PWC- gewaarmerkte jaarrekening - Jaarstukken 2021 (vs 31 mei).pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Colofon Tekst, vormgeving en drukwerk Gemeente Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Telefoon 0900 1852 E-mail info@haarlemmermeer.nl Internet haarlemmermeergemeente.nl Deze rapportage is online te raadplegen via planningencontrol.haarlemmermeer.nl/ Versie 2.0 (Erratum) Fotografie Danny fotografie Jur Engelchor fotografie Goulmy Design fotografie Just-Justa Kees van der Veer Gemeente Haarlemmermeer
Gemeente Haarlemmermeer
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Inhoudsopgave Infographic............................................................................................................................................................................................... 3 Algemeen...................................................................................................................................................................................................7 Inleiding............................................................................................................................................................................................................... 8 Resultaat overzicht baten en lasten....................................................................................................................................................9 Coronacrisis.....................................................................................................................................................................................................10 Financiële hoofdlijnen................................................................................................................................................................................
14 Leeswijzer......................................................................................................................................................................................................... 22 Samenstelling van de gemeenteraad en het college van B&W........................................................................................ 23
Jaarverslag en toelichting jaarrekening per programma........................................................................................... 25 Bestuur, samenleving en publiekscontact......................................................................................................................................26 Veiligheid..........................................................................................................................................................................................................40 Zorg en werk................................................................................................................................................................................................... 48 Maatschappelijke ontwikkeling........................................................................................................................................................... 65 Mobiliteit.......................................................................................................................................................................................................... 90 Ruimtelijke ontwikkelingen.....................................................................................................................................................................
98 Wonen.............................................................................................................................................................................................................. 110 Kwaliteit fysieke omgeving.................................................................................................................................................................... 118 Economische zaken.................................................................................................................................................................................. 134 Overzicht algemene dekkingsmiddelen........................................................................................................................................145 Overzicht overhead.................................................................................................................................................................................. 152
Paragrafen............................................................................................................................................................................................159 Inleiding...........................................................................................................................................................................................................160 Lokale heffingen..........................................................................................................................................................................................161 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.................................................................................................................................166 Onderhoud kapitaalgoederen...........................................................................................................................................................
178 Vastgoed........................................................................................................................................................................................................186 Financiering................................................................................................................................................................................................... 191 Bedrijfsvoering.............................................................................................................................................................................................196 Rechtmatigheid..........................................................................................................................................................................................201 Verbonden partijen.................................................................................................................................................................................
204 Grondbeleid..................................................................................................................................................................................................225 Grondexploitaties...................................................................................................................................................................................... 227 Toezichtinformatie....................................................................................................................................................................................232
Jaarrekening....................................................................................................................................................................................... 235 Algemene grondslagen opstellen jaarrekening....................................................................................................................... 236 Overzicht van baten en lasten jaarrekening...............................................................................................................................241 Budgetoverhevelingen........................................................................................................................................................................... 243 Overzicht incidentele baten en lasten.......................................................................................................................................... 248 Overzicht structurele toevoegingen/onttrekkingen aan reserves.................................................................................254 Wet Normering Topinkomens (WNT).............................................................................................................................................
255 Overzicht begrotings- en kredietoverschrijdingen................................................................................................................. 257 Balans.............................................................................................................................................................................................................. 262 Toelichting op de balans...................................................................................................................................................................... 264 Niet in de balans tot uitdrukking komende verplichtingen en aanspraken..............................................................282 Na balansdatum voorgedane ontwikkelingen.........................................................................................................................285 Restantkredieten.......................................................................................................................................................................................286 Recapitulatie op taakveld................................................................................................................................................................... 288 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 1
Single information Single audit (SiSa)............................................................................................................................................ 295
Overige gegevens........................................................................................................................................................................... 306 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant....................................................................................................... 307 Verklarende woordenlijst......................................................................................................................................................................308
2 Gemeente Haarlemmermeer
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Infographic
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 3
Inkomsten: waar kwam het geld vandaan? € 541,2 miljoen Eigen inkomsten gemeente
Inkomsten van het Rijk
Lokale heffingen
€ 146,2 miljoen
OZB (2)
€ 85,5 miljoen
Afvalstoffenheffing (3)
€ 20,8 miljoen
Toeristenbelasting (4)
€ 3,3 miljoen
Leges omgevingsvergunningen (5)
€ 11,8 miljoen
Rioolheffing (6)
€ 10,4 miljoen
Leges en retributies (7)
€ 4,4 miljoen
Precariobelasting (8)
€ 6,9 miljoen
Parkeergelden (9)
€ 2,1 miljoen
Hondenbelasting (10)
€ 0,7 miljoen
Uitkering gemeentefonds (1 ) € 213,8 miljoen
Hoeveel betaalde ik in 2021 aan: OZB Afvalstoffenheffing Rioolheffing Hondenbelasting (per hond)
14 15 13
€ 181,3 miljoen
Grondopbrengsten en winstnemingen (11)
€ 62,4 miljoen
Reserves (12)
€ 20,7 miljoen
Werk en inkomen (13)
€ 45,9 miljoen
Overige (14)
€ 52,2 miljoen
1
12
11 10
Andere inkomstenbronnen
9
8 7
waaronder huuropbrengsten en inkomensoverdrachten 4 Gemeente Haarlemmermeer
€ 293 € 282 € 135 € 84
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
6
5
4
3
2
Uitgaven: waar ging het geld naar toe? € 534,5 miljoen
Bestuur, samenleving en publiekscontact (1)
€ 14,0 miljoen
Veiligheid (2)
€ 26,9 miljoen
Zorg en werk (3)
€ 137,5 miljoen
Maatschappelijke ontwikkeling (4)
€ 99,2 miljoen
Mobiliteit (5)
€ 10,5 miljoen
Ruimtelijke ontwikkelingen (6)
€ 84,1 miljoen
Wonen (7)
€ 2,1 miljoen
Kwaliteit fysieke omgeving (8)
€ 72,9 miljoen
Economische zaken (9)
€ 10,1 miljoen
Algemene dekkingsmiddelen (10)
€ 18,2 miljoen
Overhead (11)
€ 58,9 miljoen 1
11
2
10 9
3
8 7
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
6
5
4
Gemeente Haarlemmermeer 5
6 Gemeente Haarlemmermeer
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Algemeen
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 7
Inleiding Voor u liggen de Jaarstukken 2021. Hierin legt het college van burgemeester en wethouders van Haarlemmermeer verantwoording af over de uitvoering van het beleid dat in de Programmabegroting 2021-2024 is afgesproken. Het coalitieakkoord ‘Samen bouwen aan een krachtig Haarlemmermeer’ vormde hiervoor de basis. Haarlemmermeer mooier, sterker en krachtiger maken. Dat was en is ons doel. Door corona is ons leven de afgelopen jaren behoorlijk op de kop gezet. 2020 en 2021 waren jaren waarin we snakten naar versoepelingen die maar niet leken te komen. De coronacrisis bleek onvoorspelbaar en kwam in golven over ons heen. Nu kunnen we zeggen dat het coronavirus enigszins onder controle is.
8 Gemeente Haarlemmermeer
De financiële gevolgen van de coronacrisis voor 2021 worden in een aparte paragraaf in de jaarstukken inzichtelijk gemaakt. Op de structurele gevolgen van de coronacrisis wordt ingegaan in de Voorjaarsrapportage 2022. Waar we op het moment van het opstellen van de Jaarstukken 2021 afscheid hebben kunnen nemen van het merendeel van de coronamaatregelen zijn er schokkende gebeurtenissen gaande in Oekraïne. De gevolgen van de Russische invasie van Oekraïne zijn vooralsnog niet te overzien. Voor Haarlemmermeer kende het jaar 2021 een sluitende begroting en wordt afgesloten met een voordelig resultaat van € 6,740 miljoen. Daarbij zijn de lokale lasten, behoudens de inflatiecorrectie, niet gestegen.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Resultaat overzicht baten en lasten In onderstaande tabel is een verloopoverzicht opgenomen van het jaarrekeningresultaat. De berekening start met het saldo van het begrotingsjaar 2021 conform de Programmabegroting 2021-2024. Daarna volgen de begrotingsmutaties waartoe de raad tot en met ultimo december 2021 heeft besloten. In het voorliggende jaarverslag worden de afwijkingen
van de rekeningcijfers ten opzichte van de vastgestelde begroting toegelicht. In Tabel 1 zijn voor de Jaarstukken 2021 de verschillen van afgerond € 0,5 miljoen en hoger opgenomen. Verschillen die budgettair neutraal zijn (hogere lasten worden gedekt door hogere baten) zijn niet in deze tabel opgenomen.
Tabel 1
Mutaties
Begroting 2021
(bedragen x € 1.000; min = nadeel)
Omschrijving Programmabegroting 2021-2024
2.272
Najaarsrapportage 2020
-412
Aangepast saldo begroting 2021 Voorjaarsrapportage 2021
1.860 Voordelen
2.786
Coronamaatregelen
-8.647
Genomen besluiten
79
Autonome ontwikkelingen
-10.966
Ontwikkeling aantal inwoners, woningen en nietwoningen Kapitaallasten voorgenomen investeringen Overige voorstellen
-13.669 Coronamaatregelen
1.755
Autonome ontwikkelingen
4.651
Saldo na Najaarsrapportage 2021 Jaarstukken 2021
-6 -1.325
Saldo na Voorjaarsrapportage 2021 Najaarsrapportage 2021
2.550
-7.263 Regeling Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) Veiligheidsregio Kennemerland (VRK)
-691
Voorziening voormalig wethouders
458
Jeugdzorg zonder verblijf
1.354
Decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang (uitbetaling centrumgemeente)
478
Beschermd wonen (uitbetaling centrumgemeente)
1.019
BTW -vrijstelling op sport
932
Tegemoetkoming verhuurders sport
513
Slimme en duurzame mobiliteit MRA
1.177
Omgevingswet - legesopbrengsten
3.336
Afvalinzameling
583
Onroerendezaakbelastingen niet-woningen
2.291
Toeristenbelasting
-765
Dubieuze debiteuren
-970
Algemene uitkering 2021, decembercirculaire
2.595
Personeelslasten (cao)
1.040
Vennootschapsbelasting
-696
Voorziening voormalig personeel
-679
Saldo overige mutaties 2021 (< € 0,5 miljoen)
2.028
Resultaat 2021
6.740 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 9
Coronacrisis Algemeen De coronacrisis heeft ook afgelopen jaar een grote invloed gehad op iedereen in Haarlemmermeer: onderwijs, sportverenigingen, maatschappelijke verenigingen, ondernemers, detailhandel, horeca, verzorgingshuizen en inwoners. In Tabel 3 wordt een overzicht gegeven van de baten en lasten als gevolg van de coronacrisis in 2021. Hierin zijn de ramingen en werkelijke bedragen opgenomen voor 2021.
Door het Rijk is toegezegd dat de inkomstenderving over 2020 en 2021 bij de toeristenbelasting en de parkeeropbrengsten wordt gecompenseerd. De inkomstenderving over 2020 wordt vastgesteld op basis van de informatie opgenomen in de Najaarsrapportage 2021 en zal waarschijnlijk in 2022 uitbetaald worden. Analoog aan het vaststellingsproces voor 2020 verwachten wij dat de compensatie voor de inkomstenderving over 2021 in 2023 wordt uitbetaald.
Financiële effecten De coronacrisis heeft ook grote financiële effecten gehad voor de gemeente. Hierover is de raad geïnformeerd in de voor- en najaarsrapportage. In Tabel 2 wordt een samenvatting gegeven van de baten en lasten als gevolg van de coronacrisis. Hierin zijn de werkelijke bedragen conform de Jaarstukken 2020 en de Jaarstukken 2021 opgenomen. Door het Rijk is toegezegd dat de inkomstenderving over 2020 en 2021 bij de toeristenbelasting en de parkeeropbrengsten wordt gecompenseerd. De inkomstenderving over 2020 wordt in de meicirculaire 2022 vastgesteld op basis van de informatie opgenomen in de Najaarsrapportage 2021. Analoog aan het vaststellingsproces voor 2020 verwachten wij dat de compensatie voor de inkomstenderving over 2021 in 2023 wordt uitbetaald. De regel nog te maken kosten in 2022 betreft onder andere het uitvoeringsplan coronaherstel jong en oud (2021.0001704). Deze zijn in de Programmabegroting 2022-2025 geraamd en gedekt door een bijdrage uit de Algemene dekkingsreserve. Verder gaat het hier om bedragen die in 2021 niet besteed zijn en overgeheveld worden naar 2022.
Tabel 2
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel) Jaarstukken 2020
Voor- en nadelen Jaarstukken 2020
-12.756
In 2020 ontvangen compensatie van het Rijk
7.323
Saldo 2020
-5.433
Voor- en nadelen Jaarstukken 2021
-11.856
Jaarstukken 2021 In 2021 ontvangen compensatie van het Rijk
6.993
Saldo 2021
-4.863
Totaal voor- en nadelen
-24.612
Totaal verantwoord in de jaarstukken Totaal ontvangen compensatie
14.316
Saldo
-10.296
Nog van het Rijk te ontvangen compensatie Nog te ontvangen compensatie inkomstenderving 2020
6.225
Nog te ontvangen compensatie inkomstenderving 10.990 2021 Totaal nog te ontvangen
17.215
Nog te maken kosten in 2022
-4.320
Saldo
2.599
In deze jaarstukken zijn de in Tabel 3 opgenomen financiële effecten verwerkt, waarbij de bedragen van € 75.000 en hoger zijn opgenomen. De overige kleinere verschillen zijn als één totaalbedrag opgenomen.
Tabel 3
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel) Bestuur, samenleving en publiekscontact
Begroting
Realisatie
Verschil
Aanpassing budgetten raad en griffie
219
184
-35
Afgifte paspoorten en rijbewijzen
-137
-111
25
10 Gemeente Haarlemmermeer
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel) Burgerlijke stand: aantallen huwelijken en geregistreerd partnerschappen
Begroting
Verschil
Realisatie
-80
-79
1
Promotie gemeente
100
113
13
Verkiezingen 2021
-104
-59
45
Vervoerskosten en representatie college
100
193
93
99
240
142
-212
-553
-341
0
262
262
-212
-291
-79
Veiligheid Extra taken door coronacrisis veiligheid Handhaving taxidiensten Zorg en werk BBZ light Bijzondere bijstand Maatwerk Wmo
0
-461
-461
148
148
0
0
-106
-106
Omzetderving zorginstellingen
-127
-177
-50
Regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten
-339
-339
0
Re-integratie bijstandsgerechtigden
-252
-252
0
Schuldhulpverlening
-159
-290
-131
Sociale werkvooziening
0
-93
-93
Uitvoeringskosten Tozo
0
-150
-150
-729
-1.719
-990
Maatschappelijke ontwikkeling Culturele voorzieningen, inclusief provinciaal noodfonds
373
194
-179
Extra inhuur personeel
-250
-276
-26
Huurcompensatieregelingen huurders gemeentelijk vastgoed
-2.452
-2.179
273
Leefstijlinterventie
0
181
181
Leerlingenvervoer
140
0
-140
Onderwijs
238
495
256
Sociaal culturele accommodaties coronaproof
-76
0
76
Subsidies evenementen
75
124
49
Subsidieverstrekkingen
184
371
186
Uitvoeringsplan coronaherstel jong en oud
-443
-42
401
Wijkbudgetten
100
132
32
-2.111
-1.001
1.110
Mobiliteit Beheervergoeding parkeergarage
75
75
0
Onderzoek- en studiekosten mobiliteit
0
195
195
Slimme en duurzame mobiliteit MRA Ruimtelijke ontwikkelingen Energietransitie Kwaliteit fysieke omgeving Afvalverwerking gevolg coronamaatregelen Handhaving quarantainemaatregelen Economische zaken Reclame-opbrengsten Overzicht algemene dekkingsmiddelen Parkeeropbrengsten
0
1.177
1.177
75
1.447
1.312
0
412
412
0
412
412
-580
-550
30
-120
-120
0
-700
-670
30
-175
-163
12
-175
-163
12 208
-1.697
-1.489
Toeristenbelasting 2020
109
134
25
Toeristenbelasting 2021
-8.781
-9.501
-720
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 11
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel) Overzicht overhead Belkosten en datagebruik
Begroting
Verschil
Realisatie
-10.369
-10.856
-487 115
0
115
Catering raadhuis
150
185
35
Extra taken door coronacrisis
-131
-92
39
Opleidingsbudget en reis- en verblijfskosten
351
455
104
0
75
75 368
Reserveringstool
369
737
-122
8
129
Subtotaal
-13.874
-11.856
1.959
Ontvangen compensatie van Rijk
6.982
6.993
11
Totaal
-6.892
-4.863
1.970
Overige kleine voor- en nadelen
Toelichting Het totale nadeel van de coronacrisis is circa € 2 miljoen lager dan geraamd bij de Najaarsrapportage 2021. De verschillen worden toegelicht bij de betreffende programma's. Voor een deel gaat het om zaken die doorschuiven naar 2022. Hiervoor worden budgetoverhevelingen aangevraagd. Het gaat hierbij met name om de bijdrage slimme en duurzame mobiliteit MRA, het uitvoeringsplan coronaherstel jong en oud en de energietransitie. Zie verder het hoofdstuk budgetoverhevelingen. Incidentele subsidie noodsteun regionale en culturele infrastructuur De culturele sector is in 2021 voor een groot deel beperkt open of gesloten geweest. Bij opening
moesten beperkende maatregelen genomen worden. De provincie Noord-Holland heeft via een noodfonds middelen ter beschikking gesteld, waarbij via een matchingsregeling de provincie 65% en wij 35% hebben bijgedragen. Van deze regeling hebben de volgende instellingen gebruik kunnen maken: Theater De Meerse en Poppodium Duycker van Het Cultuurgebouw en museum De Cruquius. Het Cultuurgebouw heeft de compensatie ontvangen via huurcompensatie en museum De Cruquius deels via huurcompensatie en deels in de vorm van subsidie. Conform de eisen in de subsidieverlening van de provincie geven wij in Tabel 4 inzicht in de bijdrage van de provincie en de bijdrage vanuit de gemeente.
Tabel 4
Omschrijving (bedragen x € 1.000l)
Bijdrage provincie NoordHolland
Cultuurgebouw, theater De Meerse
250
Instelling
Bijdrage gemeente
Totale bijdrage
134
Cultuurgebouw, poppodium Duycker
91
49
Museum Cruquius
73
40
Totaal
414
223
Nog te ontvangen compensatie coronamaatregelen Over 2021 heeft het Rijk nog niet alle nadelen als gevolg van de coronamaatregelen gecompenseerd. Dit betreft de inkomstenderving (toeristen- en parkeerbelasting) waarvoor compensatie is toegezegd. Over 2021 bedraagt deze inkomstenderving € 11 miljoen. De daadwerkelijke compensatie wordt door het Rijk bepaald op basis van de jaarrekening 2021 van de gemeente en de definitieve aanslag
12 Gemeente Haarlemmermeer
384
140 113
637
toeristenbelasting over 2021. De verwachting is dat pas in de meicirculaire gemeentefonds 2023 de compensatie aan de gemeenten bekend wordt gemaakt. Door de commissie BBV is de uitspraak gedaan, dat deze compensatie verwerkt moet worden in de jaarrekening van het jaar dat de compensatie ontvangen wordt op basis van formele berichtgeving van het Rijk. Het is niet toegestaan een bedrag als nog te ontvangen op te nemen in de jaarrekening 2021.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Covid-19 monitor Wat zijn precies de gevolgen in Haarlemmermeer? Daarvoor is in 2020 de Covid-19 monitor ontwikkeld en op internet gepubliceerd. In deze monitor staat een aantal ontwikkelingen op het gebied van besmettingen, demografie, economie, werk en inkomen, mobiliteit, gezondheid, zorg en veiligheid in de maanden voor en tijdens de coronamaatregelen.
De monitor heeft als doel een breed en overzichtelijk beeld te geven van de impact van de coronacrisis op de Haarlemmermeerse samenleving. Hoewel de indicatoren zorgvuldig zijn geselecteerd, is deze monitor niet allesomvattend. Bovendien is lang niet altijd vast te stellen of waarneembare verschillen een gevolg zijn van de coronacrisis.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 13
Financiële hoofdlijnen Lasten De totale lasten (uitgaven) van Haarlemmermeer over het jaar 2021 bedragen € 534,5 miljoen, inclusief de stortingen in de reserves. Met de lasten zijn de beleidsdoelen van de negen beleidsprogramma's gerealiseerd. Daarnaast zijn er lasten die vallen onder de overzichten 'algemene dekkingsmiddelen' en 'overhead'. In
Figuur 1 is weergegeven hoe de lasten over de verschillende programma's, het overzicht 'algemene dekkingsmiddelen' en het overzicht 'overhead' zijn verdeeld. De cijfers geven het procentueel aandeel van het programma weer in de totale lasten.
Lasten 2021
3
3
2
2
5
26
11
14
19
Zorg en werk (26%) Maatschappelijke ontwikkeling (19%) Ruimtelijke ontwikkelingen (16%) Kwaliteit fysieke omgeving (14%) Overzicht overhead (11%) Veiligheid (5%) Overzicht algemene dekkingsmiddelen (3%) Bestuur, samenleving en publiekscontact (3%) Mobiliteit (2%) Economische zaken (2%) Wonen (0%)
16
Het grootste programma is Zorg en werk. Binnen dit programma vallen de lasten voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet en de Participatiewet. Ook de programma’s Maatschappelijke ontwikkeling, Ruimtelijke ontwikkelingen en Kwaliteit fysieke omgeving zijn grote programma’s. Onder ‘Ruimtelijke ontwikkelingen’ worden ondermeer de kosten van de bouwgrondexploitaties verantwoord. Alle programma’s, de algemene dekkingsmiddelen en de overhead worden
uitgebreid toegelicht in het hoofdstuk ‘Jaarverslag’. Per programma wordt hierin allereerst aangegeven wat het maatschappelijk doel en de beleidsdoelen zijn zoals vastgesteld in de programmabegroting en welke activiteiten de gemeente daarvoor in 2021 uitgevoerd heeft (Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?). Vervolgens is per programma en beleidsdoel aangegeven welke baten en lasten hiervoor in 2021 gerealiseerd zijn, ten opzichte van de begroting (Wat heeft het gekost?).
Baten Alle in de jaarrekening verantwoorde lasten moeten worden gedekt door de baten (inkomsten) om te komen tot een sluitende exploitatie. In Figuur 1 is in hoofdlijnen aangegeven waar de baten uit bestaan. De
14 Gemeente Haarlemmermeer
totale baten in 2021 bedragen € 541,2 miljoen, inclusief de onttrekkingen uit de reserves. De cijfers geven het procentueel aandeel van het programma weer in de totale baten.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Baten 2021 4 8
10 40
12
Uitkeringen gemeentefonds (40%) Lokale heffingen (27%) Grondexploitatie (12%) Overige (10%) Werk en inkomen (8%) Reserves (4%)
27
Uitkeringen gemeentefonds De grootste inkomstenpost zijn uitkeringen uit het gemeentefonds die van het Rijk wordt ontvangen. Deze uitkeringen zijn vrij besteedbaar en worden verantwoord onder het overzicht Algemene dekkingsmiddelen. Gedurende de jaren 2016 tot en met 2018 werd nog de integratie-uitkering
sociaal domein ontvangen. Vanaf 2019 is deze uitkering geïntegreerd in de algemene uitkering. Het meerjarig verloop van de uitkeringen uit het gemeentefonds blijkt uit Figuur 1.
Figuur 1
Gemeentelijke belastingen Een andere grote inkomstenbron zijn de gemeentelijke belastingen (lokale heffingen). Deze heffingen kunnen weer opgedeeld worden in de vrij besteedbare belastingen, met name de
Onroerendezaakbelastingen, en de heffingen voor een specifiek doel, zoals de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Heffingen met een specifiek doel mogen maximaal 100% PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 15
kostendekkend zijn. Bij het vaststellen van de opbrengsten van de vrij besteedbare belastingen heeft de raad een grote mate van vrijheid.
Belastingdruk huishoudens Voor de huishoudens van Haarlemmermeer is de ontwikkeling van de gemeentelijke belastingdruk van belang. In de paragraaf Lokale Heffingen worden de belastingen en heffingen toegelicht.
Figuur 2
Structureel begrotingssaldo Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de jaarrekening moet beoordeeld worden of alle structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Om dit te bepalen is in de
jaarrekening het Overzicht incidentele baten en lasten opgenomen. Onder andere op basis van dit overzicht geeft het structureel begrotingsevenwicht het volgende beeld:
Tabel 5
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min = nadeel) Saldo baten en lasten Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
Bijgestelde begroting 2021
Rekening 2021
615
24.035
-7.879
-17.293
Begrotingssaldo (a)
-7.264
6.742
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) (b)
-25.112
-16.695
Structureel begrotingssaldo (=a-b)
17.848
23.437
Het structureel begrotingssaldo wordt berekend door de totale lasten en baten te verminderen met het saldo van de incidentele lasten en baten.
16 Gemeente Haarlemmermeer
Het saldo dat over blijft moet positief zijn (de structurele baten zijn dan groter dan de structurele lasten). PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Op basis van de hierboven opgenomen tabel kan worden geconcludeerd dat de bijgestelde Programmabegroting 2021-2024 en de
Jaarstukken 2021, conform de uitgangspunten van het BBV, structureel in evenwicht zijn.
Risico's Een risico is een onzekere gebeurtenis of omstandigheid met één of meerdere mogelijke oorzaken en met eventuele negatieve gevolgen op het behalen van de doelstellingen van Haarlemmermeer. Voor geconstateerde risico’s worden beheersmaatregelen getroffen om de impact van een risico te verkleinen. De resterende risico’s worden gekwantificeerd op basis van kans van optreden en de mogelijke financiële gevolgen. De kans- en gevolginschattingen zijn gemaakt op basis van expertise en ervaring met de omgeving waarin de risico’s spelen en de beleidsdoelen waaraan ze bijdragen. Met behulp van een Monte Carlo simulatie wordt de totale waarde van de resterende risico’s berekend en deze totale waarde vormt de ‘benodigde weerstandscapaciteit’. Om te bepalen of Haarlemmermeer in staat is de resterende risico’s op te vangen wordt de ‘beschikbare weerstandscapaciteit’ berekend. De beschikbare weerstandscapaciteit wordt in het BBV omschreven als ‘de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken’. Het belangrijkste onderdeel van de beschikbare weerstandscapaciteit is de Algemene dekkingsreserve. De Algemene
dekkingsreserve is de enige, directe en vrij beschikbare bron van de weerstandscapaciteit. Het aanhouden van een voldoende hoge Algemene dekkingsreserve zorgt ervoor dat de gemeente de mogelijkheden heeft om de risico’s op te vangen, zonder dat dit directe consequenties heeft voor de uitvoering van de programmabegroting. Om inzicht te krijgen in hoeverre de beschikbare weerstandscapaciteit voldoende is om zich voor doende risico’s op te vangen, wordt de ratio weerstandsvermogen bepaald. De gemeenteraad heeft in de Nota risicomanagement, juli 2017 (2017.47899) bepaald dat de streefwaarde van dit ratio minimaal 1,4 moet zijn. Met de ratio van 4,3 (classificatie uitstekend) per ultimo 2021 voldoen wij hier ruim aan. In Figuur 3 wordt de ontwikkeling weergegeven van de benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit en van de weerstandsratio. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is een uitgebreide toelichting opgenomen op het weerstandsvermogen en de risico’s.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 17
Figuur 3
Reserves Reserves zijn bedoeld voor het dekken van toekomstige (mogelijke) uitgaven. De raad beslist over de bestemming van de reserves. In 2020 heeft de raad een nieuwe notitie reserves en voorzieningen (2019.0058406) vastgesteld. De reserves zijn onderverdeeld in algemene reserves en bestemmingsreserves.
18 Gemeente Haarlemmermeer
De algemene reserves dienen als dekkingsbron in het geval zich incidentele risico’s voordoen. We hebben het dan over de Algemene dekkingsreserve en de Algemene reserve grondzaken. Het verloop van deze reserves over de periode 2016-2021 blijkt uit Figuur 4.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Figuur 4
De bestemmingsreserves zijn ingesteld met een bepaald door de raad vastgesteld doel. Hierbij moet weer een onderscheid gemaakt worden tussen de bestemmingsreserve Dekking afschrijvingslasten en de overige bestemmingsreserves. De bestemmingsreserve Dekking afschrijvingslasten is een zogenaamde ‘beklemde’ reserve. Dat wil zeggen dat deze niet vrij besteedbaar is. Bij een besteding aan andere doeleinden dan de dekking van afschrijvingslasten, moet altijd tot een alternatieve dekking worden besloten.
Voor de overige bestemmingsreserves geldt dat de raad kan besluiten om daar een ander doel aan te geven of om ze op te heffen en het saldo toe te voegen aan de algemene dekkingsmiddelen. In 2021 is de bestemmingsreserve BTW compensatiefonds opgeheven. De ontwikkeling van de bestemmingsreserves geeft het volgende beeld:
Figuur 5
In het hoofdstuk Jaarrekening, toelichting op de balans, wordt het doel van elke reserve toegelicht
en is het verloop in 2021 per reserve opgenomen bij het onderdeel Eigen vermogen. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 19
Investeringen Investeringen zijn uitgaven waarvan het economisch - of maatschappelijk nut zich over meerdere jaren uitstrekt. Investeringen worden geactiveerd op de balans en worden afgeschreven op basis van de economische levensduur van de investering. De kapitaallasten (rente en afschrijving) komen ten laste van de
programma’s en moeten worden gedekt binnen de baten en lasten. De ontwikkeling van de materiële vaste activa voor de jaren 2017 – 2021 geeft het volgende beeld:
Figuur 6
In totaal is in de begroting na wijziging gehouden met een bruto-investeringsbedrag van € 68,9 miljoen in 2021. Hiervan is € 48,4 miljoen besteed, wat een realisatiegraad van 70% betekent. Van dit bruto bedrag is € 6,9 miljoen gedekt door bijdragen van derden, waarmee de netto-investering over 2021 € 41,5 bedroeg. In grote lijnen kan gesteld worden dat het bedrag
aan nieuwe investeringen in een jaar ongeveer gelijk is aan de verlaging van de waarde van de investeringen in voorgaande jaren als gevolg van afschrijvingen, afwaarderingen en verkopen. Voor een toelichting op het verloop van de activa wordt verwezen naar de toelichting op de balans, onderdeel Materiële vaste activa.
Meerjarenperspectief Grondzaken (MPG) Op basis van de prognoses in het MPG (standlijn 1 januari 2022) is in de jaarstukken rekening gehouden met de opbrengsten en uitgaven die verband houden met de ontwikkeling van bouwgrondexploitaties. Het saldo van de bouwgrondexploitaties wordt naar de balans overgebracht, zodat een verschil in de kasstromen geen invloed heeft op het saldo van de programmabegroting. Als een bouwgrondexploitatie wordt afgesloten, dan wordt het resultaat verrekend met de Algemene reserve grondzaken. Voor meer informatie wordt verwezen naar het MPG.
20 Gemeente Haarlemmermeer
Op basis van het MPG is in Figuur 7 de verwachte cumulatieve cashflow weergegeven. De cashflow geeft het verschil aan tussen de ontvangsten en uitgaven gedurende een bepaalde periode. In de figuur is te zien dat tot en met 2025 de gerealiseerde uitgaven hoger zijn dan de gerealiseerde ontvangsten. Na 2025 worden er minder kosten gemaakt en worden er meer opbrengsten ontvangen en komt de cashflow boven € 0. Dit betreft een inschatting van de fasering per jaar en is een momentopname. Bij elk volgend (t)MPG worden de prognoses geactualiseerd.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Figuur 7
Schuldbeheersing De meerjarige ontwikkeling van de schuld is weergegeven in Figuur 8. De schuld is minder hard gestegen dan geraamd in de Programmabegroting 2021-2024. Dit komt doordat er minder is geïnvesteerd dan begroot ten tijde van het opstellen van de
programmabegroting (augustus 2020). Verder is de post vooruitontvangen bedragen hoger dan geraamd, waardoor er minder vaste geldleningen aangetrokken hoefde te worden. In de paragraaf Financiering wordt uitgebreid ingegaan op de ontwikkeling van de schuldpositie.
Figuur 8
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 21
Leeswijzer De Jaarstukken 2021 zijn gebaseerd op de Programmabegroting 2021-2024. De jaarstukken bestaan uit de volgende delen: • Algemeen • Jaarverslag en jaarrekening per programma • Jaarrekening • Overige gegevens Algemeen Dit onderdeel bestaat uit de inleiding, het resultaat van de programmarekening, de coronacrisis, de financiële hoofdlijnen, deze leeswijzer en de samenstelling van het bestuur. Jaarverslag en jaarrekening per programma Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de (verplichte) paragrafen. In dit onderdeel worden per programma de volgende vragen beantwoord: • Wat wilden we bereiken? • Wat zouden we daarvoor doen? • Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft het gekost? Bij het onderdeel 'Wat heeft het gekost?' worden op beleidsdoelniveau de substantiële verschillen (≥ € 75.000) tussen de gewijzigde begroting en de jaarrekening toegelicht. Diverse voor- en nadelen van minder dan € 75.000 worden tezamen verklaard door de toelichting Overig. In de paragrafen geven we aanvullende informatie over programma overstijgende onderwerpen; lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, vastgoed, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen, grondbeleid en toezichtinformatie.
Beleidsindicatoren Op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) moeten wij in de programma’s in de jaarstukken de beoogde en gerealiseerde maatschappelijke effecten van de verschillende programma’s toelichten aan de hand van zogenaamde beleidsindicatoren. Deze indicatoren dragen bij aan het beleidsmatiger maken van begroting en jaarstukken. De raad kan zich op deze manier op belangrijke momenten in een beleidscyclus een beeld vormen over de behaalde en te behalen beleidsresultaten. Omdat het wenselijk is de
22 Gemeente Haarlemmermeer
resultaten van gemeenten onderling te kunnen vergelijken, is in de Regeling beleidsindicatoren gemeenten een uniforme lijst van beleidsindicatoren vastgesteld. Voor de indicatoren wordt aangesloten bij reeds bestaande bronnen, zoals het CBS en DUO. De actuele lijst bestaat uit 34 verplichte indicatoren. Daarnaast heeft de raad besloten een aantal niet-verplichte lokale indicatoren te handhaven (2017.0063489). In de tabellen bij de programma's is aangegeven waar het de verplichte (BBV) en niet-verplichte lokale indicatoren betreft. De website waarstaatjegemeente.nl biedt een overzicht van indicatoren per thema, waaronder de verplichte BBV indicatoren. Indien deze website als bron bij een BBV indicator vermeld wordt, betreft het de daarop vermelde informatie per 7 maart 2022. Indien er nog geen data bekend is, is dit met 'n.b.' aangegeven. Aanvullend biedt de website onderzoek. haarlemmermeergemeente.nl kennis en onderzoeksresultaten over de Haarlemmermeerse samenleving. Jaarrekening De jaarrekening bestaat conform het BBV uit het overzicht van baten en lasten en de toelichting, de balans en de toelichting, de bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa) en een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld (recapitulatie op taakveld).
Als apart hoofdstuk van de jaarrekening zijn tevens opgenomen de algemene grondslagen, budgetoverhevelingen, incidentele baten en lasten, structurele toevoegingen/onttrekkingen aan reserves, overzicht Wet Normering Topinkomens (WNT) en een overzicht van door de raad te autoriseren begrotings- of kredietoverschrijdingen. Conform voorgaande jaren is in de toelichting op de balans het verloop van de balansposten gedurende het verslagjaar weergegeven en worden de belangrijkste mutaties toegelicht. In dit onderdeel is tevens een overzicht van restantkredieten openomen. Overige gegevens In dit deel treft u de controleverklaring van de onafhankelijke accountant van PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. en een verklarende woordenlijst aan. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Samenstelling van de gemeenteraad en het college van B&W Samenstelling gemeenteraad De gemeenteraad is het hoogste orgaan van de gemeente. De raad is de lokale volksvertegenwoordiging, bepaalt de beleidskaders en controleert de uitvoering van het
beleid door het college van burgemeester en wethouders. De raad heeft 39 zetels. Deze zetels zijn als volgt verdeeld:
Tabel 6
Partij
Zetelverdeling per 31-12-2021
2018
2014
2010
VVD
7
7
7
10
HAP
6
7
6
4
CDA
5
5
5
5
Forza!
4
5
4
3
GroenLinks
4
4
3
4
D66
4
3
6
5
PvdA
3
3
4
4
ChristenUnie-SGP
2
2
1
1
EEN Haarlemmermeer
1
1
1
0
SRH
1
1
1
1
CDVP
0
0
1
0
GEZOND Haarlemmermeer
1
1
0
0
Lid Meijer
1
0
0
0
Overigen
0
0
0
2
De contactgegevens van fracties en de raadsleden staan op de website van de gemeenteraad, onder raadsleden. Samenstelling college van burgemeester en wethouders De burgemeester is benoemd door de koning op voordracht van de raad. De wethouders zijn gekozen door de gemeenteraad. Ieder collegelid heeft zijn of haar eigen takenpakket (portefeuille). Samen zijn zij verantwoordelijk voor de voorbereiding en uitvoering van de raadsbesluiten.
Het college van B&W bereidt de plannen voor waarover de gemeenteraad een beslissing moet nemen. Het college neemt ook zelf besluiten. Daarnaast voert het college de besluiten van de gemeenteraad uit. Samen zijn zij verantwoordelijk voor het bestuur van de gemeente. De portefeuilleverdeling per 31 december 2021 is in Tabel 7 weergegeven.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 23
Tabel 7
Burgemeester Marianne Schuurmans-Wijdeven
Wethouder Jurgen Nobel
Wethouder Marjolein Steffens-van de Water
Wethouder Mariëtte SedeeSchuitemaker
Bestuur, Veiligheid en Communicatie
Financiën, Luchthavenzaken, Bouwen & Energietransitie
Fysieke leefomgeving, Jeugd & Onderwijs, Vastgoed en Doelgroepenbeleid
Ruimtelijke ordening, Milieu en Agrarische zaken
•
• • • •
• • • • • • • • •
Algemene en bestuurlijke zaken Openbare orde, Veiligheid en Handhaving Brandweer Burgerzaken Internationale betrekkingen Communicatie en onderzoek Juridische zaken Integriteitsbeleid Oneigenlijk gebruik gemeentegrond Kernencontacten (samen met wethouder Steffensvan de Water)
• •
Financiën Grondzaken Deelnemingen Energietransitie & Woningbouw Haven- en Luchthavenzaken Projecten: ◦ Centrumontwikkeling Hoofddorp (exclusief Huis van Haarlemmermeer) (samen met wethouder Rip) ◦ Samen Bouwen aan bereikbaarheid (SBaB) (samen met wethouder Ruigrok)
• • •
• • • • •
•
Fysieke leefomgeving Gebiedsgericht werken Vastgoed (inclusief maatschappelijk vastgoed) Jeugd Onderwijs Dienstverlening inwoners Doelgroepenbeleid en emancipatie Kernencontacten (samen met burgemeester Schuurmans-Wijdeven) Projecten: ◦ Hart van Zwanenburg
• • • • • • • •
Ruimtelijke ordening (inclusief Omgevingswet) Grootschalig groen & recreatie Agrarische zaken Waterbeheer Milieu Subsidiebeleid Vergunningen Projecten: ◦ PARK21 (samen met wethouder Sidali) ◦ Gebiedsontwikkeling Badhoevedorp ◦ Oostflank Haarlemmermeer ◦ Nieuwe Kom, NieuwVennep
Wethouder Fouad Sidali
Wethouder Johan Rip
Wethouder Marja Ruigrok
Carel Brugman
Zorg & Welzijn, Woonbeleid en Sport
Economie & Ondernemerschap, Werk & Inkomen en Arbeidsmarktbeleid
Economie & Innovatie, Verkeer & Vervoer en Cultuur
Gemeentesecretaris / algemeen directeur
• • • • • • • •
Zorg (Wmo) Jeugdzorg Welzijn (inclusief dierenwelzijn) Volksgezondheid Woonbeleid Sport ICT Projecten: ◦ PARK21 (samen met wethouder SedeeSchuitemaker) ◦ Huis van Haarlemmermeer
• • • • • • • •
Economie & Ondernemerschap Werk & Inkomen (sociale zaken) Arbeidsmarktbeleid Personeel Inkoop- en aanbestedingsbeleid Dienstverlening ondernemers Bedrijfsvoering en organisatie Projecten: ◦ Centrumontwikkeling Hoofddorp (exclusief Huis van Haarlemmermeer, samen met wethouder Nobel)
• • • • • • • •
Economie & Innovatie • Toerisme & Evenementenbeleid Verkeer & vervoer Bedrijven- en kantorenterreinen Kennis & Innovatie Cultuur Deregulering Projecten: ◦ N200/Sugar City ◦ Samen Bouwen aan bereikbaarheid (SBaB) (samen met wethouder Nobel)
Volgorde locoburgemeesterschap 1e locoburgemeester
drs. Jurgen Nobel
2e locoburgemeester
Marjolein Steffens-van de Water
3e locoburgemeester
mr. Mariëtte Sedee-Schuitemaker
4e locoburgemeester
Fouad Sidali
5e locoburgemeester
Johan Rip
6e locoburgemeester
drs. Marja Ruigrok
24 Gemeente Haarlemmermeer
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Algemeen directeur van de organisatie
Jaarverslag en toelichting jaarrekening per programma
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 25
Bestuur, samenleving en publiekscontact
lasten in €
% totale realisatie lasten
Portefeuillehouder: Rip, Schuurmans-Wijdeven, Steffens-van de Water
14.039
baten in €
% totale realisatie baten
2,8% 3.155
0,6%
Maatschappelijk doel:
Het borgen van democratische en transparante besluitvorming en excellente dienstverlening aan inwoners, instellingen en ondernemers. (bedragen × € 1.000)
Rekening % verschil baten Rekening % verschil lasten 2021 baten t.o.v. begroting 2021 lasten t.o.v. begroting
Beleidsdoel A: Het goed functioneren en faciliteren van formele gemeentelijke organen (gemeenteraad, college van burgemeester en wethouders, burgemeester en rekenkamercommissie).
368
-
6.382
5%
-
-
176
37%
147
-
906
-13%
-1
-
712
3%
01. Het faciliteren van de bestuursorganen van de gemeente 02. Het faciliteren van de Rekenkamercommissie 03. Het voorbereiden en houden van verkiezingen Beleidsdoel B: Wederzijdse betrokkenheid bij de besluitvorming en onze kennis over onze lokale samenleving vergroten. 01. Het doen van generiek onderzoek 02. Het stimuleren van participatie bij beleidsvorming en uitvoering 03. Het onderhouden en faciliteren van adviesorganen ter ondersteuning van de gemeenteraad 04. Het bieden van informatie aan inwoners en ondernemers 05. Het ondersteunen van de Jongerengemeenteraad en Kinderraad Beleidsdoel C: Het behartigen van de belangen van Haarlemmermeer buiten de gemeentegrenzen en het versterken van de bestuurlijke samenwerking. 01. Het deelnemen aan bestuurlijke samenwerkingsverbanden 02. Het onderhouden van de stedenband(en) 03. Het ontplooien van activiteiten ten behoeve van Citymarketing Beleidsdoel D: Wij zijn goed bereikbaar voor inwoners, ondernemers en instellingen en open, deskundig en duidelijk in onze contacten. 01. Wij zijn bereikbaar via balie, telefoon, internet en sociale media 02. Wij leveren onze diensten steeds meer digitaal en waar gewenst persoonlijk 03. Wij staan in contact met onze inwoners, ondernemers en vertegenwoordigers van (maatschappelijke) organisaties volgens een gebiedsgerichte werkwijze 04.
Wij geven waar mogelijk direct en correct antwoord op vragen via alle kanalen 05. Wij staan voor kwaliteit en handelen meldingen, aanvragen, producten en diensten adequaat en binnen de gestelde termijn af Beleidsdoel E: Wij beheren betrouwbare basisregistraties en leveren diensten en producten van burgerzaken en de burgerlijke stand.
2.642
9%
5.863
01. Het beheren van de Basis Registratie Personen (BRP) en het leveren van producten en diensten vanuit de BRP 02. Het beheren van de registers burgerlijke stand 03. Het verstrekken van paspoorten, Nederlandse Identiteitskaarten en DigiD's aan Nederlanders woonachtig in het buitenland via de gemeentebalie Schiphol 04. Het centraal inschrijven van vluchtelingen voor het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) en het leveren van een bijdrage aan de landelijke Commissie BRP 05. Het actueel houden van de bestaande (Basis)registraties met een geografische component 06. Het anticiperen op de komst van de Omgevingswet
Verbonden partijen Beleidsdoel A: Beleidsdoel B: Beleidsdoel C: Amstelland-Meerlanden Overleg Beleidsdoel D: Beleidsdoel E:
26 Gemeente Haarlemmermeer
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
-0%
Bestuur, samenleving en publiekscontact Het borgen van democratische en transparante besluitvorming en excellente dienstverlening aan inwoners, instellingen en ondernemers. Het gemeentebestuur van Haarlemmermeer bestaat uit de gemeenteraad, de burgemeester en het college van burgemeester en wethouders. Deze bestuursorganen geven invulling aan de lokale democratie via een transparant en zorgvuldig besluitvormingsproces. Op deze wijze is er voor de inwoners sprake van een zichtbare en herkenbare gemeente en daarvoor onderhouden deze bestuursorganen diverse relaties in een regionale, nationale en internationale context. Wij willen een dienstbare, betrouwbare en daadkrachtige overheid zijn met een bestuur dat zichtbaar, herkenbaar en benaderbaar is. Inwoners, instellingen en ondernemers willen meedenken, meepraten en meebeslissen over zaken die spelen in hun leefomgeving. Een eigentijdse overheid onderkent en waardeert dit en speelt actief op deze behoefte in. Het gemeentebestuur wil daarom de betrokkenheid van inwoners, instellingen en ondernemers vergroten en ruimte geven aan initiatieven uit de samenleving. Ook wil het gemeentebestuur zorgen voor voldoende draagvlak bij het ontwikkelen van beleid én de uitvoering daarvan. Zo versterken wij de lokale betrokkenheid tussen inwoners, instellingen en ondernemers.
Verbonden partijen Amstelland-Meerlanden Overleg (AM) Het AM heeft tot doel de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten (Aalsmeer, Amstelveen, De Ronde Venen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel en Uithoorn) te behartigen in onze regio en op die manier bij te dragen aan een evenwichtige ontwikkeling in de regio. Bestuurders vertegenwoordigen de deelregio AM in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en overleggen onder andere op het gebied van ruimte, economie, wonen, verkeer en vervoer. Voor financiële informatie en eventuele risico's over de verbonden partij, zie de paragraaf Verbonden Partijen. Relevant beleid • Reglement van Orde Auditcommissie (2005.29530) • Gedragslijn Integriteit Haarlemmermeer (2014.3985) • Verordening Rekenkamercommissie Haarlemmermeer 2019 (2019.2902675) • Gedragscode integriteit Burgemeester en Wethouders Haarlemmermeer 2015 (2015.0030997) • Denk, praat en beslis mee! Plan van Aanpak Participatie (2014.0047217) • Actualisatie Participatiebeleid en Inspraakverordening 2008 (2008.19950) PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 27
• Participatieonderzoek 'Haarlemmermeer Weet raad!' (2017.0063632) • Werkwijze gemeenteraad bij participatie (2021.0001261) • Vriendschapsband Haarlemmermeer-Cebu (VHC) (2021.0000421) • Visie op communicatie van Haarlemmermeer (2012.29134) • Toerisme, evenementen en promotie Haarlemmermeer 2020-2025 (2020.0000380) • Nota Dienstverlening 2010-2014 (2010.0048491) • Nota Verbetering Digitale Dienstverlening en IT-innovatie (2017.0021302)
• Reglement Verordening gegevensverstrekking Basisregistratie personen gemeente Haarlemmermeer (2019.0026890) • Basisregistratie Grootschalige Topografie BGT (2013.0086428) • Vaststellen beleidsregel 'Briefadres Haarlemmermeer 2018' (2018.0038684) • Reglement burgerlijke stand 2022 (2021.0001690) • Reglement van Orde gemeenteraad 2019 (2018.0081485) • Belastingvoorstellen 2021 (onder andere Legesverordening 2021 (2020.0002299))
Beleidsdoel A: Het goed functioneren en faciliteren van formele gemeentelijke organen (gemeenteraad, college van burgemeester en wethouders, burgemeester en rekenkamercommissie). Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteiten 01. Het faciliteren van de bestuursorganen van de gemeente 02. Het faciliteren van de Rekenkamercommissie 03. Het voorbereiden en houden van verkiezingen Toelichting 01. Het faciliteren van de bestuursorganen van de gemeente Het gemeentebestuur bestaat uit drie bestuursorganen, te weten: de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester. De gemeenteraad is het hoogste orgaan van de gemeente, en heeft een volksvertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende rol om in te vullen. Deze rollen komen niet alleen terug in de besluitvorming van de raad en zijn ook de basis voor de neutrale ondersteuning en facilitering door zijn eigen apparaat, de griffie. De griffie kende naast een kleine personele wisseling, een noodzakelijke, maar beperkte en budgetneutrale uitbreiding met een administratief medewerker. In de personele samenstelling van de gemeenteraad is de heer Bosscher wegens verhuizing vervangen door mevrouw Van den Berg; de door het stembureau vastgestelde opvolgster.
Daarnaast is er een wijziging in de bestuurlijke samenstelling van de raad, doordat lid Meijer geen deel meer uitmaakt van de fractie Forza! Haarlemmermeer. Ondanks de coronamaatregelen mocht de gemeenteraad als formele uitzondering op de beperkingen fysiek blijven vergaderen. Hier is gedeeltelijk gebruik van gemaakt met diverse
28 Gemeente Haarlemmermeer
vormen van afstands- en coronamaatregelen naar gelang de landelijke maatregelen dit noodzakelijk maakten. Een deel van de raadspleinavonden vond daarom digitaal plaats. Ook vonden vrijwel geen trainingen of informele bijeenkomsten plaats voor griffie of raad. De griffie ondersteunt ook de burgemeester als voorzitter van de raad. In die hoedanigheid is een integriteitsmelding naar afronding geleid. Zowel het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester worden ondersteund door de ambtelijke organisatie onder leiding van de gemeentesecretaris en zijn directieteam. In het driehoeksoverleg tussen burgemeester, griffier en gemeentesecretaris wordt afstemming gezocht over relevante zaken. Afgelopen jaar heeft de auditcommissie in opdracht van de raad de aanbestedingsprocedure voor de accountantsdiensten doorlopen. Accountantskantoor PricewaterhouseCoopers (PwC) heeft inschrijving met de beste prijskwaliteit verhouding gedaan en is door de raad als accountant aangewezen. Het contract met de accountant wordt voor een periode van drie jaar aangegaan, met de mogelijkheid om de overeenkomst tot viermaal met een (1) jaar te verlengen. In de volgende raadsperiode(s) kan dan een keuze worden gemaakt tot een nieuwe aanbesteding of tot verlenging. 02.
Het faciliteren van de Rekenkamercommissie De rekenkamercommissie (RKC) doet onafhankelijk onderzoek voor een beter bestuur voor de Haarlemmermeerse samenleving. De RKC wil het perspectief van bestuurders verbreden en gebruikt bij haar onderzoeken uiteenlopende methodieken. Een voorbeeld is het lerend onderzoek “Rollen van de raad bij de PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Veiligheidsregio Kennemerland”, waarin het palet aan invloedsmogelijkheden van de raad in kaart is gebracht. In het onderzoek naar de dienstverlening van de gemeente bij het verlenen van vergunningen stond de beleving van inwoners en ondernemers centraal. Naar aanleiding van een motie uit november 2020 heeft de RKC een onderzoek naar het beleid en de stijgende kosten van jeugdhulp uitgevoerd. Tenslotte is de RKC in 2021 nagegaan in hoeverre de aanbevelingen uit een onderzoek naar duurzaamheidsbeleid uit 2017 zijn opgevolgd. De rapporten zijn te vinden op de website van de RKC. 03. Het voorbereiden en houden van verkiezingen Op 17 maart 2021 vonden de verkiezingen voor de Tweede Kamerverkiezingen plaats. Er zijn
vanwege de coronacrisis extra maatregelen getroffen met als doel dat de kiezers veilig konden stemmen en het voor stembureauleden veilig was om hun werk te doen op de stembureaus. Om de toestroom van stemgerechtigden te spreiden was een aantal stembureaus drie dagen geopend en zijn beschermende maatregelen getroffen zoals spatschermen en desinfecteer gels. Voor ouderen (70+) bestond de mogelijkheid per brief hun stem uit te brengen. Om de organisatie in goede banen te leiden was de bezetting van het stembureau vergroot naar vijf leden. Daarnaast is een stemstraat gerealiseerd. Tot slot zijn aanbevelingen, die voortvloeiden uit de in 2021 onder de stembureauleden gehouden enquête, doorgevoerd.
Beleidsdoel B: Wederzijdse betrokkenheid bij de besluitvorming en onze kennis over onze lokale samenleving vergroten. Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Wij hebben intensief met onze inwoners, instellingen en ondernemers geparticipeerd. Onder meer om de energietransitie tot stand te brengen en ter voorbereiding van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Bij het maken van (nieuw) beleid en het voorbereiden van uitvoering is inbreng, draagvlak en betrokkenheid vanuit de samenleving van belang. Met behulp van een zogenaamd leefstijleninstrument pasten wij de manier waarop wij doelgroepen betrekken meer aan bij de leefstijl van de doelgroep. Bij participatie ten behoeve van de energietransitie is dit instrument bijvoorbeeld toegepast. Naast analoge manieren en al bekende digitale werkvormen (werksessies, enquêtes, inspraakronden, dialogen) ontwikkelden wij meer digitale instrumenten om een groter bereik te krijgen, toegesneden op de doelgroep. Zo is voor het energietransitie-project Warm Rijsenhout een e-participatieplatform opengesteld, waarop inwoners en ondernemers uit Rijsenhout zijn uitgenodigd om eerste stappen te zetten naar duurzame en schone warmte voor het dorp. De openstelling van dit platform is een pilot om te onderzoeken of een participatieplatform goed te gebruiken is voor onze gemeente.
Om zijn rol in participatie vooraf te bepalen en kaders te kunnen stellen bij participatie in specifieke onderwerpen en projecten, heeft de gemeenteraad de Werkwijze gemeenteraad bij participatie (2021.0001261) vastgesteld. Wij hebben het gebiedsgericht werken verder versterkt. Wij zijn blijven zorgen voor de verbinding
tussen diverse opgaven in een gebied. Het continue voeren van gesprekken tussen de gemeente, inwoners, instellingen en ondernemers is van essentieel belang om te bepalen wat er leeft, welke doelen er op lange termijn zijn voor het gebied en hoe die worden vertaald in middellange termijn prioriteiten en (korte termijn) acties. De opbrengsten van deze gesprekken hebben wij geborgd in (digitale) gebiedsprogramma's. In 2021 zijn geen informatiemarkten gehouden door de coronabeperkingen. Het onderhouden van het netwerk in het gebied in samenhang met de dorps- en wijkraden heeft extra inzet en veerkracht gevergd van de ambtelijke organisatie. De meeste interacties zijn bilateraal op locatie buiten geweest en vergaderingen waren soms beperkt mogelijk. Activiteiten 01. Het doen van generiek onderzoek 02. Het stimuleren van participatie bij beleidsvorming en uitvoering 03. Het onderhouden en faciliteren van adviesorganen ter ondersteuning van de gemeenteraad 04. Het bieden van informatie aan inwoners en ondernemers 05. Het ondersteunen van de Jongerengemeenteraad en Kinderraad Toelichting 01. Het doen van generiek onderzoek De gemeente Haarlemmermeer is dynamisch en divers. Kennis van de verschillende gebieden en de ontwikkeling van onze bevolking zijn cruciaal om beleid op maat te kunnen ontwikkelen.
Om het onderzoek zo effectief en efficiënt mogelijk in te PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Gemeente Haarlemmermeer 29
zetten, werkten wij met een onderzoeksprogramma. Wij bouwen gestaag aan een lokale kennisinfrastructuur en een accuraat gegevensbeheer. Zodat ons beleid toegerust is op veranderingen in leefsituatie, wensen en behoeften van onze inwoners, instellingen en ondernemers. De publicatiereeksen Kijk op de Wijk en Staat van Haarlemmermeer zijn voorbeelden van deze programmatische aanpak. De te onderzoeken onderwerpen worden vastgesteld op basis van de accenten en prioriteiten van het collegeprogramma. Het afgelopen jaar zijn de volgende onderzoeken afgerond: 1. één jaar coronacrisis in Haarlemmermeer. Een onderzoek naar de effecten van de coronacrisis op de lokale samenleving. Dit onderzoek is aan de raad gepresenteerd bij de opening van het politiek seizoen. Door dit onderzoek verschuift de publicatiedatum van de Staat van Haarlemmermeer 4, over Samenwerken in de Regio, naar het eerste kwartaal van 2022; 2. de bevolkingsenquête: een grootschalig onderzoek naar de leefomstandigheden van Haarlemmermeerders. De resultaten worden begin 2022 gepubliceerd; 3. een verkenning naar verleden en toekomst van Gebied Noord. Publicatie komt in het eerste kwartaal van 2022 uit; 4. onderzoek naar de opkomst bij de lokale verkiezingen van 2018. Met als doel: inzicht in de mogelijke opkomst bij de komende lokale verkiezingen.