Jaarstukken 2020 (tweede erratum, definitieve versie)
Tekst van het document
Jaarstukken 2020
Colofon Tekst, vormgeving en drukwerk Gemeente Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Telefoon 0900 1852 E-mail info@haarlemmermeer.nl Internet haarlemmermeergemeente.nl Deze rapportage is online te raadplegen via planningencontrol.haarlemmermeer.nl/ Versie 3.0 (Tweede erratum) Fotografie Blue -Sky fotografie Danny de Casembroot Jur Engelchor fotografie De Gouden Plaat/Violet Johan ID&T Rudolf Stelpstra Margo Oosterveen Henk Roolvink fotografie Kees van der Veer
Gemeente Haarlemmermeer
Inhoudsopgave Algemeen...................................................................................................................................................................................................3 Inleiding............................................................................................................................................................................................................... 4 Resultaat overzicht baten en lasten....................................................................................................................................................5 Coronacrisis....................................................................................................................................................................................................... 7 Financiële hoofdlijnen................................................................................................................................................................................ 12 Leeswijzer.........................................................................................................................................................................................................20 Samenstelling van de gemeenteraad en het college van B&W.........................................................................................21
Jaarverslag en toelichting jaarrekening per programma............................................................................................23 Bestuur, samenleving en publiekscontact......................................................................................................................................24 Veiligheid...........................................................................................................................................................................................................37 Zorg en werk................................................................................................................................................................................................... 45 Maatschappelijke ontwikkeling............................................................................................................................................................
61 Mobiliteit...........................................................................................................................................................................................................85 Ruimtelijke ontwikkelingen......................................................................................................................................................................92 Wonen..............................................................................................................................................................................................................103 Kwaliteit fysieke omgeving..................................................................................................................................................................... 111 Economische zaken.................................................................................................................................................................................. 125 Overzicht algemene dekkingsmiddelen........................................................................................................................................ 137 Overzicht overhead..................................................................................................................................................................................
144
Paragrafen.............................................................................................................................................................................................151 Inleiding........................................................................................................................................................................................................... 152 Lokale heffingen......................................................................................................................................................................................... 153 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.................................................................................................................................159 Onderhoud kapitaalgoederen........................................................................................................................................................... 169 Vastgoed........................................................................................................................................................................................................
176 Financiering................................................................................................................................................................................................... 181 Bedrijfsvoering.............................................................................................................................................................................................186 Verbonden partijen...................................................................................................................................................................................192 Grondbeleid.................................................................................................................................................................................................. 213 Toezichtinformatie................................................................................................................................................................................... 220
Jaarrekening....................................................................................................................................................................................... 223 Algemene grondslagen opstellen jaarrekening........................................................................................................................224 Overzicht van baten en lasten jaarrekening..............................................................................................................................228 Budgetoverhevelingen...........................................................................................................................................................................230 Overzicht incidentele baten en lasten.......................................................................................................................................... 234 Overzicht structurele toevoegingen/onttrekkingen aan reserves.................................................................................239 Wet Normering Topinkomens (WNT).............................................................................................................................................
240 Overzicht begrotings- en kredietoverschrijdingen..................................................................................................................241 Balans.............................................................................................................................................................................................................. 244 Toelichting op de balans.......................................................................................................................................................................246 Niet in de balans tot uitdrukking komende verplichtingen en aanspraken .............................................................266 Na balansdatum voorgedane ontwikkelingen.........................................................................................................................269 Restantkredieten....................................................................................................................................................................................... 270 Recapitulatie op taakveld....................................................................................................................................................................
272 Single information Single audit (SiSa)............................................................................................................................................280
Overige gegevens............................................................................................................................................................................ 287 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant.......................................................................................................288
Gemeente Haarlemmermeer 1
Verklarende woordenlijst...................................................................................................................................................................... 289
2 Gemeente Haarlemmermeer
Stadspark
Algemeen
Gemeente Haarlemmermeer 3
Inleiding Voor u liggen de Jaarstukken 2020. Hierin legt het college van burgemeester en wethouders van Haarlemmermeer verantwoording af over de uitvoering van het beleid dat in de Programmabegroting 2020-2023 is afgesproken. Het coalitieakkoord ‘Samen bouwen aan een krachtig Haarlemmermeer’ vormde hiervoor de basis. Haarlemmermeer mooier, sterker en krachtiger maken. Dat was en is ons doel.
stilvallen van Schiphol en de daaraan gerelateerde dienstverlening. De gemeente doet alles om ondernemers en maatschappelijke instelingen te helpen en om de inwoners zo goed mogelijk door deze crisis te leiden.
In 2020 is ook Haarlemmermeer getroffen door het coronavirus. Deze crisis heeft de inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen in Haarlemmermeer hard geraakt. Mensen die overleden zijn. Mensen die dierbaren verloren. Maar ook het verlies van banen en van toekomstperspectief.
Voor de gemeente als organisatie hebben de maatregelen ook grote effecten gehad, financieel en in de uitvoering. We hebben minder inkomsten vanuit toeristenbelasting en lagere parkeeropbrengsten. Veel medewerkers hebben andere taken moeten verrichten. Denk hierbij aan inzet in de crisisorganisatie, uitvoering van nieuwe maatregelen zoals de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo), het meedenken met ondernemers en instanties om de negatieve effecten te beperken.
De coronacrisis heeft een grote invloed op iedereen in Haarlemmermeer: onderwijs, sportverenigingen, maatschappelijke verenigingen, ondernemers, verzorgingshuizen en inwoners.
De financiële gevolgen van de coronacrisis voor 2020 worden in een aparte paragraaf in de jaarstukken inzichtelijk gemaakt. Op de structurele gevolgen van de coronacrisis wordt ingegaan in de Voorjaarsrapportage 2021.
De regio Haarlemmermeer kende in 2020 een economische krimp van 18 procent en is daarmee het hardst getroffen van alle Nederlandse regio's. Oorzaak is onder andere het bijna volledig
Het jaar 2020 kende een sluitende begroting en wordt afgesloten met een nadelig resultaat van € 3,100 miljoen. Daarbij zijn de lokale lasten, behoudens de inflatiecorrectie, niet gestegen.
4 Gemeente Haarlemmermeer
Resultaat overzicht baten en lasten In onderstaande tabel is een verloopoverzicht opgenomen van het jaarrekeningresultaat. De berekening start met het saldo van het begrotingsjaar 2020 conform de Programmabegroting 2020-2023. Daarna volgen de begrotingsmutaties waartoe de raad tot en met ultimo december 2020 heeft besloten. In het voorliggende jaarverslag worden de afwijkingen
van de rekeningcijfers ten opzichte van de vastgestelde begroting toegelicht. In Tabel 1 zijn voor de Jaarstukken 2020 de verschillen van € 0,2 miljoen en hoger opgenomen. Verschillen die budgettair neutraal zijn (hogere lasten worden gedekt door hogere baten) zijn niet in deze tabel opgenomen.
Tabel 1
Mutaties
Begroting 2020
Omschrijving Programmabegroting 2020-2023 Najaarsrapportage 2019
Aangepast saldo begroting 2020 Voorjaarsrapportage 2020
68 5.653
Ombuigingen
812
Genomen besluiten
-124
Ontwikkeling aantal inwoners, woningen en nietwoningen Kapitaallasten voorgenomen investeringen Overige voorstellen Saldo na Voorjaarsrapportage 2020
-14.423 1.300 -17 -2.289 -4.337
Coronamaatregelen
-734
Voorziening wethouderspensioenen
-1.116
Jeugdzorg
-6.788
Exploitatie honk- en softbalcomplex
-755
Reserve beheer openbare ruimte HenS
516
Uitkeringen gemeentefonds
1.208
Onroerendezaakbelastingen
1.099
IOS opbrengsten
-1.096
Saldo overige mutaties 2020 (< € 0,5 miljoen)
-1.831
Saldo na Najaarsrapportage 2020 Jaarstukken 2020
4.683 4.751
Voordelen
Autonome ontwikkelingen
Najaarsrapportage 2020
(bedragen x € 1.000; min = nadeel)
-13.834 Participatiewet (bijstand)
2.859
Voorziening Sportfondsen
-1.922
Energietransitie
637
Mobiliteit MRA
1.177
Leges omgevingsvergunningen
1.920
Onroerendezaakbelastingen
1.060
Uitkeringen gemeentefonds
505
Voorziening wachtgeld voormalig personeel
-757
Facilitaire zaken en huisvesting
634
Hogere doorbelasting aan projecten
966
Coronacrisis (financiële effecten coronacrisis)
2.291
Voorziening wachtgeld verplichting wethouders
-269
Optreden tegen ongewenst aanbieden taxidiensten Functioneel leeftijdsontslag voormalig personeel
179 -208
Gemeente Haarlemmermeer 5
Mutaties
Omschrijving Persoonsgebonden budget (pgb)
-219
Doelgroepenbeleid kinderopvang
-222
Vrijval vordering Bbz 2019-2020
378
Bijzondere bijstand
227
Anterieure overeenkomsten
477
Versnelling woningbouw
275
Boekwaarde erfpachtgronden
-284
Rioolheffing
-311
Gemalen
219
Voorlopige afrekening 2020 OD NZKG
264
Saldo overige mutaties 2020 (< € 0,2 miljoen) Resultaat 2020
6 Gemeente Haarlemmermeer
(bedragen x € 1.000; min = nadeel)
858 -3.100
Coronacrisis Algemeen De coronacrisis heeft een grote invloed op iedereen in Haarlemmermeer: onderwijs, sportverenigingen, maatschappelijke verenigingen, ondernemers, detailhandel, horeca, verzorgingshuizen en inwoners. Ook voor de gemeente als organisatie heeft het afgelopen jaar grotendeels in het licht gestaan van het coronavirus en alle gevolgen daarvan. In februari zijn we gestart met maatregelen om de bedrijfscontinuïteit en dienstverlening van onze organisatie te borgen. Met de start van de lockdown is de gemeentelijke organisatie per direct overgestapt op zo veel mogelijk thuis werken. Hiervoor was een snelle omschakeling in de organisatie noodzakelijk en waren investeringen op het gebied van thuiswerken noodzakelijk. De maatregelen om besmettingen te voorkomen hebben grote economische, maatschappelijke en sociale gevolgen. Vanuit het Rijk en de gemeente is ingezet op maatregelen om deze gevolgen zoveel mogelijk te beperken. Denk hierbij aan de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo), uitstel van betalingen, het niet terugvorderen van subsidies voor activiteiten die niet zijn uitgevoerd, huurcompensatie, ruimte bieden voor grotere terrassen en nog vele andere maatregelen.
Gedurende het hele jaar is nagegaan hoe we onze inwoners, ondernemers en instellingen zo goed mogelijk kunnen ondersteunen door met ze in gesprek in te gaan, te informeren over mogelijkheden en na te gaan waar we als gemeente steun kunnen bieden.
Voor de gemeente als organisatie hebben de maatregelen ook grote effecten gehad, financieel en in de uitvoering. We hebben minder inkomsten vanuit toeristenbelasting en lagere parkeeropbrengsten. Voor een aantal extra uitgaven om uitvoering te geven aan de coronamaatregelen zijn we gecompenseerd via het gemeentefonds. Veel medewerkers hebben andere taken verricht. Denk hierbij aan inzet in de crisisorganisatie, uitvoering van nieuwe maatregelen zoals de Tozo, het meedenken met onze ondernemers en instanties om de negatieve effecten van maatregelen te beperken. Op verschillende gebieden heeft daarom een herprioritering plaatsgevonden in de taken en werkzaamheden. De raad is geregeld geïnformeerd over de ontwikkelingen van de coronacrisis, de maatregelen die zijn genomen en de gevolgen voor de gemeente. Onder andere is dit gebeurd met de volgende brieven aan de raad: • Financiële impact en maatregelen coronacrisis van 7 mei 2020 (kenmerk X.2020.00424) • Informatie maatregelen coronacrisis II van 26 juni 2020 (kenmerk X.2020.01796) • Informatie maatregelen coronacrisis III van 8 september 2020 (kenmerk X.2020.03554) • Informatie maatregelen coronacrisis IV van 9 oktober 2020 (kenmerk X.2020.04090) • Informatie maatregelen coronacrisis V van 17 november 2020 (kenmerk X.2020.05555) • Informatie maatregelen coronacrisis VI van 16 december 2020 (kenmerk X.2020.06445)
Niet uitgevoerd beleid in verband met de coronacrisis in 2020 Per programma wordt aangegeven welk beleid geen of minder doorgang heeft kunnen vinden in 2020. Programma Veiligheid Door de coronacrisis zijn er extra taken belegd bij de handhavers, de door het Rijk opgelegde maatregelen dienen gehandhaafd worden. Dit heeft een verschuiving teweeg gebracht in het handhavingsprogramma. Enerzijds is er ruimte gekomen omdat er bijvoorbeeld op Schiphol minder bedrijvigheid is, evenementen verboden zijn en door afnemende drukte in de winkelgebieden parkeercontroles beperkt waren. Anderzijds zijn er taken bijgekomen zoals het
controleren op groepsgrootte, 1,5 meter afstand en het dragen van een mondkapje. Voor de integrale handhavers is de prioriteit komen te liggen op het handhaven van de coronamaatregelen, gevolgd door het oppakken van de overige meldingen. Voor de straatcoaches is de prioriteit blijven liggen bij jeugdoverlast, gevolgd door de coronamaatregelen. In de praktijk komen deze zaken ook samen, zo zien we dat het overtreden van de maximaal toegestane groepsgrootte en het overtreden van de avondklok met name door onze jongere inwoners wordt gedaan.
Gemeente Haarlemmermeer 7
Binnen Openbare Orde en Veiligheid is ook veel inzet gepleegd op het gebied van coronacrisis, voornamelijk in de regio. Hierdoor is er minder inzet geweest op bijvoorbeeld het prostitutiebeleid en het beleid ten aanzien van woon- en adresfraude. Daarnaast is er door de coronamaatregelen ook minder inzet nodig geweest voor bijvoorbeeld Valet Parking op Schiphol. Er zijn ook minder handhavingszaken opgepakt, zoals illegale bewoning waarbij het nodig is om binnen te treden, doordat er vanwege de coronamaatregelen een beperking was voor het afleggen de huisbezoeken. Programma Zorg en werk 2020 is als gevolg van de coronacrisis een bijzonder jaar geweest voor het sociaal domein, de verwijzers en aanbieders die daarin actief zijn en niet in de laatste plaats voor inwoners die aangewezen zijn op zorg en ondersteuning. Er is veel tijd en energie gaan zitten in het garanderen van de continuïteit van zorg en ondersteuning. De coronacrisis had ook effect op onze eigen dienstverlening: we hebben geen brede keukentafelgesprekken kunnen voeren. We hebben onze dienstverlening op alternatieve manieren, binnen de geldende RIVM-richtlijnen, zo goed mogelijk voortgezet. In zeer beperkte mate en in specifieke situaties hebben we huis- of deurbezoeken afgelegd en gesprekken op locatie gevoerd.
Door herprioritering in taken en werkzaamheden hebben we onze overige reguliere werkzaamheden niet altijd op het door ons gewenste niveau uit kunnen voeren en hebben ontwikkelopgaven onvoldoende aandacht gekregen. We hebben er, weliswaar onder grote druk, samen de schouders onder gezet en met z’n allen zijn we wendbaar gebleken. Programma Maatschappelijke ontwikkeling De coronamaatregelen hebben ook grote impact op de dorpshuizen, wijk- en jongerencentra. In 2020 waren de meeste accommodaties grotendeels gesloten en daarom heeft de programmering geen doorgang kunnen vinden. Na de eerste lockdown zijn de meeste zelfstandige besturen van dorpshuizen en Maatvast, beheerder van de meeste dorpshuizen, wijk- en jongerencentra, aan de slag gegaan om de accommodaties coronaproof te maken voor de openstelling. Vanaf de zomer mochten de accommodaties weer open, maar vanwege de coronamaatregelen en RIVM-richtlijnen waren er beperkte mogelijkheden. De openstelling was helaas van korte duur, want in december ging heel Nederland weer in lockdown. De sluiting van de accommodaties heeft financiële gevolgen voor de zelfstandige dorpshuizen en Maatvast.
8 Gemeente Haarlemmermeer
Wij zien dat de sluiting van de accommodaties ook een sociale impact heeft. De behoefte aan ontmoeting en activiteiten is groot onder alle bezoekers en vrijwilligers. Wij kijken uit naar het moment dat de accommodaties weer open kunnen en activiteiten weer plaats kunnen vinden en bezoekers elkaar kunnen ontmoeten. Paragraaf bedrijfsvoering De coronamaatregelen hebben veel impact gehad op het leren en ontwikkelen in onze organisatie. Een groot deel van het jaar hebben we bijvoorbeeld geen klassikale opleidingen kunnen aanbieden terwijl ons opleidingsaanbod voor de coronacrisis vooral hieruit bestond. Ook hadden de coronamaatregelen veel invloed op de bredere team- en organisatieontwikkeling. De focus lag in de organisatie op de noodzakelijke (organisatorische) aanpassingen in de wijze van werken en samenwerken. Verschillende ontwikkeltrajecten kwamen hierdoor na de start van de coronacrisis stil te liggen of kregen een andere invulling omdat de urgentie zat op het omgaan met de nieuwe omstandigheden. Inmiddels zitten we in een nieuwe fase waarin we steeds beter en creatiever weten om te gaan met het online samenwerken en het online leren en ontwikkelen.
Steeds meer (voorheen klassikale) trainingen organiseren we inmiddels succesvol online en het online aanbod is ook uitgebreid onder andere met een groter aanbod aan Elearning en nieuwe vormen zoals webinars, podcasts en leren via YouTube. Ook ten aanzien van de bredere team- en organisatieontwikkeling merken we op dat dit weer meer op gang is gekomen. Je kunt ook stellen dat de ontwikkeling in onze organisatie in 2020 niet heeft stilgelegen maar juist door de coronacrisis een enorme intensiteit heeft gekend met veel waardevolle lessen, waarbij de leervorm niet gepland en niet gewenst was. Paragraaf vastgoed • Betrouwbare vastgoedadministratie De doelstelling om in 2020 de belangrijkste data gecontroleerd te hebben is nog niet bereikt. Personeelsverloop en het thuiswerken zorgen voor extra vertraging. In de tweede helft van 2021 zal dit project worden afgerond, zodat vanaf 2022 rapportages beschikbaar komen, die ons meer inzicht kunnen geven in de portefeuille. • Beleidskader Vastgoed Nog uit te werken kaders voor (ver)huur, duurzaamheid en toegankelijkheid worden hieraan toegevoegd. In het stappenplan was opgenomen dat er in het voorjaar van 2021 een beleidskader vastgoed zou zijn. Deze planning is niet haalbaar als gevolg van personeelsverloop en
het thuiswerken. De planning is bijgesteld naar eind 2022.
Financiële effecten De coronacrisis heeft ook grote financiële effecten gehad voor de gemeente. Hierover is de raad regelmatig geïnformeerd via brieven aan de raad en in de voor- en najaarsrapportage.
In deze jaarstukken zijn de volgende financiële effecten verwerkt, waarbij de bedragen van € 75.000 en hoger zijn opgenomen. De overige kleinere verschillen zijn als één totaalbedrag opgenomen.
Tabel 2
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Begroting
Realisatie
Verschil
Minder aanvragen reisdocumenten en rijbewijzen
-33
-222
-189
Compensatie corona tweede tranche verkiezingen 2020/2021
-264
-258
6
Aanpassing baten/lasten Burgerlijke stand
-62
-75
-14
Bestuur, samenleving en publiekscontact
Stadsmarketing
0
83
83
Congressen en symposia raad en bestuur
0
115
115
Veiligheid
Ongewenst aanbieden taxidiensten Schiphol
0
140
140
-123
-361
-238
0
-767
-767
Eigen bijdrage CAK
-60
-82
-22
Wmo vervoer
350
542
192
AM match
-406
-406
0
Tozo (netto-lasten)
-24.994
-16.916
8.078
Tozo (rijksbijdrage)
24.994
16.916
-8.078
Huurcompensatieregeling gemeentelijk vastgoed
Extra inzet toezicht en handhaving Zorg en werk
Meerkosten zorginstellingen
Maatschappelijke ontwikkeling
-1.577
-358
1.219
Evenementen
-50
-207
-157
Coronamaatregelen 2e tranche Lokale culturele voorzieningen
-447
-105
342
Cofinanciering en voordrachten provinciaal noodfonds cultuur
-40
-36
-76
Subsidies
0
77
77
Wmo-toezicht
0
105
105
Wijkbudgetten
0
136
136
Afvalverwerking
Kwaliteit fysieke omgeving
-1.000
-1.408
-408
Vergoeding Nedvang
0
216
216
Parkeeropbrengsten
-1.343
-1.134
209
Reclameopbrengsten
-279
-125
154
0
144
144
-126
-60
66
-8.890
-8.889
1
0
-115
-115
Economische zaken
Marketing en acquisitie Evenementen
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Toeristenbelasting 2020 Dubieuze belastingdebiteuren Overzicht overhead Extra inzet personeel
-237
-825
-588
ICT
-250
-250
0
Extra inhuur bezwaarschriften
169
-60
109
Reis- en verblijfskosten
0
164
164
Facility Management
150
493
343
Opleidingsbudget
100
662
562
Gemeente Haarlemmermeer 9
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel) Schoonmaakkosten gemeentelijke huisvesting Overige kleine voor- en nadelen Subtotaal
Begroting
Realisatie
Verschil
0
-81
-81
-53
63
116 1.940
-14.696
-12.756
Ontvangen compensatie van het Rijk
6.972
7.323
351
Totaal
-7.724
-5.433
2.291
Toelichting Het totale nadeel van de coronacrisis is circa € 2,3 miljoen lager dan geraamd bij de Najaarsrapportage 2020. De belangrijkste afwijking betreft de huurcompensatieregeling gemeentelijk vastgoed. Dit wordt veroorzaakt doordat de aanvragen voor huurcompensatie getoetst worden aan de financiële positie van een aanvrager. Hiervoor is vaak de jaarrekening 2020 van een instelling nodig. Die komen in de loop van 2021 beschikbaar en dan kunnen ook de aanvragen voor huurcompensatie worden beoordeeld en afgerond. Daarom wordt ook voorgesteld het restantbedrag over te hevelen naar 2021. De overige verschillen worden toegelicht bij de betreffende programma's.
kon geen of zeer beperkt activiteiten ondernemen. De provincie Noord-Holland heeft via een noodfonds middelen ter beschikking gesteld, waarbij via een matchingsregeling de provincie 65% en wij 35% van de schade hebben gecompenseerd. Van deze regeling hebben vijf instellingen gebruik kunnen maken. Stichting Het Cultuurgebouw en Museum Crash hebben de compensatie ontvangen in de vorm van huurcompensatie, Haarlemmermeermuseum De Cruquius deels in de vorm van huurcompensatie en deels subsidie en Stichting Meer Jazz en Kunstfort bij Vijfhuizen in de vorm van subsidie. Conform de eisen in de subsidieverlening van de provincie geven wij hier inzicht in de bijdrage provincie, bijdrage gemeente en een overzicht van de betreffende instellingen.
Incidentele subsidie noodsteun regionale en culturele infrastructuur De culturele sector is in 2020 voor een groot deel van het jaar (gedeeltelijk) gesloten geweest en Tabel 3
Omschrijving (bedragen x € 1.000l) Instelling
Cultuurgebouw
Bijdrage provincie NoordHolland
Bijdrage gemeente
Totale bijdrage 994
646
348
Vijfhuizen Kunstfort
19
10
Crash
2
1
90
48
Cruquius Meer Jazz Totaal
Nog te ontvangen compensatie coronamaatregelen Over 2020 heeft het Rijk nog niet alle nadelen als gevolg van de coronamaatregelen gecompenseerd. Dit betreft de inkomstenderving (toeristen- en parkeerbelasting) en de extra lasten van afvalinzameling en -verwerking waarvoor compensatie is toegezegd. Het Rijk heeft hier wel bedragen voor gereserveerd, totaal € 282 miljoen. Het aandeel van Haarlemmermeer schatten wij in op circa € 6,9 miljoen. De
10 Gemeente Haarlemmermeer
31
17
788
424
30 3
138 48
1.212
daadwerkelijke compensatie wordt door het Rijk bepaald op basis van de jaarrekeningen 2020 van de gemeenten. De verwachting is dat pas in de septembercirculaire gemeentefonds 2021 de verdeling over de gemeenten bekend wordt gemaakt. Door de commissie BBV is de uitspraak gedaan, dat deze compensatie verwerkt moet worden in de jaarrekening 2021. Het is niet toegestaan een bedrag als nog te ontvangen op te nemen in de jaarrekening 2020.
Covid-19 monitor Wat zijn precies de gevolgen in Haarlemmermeer? Daarvoor is in 2020 de Covid-19 monitor ontwikkeld en op internet gepubliceerd. In deze monitor staat een aantal ontwikkelingen op het gebied van besmettingen, demografie, economie, werk en inkomen, mobiliteit, gezondheid, zorg en veiligheid in de maanden voor en tijdens de coronamaatregelen.
De monitor heeft als doel een breed en overzichtelijk beeld te geven van de impact van de coronacrisis op de Haarlemmermeerse samenleving. Hoewel de indicatoren zorgvuldig zijn geselecteerd, is deze monitor niet allesomvattend. Bovendien is lang niet altijd vast te stellen of waarneembare verschillen een gevolg zijn van de coronacrisis.
Gemeente Haarlemmermeer 11
Financiële hoofdlijnen Lasten De totale lasten (uitgaven) van Haarlemmermeer over het jaar 2020 bedragen € 572,7 miljoen, inclusief de stortingen in de reserves. Met de lasten zijn de beleidsdoelen van de negen beleidsprogramma's gerealiseerd. Daarnaast zijn er lasten die vallen onder de overzichten 'algemene dekkingsmiddelen' en 'overhead'. In
Figuur 1 is weergegeven hoe de lasten over de verschillende programma's, het overzicht 'algemene dekkingsmiddelen' en het overzicht 'overhead' zijn verdeeld. De cijfers weergeven het procentueel aandeel van het programma in de totale lasten.
Lasten 2020
3
3 4
2 1
26
9
12
21
Zorg en werk (26%) Ruimtelijke ontwikkelingen (21%) Maatschappelijke ontwikkeling (18%) Kwaliteit fysieke omgeving (12%) Overzicht overhead (9%) Veiligheid (4%) Overzicht algemene dekkingsmiddelen (3%) Bestuur, samenleving en publiekscontact (3%) Mobiliteit (2%) Economische zaken (1%) Wonen (0%)
18
Figuur 1
De grootste programma’s zijn Zorg en werk en Ruimtelijke ontwikkelingen. Binnen het programma ‘Zorg en werk’ vallen de lasten voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet en de Participatiewet. Onder ‘Ruimtelijke ontwikkelingen’ worden ondermeer de kosten van de bouwgrondexploitaties verantwoord. Ook de programma’s Maatschappelijke ontwikkeling en Kwaliteit fysieke omgeving zijn grote programma’s.
uitgebreid toegelicht in het hoofdstuk ‘Jaarverslag’. Per programma wordt hierin allereerst aangegeven wat het maatschappelijk doel en de beleidsdoelen zijn zoals vastgesteld in de programmabegroting en welke activiteiten de gemeente daarvoor in 2020 uitgevoerd heeft (Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?). Vervolgens is per programma en beleidsdoel aangegeven welke baten en lasten hiervoor in 2020 gerealiseerd zijn, ten opzichte van de begroting (Wat heeft het gekost?).
Alle programma’s, de algemene dekkingsmiddelen en de overhead worden
Baten Alle in de jaarrekening verantwoorde lasten moeten worden gedekt door de baten (inkomsten) om te komen tot een sluitende exploitatie. In Figuur 2 is in hoofdlijnen
12 Gemeente Haarlemmermeer
aangegeven waar de baten uit bestaan. De totale baten in 2020 bedragen € 569,6 miljoen, inclusief de onttrekkingen uit de reserves. De
cijfers weergeven het procentueel aandeel van het programma in de totale baten. Baten 2020
7 11 35
Uitkeringen gemeentefonds (35%) Lokale heffingen (24%) Overige (12%) Grondexploitatie (12%) Werk en inkomen (11%) Reserves (7%)
12
12
24
Figuur 2
Uitkeringen gemeentefonds De grootste inkomstenpost zijn uitkeringen uit het gemeentefonds die van het Rijk wordt ontvangen. Deze uitkeringen zijn vrij besteedbaar en worden verantwoord onder het overzicht Algemene dekkingsmiddelen. Gedurende de jaren 2015 tot en met 2018 werd nog de integratie-uitkering
sociaal domein ontvangen. Vanaf 2019 is deze uitkering geïntegreerd in de algemene uitkering. Het meerjarig verloop van de uitkeringen uit het gemeentefonds blijkt uit Figuur 3.
Figuur 3
Gemeente Haarlemmermeer 13
Gemeentelijke belastingen Een andere grote inkomstenbron zijn de gemeentelijke belastingen (lokale heffingen). Deze heffingen kunnen weer opgedeeld worden in de vrij besteedbare belastingen, met name de Onroerendzaakbelastingen, en de heffingen voor een specifiek doel, zoals de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Heffingen met een specifiek doel mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Bij het vaststellen van de opbrengsten van de vrij
besteedbare belastingen heeft de raad een grote mate van vrijheid. Belastingdruk huishoudens Voor de huishoudens van Haarlemmermeer is de ontwikkeling van de gemeentelijke belastingdruk van belang. In de paragraaf Lokale Heffingen worden de belastingen en heffingen uitgebreid toegelicht.
Figuur 4
Structureel begrotingssaldo Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de jaarrekening moet beoordeeld worden of alle structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Om dit te bepalen is in de
14 Gemeente Haarlemmermeer
jaarrekening het Overzicht incidentele baten en lasten opgenomen. Onder andere op basis van dit overzicht geeft het structureel begrotingsevenwicht het volgende beeld:
Tabel 4
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min = nadeel)
Bijgestelde begroting 2020
Rekening 2020
Saldo baten en lasten
-17.401
-1.414
Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
3.567
-75
Begrotingssaldo (a)
-13.834
-1.489
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) (b)
-20.415
-13.958
6.581
12.469
Structureel begrotingssaldo (=a-b)
Het structureel begrotingssaldo wordt berekend door de totale lasten en baten te verminderen met het saldo van de incidentele lasten en baten. Het saldo dat over blijft moet positief zijn (de structurele baten zijn dan groter dan de structurele lasten).
Op basis van de hierboven opgenomen tabel kan worden geconcludeerd dat de bijgestelde Programmabegroting 2020 en de Jaarstukken 2020, conform de uitgangspunten van het BBV, structureel in evenwicht zijn.
Risico's Een risico is een onzekere gebeurtenis of omstandigheid met één of meerdere mogelijke oorzaken en met eventuele negatieve gevolgen op het behalen van de doelstellingen van Haarlemmermeer. Voor geconstateerde risico’s worden beheersmaatregelen getroffen om de impact van een risico te verkleinen. De resterende risico’s worden gekwantificeerd op basis van kans van optreden en de mogelijke financiële gevolgen. De kans- en gevolginschattingen zijn gemaakt op basis van expertise en ervaring met de omgeving waarin de risico’s spelen en de beleidsdoelen waaraan ze bijdragen. Met behulp van een Monte Carlo simulatie wordt de totale waarde van de resterende risico’s berekend en deze totale waarde vormt de ‘benodigde weerstandscapaciteit’. Om te bepalen of Haarlemmermeer in staat is de resterende risico’s op te vangen wordt de ‘beschikbare weerstandscapaciteit’ berekend. De beschikbare weerstandscapaciteit wordt in het BBV omschreven als ‘de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken’. Het belangrijkste onderdeel van de beschikbare weerstandscapaciteit is de Algemene dekkingsreserve. De Algemene
dekkingsreserve is de enige, directe en vrij beschikbare bron van de weerstandscapaciteit. Het aanhouden van een voldoende hoge Algemene dekkingsreserve zorgt ervoor dat de gemeente de mogelijkheden heeft om de risico’s op te vangen, zonder dat dit directe consequenties heeft voor de uitvoering van de programmabegroting. Om inzicht te krijgen in hoeverre de beschikbare weerstandscapaciteit voldoende is om zich voor doende risico’s op te vangen, wordt de ratio weerstandsvermogen bepaald. De gemeenteraad heeft in de Nota risicomanagement, juli 2017 (2017.47899) bepaald dat de streefwaarde van dit ratio minimaal 1,4 moet zijn. Met de ratio van 4,3 (classificatie uitstekend) per ultimo 2020 voldoen wij hier ruim aan. In Figuur 5 wordt de ontwikkeling weergegeven van de benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit en van de weerstandsratio. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is een uitgebreide toelichting opgenomen op het weerstandsvermogen en de risico’s.
Gemeente Haarlemmermeer 15
Figuur 5
Reserves Reserves zijn bedoeld voor het dekken van toekomstige (mogelijke) uitgaven. De raad beslist over de bestemming van de reserves. In 2020 heeft de raad een nieuwe notitie reserves en voorzieningen (2019.0058406) vastgesteld. De reserves zijn onderverdeeld in algemene reserves en bestemmingsreserves.
16 Gemeente Haarlemmermeer
De algemene reserves dienen als dekkingsbron in het geval zich incidentele risico’s voordoen. We hebben het dan over de Algemene dekkingsreserve en de Algemene reserve grondzaken. Het verloop van deze reserves over de periode 2015-2020 blijkt uit Figuur 6.
Figuur 6
De bestemmingsreserves zijn ingesteld met een bepaald door de raad vastgesteld doel. Hierbij moet weer een onderscheid gemaakt worden tussen de bestemmingsreserve Dekking afschrijvingslasten en de overige bestemmingsreserves. De bestemmingsreserve Dekking afschrijvingslasten is een zogenaamde ‘beklemde’ reserve. Dat wil zeggen dat deze niet vrij besteedbaar is. Bij een besteding aan andere doeleinden dan de dekking van afschrijvingslasten, moet altijd tot een alternatieve dekking worden besloten.
Voor de overige bestemmingsreserves geldt dat de raad kan besluiten om daar een ander doel aan te geven of om ze op te heffen en het saldo toe te voegen aan de algemene dekkingsmiddelen. In 2020 zijn de bestemmingsreserves Recreatieplas Toolenburg en Beheer openbare ruimte HenS opgeheven. De ontwikkeling van de bestemmingsreserves geeft het volgende beeld:
Figuur 7
In het hoofdstuk Jaarrekening, toelichting op de balans, wordt het doel van elke reserve toegelicht
en is het verloop in 2020 per reserve opgenomen bij het onderdeel Eigen vermogen.
Gemeente Haarlemmermeer 17
Investeringen Investeringen zijn uitgaven waarvan het economisch - of maatschappelijk nut zich over meerdere jaren uitstrekt. Investeringen worden geactiveerd op de balans en worden afgeschreven op basis van de economische levensduur van de investering. De kapitaallasten (rente en afschrijving) komen ten laste van de
programma’s en moeten worden gedekt binnen de baten en lasten. De ontwikkeling van de materiële vaste activa voor de jaren 2016 – 2020 geeft het volgende beeld:
Figuur 8
In totaal was bij aanvang van 2020 rekening gehouden met een investeringsbedrag van € 73,1 miljoen (inclusief doorschuivingen vanuit 2019). Hiervan is € 58,9 miljoen besteed, wat een realisatiegraad van 81% betekent. In grote lijnen kan gesteld worden dat het bedrag aan nieuwe investeringen in een jaar ongeveer
gelijk is aan de verlaging van de waarde van de investeringen in voorgaande jaren als gevolg van afschrijvingen, afwaarderingen en verkopen. Voor een toelichting op het verloop van de activa wordt verwezen naar de toelichting op de balans, onderdeel Materiële vaste activa.
Meerjarenperspectief Grondzaken (MPG) Op basis van de prognoses in het MPG (standlijn 1 januari 2021) is in de jaarstukken rekening gehouden met de opbrengsten en uitgaven die verband houden met de ontwikkeling van bouwgrondexploitaties. Het saldo van de bouwgrondexploitaties wordt naar de balans overgebracht, zodat een verschil in de kasstromen geen invloed heeft op het saldo van de programmabegroting. Als een bouwgrondexploitatie wordt afgesloten, dan wordt het resultaat verrekend met de Algemene reserve grondzaken. Voor meer informatie wordt verwezen naar het MPG.
18 Gemeente Haarlemmermeer
Op basis van het MPG is in Figuur 9 de verwachte cumulatieve cashflow weergegeven. De cashflow geeft het verschil aan tussen de opbrengsten en uitgaven gedurende een bepaalde periode. In de figuur is te zien dat tot en met 2024 de gerealiseerde uitgaven hoger zijn dan de gerealiseerde opbrengsten. Na 2025 worden er minder kosten gemaakt en worden er meer opbrengsten ontvangen en komt de cashflow boven € 0. Dit betreft een inschatting van de fasering per jaar en is een momentopname. Bij elk volgend (t)MPG worden de prognoses geactualiseerd.
Figuur 9
Schuldbeheersing De meerjarige ontwikkeling van de schuld is weergegeven in Figuur 10. De schuld is minder hard gestegen dan geraamd in de Programmabegroting 2020-2023. Dit komt vooral doordat er minder is geïnvesteerd dan begroot
ten tijde van het opstellen van de programmabegroting (augustus 2019). In de paragraaf Financiering wordt uitgebreid ingegaan op de ontwikkeling van de schuldpositie.
Figuur 10
Gemeente Haarlemmermeer 19
Leeswijzer De Jaarstukken 2020 zijn gebaseerd op de Programmabegroting 2020-2023. De jaarstukken bestaan uit de volgende delen: • Algemeen • Jaarverslag en jaarrekening per programma • Jaarrekening • Overige gegevens Algemeen Dit onderdeel bestaat uit de inleiding, het resultaat van de programmarekening, de coronacrisis, de financiële hoofdlijnen, deze leeswijzer en de samenstelling van het bestuur. Jaarverslag en jaarrekening per programma Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de (verplichte) paragrafen. In dit onderdeel worden per programma de volgende vragen beantwoord: • Wat wilden we bereiken? • Wat zouden we daarvoor doen? • Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft het gekost? Bij het onderdeel 'Wat heeft het gekost?' worden op beleidsdoelniveau de substantiële verschillen (≥ € 75.000) tussen de gewijzigde begroting en de jaarrekening toegelicht. Diverse voor- en nadelen van minder dan € 75.000 worden tezamen verklaard door de toelichting Overig. In de paragrafen geven we aanvullende informatie over programma overstijgende onderwerpen; lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, vastgoed, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen, grondbeleid en toezichtinformatie.
Beleidsindicatoren Op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) moeten wij in de programma’s in de jaarstukken de beoogde en gerealiseerde maatschappelijke effecten van de verschillende programma’s toelichten aan de hand van zogenaamde beleidsindicatoren. Deze indicatoren dragen bij aan het beleidsmatiger maken van begroting en jaarstukken. De raad kan zich op deze manier op
20 Gemeente Haarlemmermeer
belangrijke momenten in een beleidscyclus een beeld vormen over de behaalde en te behalen beleidsresultaten. Omdat het wenselijk is de resultaten van gemeenten onderling te kunnen vergelijken, is in de Regeling beleidsindicatoren gemeenten een uniforme lijst van beleidsindicatoren vastgesteld. Voor de indicatoren wordt aangesloten bij reeds bestaande bronnen, zoals het CBS en DUO. De actuele lijst bestaat uit 34 verplichte indicatoren. Daarnaast heeft de raad besloten een aantal niet-verplichte lokale indicatoren te handhaven (2017.0063489). In de tabellen bij de programma's is aangegeven waar het de verplichte (BBV) en niet-verplichte lokale indicatoren betreft. De website waarstaatjegemeente.nl biedt een overzicht van indicatoren per thema, waaronder de verplichte BBV indicatoren. Indien deze website als bron bij een BBV indicator vermeld wordt, betreft het de daarop vermelde informatie per 20 april 2021. Indien er nog geen data bekend is, is dit met 'n.b.' aangegeven. Aanvullend biedt de website onderzoek. haarlemmermeergemeente.nl kennis en onderzoeksresultaten over de Haarlemmermeerse samenleving. Jaarrekening De jaarrekening bestaat uit de jaarrekening en de balans.
De jaarrekening bestaat uit een overzicht van de gerealiseerde baten en lasten van de programma's, de toelichting op de programmarekening, de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen, het mutatieoverzicht van de reserves, de budgetoverhevelingen, het verloop van de post onvoorzien, de incidentele baten en lasten en een overzicht van door de raad te autoriseren budget- en kredietoverschrijdingen. Conform voorgaande jaren is in de toelichting op de balans het verloop van de balansposten gedurende het verslagjaar weergegeven en worden de belangrijkste mutaties toegelicht. Overige gegevens In dit deel treft u de controleverklaring van de onafhankelijke accountant van PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. en een verklarende woordenlijst aan.
Samenstelling van de gemeenteraad en het college van B&W Samenstelling gemeenteraad De gemeenteraad is het hoogste orgaan van de gemeente. De raad is de lokale volksvertegenwoordiging, bepaalt de beleidskaders en controleert de uitvoering van het
beleid door het college van burgemeester en wethouders. De raad heeft 39 zetels. Deze zetels zijn als volgt verdeeld:
Tabel 5
Partij
Actualisatie 31-12-2020
2018
2014
2010
VVD
7
7
7
10
HAP
6
7
6
4
CDA
5
5
5
5
Forza!
4
5
4
3
GroenLinks
4
4
3
4
D66
4
3
6
5
PvdA
3
3
4
4
ChristenUnie-SGP
2
2
1
1
EEN Haarlemmermeer
1
1
1
-
SRH
1
1
1
1
CDVP
-
-
1
-
GEZOND Haarlemmermeer
1
1
-
-
Lid Vermeulen
1
-
-
-
Overigen
-
-
-
2
De contactgegevens van fracties en de raadsleden staan op de website van de gemeenteraad, onder raadsleden. Samenstelling college van burgemeester en wethouders De burgemeester is benoemd door de koning op voordracht van de raad. De wethouders zijn gekozen door de gemeenteraad. Ieder collegelid heeft zijn of haar eigen takenpakket (portefeuille). Samen zijn zij verantwoordelijk voor de voorbereiding en uitvoering van de raadsbesluiten. Het college van B&W bereidt de plannen voor waarover de gemeenteraad een beslissing moet nemen. Het college neemt ook zelf besluiten. Daarnaast voert het college de besluiten van de
gemeenteraad uit. De burgemeester staat niet echt 'boven' de wethouders, maar heeft vooral de rol van voorzitter. Wel kan haar stem de doorslag geven als er evenveel voorstemmen als tegenstemmen zijn. De wethouders en burgemeester beschikken ieder over een eigen portefeuille met een aantal bestuurlijke taken, maar zij zijn samen verantwoordelijk voor het bestuur. De portefeuille van voormalig wethouder Booij-Van Eck is met ingang van 28 januari 2021 overgegaan naar wethouder Sidali. Uitzonderingen hierop zijn het project Nieuwe Kom, Nieuw-Vennep, dit project is overgegaan naar wethouder SedeeSchuitemaker en de portefeuille Bedrijfsvoering en organisatie is overgegaan naar wethouder Rip.
Gemeente Haarlemmermeer 21
De portefeuilles worden in Tabel 6 weergegeven. Tabel 6
Burgemeester Marianne Schuurmans-Wijdeven
Wethouder Jurgen Nobel
Bestuur, Veiligheid en Communicatie
Financiën, Luchthavenzaken, Bouwen & Energietransitie
•
• • • •
• • • • • • • • •
Algemene en bestuurlijke zaken Openbare orde, Veiligheid en Handhaving Brandweer Burgerzaken Internationale betrekkingen Communicatie en onderzoek Juridische zaken Integriteitsbeleid Oneigenlijk gebruik gemeentegrond Kernencontacten (samen met wethouder Steffensvan de Water)
• •
Financiën Grondzaken Deelnemingen Energietransitie & Woningbouw Haven- en Luchthavenzaken Projecten: • Centrumontwikkeling Hoofddorp (exclusief Huis van Haarlemmermeer) (samen met wethouder Rip) • Samen Bouwen aan bereikbaarheid (SBaB)
Wethouder Marjolein Steffens-van de Water
Wethouder Mariëtte SedeeSchuitemaker
Fysieke leefomgeving, Jeugd & Onderwijs, Vastgoed en Doelgroepenbeleid
Ruimtelijke ordening, Milieu en Agrarische zaken
• • •
• • • • •
•
Fysieke leefomgeving Gebiedsgericht werken Vastgoed (inclusief maatschappelijk vastgoed) Jeugd Onderwijs Dienstverlening inwoners Doelgroepenbeleid en emancipatie Kerncontacten (samen met burgemeester Schuurmans-Wijdeven) Projecten: • Hart van Zwanenburg
• • • • • • • •
Ruimtelijke ordening (inclusief Omgevingswet) Grootschalig groen & recreatie Agrarische zaken Waterbeheer Milieu Subsidiebeleid Vergunningen Projecten: • PARK21 (samen met wethouder Sidali) • Gebiedsontwikkeling Badhoevedorp • Oostflank Haarlemmermeer • Nieuwe Kom, NieuwVennep
Wethouder Fouad Sidali
Wethouder Johan Rip
Wethouder Marja Ruigrok
Carel Brugman
Zorg & Welzijn, Woonbeleid en Sport
Economie & Ondernemerschap, Werk & Inkomen en Arbeidsmarktbeleid
Economie & Innovatie, Verkeer & Vervoer en Cultuur
Gemeentesecretaris / algemeen directeur
• • • • • • • •
Zorg (Wmo) Jeugdzorg Welzijn (inclusief dierenwelzijn) Volksgezondheid Woonbeleid Sport ICT Projecten: • PARK21 (samen met wethouder SedeeSchuitemaker) • Huis van Haarlemmermeer
22 Gemeente Haarlemmermeer
• • • • • • • •
Economie & Ondernemerschap Werk & Inkomen (sociale zaken) Arbeidsmarktbeleid Personeel Inkoop- en aanbestedingsbeleid Dienstverlening ondernemers Bedrijfsvoering en organisatie Projecten: • Centrumontwikkeling Hoofddorp (exclusief Huis van Haarlemmermeer, samen met wethouder Nobel)
• • • • • • • •
Economie & Innovatie Toerisme & Evenementenbeleid Verkeer & vervoer Bedrijven- en kantorenterreinen Kennis & Innovatie Cultuur Deregulering Projecten: • N200/Sugar City
•
Algemeen directeur van de organisatie
Boomkunst
Jaarverslag en toelichting jaarrekening per programma
Gemeente Haarlemmermeer 23
Bestuur, samenleving en publiekscontact
lasten in €
15.498
baten in €
2.575
% totale realisatie lasten
Portefeuillehouder: Rip, Schuurmans-Wijdeven, Steffens-van de Water
% totale realisatie baten
2,9%
0,5%
Maatschappelijk doel:
Het borgen van democratische en transparante besluitvorming en excellente dienstverlening aan inwoners, instellingen en ondernemers. (bedragen × € 1.000)
Rekening 2020 baten
Beleidsdoel A: Het goed functioneren en faciliteren van formele gemeentelijke organen (gemeenteraad, college van burgemeester en wethouders, burgemeester en rekenkamercommissie).
% verschil baten Rekening % verschil lasten t.o.v. begroting 2020 lasten t.o.v. begroting
227
-
7.980
-1%
-
-
364
-3%
-
-
755
13%
4
-
987
1%
01. Het faciliteren van de bestuursorganen van de gemeente. 02. Het faciliteren van de Rekenkamercommissie. 03. Het voorbereiden en houden van verkiezingen.
Beleidsdoel B: Wederzijdse betrokkenheid bij de besluitvorming en onze kennis over onze lokale samenleving vergroten. 01. Het doen van generiek onderzoek.
02. Het stimuleren van participatie bij beleidsvorming en uitvoering. 03. Het onderhouden en faciliteren van adviesorganen ter ondersteuning van de gemeenteraad. 04. Het bieden van informatie aan inwoners en ondernemers. 05. Het ondersteunen van de jongerengemeenteraad, de kinderraad en de kinderburgemeester.
Beleidsdoel C: Het behartigen van de belangen van Haarlemmermeer buiten de gemeentegrenzen en het versterken van de bestuurlijke samenwerking. 01. Het deelnemen aan bestuurlijke samenwerkingsverbanden. 02. Het onderhouden van de stedenband. 03. Het ontplooien van activiteiten ten behoeve van Citymarketing.
Beleidsdoel D: Wij zijn goed bereikbaar voor inwoners, ondernemers en instellingen en open, deskundig en duidelijk in onze contacten. 01. We zijn bereikbaar via balie, telefoon, internet en onlinemogelijkheden.
02. We leveren onze diensten steeds meer digitaal en waar gewenst persoonlijk. 03. We staan in contact met onze inwoners, ondernemers en vertegenwoordigers van (maatschappelijke) organisaties volgens een gebiedsgerichte werkwijze. 04. We geven waar mogelijk direct en correct antwoord op vragen via alle kanalen. 05. We staan voor kwaliteit en handelen meldingen, aanvragen, producten en diensten adequaat af.
Beleidsdoel E: Wij beheren betrouwbare basisregistraties en leveren diensten en producten van burgerzaken en de burgerlijke stand.
2.345
-1%
5.412
01. Het beheren van de BRP, het werken aan verdere ontwikkeling van de BRP en het leveren van producten en diensten vanuit de BRP. 02. Het verstrekken van paspoorten, Nederlandse Identiteitskaarten en DigiD’s aan Nederlanders woonachtig in het buitenland via de Gemeentebalie Schiphol. 03. Het centraal inschrijven van vluchtelingen voor het Centraal Orgaan Asielzoekers en het leveren van een bijdrage aan de landelijke Commissie Basisregistratie Personen - straat (BRP-straat). 04. Het actueel houden van de bestaande (Basis)registraties met een geografische component. 05. Het anticiperen op de komst van de Omgevingswet.
Verbonden partijen Beleidsdoel A: Beleidsdoel B: Beleidsdoel C: Amstelland-Meerlanden Overleg Beleidsdoel D: Beleidsdoel E:
24 Gemeente Haarlemmermeer
1%
Mensenrechtenvlag
Bestuur, samenleving en publiekscontact
Het borgen van democratische en transparante besluitvorming en excellente dienstverlening aan inwoners, instellingen en ondernemers. Het gemeentebestuur van Haarlemmermeer bestaat uit de gemeenteraad, de burgemeester en het college van burgemeester en wethouders. Deze bestuursorganen geven samen invulling aan de lokale democratie via een transparant en zorgvuldig besluitvormingsproces. Op deze wijze is er voor de inwoners sprake van een zichtbare en herkenbare gemeente en daarvoor onderhoudt het bestuur diverse relaties in een regionale, nationale en internationale context. Wij willen een dienstbare, betrouwbare en daadkrachtige overheid zijn met een bestuur dat zichtbaar, herkenbaar en benaderbaar is. Deze tijd vraagt om een open overheid die kennis met inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties verbindt. Zij willen meedenken, meepraten en meebeslissen over zaken die spelen in hun leefomgeving. Een eigentijdse overheid onderkent en waardeert dit en speelt actief op deze behoefte in. Het gemeentebestuur wil daarom de betrokkenheid van inwoners, ondernemers en vertegenwoordigers van (maatschappelijke) organisaties vergroten en ruimte geven aan initiatieven uit de samenleving. Ook wil het gemeentebestuur zorgen voor
voldoende draagvlak bij het ontwikkelen van beleid én de uitvoering daarvan. Zo versterken wij de lokale betrokkenheid tussen inwoners, ondernemers, (maatschappelijke) organisaties en de gemeente. Verbonden partijen Amstelland-Meerlanden Overleg (AM) Het AM heeft tot doel de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten (Aalsmeer, Amstelveen, De Ronde Venen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel en Uithoorn) te behartigen in onze regio en op die manier bij te dragen aan een evenwichtige ontwikkeling in de regio. Met de komst van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) heeft de deelregio AM aan belang gewonnen. Bestuurders vertegenwoordigen de deelregio AM in de MRA overleggen op het gebied van ruimte, economie, wonen, duurzaamheid, landschap, verkeer en vervoer. Voor financiële informatie en eventuele risico's over de verbonden partij, zie de paragraaf Verbonden partijen. Relevant beleid • Reglement van Orde Auditcommissie (2005.29530)
Gemeente Haarlemmermeer 25
• Gedragslijn Integriteit Haarlemmermeer (2014.3985) • Verordening Rekenkamercommissie Haarlemmermeer 2019 (2019.2902675) • Gedragscode Burgemeester en Wethouders Haarlemmermeer 2015 (2015.0030997) • Denk, praat en beslis mee! Plan van Aanpak Participatie (2014.0047217) • Actualisatie Participatiebeleid en Inspraakverordening 2008 (2008.19950) • Participatieonderzoek 'Haarlemmermeer Weet raad!' (2017.0063632) • Vriendschapsbanden (2014.0006837) • Visie op communicatie van Haarlemmermeer (2012.29134) • Citymarketingvisie 2017-2020 (2016.0058345) • Toerisme, evenementen en promotie Haarlemmermeer 2020-2025 (2020.0000380)
• Nota Dienstverlening 2010-2014 (2010.0048491) • Nota Verbetering Digitale Dienstverlening en IT-innovatie (2017.0021302) • Reglement Verordening gegevensverstrekking Basisregistratie personen gemeente Haarlemmermeer (2019.0026890) • Basisregistratie Grootschalige Topografie BGT (2013.0086428) • Kadernota Integrale Veiligheid (2018.0042518) • Vaststellen beleidsregel 'Briefadres Haarlemmermeer 2018' (2018.0038684) • Reglement burgerlijke stand (2019.0026886) • Reglement van Orde gemeenteraad 2019 (2018.0081485) • Legesverordening en tarieventabel 2020 (2019.0058061)
Beleidsdoel A: Het goed functioneren en faciliteren van formele gemeentelijke organen (gemeenteraad, college van burgemeester en wethouders, burgemeester en rekenkamercommissie). Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteiten 01. Het faciliteren van de bestuursorganen van de gemeente. 02. Het faciliteren van de Rekenkamercommissie. 03. Het voorbereiden en houden van verkiezingen. Toelichting 01. Het faciliteren van de bestuursorganen van de gemeente Het gemeentebestuur bestaat uit drie bestuursorganen, te weten: de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester. De gemeenteraad is het hoogste orgaan van de gemeente en heeft volksvertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende rollen om in te vullen. Deze rollen komen niet alleen terug in de besluitvorming van de raad, maar zijn ook de basis voor de neutrale ondersteuning en facilitering door zijn eigen apparaat, de griffie. Ondanks de coronamaatregelen mocht de gemeenteraad als formele uitzondering op de beperkingen fysiek blijven vergaderen. Hier is slechts beperkt gebruik van gemaakt; een groot deel van de raadspleinavonden vond in afgeslankte vorm digitaal plaats. Ook vonden er vrijwel geen trainingen, of informele bijeenkomsten plaats voor griffie of raad. De griffie ondersteunt ook de burgemeester als voorzitter van de raad.
In die hoedanigheid is dit jaar een integriteitsmelding in behandeling genomen.
26 Gemeente Haarlemmermeer
Zowel het college van burgemeester en wethouders als de burgemeester worden ondersteund door de ambtelijke organisatie onder leiding van de gemeentesecretaris en zijn directieteam. 02. Het faciliteren van de Rekenkamercommissie De rekenkamercommissie (RKC) doet onafhankelijk onderzoek naar beter bestuur voor de Haarlemmermeerse samenleving. Zij streeft ernaar de gemeenteraad te ondersteunen in zijn kaderstellende en controlerende taken. In april heeft zij een onderzoek gepubliceerd naar de kwaliteit van de samenwerking tussen de gemeente en de dorps- en wijkraden. Daarnaast heeft zij onderzocht of de aanbevelingen uit een onderzoek naar Informatiebeveiliging uit 2016 zijn opgevolgd. In juli verscheen een rapport over de maatschappelijke resultaten van het Haarlemmermeerse re-integratiebeleid. Deze onderzoeken zijn te raadplegen op de website van de RKC: https:/ haarlemmermeergemeente.nl/rekenkamer. Ook is gestart met vier onderzoeken die in 2021 worden opgeleverd: • een vervolgonderzoek waarin de RKC toetst of het college de aanbevelingen uit een in 2017 verricht onderzoek naar Duurzaamheidsbeleid heeft opgevolgd; • een onderzoek naar de ervaringen van inwoners en ondernemers bij de aanvraag van een bouwvergunning; • een lerend onderzoek naar de mogelijke rollen die de raad kan vervullen bij het bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland;
• een onderzoek naar de beheersing van de uitgaven in het sociaal domein. Dit als honorering van een in december 2020 unaniem verzoek van de gemeenteraad. 03. Het houden van verkiezingen In 2020 zijn wij begonnen met de voorbereidingen van de in 2021 geplande verkiezingen voor de
Tweede Kamer. Vanwege de coronamaatregelen die moeten worden getroffen, zal deze verkiezing afwijken van voorgaande verkiezingen. In 2022 respectievelijk 2023 staan de verkiezingen voor de gemeenteraad en de gecombineerde verkiezingen voor Provinciale Staten en het algemeen bestuur van de Waterschappen gepland.
Beleidsdoel B: Wederzijdse betrokkenheid bij de besluitvorming en onze kennis over onze lokale samenleving vergroten. Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Wij intensiveren onze participatie met inwoners, ondernemers en vertegenwoordigers van (maatschappelijke) organisaties. Wij willen met meer betrokkenheid en kennis uit de samenleving beleid ontwikkelen en uitvoeren. De lessen uit het onderzoek ‘Haarlemmermeer weet raad’ gaan wij inzetten bij grote opgaven zoals de Omgevingswet, de energietransitie en de woningbouwopgave. Wij raadplegen inwoners, ondernemers en vertegenwoordigers van (maatschappelijke) organisaties via bewonersavonden, het digi- en jongerenpanel, werksessies, digitale en analoge enquêtes, digitale participatietools en inspraakronden over beleid, projecten en uitvoering. Via pilots proberen wij nieuwe vormen van participatie uit. Ook externe partijen betrekken wij bij onze aanpak. Verder sluiten wij waar mogelijk aan bij landelijke en regionale succesverhalen. Gebiedsgericht werken staat voor een samenhangende aanpak tussen maatschappelijke en economische opgaven en opgaven in de openbare ruimte. Hierbij maken bestuur en samenleving in onderlinge dialoog plannen en gaan zij na wat er leeft en nodig is in de dorpen en wijken.
Participatie speelt hierin een belangrijke rol, evenals het samenwerken van de gemeentelijke organisatie en ketenpartners. De gebiedsgerichte werkwijze blijft zich ontwikkelen, zoals de ontwikkeling van het digitale gebiedsprogramma, het versterken van de samenwerking tussen interne en externe netwerken en het verbeteren van participatieprocessen. Activiteiten 01. Het doen van generiek onderzoek. 02. Het stimuleren van participatie bij beleidsvorming en uitvoering. 03. Het onderhouden en faciliteren van adviesorganen ter ondersteuning van de gemeenteraad. 04. Het bieden van informatie aan inwoners en ondernemers.