Inspraak raad dhr. Hoogenboom bijlage 1

4.3.2.

Beperkingen van het gebruik van FCD-gegevens De belangrijkste beperkingen van FCD-gegevens in relatie tot verkeersveiligheid zijn: − Er zijn wegen waarvan ook niet met behulp van FCD-gegevens gemiddelde snelheden kunnen worden berekend omdat er te weinig verkeer rijdt. − Er is vooralsnog geen onderscheid mogelijk in snelheden van verschillende groepen verkeersdeelnemers en snelheidsverschillen tussen verkeersdeelnemers. − Het is niet bekend wat de precieze relatie is tussen gemiddelde snelheid zoals gemeten met FCD-methoden en verkeersonveiligheid. − Pieksnelheden van een enkel voertuig of op een klein deel van het traject komen bij de middeling niet tot uitdrukking. − Continuïteit van metingen is niet gegarandeerd en ligt buiten de directe invloedssfeer van beleidsmakers.

4.3.3.

Gebruik van snelheidsgegevens in navigatieapparatuur in een meetnet Op basis van deze verkenning kunnen we concluderen dat het gebruik van snelheidsgegevens afkomstig van navigatieapparatuur een interessante bron kan zijn voor een snelheidsmeetnet. Dit geldt zolang er geen specifieke vragen mee beantwoord dienen te worden over bijvoorbeeld hoge snelheden of bepaalde groepen verkeersdeelnemers. Ook concluderen we dat bruikbaarheid van FCD-gegevens voor een snelheidsmeetnet als indicator voor verkeersveiligheid ten minste geldt voor het hoofdwegennet (inclusief provinciale wegen). Minder duidelijk is in hoeverre FCD-gegevens afkomstig van het onderliggende weggennet (met name het wegennet binnen de bebouwde kom) representatief zijn voor de snelheid van het gemotoriseerd verkeer op deze wegen. Het zou vertrouwen geven als hierover meer duidelijkheid komt uit onafhankelijk onderzoek. De verkenning die nu is uitgevoerd laat echter zien dat de bestaande gegevens onvoldoende zijn voor een dergelijke vergelijkingsstudie voor het onderliggende wegennet. Daarvoor zouden aanvullende gegevens verzameld moeten worden. De methode zoals gebruikt door Clergue & Buttignol (2014) biedt een interessante mogelijkheid om dergelijk onderzoek ook in Nederland uit te voeren.

28

SWOV-rapport R-2015-3 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV – Den Haag

Voor een meetnet is het van belang dat de snelheden op de verschillende meetmomenten over de tijd (bijvoorbeeld ieder jaar) telkens op dezelfde wijze gemeten worden. Dat wil zeggen dat met de dezelfde methoden gegevens worden verzameld en op dezelfde wijze (indien nodig) steekproeven worden getrokken. Vanuit dat oogpunt bieden FCD-gegevens – onder bovengenoemde voorwaarden – een pragmatische oplossing. Ze dekken een groot deel van het wegennet, in ieder geval een groter deel dan het meetnet van meetlussen en incidentele radartellingen die nu nog veel gebruikt wordt. Als overheden besluiten om FCD-gegevens voor monitoring van snelheid voor verkeersveiligheidsdoeleinden te gaan gebruiken, dan is het dus belangrijk om deze gegevensbron voor alle wegtypen te gebruiken en niet voor het ene wegtype een andere bron te nemen dan voor het andere wegtype. Combinatie van gegevens is hierbij wel een optie en is zelfs een aanbeveling. Dit geeft zicht op vertekeningen die zich over de tijd voor kunnen doen en maakt overheden niet volledig afhankelijk van commerciële partijen waarvan voortbestaan en kwaliteit niet gegarandeerd zijn. Dit sluit ook aan bij het recente idee van de NDW (zie Wilmink et al., 2014): gebruik van FCD-gegevens als aanvulling op het bestaande meetnet, maar niet een vervanging daarvan.

Als de NDW daadwerkelijk besluit haar bronnen te gaan aanvullen en deels vervangen door FCD-gegevens, dan kan dit ook voor een decentraal snelheidsmeetnet relevant zijn. Het is dan ook aan te bevelen aan decentrale overheden zoals provincies om te volgen welke keuzen en uitwerking het NDW hierin daadwerkelijk gaat nemen en te bezien hoe dit kan aansluiten bij de wens om tot een decentraal meetnet van snelheden te komen. Momenteel bevat het NDW voornamelijk snelheidsgegevens van het hoofdwegennet (zie ook Goldenbeld & Aarts, 2013). Als FCD-gegevens mogelijkheden bieden om ook meer en voldoende betrouwbaar zicht te krijgen op snelheden op het onderliggend wegennet, dan zou dat een verbetering van de huidige situatie betekenen.

SWOV-rapport R-2015-3 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV – Den Haag

29

Literatuur Aarts, L.T. (2004). Snelheid, spreiding in snelheid en de kans op verkeersongevallen. Literatuurstudie en inventarisatie van onderzoeksmethoden. R-2004-9. SWOV, Leidschendam. Aarts, L. & Schagen, I. van (2006). Driving speed and the risk of road crashes; a review. In: Accident Analysis & Prevention, vol. 38, p. 215-224. Aarts, L.T., Dijkstra, A. & Bax, C. (2014). ProMeV: Proactief Meten van Verkeersveiligheid. Inzicht in onveiligheid vóórdat er slachtoffers vallen. R2014-10. SWOV, Den Haag. Berg, Y. (2013). Analysis of road safety trends 2012. Management by objectives for road safety work, towards the 2020 interim targets. Publication 2013:178. The Swedish Transport Administration, Borlänge. Berg, Y., Strandroth, J. & Lekander, T. (2009). Monitoring performance indicators in order to reach Sweden’s new road safety target – a progress towards zero. Paper presented at the 4th IRTAD conference, 16-17 September, Seoul, Korea. p. 327-330. Boer, G. de & Krootjes, P. (2012). The quality of floating car data benchmarked. An alternative to road side equipment? 19th ITS World Congress, Vienna, Austria, 22/26 October 2012 Clergue, L. & Buttignol, V. (2014). Using GPS-data in favour of traffic knowledge. Transport Research Arena, Paris. Dijkstra, A. & Aarts, L. (2014). Monitoring verkeersinfrastructuur; Handreiking voor een gestructureerd decentraal meetnet. H-2014-2.

SWOV, Den Haag. Dijkstra, A., Wijlhuizen, G.J. & Aarts, L.T. (2015). Monitoring van de veiligheidskwaliteit van weginfrastructuur en fietsinfrastructuur; Proefmetingen in een aantal regio's. R-2015-5. SWOV, Den Haag. ETSC (2001). Transport safety performance indicators. European Transport Safety Council, Brussels. Goldenbeld, Ch. & Aarts, L.T. (2013). Monitoring snelheid in het verkeer. Handreiking voor een gestructureerd decentraal meetnet. H-2013-2, SWOV, Leidschendam. Hafen, K., Lerner, M., Allenbach, R., Verbeke, T., et al. (2005). State of the art report on Road Safety Performance Indicators. SafetyNet, Building the European Road Safety Observatory, Workpackage 3, Deliverable D3.1. European Commission, Directorate-General Transport and Energy, Brussels.

30

SWOV-rapport R-2015-3 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV – Den Haag

Houwing, S. & Aarts, L. (2015). Monitoring van het gebruik van alcohol in het verkeer. Eerste bevindingen van de regionale meetnetten. R-2015-4. SWOV, Den Haag. SWOV (2012). De relatie tussen snelheid en ongevallen. SWOV-factsheet April 2012. SWOV, Leidschendam. Ticheloven, H. & Scholten, J. (2010). Leidraad voor snelheidsbeleid. Analyse snelheidsgerelateerde ongevallen met VIAStat speed profiles. VIA, Vught. TomTom (2011). Historical traffic information. White paper. TomTom, Amsterdam. TomTom (2014). Real time and historical traffic. TomTom, Amsterdam. VIA (2010). Speed profiles factsheet (Engelstalige versie).VIA, Vught. VIA (2011). Factsheet Speed Profiles. (Nederlandse versie). VIA, Vught. Wijlhuizen, G.J. & Schermers, G. (2014). Safety Performance Indicators voor wegen; Op zoek naar een kwantitatieve beoordelingsmethode van verkeersveiligheid. R-2014-39. SWOV, Den Haag. Wilmink, I., Vonk Noordegraaf, D., Thomas, T., Westerhout, V. & Barten, M. (2014). Datafusie pilot – Openbare resultaten. Eindrapport 11448. DTICM, Helmond

SWOV-rapport R-2015-3 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV – Den Haag

31

Bijlage

‘Speed profile’- en meetlusgegevens Voorbeelden van TomTom ‘speed profile’-gegevens en meetlusgegevens van identieke wegvakken en identieke periode van provinciale wegen van Zeeland en Utrecht.

SWOV-rapport R-2015-3 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV – Den Haag

33

34

SWOV-rapport R-2015-3 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV – Den Haag

SWOV-rapport R-2015-3 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV – Den Haag

35

36

SWOV-rapport R-2015-3 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV – Den Haag

SWOV-rapport R-2015-3 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV – Den Haag

37

38

SWOV-rapport R-2015-3 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV – Den Haag