Nota Sluiten convenant Hardt Cargoloop.pdf

gemeente Haarlemmermeer

nota van B&W Onderwerp

Portefeuillehouder Collegevergadering Inlichtingen Registratienummer

Sluiten convenant Hardt Cargoloop drs. Marja Ruigrok, drs. Jurgen Nobel, mr. Mariëtte Sedee-Schuitemaker 1 december 2020 Jeroen Graafland 2020.0003084

1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college heeft besloten om: 1. een convenant aan te gaan met Hardt Cargoloop met een steunbetuiging, om de ontwikkeling van een hyperloop ten behoeve van vracht naar onder meer Schiphol te faciliteren; 2. deze nota ter informatie te zenden aan de raad. 2. Samenvatting

In nauwe samenwerking met veel verschillende partijen, publiek en privaat, werkt het bedrijf Hardt Cargoloop aan de ontwikkeling van een hyperloop gericht op het vervoeren van vracht. Een hyperloop is een zeer innovatief vervoersmiddel dat zeer energiezuinig en snel goederen en eventueel personen kan vervoeren. Hardt Cargoloop wil zich nadrukkelijk richten op het vervoer van vracht middels een hyperloop. Het eerste tracé zou moeten lopen van het Westland/Rotterdam naar Schiphol. Hardt Cargoloop heeft ons verzocht een convenant aan te gaan, waartoe dit college over wil gaan. Met dit convenant spreken wij onze steun uit voor dit project, en tevens wordt hiermee de samenwerking tussen gemeente en Hardt Cargoloop bevestigd. Er gaan geen financiële middelen gepaard met het tekenen van het convenant. Wel wordt tijdens het haalbaarheidsonderzoek samengewerkt binnen bestaande ambtelijke capaciteit. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken? Wat is de aanleiding, context?

Het bedrijf Hardt Cargoloop werkt aan de ontwikkeling van een hyperloop gericht op het vervoeren van vracht. Een hyperloop is een zeer innovatief vervoersmiddel dat zeer energiezuinig en snel goederen en eventueel personen kan vervoeren. Hardt Cargoloop wil zich nadrukkelijk richten op het vervoer van vracht middels een hyperloop. Daarbij ligt de focus op vracht met een beperkt gewicht en een hoge waarde, zoals bijvoorbeeld bloemen. Het vervoer van deze vracht middels een hyperloop kan een grote milieuwinst betekenen, aangezien er veel minder vrachtwagens nodig zijn en een hyperloop alleen gebruik maakt van (groene) stroom.

Sluiten convenant Hardt Cargoloop

^ Salmon

Pagina 2

/

E-commerce

# Flowers

,-

\dB Phormaceuticals . i

1------1 Computers

^

TRANSPORT DOOR LAGEDRUKBUIS

MAGNETISCHE VOORTSTUWING

ONDER- EN BOVENGRONDS INPASBAAR

Figuur 1. Opengewerkte tekening van Cargoloop..

Het eerste tracé van Cargoloop zou moeten lopen van het Westland/Rotterdam naar Schiphol. Later komen er andere tracés. De wens is om te komen tot een Europees netwerk van hyperloops met vracht. Hardt Cargoloop heeft samenwerkingen met vele publieke en private partijen. Dit zijn onder meer ministerie van Economische Zaken en Klimaat, ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Schiphol, BAM, TATA Steel, Vattenfall, Movares, TNO, Provincie Groningen, naast circa 15 andere partijen. Deze partijen werken samen in het Hyperloop Development Program. Onderdeel daarvan is onder meer dat in Groningen een proeftraject zal worden gebouwd. Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat zullen gezamenlijk € 4,5 miljoen gaan subsidiëren aan het Hyperloop Development Program. Provincie Groningen draagt € 3 miljoen bij. Hardt Cargoloop vraagt hulp aan gemeente Haarlemmermeer om de haalbaarheid van Cargoloop te onderzoeken. Daarom vraagt zij ons om tot een convenant te komen. Dit convenant is cruciaal voor Hardt om verdere financiering te krijgen voor dit haalbaarheidsheidsonderzoek. Voor het verkrijgen van deze financiering is het van belang dat vóór 1 december 2020 het convenant wordt getekend.

Met dit convenant spreken wij onze steun uit voor dit project, en tevens wordt hiermee de samenwerking tussen gemeente en Hardt Cargoloop bevestigd. Er gaan geen financiële middelen gepaard met het tekenen van het convenant. Wel wordt tijdens het haalbaarheidsonderzoek samengewerkt binnen bestaande ambtelijke capaciteit. Deze steunbetuiging is noodzakelijk voor Hardt Cargoloop om haar (private) financiering te verkrijgen. Daarbij is de kennis en steun van de gemeente noodzakelijk voor het haalbaarheidsonderzoek voor bijvoorbeeld het tracé. 3.2 Welk doel wordt nagestreefd?

Door de steunbetuiging aan Hardt Cargoloop wordt het haalbaarheidsonderzoek naar deze hyperloop mogelijk gemaakt. Als deze hyperloop wordt gerealiseerd heeft dit grote

Sluiten convenant Hardt Cargoloop

Pagina 3

positieve gevolgen voor de duurzaamheid van vrachtvervoer en voor de logistieke infrastructuur van onze regio. 3.3 Wat gaan we daarvoor doen?

Wij sluiten een convenant met Hardt Cargoloop. Met dit convenant spreken wij onze steun uit voor dit project. Er gaan geen financiële middelen gepaard aan het tekenen van het convenant. Wel wordt tijdens het haalbaarheidsonderzoek samengewerkt binnen bestaande ambtelijke capaciteit. 3.4 Wat mag het kosten?

Aan de uitvoering van dit voorstel zijn, naast de beschikbare ambtelijke capaciteit, geen kosten verbonden. 3.5 Wie is daarvoor verantwoordelijk?

Het college is verantwoordelijk voor het tekenen van het convenant. Binnen ons college is de wethouder Verkeer en Vervoer het eerste aanspreekpunt. 3.6 Welke overige relevante informatie is beschikbaar?

Als bijlage is de brief van het ministerie van Infrastructuur en Waterschap van 19 oktober 2020 toegevoegd, met daarin de aankondiging van deze toekomstige publiek-private samenwerking. 3.7 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd?

Wanneer meer informatie beschikbaar is over het haalbaarheidsonderzoek zal de raad daarover worden geïnformeerd middels de voortgangsbrief mobiliteit. 4. Ondertekening

Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer, de secretaris, Ho huroomtwter

drs. Carel Brugman

Bijlage(n) Convenant met Hardt Cargoloop Brief van het ministerie van Infrastructuur en Waterschap van 19 oktober 2020, daarin de aankondiging van deze toekomstige publiek-private samenwerking.

Cargo-Hyperloop Holland – Convenant Context Door ondertekening van dit convenant tonen publieke en private partijen zich bereid om zich in te zetten om de haalbaarheid van een hyperloopnetwerk voor goederen in Nederland te onderzoeken. Hyperloop is een belangrijke innovatie als het gaat om het economisch, tijdig en duurzaam vervoeren van goederen in combinatie met een goede bereikbaarheid en leefbaarheid van steden. Transport en mobiliteit bewijzen zich voortdurend als kritische factor voor de aantrekkelijkheid van een regio. Daarnaast zorgen economische groei en bevolkingsgroei voor een steeds sneller groeiende vraag naar producten. Daaruit vloeit een behoefte voort aan meer transportverbindingen in binnen- en buitenland, die zorg dragen voor een tijdige levering van producten. Tegelijkertijd is de transportsector een van de grootste energieverbruikers in de hedendaagse economie, verantwoordelijk voor circa 25% van de mondiale CO2-uitstoot. Deze sector heeft dus een belangrijke bijdrage te leveren aan het tegengaan van klimaatverandering en het vinden voor schonere alternatieven. Hyperloop als oplossing Een duurzaam alternatief om de groeiende vraag naar meer en sneller transport op te vangen, is de hyperloop. De cargo-hyperloop is een hyperloopoplossing exclusief bedoeld voor het transport van goederen.

De cargo-hyperloop voorziet in een punctuele levering tegen lage kosten, zowel wat betreft de implementatie als het gebruik, een lager energieverbruik dan transport over de weg en een hoge capaciteit. Daarmee biedt de cargo-hyperloop substantiële mogelijkheden voor een revolutionaire modaliteitsshift in de logistieke sector. Dankzij deze oplossing worden producten met grote zekerheid op tijd geleverd, supply chains verduurzaamd en wordt filedruk gereduceerd.

Beoogd netwerk waarbinnen een pilot gezocht wordt.

Cargo-hyperloop pilot In het Hyperloop Development Program1 worden mogelijkheden onderzocht om een netwerk voor de cargo-hyperloop aan te leggen in de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland, waardoor belangrijke hubs met elkaar verbonden kunnen worden. Binnen dit netwerk wordt een geschikte locatie gezocht voor een eerste pilot.

Het onderzoek Ondertekenaars van dit convenant verklaren dat zij zich zullen inzetten voor een gezamenlijke stap voorwaarts in de ontwikkeling van het netwerk, door bij te dragen aan een haalbaarheidsstudie. Binnen deze studie zullen de partijen waar mogelijk met hun kennis en expertise bijdragen aan onder andere de specificaties, de integratie in het logistieke netwerk, de inpassing, de vervoersprognose, de kostenraming, de maatschappelijke kosten-batenanalyse, het projectrealisatiemodel, de financiële structuur, het model voor operatie, beheer en onderhoud, en het besluitvormingsproces voor mogelijke vervolgstappen. Met dit convenant wordt de kennis en de creativiteit van een brede groep belanghebbenden benut. Dit vergroot het draagvlak en daardoor kunnen nieuwe samenwerkingsverbanden worden gerealiseerd. Dit convenant is niet afdwingbaar en eindigt per 1 juli 2022. Dit convenant heeft geen financiële gevolgen voor de tekenende partijen. Dit convenant wordt beheerd door Stichting Hyperloop Development Program en is open voor andere partijen om toe te treden. Elke partij kan dit convenant te allen tijde schriftelijk opzeggen. Wanneer een partij het convenant opzegt, blijft het convenant voor de overige partijen in stand.

Naam: _____________________ Functie: _____________________ Datum: _____________________ Handtekening:

Stichting Hyperloop Development Program Naam: _____________________ Functie: _____________________ Datum: _____________________ Handtekening:

In het Hyperloop Development Program (HDP) werkt een grote groep publieke en private partijen aan de ontwikkeling van hyperlooptechnologie in Europa en Nederland. Het doel van het programma is om de haalbaarheid van een hyperloop te onderzoeken, de werking ervan aan te tonen en mogelijkheden en kansen voor een hyperloop te identificeren. 1

> Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T F

070-456 0000 070-456 1111

Ons kenmerk IENW/BSK-2020/143120

Datum Betreft

19 oktober 2020 Ontwikkeling van de hyperloop

Geachte Voorzitter, Met deze brief informeren wij u over de gezamenlijk inspanningen van de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Economische Zaken en Klimaat op het terrein van de hyperloop. De hyperloop is een potentieel nieuw en snel transportmiddel: een voertuig door een buis met lage druk. Na een serie gesprekken met het bedrijfsleven en instellingen uit zowel Nederland als het buitenland, concluderen wij dat er de afgelopen jaren goede voortgang is gemaakt op dit onderwerp. Het is daarom tijd is voor een volgende stap waarin publieke en private partijen de mogelijkheden voor een samenwerking bekijken om in de komende jaren te investeren in kennisontwikkeling, Europese standaarden en de hyperloop als mogelijk exportproduct. Tevens willen we beproeven of de hyperloop een veilige en duurzame vervoerswijze kan worden. Innovatief kader Bereikbaarheid en mobiliteit zijn cruciaal voor Nederland, evenals de positie van Nederland als “gateway to Europe”. Om de Nederlandse mobiliteit in de toekomst te waarborgen en te voldoen aan de klimaatdoelstelling is het belangrijk dat we ons richten op slimme, groene en snelle mobiliteitsoplossingen. Zo experimenteert het ministerie van IenW onder andere met ontwikkelingen als elektrisch hybride vliegen, drones, deelmobiliteit en Mobility as a Service (MaaS).

De hyperloop, hoewel nog vroeg in zijn ontwikkeling, past qua ontwikkeling in dit rijtje. Met name op het gebied van duurzaamheid kan de hyperloop winst opleveren omdat rolweerstand en luchtweerstand worden geminimaliseerd. Voor het ministerie van EZK is het van belang dat een consortium in Nederland de spil kan worden in deze nieuwe technologie, die ook exportkansen biedt. De hyperloopontwikkeling sluit aan bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid1, waarin economische kansen van maatschappelijke uitdagingen (zoals minder CO2 uitstoot) centraal staan. In de kennis- en innovatieagenda Toekomstbestendige Mobiliteitssystemen2 wordt de ontwikkeling van de hyperloop benoemd als een mogelijke nieuwe vorm van duurzaam vervoer. Het is van belang 1 Kamerstuk 33009 nr. 70

2

https://topsectorlogistiek.nl/2019/10/14/deel-kia-toekomstbestendigemobiliteitssystemen-2/ Pagina 1 van 3

dat Nederland ook nu, terwijl we de economische gevolgen van de uitbraak van het coronavirus ondervinden, mogelijke investeringsopties onderzoekt voor deze nieuwe technologie, die een significante bijdrage zou kunnen leveren aan ons toekomstig verdienvermogen. Hyperloop development program We hebben de afgelopen jaren bij bedrijfsleven en hyperlooppartijen getoetst of er voldoende draagvlak is voor een publiek-private samenwerking. Deze gesprekken begonnen in 2017 toen het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onderzoek liet doen naar de hyperloop, resulterend in het rapport “Hyperloop in the Netherlands” 3. Ruim twintig partijen willen nu met elkaar in de komende jaren zo’n €25 miljoen – deels in kind - investeren in de hyperloop. Dat gebeurt in het Hyperloop Development Program (2020-2023), dat door het hyperloop consortium ontwikkeld wordt. De bedoeling van het Hyperloop Development Program is het bouwen van een testbaan op schaal in Groningen en het doen van studies en onderzoek gefocust op het ontwikkelen van de techniek, veiligheid, Europese standaarden, maatschappelijke kosten en baten en ruimtelijke inpassing. Het programma wordt getrokken door bedrijven uit binnen- en buitenland. Het opzetten van een open en Europees ecosysteem waarin gezamenlijk aan de technologie gewerkt kan worden staat centraal. Het programma staat open voor nieuwe toetreders.

Ook de Europese Commissie is nauw betrokken bij de hyperloopontwikkeling en heeft een standaardisatiewerkgroep opgezet. De kosten voor het ontwikkelen van een nieuwe vervoerswijze zijn aanzienlijk en dit kan alleen met een goede samenwerking in Europa. Betrokkenheid van overheden in het programma is van belang om publieke waarden te borgen. Ook als de hyperloop niet in Nederland geïmplementeerd blijkt te kunnen worden zijn er interessante effecten op de lange termijn, qua kennisontwikkeling, spillovers naar andere domeinen en de hyperloop als exportproduct. Het Hyperloop Development Program is nog in ontwikkeling bij het hyperloop consortium.

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Ons kenmerk IENW/BSK-2020/143120

De volgende stap: publiek-private samenwerking Het Hyperloop Development Program kent een totaal budget van ruim €30 miljoen. De ministeries van IenW en EZK zijn onder voorwaarden bereid om in de komende jaren gezamenlijk €4,5 miljoen te subsidiëren aan dit Hyperloop Development Program. Ook de provincie Groningen draagt circa €3 miljoen bij. Het overgrote deel van de financiering komt vanuit het bedrijfsleven. Een voorwaarde voor subsidieverlening is dat er gezamenlijk in een open omgeving gewerkt wordt aan de hyperloopontwikkeling. Meerdere partijen moeten van de testfaciliteit gebruik kunnen maken. Verschillende partijen versterken elkaar zo in de ontwikkeling van het concept. Een open omgeving biedt bijvoorbeeld ook kansen en mogelijkheden voor startups. De gemeente en provincie Groningen participeren actief en stellen onder andere grond beschikbaar voor een testbuis van 2,6 kilometer. Het hyperloop consortium zal in de komende maanden een subsidieaanvraag indienen bij de ministeries. Wanneer deze aanvraag voldoet aan alle staatssteun en subsidieaanvraag vereisten is een publieke bijdrage aan het Hyperloop Development Program mogelijk. In een publiek-private samenwerking om tot een testfaciliteit voor de hyperloop te komen, zal de Nederlandse Rijksoverheid vooral de private partijen faciliteren en ondersteunen.

Het gaat naast het ontwikkelen van de techniek immers ook om certificering, regelgeving, interoperabiliteit en ruimtelijke inpassing. Het

3 Kamerstuk 31305 nr. 235

Pagina 2 van 3

meedenken van bijvoorbeeld Rijkswaterstaat in deze fase heeft daarom ook toegevoegde waarde. Wij zullen u begin 2021 nader informeren o.a. over de subsidieaanvraag en de rol van de Nederlandse overheid bij de hyperloopontwikkelingen.

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Ons kenmerk IENW/BSK-2020/143120

Hoogachtend, DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

drs. C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT,

mr. drs. M.C.G. Keijzer

Pagina 3 van 3