. Tot begin 2020 is het toerisme flink toegenomen, net als het aantal nieuwe hotels en nieuwe aanvragen voor hotelontwikkelingen. Daarnaast zijn er nog andere vormen van verblijfsaccommodaties zoals campings en groepsaccommodaties. Zo is er vraag naar verruiming van de mogelijkheden voor Bed & Breakfast in het buitengebied en kennen wij nog geen beleid voor particuliere vakantieverhuur van woonruimte aan toeristen. Ook is op 17 september 2020 het beleid ‘Toerisme, evenementen en promotie Haarlemmermeer 2020-2025’ (2020.000380) vastgesteld, waarin de focus ligt op de eigen inwoner en de nabije toerist, maar waarin ook aanbevelingen worden gedaan voor de verblijfsaccommodatiesector. Daarom hebben we besloten om integraal verblijfsaccommodatiebeleid op te stellen voor de verschillende vormen van verblijfsaccommodaties: hotels, campings, bungalowparken, camperplaatsen, groepsaccommodaties en toeristische verhuur van woonruimte: particuliere vakantieverhuur (ook wel ‘Airbnb’ genoemd) en Bed & Breakfasts.

Doel van het beleid is om te streven naar een toekomstbestendig, evenwichtig en gediversifieerd aanbod van verblijfsaccommodaties in Haarlemmermeer, dat aansluit op het toeristisch aanbod van Haarlemmermeer. We zetten in op behoud van de bestaande hotels. De coronacrisis heeft de sector hard geraakt, maar wij willen de verblijfsaccommodaties in de breedte wel versterken. Een meer gediversifieerd aanbod van verblijfsaccommodaties is meer en meer van belang. Voor wanneer de economie weer aantrekt en er weer ruimte ontstaat voor initiatieven hanteren we een afwegingskader met (rand)voorwaarden voor nieuwe hotelontwikkelingen. Ook voor andere vormen van verblijfsaccommodaties, zoals campings en recreatieparken, particuliere vakantie verhuur en Bed & Breakfasts worden in dit beleid kaders opgesteld voor een gediversifieerde (divers) aanbod van verblijfsaccommodaties. Het beleid is voor de periode 2021-2025 en geeft richting voor zowel de herstelfase van de coronacrisis als voor de tijd erna.

Gevolgen van de coronacrisis De coronacrisis heeft de verblijfsaccommodatiesector hard geraakt. De bezettingsgraden van hotels zijn gedaald van gemiddeld 80% in 2019 naar 10% in april 2020, met een opleving in de zomermaanden tot ca 20-30%. (Visitordata, 2020). Naast de gedaalde gemiddelde bezettingsgraad van hotels zijn ook de prijzen van de hotelkamers met meer dan de helft gedaald (Horwath NL, 2020). In het najaar van 2020 zijn, door ‘de tweede golf’ van coronabesmettingen, de vooruitzichten slecht. De gevolgen zijn dus fors, waarbij ook nog veel onzekerheden te benoemen die relevant zijn voor het herstel van de hotelsector in Haarlemmermeer, zoals: – de duur van de (strenge) maatregelen en tijdstip beschikbaarheid vaccin; – gevolgen opkomst van videobellen/thuiswerken; – hotel als werkplek (‘hybrid hospitality’); – toekomst evenementen; – aantal vluchten Schiphol; – toerisme: buitenlands vs binnenlands; – bezuinigingen in de zakelijke markt.

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

De gevolgen van het coronavirus zijn voor de hotelsector naar verwachting fors. Als de maatregelen tegen het coronavirus aanhouden is de algemene verwachting dat er een aantal faillissementen van exploitanten van hotels optreden en/of van eigenaar/exploitant wisselt. Ontwikkelaars van lopende hotelontwikkelingen in onze gemeente hebben aangegeven dat hun horizon voorbij de huidige coronacrisis is. Voor andere vormen van verblijfsaccommodatie zijn de gevolgen verschillend. Accommodaties met eigen sanitair en mogelijkheden tot anderhalve meter afstand houden hebben minder problemen en campings, bungalowparken en camperplaatsen met eigen sanitair zijn meer gericht op de Nederlandse toerist en toeristen uit de omliggende landen. Naar verwachting trekt dit aan met de versoepeling van de maatregelen. Voor een aantal B&B’s (gedeeld sanitair/regels voor bezoek in eigen huis) en voor groepsaccommodaties is de situatie lastig. Beleid hotels Gezien de grote gevolgen van corona voor de hotelsector zetten we in op behoud van de bestaande hotels. Dit betekent dat we voorlopig geen nieuwe hotelontwikkelingen zullen toestaan, behoudens die nu in de pijplijn zitten of in het bestemmingsplan mogelijk zijn. We blijven dus een ‘pas op de plaats’ maken en hanteren een ‘hotelstop’.

Initiatieven die passen in het verbreden van de hotelsector en daardoor een meer divers en evenwichtig aanbod creëren, zijn onder voorwaarden mogelijk. Hierbij denken we ook aan meer kleinschalige hotels. Ook kunnen we, als het goed onderbouwd is, meewerken aan een uitbreiding van een hotel, als dat de exploitatie daarvan ten goede komt. Als de economie weer aantrekt en het aantal hotelovernachtingen weer toeneemt, dan hanteren we een afwegingskader voor nieuwe ontwikkelingen. Belangrijkste aspect daarbij is dat aangetoond kan worden via een (regionaal) marktonderzoek dat er ruimte is voor nieuwe hotels. Het afwegingskader voor nieuwe hotelontwikkelingen geldt voor nieuwbouw, transformatie (van kantoren) en uitbreiding van hotels. Aanvragen voor hotels worden getoetst aan de hand van een aantal (rand)voorwaarden als locatie, marktruimte, segment en doelgroep en toegevoegde waarde voor de omgeving. Een risicofactor voor nieuwe hotelontwikkelingen is dat er de komende jaren een mogelijk tekort aan stroom is voor grootverbruikers. Daarnaast willen we een taskforce hotels oprichten, in samenwerking met afgevaardigden uit de sector zelf, om in kaart te brengen welke hotels zijn verouderd zijn en/of op een kansarme locatie liggen. Deze locaties kunnen dan mogelijk om een andere functie krijgen, zoals bijvoorbeeld (flexibele) woningen.

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

Afwegingskader hotels Haarlemmermeer Criterium 1. Marktruimte

2. Woningbouw 3. Kansengebied

4. Segmenten en doelgroepen

5. Diversificatie

6. Regionale afstemming 7. Economische haalbaarheid 8. Omgeving en uitstraling

9. Bereikbaarheid en parkeren 10. Duurzaam en sociaal ondernemen

11.Draagvlak in de omgeving

Is het plan economisch haalbaar? Is er een gedegen haalbaarheidsonderzoek bijgevoegd waaruit de haalbaarheid blijkt? Is sprake van een goede uitstraling passend bij de omgeving? Is er een goedgekeurd plan, voor zowel het gebouw zelf als voor de directe omgeving, dat voldoet aan de gemeentelijke stedenbouwkundige, planologische en landschappelijke normen? Is de bereikbaarheid en het parkeren gewaarborgd? Ligt de hotelontwikkeling nabij een (H)OV-halte en/of treinstation? Is de ontsluiting goed geregeld? Voldoet het plan aan de parkeernorm? Is sprake van duurzaam en sociaal ondernemen? Is in het plan aandacht voor duurzaam ondernemen? Is het hotel bijvoorbeeld energieneutraal en/of vindt een vorm van circulair bouwen plaats? En is in het plan aandacht voor sociaal ondernemen, zoals mogelijkheden voor stages en leerwerkplekken en samenwerking met organisaties in de buurt? Heeft participatie met de omgeving plaatsgevonden? Heeft participatie plaatsgevonden en is onder andere een informatiebijeenkomst georganiseerd voor omwonenden en andere belanghebbenden?

Een nadere toelichting van de criteria is te vinden in paragraaf 4.4. Verblijfsrecreatie: campings (kamperen), bungalowparken, camperplaatsen en groepsaccommodaties In Haarlemmermeer is een beperkt aanbod in overige (grootschalige) verblijfsaccommodaties als campings, bungalowparken, camperplaatsen en groepsaccommodaties. Om meer diversiteit in het aanbod te creëren en zo een meer evenwichtig verblijfsaccommodatiesector te krijgen willen we mogelijke initiatieven, als ‘glamping’ (luxe kamperen), camperplaatsen en 4

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

groepsaccommodaties bij aangetoonde voldoende marktruimte en waar mogelijk accommoderen (binnen de wettelijke kaders van onder andere de omgevingsverordening NH2020, verkeer en parkeren). Voor de locatie is het wenselijk dat het in de buurt ligt van een toeristische trekpleister of recreatieve mogelijkheden. Voor camperplaatsen gaan we geen openbare (gratis) camperplaatsen maken. Kleinschalig kamperen tot 15 plaatsen en kamperen bij de boer is al mogelijk via de bestemmingsplannen Buitengebied en is een gewenste ontwikkeling. Bungalowparken zijn een specifieke vorm van verblijfsaccommodatie die onder strikte voorwaarden en met maatwerk mogelijk zijn. Het gaat hierbij om kleinschalige projecten in combinatie met waterrecreatie. Ook voor verblijfsrecreatie geldt voor ontwikkelingen met 50 slaapplaatsen of meer het MRA Ontwikkelkader Verblijfsaccommodaties en expertteam. Toeristische verhuur van woonruimte Toeristisch verhuur van woonruimte kan op twee manieren. Met particuliere vakantieverhuur wordt het af en toe verhuren van een gehele (zelfstandige) woning bedoeld voor toeristische doeleinden, meestal tijdens de vakantie van de bewoner. Als er sprake is van de bedrijfsmatige verhuur van een aantal kamers in een woning voor toeristisch gebruik gaat het om een Bed & Breakfast.

Particuliere vakantieverhuur In de gemeente Haarlemmermeer willen we het mogelijk maken om de eigen (gehele) woning tijdens de vakantie van de bewoner te verhuren, bijvoorbeeld via het platform Airbnb. Omdat het over de eigen vakantieperiode van de bewoner gaat, willen we een periode hanteren van maximaal 30 dagen per jaar. Dit past binnen de bestemming wonen. Het is niet de bedoeling dat de woning langdurig wordt verhuurd, dan is sprake van onttrekking van de woning aan de woningvoorraad en dat is gezien de huidige krappe woningmarkt niet wenselijk. Het parlement heeft inmiddels de wet toeristisch verhuur van woonruimte aangenomen en deze wet gaat naar verwachting per 1 januari 2021 in. Met de mogelijkheden die deze wet biedt willen wij particuliere vakantieverhuur regelen via de gemeentelijke huisvestingsverordening. Aan dit particuliere vakantieverhuur willen we een aantal voorwaarden verbinden, waarbij we vanuit dit beleid denken aan: • Registratieplicht; • Maximaal 30 dagen per jaar; • Verhuurder staat ingeschreven op het adres; • Maximaal 6 personen huren de woning; • Er mag geen overlast zijn voor omwonenden, de verhuurder is hiervoor verantwoordelijk; • Bij een huurwoning mag deze alleen voor vakantieverhuur ingezet worden met instemming van de eigenaar van de woning; • Betalen van toeristenbelasting.

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

bouwwerken. Een bed & Breakfast wordt gerund door de hoofdbewoner(s) van de woning. De kamers ten behoeve van een bed & Breakfast functioneren niet als zelfstandige wooneenheid. Ook bij een Bed & Breakfast (B&B) blijft dus de hoofdfunctie wonen. In het bestemmingsplan of in ‘de beleidsregels afwijking bestemmingsplan 2020’ staan de voorwaarden vermeld voor het gebruik van een deel van de woning voor B&B. In veel van de bestemmingsplannen is geregeld of een B&B, al dan niet als aan-huis-verbonden beroep, is toegestaan. Meestal zijn dan voorwaarden opgenomen als het maximale percentage oppervlakte van de woning dat voor het gebruik van een B&B is toegestaan. Als het niet is toegestaan bieden de 'Beleidsregels afwijking bestemmingsplan 2020’ (2020.0001206) (hierna: het afwijkingenbeleid) de mogelijkheid om van een bestemmingsplan af te wijken. In artikel 8 zijn daar een aantal voorwaarden in opgenomen. Tegelijkertijd met dit verblijfsaccommodatiebeleid stellen we ook het ontwerp raadsvoorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ‘Parapluplan wonen’ en het ontwerpbestemmingsplan ‘Parapluplan wonen’ (2019.0053098) vast waarin het gebruik van de woning voor de uitoefening van een B&B als strijdig gebruik wordt aangemerkt. Voor elke B&B in onze gemeente zal dan een omgevingsvergunning moeten worden aangevraagd (‘kruimelgevallenregeling’).

Als het verzoek voldoet aan de regels van het afwijkingenbeleid zal een vergunning worden verleend. Dit betekent dat de regels in de gemeente overal hetzelfde worden. Door deze bepaling in het bestemmingsplan ‘Parapluplan wonen’ krijgen we als gemeente meer overzicht op het aantal B&B’s (dit is ook nodig voor de toeristenbelasting) en kunnen we beter sturen/handhaven op het oneigenlijk gebruik en overlast. Bed & Breakfast buiten de bebouwde kom Volgens de bestemmingsplannen Buitengebied is het voor het agrarisch gebied mogelijk om een B&B als nevenactiviteit te hebben. Voor de andere gebieden buiten de bebouwde kom is in het afwijkingenbeleid opgenomen dat de mogelijkheid van een B&B per geval wordt bekeken. Buiten de bebouwde kom gelden in principe dezelfde regels voor B&B, zeker in het woonhuis. Wel is het mogelijk om ook in niet-aangebouwde gebouwen (bijvoorbeeld een oude schuur) een B&B of zelfstandige recreatiewoning te starten. In het niet aangebouwde deel mogen maximaal vier kamers en acht personen verblijven, mits voldaan wordt aan alle regels omtrent brandveiligheid en het op het perceel gevestigd is waar de eigenaar zijn hoofdverblijf heeft. Een initiatief hiertoe zal per geval beoordeeld worden.

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

Inhoudsopgave SAMENVATTING 1

INLEIDING

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 2

AANLEIDING GEVOLGEN CORONACRISIS DOELSTELLING SCOPE PARTICIPATIE EN INSPRAAK LEESWIJZER KADERS (GROOTSCHALIGE) VERBLIJFSACCOMMODATIES

2.1 NATIONALE KADERS 2.1.1 PERSPECTIEF NEDERLAND LADDER VAN DUURZAME VERSTEDELIJKING 2.1.2 2.2 REGIONALE KADERS 2.2.1 “GRIP OP GROEI: ALLEEN GROEI MET KWALITEIT EN TOEGEVOEGDE WAARDE” 2.2.2 MRA ONTWIKKELKADER EN EXPERTTEAM VERBLIJFSACCOMMODATIES 2.2.3 PROVINCIALE RUIMTELIJKE VERORDENING (PRV) NOORDHOLLAND/OMGEVINGSVERORDENING NH2020 2.3 LOKALE KADERS HAARLEMMERMEER 2.3.1 REGIONALE HOTELSTRATEGIE 2016-2022 2.3.2 STRATEGIE WERKLOCATIES EN ECONOMISCHE DIVERSIFICATIE 2.3.3 BELEID TOERISME, PROMOTIE EN EVENEMENTEN 2020-2025 2.3.4 BEREIKBAARHEID EN PARKEREN 3

ANALYSE HUIDIGE HOTELMARKT

3.1 ANALYSE DE GEVOLGEN VAN DE CORONACRISIS OP DE HOTELSECTOR 3.1.1 3.1.2 FUNCTIONEREN HOTELSECTOR 2019 3.2 CONCENTRATIEGEBIEDEN HOTELS 3.2.1 HOOFDDORP: WERKLOCATIES BEUKENHORSTEN/DE HOEK 3.2.2 SCHIPHOL 3.2.3 BADHOEVEDORP 3.2.4 HALFWEG 3.2.5 BUITENGEBIED 3.2.6 OVERIGE GEBIEDEN 3.2.7 GEVOLGEN CORONACRISIS 3.3 SEGMENTERING EN DOELGROEPEN HOTELS 3.3.1 HUB-FUNCTIE SCHIPHOL 3.3.2 ZAKELIJKE MARKT SHORT STAY: APPARTEMENTENHOTELS 3.3.3 3.3.4 VRIJETIJDSACTIVITEITEN (LEISURE) EN TOERISTISCH AANBOD 3.3.5 DOELGROEPENHOTELS 4

BELEID HOTELS

4.1 4.2 4.3 4.4 4.4.1 4.4.2 4.4.3

INZETTEN OP BEHOUD VAN BESTAANDE HOTELS TASKFORCE HOTELS HET AFWEGINGSKADER HOTELS UITWERKING VOORWAARDEN AFWEGINGSKADER MARKTRUIMTE WONEN KANSENGEBIEDEN 2021-2025

2 9

9 10 11 11 12 12 13

13 13 13 13 14 14 15 16 16 16 17 17 19

19 20 21 24 24 25 25 25 25 26 26 26 26 26 27 27 28 29

29 29 29 32 32 32 32 7

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

4.4.4 4.4.5 4.4.6 4.4.7 4.4.8 4.4.9 4.4.10 4.4.11

MARKTSEGMENTERING EN DOELGROEPEN DIVERSIFICATIE REGIONALE AFSTEMMING ECONOMISCHE HAALBAARHEID OMGEVING EN UITSTRALING BEREIKBAARHEID EN PARKEREN DUURZAAM EN SOCIAAL ONDERNEMEN DRAAGVLAK IN DE OMGEVING

5 VERBLIJFSRECREATIE: CAMPINGS, BUNGALOWPARKEN, CAMPERPLAATSEN, GROEPSACCOMMODATIES

32 33 33 33 34 34 34 34 35

5.1 KADERS KLEINSCHALIG KAMPEREN IN BESTEMMINGSPLANNEN BUITENGEBIED 5.2 ANALYSE HUIDIGE MARKT VOOR DE VERBLIJFSRECREATIESECTOR 5.3 BELEID VERBLIJFSRECREATIE: CAMPINGS (KAMPEREN), BUNGALOWPARKEN,

35 35 35

CAMPERPLAATSEN EN GROEPSACCOMMODATIES

TOERISTISCHE VERHUUR VAN WOONRUIMTE DOOR PARTICULIEREN

6.1 6.2 6.2.1 6.2.2 6.3 6.3.1 6.3.2 6.4

ANALYSE SITUATIE TOERISTISCHE VERHUUR VAN WOONRUIMTE DOOR PARTICULIEREN KADERS TOERISTISCHE VERHUUR VAN WOONRUIMTE DOOR PARTICULIEREN PARTICULIERE VAKANTIEVERHUUR/TOERISTISCH VERHUUR VAN WOONRUIMTE BED & BREAKFASTS BELEID TOERISTISCH VERHUUR VAN WOONRUIMTE DOOR PARTICULIEREN BELEID PARTICULIERE VAKANTIEVERHUUR BELEID BED & BREAKFASTS BELEID BED & BREAKFAST BUITEN DE BEBOUWDE KOM

37 38 38 39 40 40 40 41

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

1 Inleiding 1.1

Aanleiding

Haarlemmermeer is met ruim 15.000 hotelbedden in ruim 8.000 hotelkamers, na Amsterdam, de 2e hotelgemeente van Nederland. Met name luchthaven Schiphol en de nabijheid van Amsterdam hebben hieraan bijgedragen. Tot begin 2020 groeide in Nederland, maar zeker ook wereldwijd, het aantal toeristen enorm hard. Zo verwachtte Het Nederlands Bureau voor Toerisme in januari 2019 dat het aantal inkomende bezoekers met minimaal 50% zou groeien van 18 miljoen in 2017 naar 29 miljoen in 2030 (NBTC, Perspectief 2030: Bestemming Nederland, januari 2019). En toen kwam het coronavirus! De gevolgen voor de verblijfsaccommodaties, en met name de hotels, zijn in onze gemeente enorm. Vanaf begin maart 2020 bleven de (internationale) hotelgasten weg en daalde de gemiddelde bezettingsgraad tijdens de periode van ‘lockdown’ naar nog geen 10 procent. De zomerperiode, met in Europa dalende besmettingscijfers en wat meer reismogelijkheden, heeft voor een opleving gezorgd door binnenlandse bezoekers en bezoekers uit omringende landen als België en Duitsland. Met name het beperkte aanbod aan hotels in de omgeving van Haarlem en Zandvoort heeft tot meer overnachtingen in enkele hotels aan de westkant van Haarlemmermeer geleid. Met stijgende besmettingscijfers, strengere maatregelen en negatieve reisadviezen is de nabije toekomst weer erg onzeker. In paragraaf 1.2.

en hoofdstuk 3 wordt hier nader op ingegaan. We waren al ruim voor de coronacrisis bezig met het opstellen van nieuw beleid voor verblijfsaccommodaties, waar we meer kritisch-selectief (niet alles meer toestaan) zouden kijken naar nieuwe ontwikkelingen, om zo een evenwichtig aanbod te creëren. De coronacrisis heeft gezorgd dat we de focus moeten verleggen naar inzet op de bestaande hotels, waarbij we daarnaast de verblijfsaccommodatiesector door diversificatie in de breedte willen versterken. De Haarlemmermeerse verblijfsaccommodatiesector wordt gekenmerkt door relatief veel grote hotels. Deze hotels zijn veelal gericht op het internationale en zakelijke toerisme, de afgelopen jaren een belangrijke groeimarkt. De toename van internationale bedrijven heeft voor meer internationale werknemers gezorgd, die hier al dan niet tijdelijk verblijven, en de zakelijke markt van meerdaagse congressen is de afgelopen jaren gegroeid. Naast ook kleinschaligere hotels zijn er in Haarlemmermeer tevens beperkt andere verblijfsaccommodaties aanwezig als campings, camperplaatsen en Bed & Breakfasts. De verblijfsaccommodaties dragen bij aan de economische ontwikkeling van Haarlemmermeer en zijn belangrijk voor onder andere Schiphol en congrescentra e.d.

Het toerisme heeft een aanzienlijk aandeel in onze werkgelegenheid en er is sprake van een spin-off effect op onder andere commerciële voorzieningen (ZKA, Quick-scan Toerisme Amstelland-Meerlanden 2018). Voor de gemeente is het ook een inkomstenbron via de toeristenbelasting. De inkomsten van de toeristenbelasting wordt geïnvesteerd in voorzieningen voor de inwoners van en toeristen in Haarlemmermeer zoals wegen, openbaar vervoer, openbare ruimte, groen, recreatie en cultuur, evenementen en promotie. In het Coalitieakkoord 2019-2022 ‘Samen bouwen aan een krachtig nieuw Haarlemmermeer’ is in hoofdstuk 9 economische zaken het volgende opgenomen: Toerisme en evenementen “Veel toeristen maken gebruik van hotels en andere voorzieningen in onze gemeente. De aanwezigheid van toeristen zorgt voor een grote economische spin-off voor de hotelbranche en 9

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

voor het Midden- en Kleinbedrijf (MKB) in onze gemeente. Het college zal om die reden (...) met een nota over toerisme- en evenementenbeleid komen.” Op 17 september 2020 is dit beleid ‘Toerisme, evenementen en promotie Haarlemmermeer 2020-2025’ (2020.000380) door de gemeenteraad aangenomen. De grote groei heeft echter ook een keerzijde. Met name Amsterdam heeft de afgelopen jaren de weerslag ervaren van de vele toeristen, waardoor de leefbaarheid in de binnenstad onder druk is komen te staan. De gemeente Amsterdam heeft daarom al in 2017 een hotelstop afgekondigd en voert een strikt nee, tenzij-beleid voor hotels. De verwachting is dat in Amsterdam de pijplijn omstreeks 2025 leeg is, voor die tijd komt er nog een fors aantal hotelkamers bij in Amsterdam. Ook Haarlem heeft in haar nieuwe toerismebeleid aangegeven sturend te willen optreden. Ook in Haarlemmermeer zijn meer hotels gerealiseerd. Het huidige beleid “Regionale hotelstrategie 2016-2022” (2013.0073991), vastgesteld door het college van B&W in 2013, is gedateerd en niet volledig door de sterke stijging van het toerisme en het beleid in de regio, met name van de gemeente Amsterdam. Eind 2018 werd al de vraag gesteld of al deze ontwikkelingen wel wenselijk zijn en is een pas op de plaats gemaakt voor nieuwe ontwikkelingen in afwachting van nieuw regionaal en lokaal beleid.

Daarnaast heeft in juni 2019 het bestuurlijk overleg van het platform Economie van de Metropool Regio Amsterdam ingestemd met regionale afstemming via een MRA Ontwikkelkader Verblijfsaccommodaties en expertteam. Naast een actualisatie van het beleid ten aanzien van hotels is ook behoefte aan geactualiseerd beleid op een andere vorm van verblijfsaccommodatie dat momenteel in de belangstelling staat: toeristisch verhuur door particulieren. Het gaat hierbij om zowel particuliere vakantieverhuur (van de hele woning) als Bed & Breakfasts (van enkele kamers). Particuliere vakantieverhuur, vaak ook wel “Airbnb” genoemd is in Haarlemmermeer op dit moment niet toegestaan en komt ook relatief weinig voor. Het is echter goed mogelijk dat dit gaat groeien.

1.2

Gevolgen coronacrisis

De coronacrisis heeft de verblijfsaccommodatiesector hard geraakt. De bezettingsgraden van hotels zijn gedaald van gemiddeld 80% naar 10% in april 2020, met een opleving in de zomermaanden tot ca 20-30%. (Visitordata, 2020). De focus is van internationale bezoekers verschoven naar Nederlandse bezoekers en van landen dichtbij. Op het moment van schrijven met het begin van de tweede golf van coronabesmettingen zijn de vooruitzichten slecht. De gevolgen zijn dus fors, ook zijn er nog veel onzekerheden te benoemen die relevant zijn voor het herstel van de hotelsector in Haarlemmermeer: – (strenge) maatregelen en beschikbaarheid vaccin: wanneer is er een vaccin en tot wanneer duren de (strenge) maatregelen, van afstand houden tot reisbeperkingen? Wanneer kunnen de verblijfsaccommodaties weer buitenlandse gasten verwachten? In hoeverre kan een verblijfsaccommodatie rendabel zijn met de maatregelen?; – opkomst van videobellen/thuiswerken: vinden zakelijke afspraken in de toekomst meer digitaal plaats of blijft ‘ontmoeten’ belangrijk? En keert de zakelijke bezoeker weer in groten getale terug naar de vergaderruimten en congressen?; – hotel als werkplek: wordt een hotel een concurrent van de flexkantoren met werkplekken en ontmoetingsfuncties die niet altijd meer in een kantoor kunnen plaatsvinden, zoals ruimten waar je met meerdere personen anderhalve meter uit elkaar kan zitten?

Hotel kunnen 20% meer omzet halen door deze vorm van ‘hybrid hospitality’(Colliers, 2020); – evenementen: wanneer mogen ze weer plaatsvinden en in hoeverre zijn de organisaties achter de evenementen in hun voortbestaan bedreigt?

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

– Schiphol: naar verwachting is het aantal vluchten van en naar Schiphol pas op z’n vroegst – –

in 2023 op het oude niveau van februari 2020. Een groot deel van de hotelsector in Haarlemmermeer is afhankelijk van deze vluchten; toerisme: met name op korte termijn is het de verwachting dat het binnenlands toerisme toeneemt, gezien ook de beperkingen voor het reizen naar het buitenland. Maar in 2019 kwamen de hotelgasten in Haarlemmermeer voor 2/3 uit het buitenland; bezuinigingen in de zakelijke markt. Naarmate de maatregelen langer duren zijn de economische gevolgen groter. Veel bedrijven zullen in de kosten moeten snijden, ook op zakelijke reizen en het organiseren en bezoeken van conferenties en andere evenementen.

De gevolgen van het coronavirus zijn voor de hotelsector naar verwachting dus fors. Als de maatregelen tegen het coronavirus aanhouden is de algemene verwachting dat er een aantal faillissementen optreedt bij hotels die flinke schulden, hoge rentelasten hebben of recente investeringen hebben gedaan. De rijke particuliere investeerder of hotelexploitant zal echter deze hotels overnemen (Colliers, 2020). De verwachting is dus dat een aantal hotels de komende tijd failliet gaat of van eigenaar/exploitant wisselt. Ontwikkelaars van lopende hotelontwikkelingen in onze gemeente hebben aangegeven dat hun horizon voorbij de huidige coronacrisis is. Voor andere vormen van verblijfsaccommodatie zijn de gevolgen verschillend. Accommodaties met eigen sanitair en mogelijkheden tot anderhalve meter afstand houden hebben minder problemen en campings, bungalowparken en camperplaatsen met eigen sanitair zijn meer gericht op de Nederlandse toerist en toeristen uit de omliggende landen. Naar verwachting trekt dit aan met de versoepeling van de maatregelen. Voor een aantal Bed &Breakfasts (gedeeld sanitair/regels voor bezoek in eigen huis) en voor groepsaccommodaties is de situatie lastig.

1.3

Doelstelling

Doel van het beleid is om ons eigen toeristisch aanbod te versterken en te streven naar een toekomstbestendig, evenwichtig en gediversifieerd aanbod van verblijfsaccommodaties in Haarlemmermeer. De coronacrisis heeft de sector hard geraakt, maar wij willen de verblijfsaccommodaties in de breedte wel versterken. Een meer gediversifieerd aanbod van verblijfsaccommodaties is meer en meer van belang. Voor de hotelsector zetten we in op behoud van de bestaande hotels. Voor wanneer de economie weer aantrekt en er weer ruimte ontstaat voor initiatieven hanteren we een afwegingskader met (rand)voorwaarden voor nieuwe hotelontwikkelingen. Ook voor andere vormen van verblijfsaccommodaties, zoals campings en recreatieparken, particuliere vakantie verhuur en Bed & Breakfasts worden in dit beleid kaders opgesteld voor een gediversifieerde (divers) aanbod van verblijfsaccommodaties. Het beleid is voor de periode 2021-2025 en geeft richting voor zowel de herstelfase van de coronacrisis als voor de tijd erna.

1.4

Scope

Het verblijfsaccommodatiebeleid gaat over allerlei vormen van verblijfsaccommodatie met een logies-functie met een toeristische inslag. Short stay (verblijf van maximaal 6 maanden) valt binnen dit kader, mits gerelateerd aan een (appartementen)hotel. Verblijf van meer dan 6 maanden merken wij aan als ‘wonen’ en valt buiten dit beleid. Ook ‘migrantenhotels’ vallen hierbuiten. 11

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

Het beleid geldt voor de periode 2021-2025.

1.5

Participatie en inspraak

Naast afstemming binnen de verschillende afdelingen binnen de gemeentelijke organisatie, heeft op een tweetal momenten participatie met belanghebbenden plaatsgevonden. Op 13 juni 2019 is er een start bijeenkomst geweest met het Haarlemmermeers Ondernemers Platform (HOP) aangevuld met ondernemers/vertegenwoordigers uit de hotel-en recreatiesector. Vervolgens heeft tijdens het participatie evenement: mini-symposium Toerisme, Evenementen en Promotie op 29 oktober 2019 een workshop plaatsgevonden over verblijfsaccommodaties. Op de conceptversie van dit beleid hebben Koninklijke Horeca Nederland, afdeling Haarlemmermeer (KHN) en het Haarlemmermeers Ondernemers Platform (HOP) in maart/april 2020 een reactie gegeven en is dit waar mogelijk verwerkt. Dit was in het begin van de coronacrisis en dit beleid is daarna aangepast aan de actualiteit. Het HOP heeft ook daarop gereageerd.

1.6

Leeswijzer

Dit verblijfsaccommodatiebeleid begint met de wettelijke en beleidsmatige kaders voor (grootschalige) verblijfsaccommodaties. In de volgende twee hoofstukken wordt ingegaan op de Haarlemmermeerse hotelsector, waarbij in hoofdstuk 4 een afwegingskader voor nieuwe hotelontwikkelingen wordt gepresenteerd. Hoofdstuk 5 gaat over andere vormen van verblijfsaccommodatie (of verblijfsrecreatie): onder andere campings, bungalowparken, camperplaatsen en groepsaccommodaties. Hoofstuk 6 tenslotte gaat over toeristische verhuur door particulieren, zowel particuliere vakantieverhuur als Bed & Breakfasts.

Verblijfsaccommodatiebeleid gemeente Haarlemmermeer 2021-2025

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Haarlemmermeer&id=94ca65bd-3f4a-49e9-83ec-64f4523e6fcf