Geactualiseerd gebiedsprogramma Haarlemmermeer Noord (vs 2024.03.01)

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Colofon Tekst Gebiedsmanager Paul Heuberger in samenwerking met de clusters van de gemeente en de partners in het gebied. Gemeente Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Telefoon 0900 1852 E-mail info@haarlemmermeer.nl Internet www.haarlemmermeer.nl

Fotografie Digitale beeldbank gemeente Haarlemmermeer Kees van der Veer Danny fotografie Margo Oosterveen Henk Roolvink Jur Engelchor Aan de inhoud van dit gebiedsprogramma kunnen geen rechten worden ontleend.

maart 2024 Foto voorpagina: Het voormalige raadhuis in Halfweg. 2

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Inhoudsopgave Voorwoord ..................................................................................................................................................................4 Kaart Haarlemmermeer-Noord ....................................................................................................................................5 Samenvatting ..............................................................................................................................................................6 Inleiding ......................................................................................................................................................................8 1.

Historie en kenmerken .....................................................................................................................................9

2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Analyse van het gebied ................................................................................................................................... 13 Demografie ...................................................................................................................................................... 13 Wonen en woonomgeving .............................................................................................................................. 15 Werk en inkomen ............................................................................................................................................ 16 Veiligheid en leefbaarheid .............................................................................................................................. 17 Politieke betrokkenheid .................................................................................................................................. 21

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Gebiedsprogramma ........................................................................................................................................ 22 Badhoevedorp en Nieuwe Meer ..................................................................................................................... 22 Lijnden en Boesingheliede .............................................................................................................................. 28 Zwanenburg en Halfweg ................................................................................................................................. 28 Haarlemmerliede, Spaarnwoude en Penningsveer ......................................................................................... 31 Spaarndam ...................................................................................................................................................... 31

3.

4.

Belangrijkste vraagstukken ............................................................................................................................. 36

5. 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

3

Gebiedsagenda ............................................................................................................................................... 38 Fysiek ............................................................................................................................................................... 38 Veiligheid ......................................................................................................................................................... 40 Economie ......................................................................................................................................................... 40 Sociaal ............................................................................................................................................................. 40 Samenwerking met partners ........................................................................................................................... 42

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Voorwoord Gebiedsgericht werken is in Haarlemmermeer noodzaak. De zes gebieden waarin de gemeente is opgedeeld en de dorpen en kernen die erin liggen zijn zo verschillend dat oplossingen bijna altijd maatwerk moeten zijn. One size fits all geldt in Haarlemmermeer bijna nooit. Al een tijdje was er behoefte aan om gebiedsprogramma’s op te stellen. Zes stuks uiteraard. Met informatie over elk gebied op een geordend rijtje. Dat vergemakkelijkt het opzoeken en dat is bevorderlijk voor gebiedsgericht werken. De eerstaangewezen opstellers van gebiedsprogramma’s zijn natuurlijk de gebiedsmanagers. Als portefeuillehouder stel ik vast dat zij de klus naar behoren en met terug te lezen plezier hebben geklaard. Ook gaat mijn dank uit naar de partners zoals dorps- en wijkraden, Meerwaarde, ondernemersverenigingen en Sportservice Haarlemmermeer. De gebiedsprogramma’s zijn door al dit meedenken en meepraten een écht -tastbaar- product van gebiedsgericht werken geworden. Ze zijn voornamelijk bedoeld voor intern gebruik en voor onze partners. Ik zie er een uitstekend, handzaam en hoogwaardig document in voor eenieder met een initiatief, plan of beleid voor welk stukje van de gemeente dan ook.

Kortom, ook voor mij dus! Elk gebiedsprogramma bevat historische informatie en een gebiedsanalyse (waarin onder meer bevolkingsopbouw, wonen en woonomgeving, werk en inkomen, veiligheid, leefbaarheid en politieke betrokkenheid de revue passeren). De hoofdbestanddelen van het feitelijke gebiedsprogramma zijn de thema’s: fysiek, veiligheid, economisch, sociaal en samenwerking met partners. Ook hun samenhang komt aan de orde plus de belangrijkste vraagstukken: onderwerpen die bovenaan de agenda staan in het overleg met onze partners in het gebied. Een verrijkende toegift is de zogenoemde gebiedsagenda waarin de ontwikkelingen voor de komende vier jaar zijn weergegeven. Denk aan woningbouw of wegen, onderwijs, sociaal, jeugd en ouderen. De zes gebiedsprogramma’s zijn zeer uiteenlopend dus, maar met als gemeenschappelijk kenmerk dat maatwerk oftewel gebiedsgericht werken nodig is. Marjolein Steffens-van de Water Wethouder Gebiedsgericht Werken

4

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Kaart Haarlemmermeer-Noord

5

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Samenvatting Voor elk van de zes gebieden van Haarlemmermeer maken we een gebiedsprogramma. Dit is het gebiedsprogramma van Haarlemmermeer-Noord. Deze telt tien kernen: Spaarndam, Spaarnwoude, Penningsveer, Haarlemmerliede, Halfweg, Zwanenburg, Boesingheliede, Lijnden, Badhoevedorp en Nieuwe Meer. Al deze kernen hebben -nu en de komende jaren- te maken met diverse uitdagingen. Dit geldt logischerwijs ook voor het gebied als geheel. Omvangrijke, recente veranderingen spelen hierin een rol, zoals de omlegging van de A9 bij Badhoevedorp en de gemeentelijke fusie van de oude gemeente Haarlemmermeer met Haarlemmerliede en Spaarnwoude. In alle kernen vormt verkeer een punt van aandacht. In het nieuwe gebied van de voormalige gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude staat het gebrek aan infrastructuur op gespannen voet met enkele grote ontwikkelingen binnen en direct buiten de eigen gemeentegrenzen. De bouw van de woonwijken SpaarneBuiten (in Spaarndam) en Oostpoort (Haarlem) zullen de verkeersdruk in dit gebied verhogen. Hetzelfde geldt voor de verdere uitgifte op bedrijventerrein PolanenPark en het Amsterdam The Style Outlets in Halfweg, waar ook de hieruit voortvloeiende parkeerdruk nauwlettend wordt gevolgd.

Badhoevedorp krijgt te maken met een toenemende verkeersdruk door grootschalige woningbouw, een nieuw bedrijventerrein, een autoluw Nieuw Sloten en de mogelijke komst van enkele distributiecentra in Amsterdam. Ten aanzien van de Sloterbrug is het niet de bedoeling dat deze extra verkeer aan trekt en dat verwachten we met de huidige inzichten ook niet. Badhoevedorp was ooit de grootste kern van de gemeente. Inmiddels tellen Hoofddorp en Nieuw-Vennep beduidend meer inwoners. Maar Badhoevedorp staat aan de vooravond van een flinke toename van de aantallen inwoners en bedrijven. In het gebied waar voorheen de A9 lag, staan grote ontwikkelingen op het programma zoals de woonwijken Quatrebras en Schuilhoeve en het sportcomplex De Veldpost. In totaal gaat het om ruim 35 projecten, waar in de toekomst wellicht het doortrekken van de Noord-Zuidlijn aan wordt toegevoegd. Dit betekent onder meer de komst van 1.220 nieuwe woningen en een toename van het aantal Badhoevedorpers met circa 20%. Ook zal de verdichting van Amsterdam Nieuw-West gevolgen hebben. De precieze gevolgen hiervan zijn lastig te overzien. Maar dat er sprake zal zijn van een impact, staat wel vast. Het is belangrijk om de omgeving hier op een goede manier in mee te nemen. Dat heeft te maken met een andere uitdaging: ontwikkelingen invulling geven op een manier die aansluit bij de identiteit van de kernen.

Zo passen grootse nieuwbouwplannen beter bij Badhoevedorp en Zwanenburg dan bij een kern als Haarlemmerliede. Het is belangrijk om dit niet uit het oog te verliezen. Een gemeente dient niet vóór een gebied te denken, maar vanuit een gebied. Daartoe betrekken we in een vroeg stadium de verschillende dorpsraden en moeten we goed luisteren naar de wensen uit het gebied. Afwegingen moeten transparant worden toegelicht. Een voorbeeld daarvan is de huidige opknapbeurt van de Spaardammerdijk. De keuze had kunnen vallen op een verbreding van deze route, om meer autoverkeer te faciliteren. Bewust is ervoor gekozen om het historische karakter van deze middeleeuwse dijk en de omgeving te respecteren. Zoals in meerdere delen van de gemeente, vormt ook veiligheid een serieus punt van aandacht. Dat zal in de komende jaren niet anders zijn. Overlast veroorzaakt door jongeren vormt hierin een substantieel element. Soms vraagt dit om repressieve maatregelen, maar de gemeente moet deze groep ook iets te bieden hebben. Er is behoefte aan meer voorzieningen, maar ook aan meer inzet op de samenwerking met politie, jeugdwerk, handhaving, straatcoaches en de welzijnsorganisatie Meerwaarde. Ondermijning vormt een ander veiligheidsaspect dat een bron van zorg blijft. Met name op bedrijventerreinen, zoals De Weeren in Zwanenburg, blijken onder- en bovenwereld steeds opnieuw met elkaar verweven te zijn.

Dat uit zich in illegale activiteiten zoals witwassen, illegale prostitutie, wietteelt en drugslaboratoria. Ondernemersverenigingen en de gemeente doen er van alles aan om dit probleem aan te pakken, met wisselend succes. Bij elke nieuwe gecoördineerde actie van politie en andere handhavende partijen blijken de illegale activiteiten zich weer voor te doen. Haarlemmermeer Noord speelt een sleutelrol voor de energietransitie. Zo is versterking van het elektriciteitsnet en waterstofinfrastructuur essentieel om de industrie in het Noordzeekanaalgebied schoner te krijgen. Voor de regio is daarbij ook piekwaterberging nodig om de effecten van klimaatverandering op te vangen waarbij ook naar de Houtrakpolder gekeken wordt. Het noorden van Haarlemmermeer transformeert daardoor als het ware naar een 6

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

echte klimaatpolder. De inzet is om deze transformatie zo min mogelijk ten koste te laten gaan van het huidige karakter van het gebied.

Al met al kent Haarlemmermeer-Noord enkele omvangrijke vraagstukken die in de nabije toekomst om oplossingen vragen. In dit gebiedsprogramma brengen we de diverse ontwikkelingen in kaart.

Samenvattend zijn de grootste uitdagingen voor Haarlemmermeer-Noord: • • • • •

De druk op het gebied wordt groter onder andere door ruimtelijke ontwikkelingen in Amsterdam en Haarlem (autoluw Sloten en bouw Oostpoort) Door woningbouw in met name Badhoevedorp groeit de bevolking met 20% in 2040. De gemeente moet de gevolgen goed begeleiden; De identiteit van de kernen; Veiligheidsonderwerpen zoals ondermijning door witwassen en jongerenoverlast; Een zorgvuldige landing van infrastructuur op het gebied van energietransitie.

Stoomgemaal Halfweg, het oudste en grootste nog werkend schepradstoomgemaal ter wereld.

7

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Inleiding Haarlemmermeer-Noord is vooral een landelijk gebied met oude veenpolders met een agrarische functie. Het heeft ook een recreatieve functie. Recreatiegebied Spaarnwoude is een groene buffer tussen Amsterdam en Haarlem. Haarlemmermeer-Noord is ook een stedelijke uitloper van Amsterdam door Badhoevedorp en Zwanenburg. Dat waren oorspronkelijk tuindorpen van de stad. Bedrijventerreinen in en om Lijnden, Boesingheliede en Zwanenburg passen bij de industriële functie van het Westelijk Havengebied en Westpoort in Amsterdam. Door de fusie met de voormalige gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude is Haarlemmermeer verbonden met het Noordzeekanaal. In dit gebied zijn tien kernen: Spaarndam, Spaarnwoude, Penningsveer, Haarlemmerliede, Halfweg, Zwanenburg, Boesingheliede, Lijnden, Badhoevedorp en Nieuwe Meer. Het gebied krijgt de komende jaren te maken met enige groei van het aantal inwoners. Er liggen plannen klaar voor de gebiedsontwikkeling Badhoevedorp. Gebiedsprogramma Dit gebiedsprogramma beschrijft het gebied Haarlemmermeer-Noord. Het geeft een overzicht van wat er speelt en van de plannen voor de komende vier jaar. Het benoemt de belangrijkste vraagstukken die de gemeente in deze periode samen met inwoners en partners wil aanpakken.

Het gebiedsprogramma laat zien hoe ontwikkelingen op het gebied van wonen, mobiliteit, veiligheid, economie, leefbaarheid, voorzieningen en bevolkingssamenstelling invloed op elkaar kunnen hebben en hoe ze met elkaar samenhangen. Het gebiedsprogramma is voor partners in het gebied en voor medewerkers van de gemeente. Het helpt bij het maken van beleid en bij het beheer van de openbare ruimte. Met het gebiedsprogramma kan het gebiedsteam met medewerkers van verschillende clusters bepalen hoe zij samenwerken aan de aanpak van vraagstukken in het gebied. Het gebiedsprogramma geldt voor de bestuursperiode tot en met 2026. De gebiedsagenda actualiseren we elke twee jaar. Gebiedsprogramma op de kaart Het gebiedsprogramma op de kaart staat online (haarlemmermeer.nl/gebiedsprogrammaopdekaart). Het laat zien waarover de gebiedsmanagers in gesprek zijn met dorps- en wijkraden en andere partners. Op de kaart staan wensen voor de toekomst, werkzaamheden en ontwikkelingen in het gebied. Het gebiedsprogramma op de kaart is geen onderdeel van dit gebiedsprogramma, maar de belangrijkste punten van de kaart komen hierin wel terug. Leeswijzer • • •

• •

8

Hoofdstuk 1 beschrijft de historie en de kenmerken van Haarlemmermeer-Noord. Hoofdstuk 2 is de gebiedsanalyse. Hier staan cijfers over de bevolkingsopbouw, wonen en woonomgeving, werk en inkomen, veiligheid en leefbaarheid en politieke betrokkenheid. Hoofdstuk 3 is het gebiedsprogramma. Het geeft een overzicht van de plannen voor de komende vier jaar. Het gebiedsprogramma bestaat uit vijf pijlers: • Fysiek • Veiligheid • Economisch • Sociaal • Samenwerking met partners Dit hoofdstuk beschrijft de pijlers voor elk van de tien kernen in Haarlemmermeer-Noord. Hoofdstuk 4 beschrijft de samenhang tussen de vijf pijlers. Daaruit volgen de belangrijkste vraagstukken voor dit gebied. Dit hoofdstuk beschrijft de vraagstukken voor elke kern in Haarlemmermeer-Noord. Hoofdstuk 5 is de gebiedsagenda. Deze laat voor de komende vier jaar zien wat we wanneer kunnen verwachten of willen oppakken. Dat is nodig om overzicht te houden en regie te kunnen voeren.

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

1. Historie en kenmerken Haarlemmermeer-Noord is een stedelijke uitloper van Amsterdam door de aanleg van het oorspronkelijke tuindorpen Badhoevedorp en Zwanenburg. Het is ook een woonwijk voor de bedrijvigheid in Halfweg en het havengebied. Diverse bedrijventerreinen in en om Lijnden, Boesingheliede en Zwanenburg passen bij de industriële functie van het Westelijk Havengebied en Westpoort in Amsterdam. Door de fusie met de voormalige gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude is Haarlemmermeer nu verbonden met het Noordzeekanaal en onderdeel geworden van het Noordzeekanaalgebied. Maar Haarlemmermeer-Noord is vooral een landelijk gebied met oude veenpolders met een agrarische functie. Het heeft een recreatieve functie binnen het recreatiegebied Spaarnwoude als groene buffer tussen Amsterdam en Haarlem. De wens van de gemeente Amsterdam om de haven in dit gebied uit te breiden staat dan ook op gespannen voet met de nadrukkelijke wens van Haarlemmermeer om de groene buffer te behouden en de natuurwaarden en de recreatieve functie van het gebied te versterken. Het gebied heeft ook een relatie met Haarlem, aangezien het dorp Spaarndam een westelijk deel kent dat in de gemeente Haarlem ligt en een oostelijk deel dat tot Haarlemmermeer behoort. De inwoners van Spaarndam, Haarlemmerliede en omgeving zijn voor veel voorzieningen georiënteerd op Haarlem, omdat Haarlem dichtbij is.

De eigen dorpen hebben weinig voorzieningen en Hoofddorp is ver weg. De in de middeleeuwen aangelegde Spaarndammerdijk als zeedijk ter bescherming tegen het IJ en de historische bebouwing in Spaarndam-Oost, Spaarnwoude en Halfweg verrijken de historie van de gemeente Haarlemmermeer. Aangezien het gebied een belangrijke functie heeft als aan- en afvliegroute voor verschillende landingsbanen van Schiphol, zijn er in grote delen van het gebied beperkingen voor woningbouw door geluidsoverlast en overlast van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS), waaronder ultrafijn stof. Bovendien doorsnijden belangrijke snelwegen (A200, A4, A9 en A5) en spoorlijnen het gebied. Dat draagt bij aan geluidsoverlast en de uitstoot van zeer zorgwekkende stoffen. Het is niet onverwacht dat geluidshinder van vliegverkeer hoog scoort in gebied Noord. Zo ligt het Haarlemmermeers gemiddelde voor ervaren matige geluidshinder op 40% en ernstige geluidshinder op 15%. Afwijkend daarvan zijn: • • •

Zwanenburg met 44% matige geluidshinder en 29% ernstige geluidshinder; Badhoevedorp met 45% matige geluidshinder en 16% ernstige geluidshinder; Haarlemmerliede ongeveer met 50% matige geluidshinder en 27% ernstige geluidshinder.

Badhoevedorp is de grootste kern in Haarlemmermeer-Noord met bijna 13.000 inwoners - inclusief buurtschap Nieuwe Meer. Het groeit naar verwachting in de komende vijftien jaar tot 16.000 inwoners door de bouw van nieuwe wijken en transformatie van bedrijven en kantoren naar woningen. Het buurtschap Nieuwe Meer ligt aan de oostkant van Badhoevedorp tegenover het Amsterdamse Bos. Zwanenburg is de tweede kern met bijna 8.000 inwoners en sterk verbonden met Halfweg met 2.600 inwoners aan de overzijde van de Ringvaart. Lijnden en Boesingheliede liggen dicht bij elkaar en tellen samen bijna 1.000 inwoners. Het dorp Spaarndam-Oost telt ruim 3.300 inwoners en de overige kleine kernen en buurtschappen Spaarnwoude, Penningsveer en Haarlemmerliede zijn aanzienlijk kleiner met een totaal van ruim 300 inwoners. In totaal wonen nu in Haarlemmermeer-Noord ruim 28.000 mensen. Badhoevedorp en Nieuwe Meer Badhoevedorp dankt zijn naam aan de Badhoeve: de modelboerderij waar in de negentiende eeuw werd geëxperimenteerd met revolutionaire landbouwmethoden en –machines. Hier vond toen de belangrijkste Haarlemmermeerse economische activiteit plaats. Delen van de huidige karakteristieke dijkbebouwing in het dorp en het naastgelegen buurtschap Nieuwe Meer vinden hun oorsprong in deze periode. Het buurtschap Nieuwe Meer wordt grotendeels gevormd door de Nieuwemeerdijk.

De A4 doorkruist het buurtschap, evenals zijn voorganger de Oude Haagseweg. De Oude Haagseweg wordt tegenwoordig als busbaan gebruikt voor het R-net en het Schipholnet en ook als toegangsweg naar de golfbaan The International. Het noordwestelijke deel van Nieuwe Meer ligt op een stuk land dat ouder is dan de Haarlemmermeerpolder. Oorspronkelijk maakte deze strook land deel uit van de in 1636 ontstane Riekerpolder, die nog steeds aan de overkant van de Ringvaart ligt. Dit stukje hoger gelegen oud land wordt aan de zuidkant afgebakend door de Koekoekslaan en aan de westkant door de Meidoornweg in Badhoevedorp, aan de andere kant van de A4. 9

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Het open uitzicht vanuit Badhoevedorp is grotendeels verdwenen door oprukkend Amsterdam, de ontwikkeling van Schiphol, infrastructuur en bedrijventerreinen. De Ringvaart is nog de enige dunne scheidslijn tussen Badhoevedorp en Amsterdam. Tot voor kort doorsneed de A9 het dorp op een verhoogd talud dat de loop van de Kromme Tocht volgde. De karakteristieke aanblik van Badhoevedorp is te vinden in de eerste verstedelijking in de jaren 30 als tuindorp voor Amsterdammers. Badhoevedorpers houden graag vast aan de oorspronkelijke tuindorpse groene identiteit. Ze willen niet opgaan in de toenemende verstedelijking van Amsterdam. Badhoevedorp zal de komende jaren sterk veranderen. Om de leefbaarheid van Badhoevedorp te verbeteren en de bereikbaarheid van de regio te vergroten, is het tracé van de A9 omgelegd. De snelweg ligt nu ten zuiden van het dorp. Op en rondom de vrijkomende gronden in het dorp worden woningen, bedrijven en voorzieningen ontwikkeld. Hiermee wordt het dorp weer één. Inwoners hebben zorgen over de verdichting. De Vereniging Dorpsraad Badhoevedorp (VDB) pleit voor een evaluatie van de gevolgen van de verdichting voor de omgevingskwaliteit.

Veerpont Ome Piet in Nieuwe Meer

Lijnden en Boesingheliede Ten noorden van Schiphol liggen de kleinere kernen Lijnden en Boesingheliede. Lijnden is met 870 inwoners de grotere van de twee. De oudste huizen liggen langs de Ringdijk. Toen er later meer landinwaarts (langs de Hoofdvaart) werd gebouwd, kreeg het dorp haar kenmerkende T-vorm. Het nabijgelegen en kleinere Boesingheliede – 135 inwoners – ligt verder landinwaarts vanaf de Ringdijk. De meeste woningen werden hier voor de Tweede Wereldoorlog gebouwd. Later werden stapsgewijs slechts enkele huizen bijgebouwd. Wonen en werken zijn hier, anders dan op veel andere plekken in de gemeente, met elkaar verbonden. Het dorp bestaat voornamelijk uit bedrijfswoningen aan de Schipholweg, zogenaamde lintbebouwing. Zwanenburg Zwanenburg is kort na de drooglegging als buurtschap aan de Ringdijk ontstaan door de vestiging van landarbeiders en polderwerkers. De verwantschap tussen Halfweg en Zwanenburg is onder meer terug te zien in de naamgeving Zwanenburg. Het dorp is vernoemd naar het gemeenlandshuis Swanenburg in Halfweg. De gunstige ligging, halverwege de eerste treinverbinding tussen Amsterdam en Haarlem en – nadat het station Halfweg in 1927 was opgeheven - het tramtraject van de Blauwe Tram tussen Amsterdam en Haarlem, droeg aan het eerste kwart van de 20ste eeuw bij aan versnelde groei. Al vroeg kwamen in Zwanenburg arbeiders uit de stad wonen.

Ook hier is vanuit het ‘tuindorp-idee’ gebouwd. De woningen in Zwanenburg werden gebouwd om arbeiders ‘uit de stad’ (Amsterdam) te huisvesten. De woningen zijn en waren bescheiden in omvang. Ze zijn nog steeds meer aantrekkelijk voor minder draagkrachtige inwoners. Net als in Badhoevedorp is de oversteek naar de andere kant van de Ringvaart makkelijker gemaakt dan de reis naar de grootste kern van Haarlemmermeer.

10

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Halfweg Halfweg had al ver voor de fusie in 2019 een intensieve relatie met Haarlemmermeer. Toen in 1852 het Haarlemmermeer werd drooggelegd moest een nieuw stoomgemaal bij Halfweg de verloren boezemcapaciteit compenseren. Maar Halfweg is als dubbeldorp ook verbonden met Zwanenburg. In de 19e eeuw maakte het dorp een flinke groei door en naburig Zwanenburg profiteerde en groeide mee. De (historische) banden, ontstaan uit werk en vereniging, maken Halfweg en Zwanenburg tot één gemeenschap. De kernen hebben zelfs samen één dorpsraad. Vanaf 1900 werd Halfweg de hoofdkern van de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude. Haarlemmerliede, Spaarnwoude en Penningsveer Het dorp Spaarnwoude behoort tot een van de kleine kernen en heeft zo’n 110 inwoners. Het is vooral bekend door de kenmerkende Stompe toren: een voormalige kerk. Spaarnwoude Recreatiegebied, waar de naam Spaarnwoude vooral bekend van is, loopt vanaf de A200 tot aan het Noordzeekanaal en ligt niet alleen in onze gemeente (Houtrakpolder, Inlaagpolder, Verenigde Binnenpolder), maar ook in de gemeente Velsen (Buitenhuizen) en Haarlem (Veerplas, Schoteroog en Hekslootpolder). Haarlemmerliede en Penningsveer zijn eveneens kleine kernen nabij Spaarnwoude in de voormalige gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude.

Het kleine dorp Haarlemmerliede is een dijkdorp met lintbebouwing en ligt aan de oostzijde van de rivier De Binnen Liede. Het heeft nog een paar boerderijen uit de tweede helft van de negentiende eeuw. De verdere bebouwing bestaat uit eenvoudige woonhuizen en bedrijfspanden uit de eerste helft van de twintigste eeuw en twee kleine woonerven uit de jaren 80. Penningsveer is een dubbeldorp en ligt iets noordelijker en bestaat vooral uit woningen aan de R106. Aan de overkant van de brug, in Haarlem, staan ook nog wat huizen en de molen ‘de Veer’ die het dorp kernmerken.

Het Fort bij Penningsveer is een fort van de Stelling van Amsterdam. Het is gelegen aan de rivier de Liede bij de buurtschap Penningsveer.

Spaarndam Spaardam heeft een, zeker voor Haarlemmermeerse begrippen, erg lange geschiedenis. Deze geschiedenis is net als in Haarlemmermeer onherroepelijk verbonden met het water. Het is dan ook genoemd naar de plek waar de rivier het Spaarne in de 13e eeuw werd afgedamd. De watergang van de Grote Sluis scheidt Spaarndam in twee delen. Het westelijk deel behoort sinds 1927 toe aan de gemeente Haarlem. Het oostelijk deel hoorde bij Haarlemmerliede en Spaarnwoude. Het is sinds 2019 deel van de fusiegemeente Haarlemmermeer. Het dorp Spaarnwoude kon al voor de komst van dammen en sluizen ontstaan doordat een strandwal natuurlijke bescherming bood tegen het water. Eerst vond hier nog akkerbouw plaats, maar door inklinking en veenafgraving werd het land te drassig voor landbouw en beperkte men zich tot veeteelt. De Stompe Toren werd voor het eerst beschreven in 1036 en is daarmee het oudste gebouw van de gemeente. Maar de Stompe Toren heeft ook een mooie

11

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

recente geschiedenis. Ze heeft tegenwoordig een culturele bestemming. Het laatste huwelijk in de voormalige gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude werd in 2018 in dit kerkje voltrokken.

12

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

2. Analyse van het gebied In dit hoofdstuk staan cijfers en prognoses1. Uitgebreide informatie en meerdere tabellen staan op Haarlemmermeer-Noord.

2.1

Demografie

Leeftijdssamenstelling kernen gebied Noord, uitgesplitst naar kernen (%) (2021)

De leeftijdssamenstelling in gebied Noord wijkt op enkele punten af van het Haarlemmermeers gemiddelde: • • • •

In Badhoevedorp en Spaarndam ligt het aantal kinderen en jongeren net onder het Haarlemmermeers gemiddelde. In de overige kernen is deze groep aanzienlijk kleiner dan het gemiddelde. Alleen in Spaarndam is het totaal van de groep 65-75 jaar en ouder gelijk aan het Haarlemmermeers gemiddelde. In alle andere kernen is de vergrijzing iets tot aanzienlijk groter dan het gemiddelde.

1

In dit hoofdstuk komt een aantal cijfers voorbij over sociale cohesie, fysieke kwaliteit en leefbaarheid. Dit zijn schaalscores. Ze geven aan hoe inwoners verschillende aspecten van hun buurt ervaren. Dit zijn geen rapportcijfers waarbij een 6 en hoger voldoende is en alle cijfers lager dan een 6 onvoldoende. De schaalscores laten zien in hoeverre inwoners het eens of oneens zijn met een aantal stellingen per onderwerp, bijvoorbeeld: ‘De mensen in de buurt kennen elkaar nauwelijks’ of ‘In de buurt zijn de wegen, paden en pleintjes goed onderhouden’). Met schaalscores kun je vergelijkingen maken tussen buurten: zijn inwoners van deze buurt het vaker eens of oneens met deze stellingen dan in andere buurten? Het cijfer is dus geen goede of slechte score, maar is hoger of lager dan andere in buurten.

13

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Verdeling type huishoudens, uitgesplitst naar kernen (%) (2021)

Bij de verdeling van het type huishoudens valt het volgende op: • • • •

In de kernen Haarlemmerliede, Spaarndam en Lijnden ligt het aantal alleenstaanden onder het Haarlemmermeers gemiddelde van 31%. De andere kernen hebben een aanzienlijk hoger percentage alleenstaanden ten opzichte van het Haarlemmermeers gemiddelde. Het aantal eenoudergezinnen in Badhoevedorp ligt precies op het Haarlemmermeers gemiddelde van 8,2%. In de overige kernen is dit percentage aanzienlijk lager.

Bevolkingsprognose inwonertal kernen gebied Noord (2020-2040)

Uit de tabel van de bevolkingsprognose blijkt heel duidelijk dat Badhoevedorp de enige kern is met een aanzienlijke bevolkingsgroei tot 2040. De overige kernen blijven in inwoneraantal nagenoeg gelijk tot 2040.

14

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

2.2

Wonen en woonomgeving

Verhouding koop- en huurwoningen per kern

Het overgrote deel van de woningen in Haarlemmermeer bestaat uit koopwoningen. Dit geldt ook voor Noord. Voor huurwoningen geldt dat alleen Spaarndam en Badhoevedorp/Nieuwe Meer afwijken van het Haarlemmermeers gemiddelde. Het aantal corporatiewoningen in Spaarndam is wat hoger met 24% ten opzichte van 22,4% in de hele gemeente. Badhoevedorp ligt ver onder het gemiddelde met 15% corporatiewoningen. Opvallend is het grote percentage overige huurwoningen in Boesingheliede dat met 41% sterk afwijkt van het Haarlemmermeers gemiddelde van 11,4%. Aangezien dit een klein dorp is, kan het niet om grote aantallen gaan. In dit dorp zijn geen corporatiewoningen. In Lijnden is dat ook zo.

Gemiddelde WOZ-waarde per kern

De gemiddelde WOZ-waarde in Noord is alleen in Zwanenburg met €357.000 iets onder het Haarlemmermeers gemiddelde van €368.000. In Boesingheliede ligt het veel lager met €316.000. In de overige kernen ligt het hoger. Uitschieters zijn Haarlemmerliede met €555.000 en Badhoevedorp/Nieuwe Meer met €474.000 en Spaarndam met €487.000.

15

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Vorige gemeente verhuizers naar gebied Noord (2019)

Opvallend is de mate waarin Amsterdam en Haarlem bijdragen aan het aantal verhuizingen naar gebied Noord met respectievelijk 41% en 7% in 2020. In 2019 was dat niet veel anders met 35% vanuit Amsterdam en 6,5% vanuit Haarlem.

2.3

Werk en inkomen

Gemiddeld inkomen, percentage en aantal huishoudens rond sociaal minimum

Het percentage huishoudens dat moet rondkomen van een inkomen rond het sociaal minimum is gemiddeld in Haarlemmermeer 5%. De enige kern die ook op dit gemiddelde uitkomt is Zwanenburg. De overige kernen liggen lager, tussen 3% en 4%, met als uitzondering Spaarndam. Dat komt op 6% iets hoger uit dan het gemiddelde in de gemeente.

16

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Gemiddeld inkomen, percentage en aantal huishoudens rond sociaal minimum

Het gemiddeld besteedbaar huishoudinkomen bedraagt in Haarlemmermeer €50.100 euro. De kernen in gebied Noord liggen daar iets of ruim boven. Uitzondering is Zwanenburg. Daar is het gemiddeld besteedbaar huishoudinkomen €44.800.

2.4

Veiligheid en leefbaarheid2

Ervaren leefbaarheid, sociale cohesie, fysieke kwaliteit en veiligheid woonomgeving

2

17

Helaas is voor Spaarndam geen aparte informatie beschikbaar.

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

De ervaren veiligheid in de eigen woonbuurt ligt in Haarlemmermeer gemiddeld op 7,5. Badhoevedorp en Zwanenburg liggen daar net onder met een 7,4. In de kernen van de voormalige gemeente Haarlemmerliede voelt men zich veiliger met een 7,7.

Ervaren leefbaarheid, sociale cohesie, fysieke kwaliteit en veiligheid woonomgeving

Voor de ervaren leefbaarheid in de eigen woonbuurt doet zich een vergelijkbaar patroon voor: het Haarlemmermeers gemiddelde ligt op 7,7. Badhoevedorp en Zwanenburg liggen daar net onder met 7,5 en 7,6 en de kernen van de voormalige gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude liggen wat hoger met 7,9.

18

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

De sociale cohesie ligt in Haarlemmermeer gemiddeld op 6,2. In Badhoevedorp ligt het iets lager met 6,1, terwijl Zwanenburg duidelijk hoger scoort met 6,7. De kernen van de voormalige gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude scoren het hoogst in het gebied met een 7,0. Veel meer inwoners uit de kernen Spaarnwoude en Haarlemmerliede geven aan elkaar te kennen. Ook geven inwoners van deze kernen een hoog cijfer voor de manier waarop mensen met elkaar omgaan en geven ze aan dat men in een gezellige woonbuurt woont en veel contact heeft met de buren.

De fysieke kwaliteit van de woonomgeving wordt gemiddeld in de Haarlemmermeer beoordeeld op een 6,5. Zowel voor het gebied Noord als geheel, als voor de aparte kernen wordt lager gescoord. De kernen van de voormalige gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude scoren een 5,7. Zwanenburg scoort het laagst met een 5,6. Het onderhoud van wegen, paden, pleintjes, perken, plantsoenen en parkeren scoort lager dan gemiddeld in Haarlemmermeer. Met name in Zwanenburg, Spaarnwoude en Haarlemmerliede vallen die lagere scores op. Verlichting en speelvoorzieningen scoren lager in Spaarnwoude en Haarlemmerliede.

19

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

De gemiddelde ervaren veiligheid in de woonomgeving is 7,5. In gebied Noord als geheel geldt datzelfde cijfer. Voor Badhoevedorp en Zwanenburg ligt het iets lager, op 7,4. In de kernen van de voormalige gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude ligt het hoger, namelijk op 7,7. Het laagste scoort Lijnden/Boesingheliede met een 7,1. In de overlastcijfers valt op dat de kernen in Haarlemmerliede en Spaarnwoude in het algemeen relatief weinig overlast ervaren (29,4%), terwijl Zwanenburg behoorlijk boven het Haarlemmermeerse gemiddelde scoort met respectievelijk 45,8% versus 37,9%. Bij verkeersoverlast scoort het gebied Noord ruim boven het gemiddelde (31,9% versus 27,8% voor de gemeente). Binnen het gebied ervaren Badhoevedorp en Zwanenburg de meeste verkeersoverlast. De kans op een woninginbraak wordt hoog ingeschat. Met name in Badhoevedorp is dat het geval. In het gebied zeggen inwoners minder vermijdingsgedrag te vertonen dan gemiddeld in Haarlemmermeer. Dat gaat bijvoorbeeld om de deur 's avonds niet opendoen, omrijden om onveilige plekken te vermijden of bang zijn om slachtoffer te worden van criminaliteit. Het idee dat er weinig criminaliteit in de buurt voorkomt, is in gebied Noord gunstiger dan gemiddeld in de gemeente. Vooral in Haarlemmerliede en Spaarnwoude.

Ook het idee dat de criminaliteit is afgenomen in het gebied geldt vooral voor inwoners uit Badhoevedorp en Haarlemmerliede en Spaarnwoude. Wat betreft het ervaren van onveiligheidsgevoel door onveilige plekken in het gebied is het beeld gunstiger dan gemiddeld in onze gemeente. Wat betreft respectloos gedrag ligt het beeld in het gebied gelijk aan het gemiddelde van Haarlemmermeer. In Haarlemmerliede en Spaarnwoude echter ligt dit gunstiger en komt men minder respectloos gedrag op straat tegen. Slachtofferschap en misdrijven In Haarlemmermeer-Noord ligt het slachtofferschap en het aantal misdrijven rond het gemiddelde in de gemeente. Er worden in het gebied wel minder aangiften en minder meldingen gedaan dan in heel Haarlemmermeer. Dit wordt vooral in Zwanenburg genoemd. Wat betreft geweldsdelicten is het slachtofferschap veel minder dan gemiddeld in Haarlemmermeer. Dit strookt met de objectieve registratie van geweldsmisdrijven. Ook voor bedreiging is het slachtofferschap minder. Bij vermogensdelicten ligt het echter weer hoger dan gemiddeld in Haarlemmermeer. Wel wordt hiervan minder aangifte of melding gedaan. Opvallend is het aantal diefstallen uit auto's dat in Haarlemmermeer-Noord is ervaren, met name in Badhoevedorp. Dit strookt met de objectieve registratie van die misdrijven. In Noord zijn minder woninginbraken dan gemiddeld in Haarlemmermeer.

In Zwanenburg is er meer dan gemiddeld sprake van slachtofferschap bij zakkenrollerij en beroving in vergelijking met heel Haarlemmermeer. In Noord ligt het aantal slachtoffers van vandalisme en cybercrime rond het gemiddelde van de gemeente. Politie in de woonbuurt Het oordeel over het functioneren van de politie in het algemeen ligt op het gemeentelijk gemiddelde. Dit ligt ook zo voor het vertrouwen in de politie. Als het er echt om gaat, vinden de inwoners van Noord bovengemiddeld dat de politie er alles aan doet om hen te helpen. Preventie In Noord liggen de preventieactiviteiten op het gemiddelde niveau in Haarlemmermeer. In de kernen Haarlemmerliede en Spaarnwoude is er wel meer aanwezigheid van buurt- of burgerwacht en Whatsapp buurtpreventie dan gemiddeld in de gemeente.

20

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

2.5

Politieke betrokkenheid

In de gemeente Haarlemmermeer ligt de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen onder het landelijke gemiddelde. Bij de Tweede Kamerverkiezingen is deze even hoog als het landelijke gemiddelde. Er zijn veel analyses om deze lage opkomstcijfers te duiden, maar geen van allen zijn specifiek genoeg om te vertalen naar concrete actie. Ervaring in de omgang met de organisaties en inwoners in de gebieden, leert ons dat politieke besluitvormingsprocessen vaak lastig te doorgronden zijn. Wij willen inwoners meer betrekken bij hun eigen leefomgeving door hen te helpen om invloed uit te oefenen.

Stemmen in stembureau: Amerikaanse schoolbus in Zwanenburg

21

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

3. Gebiedsprogramma Het gebiedsprogramma bestaat uit vijf pijlers: 1. 2. 3. 4. 5.

Fysiek Veiligheid Economie Sociaal Samenwerking met partners

Voor de gebiedsprogramma’s met meerdere kernen zoals Haarlemmermeer-Noord is gekozen voor een opbouw per kern. De pijlers komen per kern aan bod.

3.1

Badhoevedorp en Nieuwe Meer

Fysiek De pijler fysieke omgeving bestaat uit vijf onderwerpen: wonen, mobiliteit, parkeren, openbare ruimte en energietransitie. Voor Badhoevedorp blijft de gebiedsontwikkeling de komende jaren prominent op onze bestuurlijke agenda en op de dorpsagenda staan. Hieronder leest u een overzicht van wat er op stapel staat. Lijndenhof Lijndenhof wordt een bedrijfslocatie voor duurzaam vervoer van goederen van, naar en binnen de Metropoolregio Amsterdam. De City Logistics Innovation Campus (CLIC) wordt dé plek voor alles wat te maken heeft met vernieuwingen voor het bezorgen van producten. CLIC wordt de broedplaats en testlocatie van tientallen uiteenlopende organisaties. Van foodbedrijven, technische serviceverleners of bezorgspecialisten tot eigentijdse platformbedrijven. Uitvoering is gestart en loopt naar verwachting tot in 2027. Quatrebras Quatrebras wordt een groene en ruim opgezette wijk van ongeveer 550 woningen verdeeld over vier deelplannen. Naar verwachting is het hele project in 2026 gereed. Badhoevedorp Centrum Het nieuwe centrum wordt compact met drie supermarkten als trekkers. Binnen het centrum is daarnaast ruimte voor winkels én een nieuw gezellig dorpsplein met ruimte voor horeca. Om tot de plannen van het nieuwe centrum te komen, hebben we de inwoners van Badhoevedorp gevraagd om mee te denken.

Zo willen inwoners de kenmerkende jaren 30-stijl graag terugzien in het vernieuwde centrum en hebben ze meegedacht over de invulling van het nieuwe dorpsplein. Deze resultaten zijn uitgewerkt in een verbeelding van het nieuwe dorpsplein. In het centrumgebied komen ongeveer 120-150 woningen. Het centrumgebied is verdeeld in: Centrum Oost, Centrum West, Centrum Midden Zuid en Noord. De bouw van de woningen begint in de eerste helft van 2023. Voor Centrum Midden, Zuid en Noord werken we aan het beeldkwaliteitsplan. In het beeldkwaliteitsplan staat bijvoorbeeld wat voor gevelstenen er gebruikt kunnen worden, wat voor dak de bebouwing krijgt en hoe het deel waar de winkels komen eruit komt te zien. Uiteindelijk neemt de gemeenteraad hierover een besluit. De vastgoedeigenaren ontwikkelen de plannen voor het centrum. Het Lint Het Lint is een nieuwe recreatieve wandel- en fietsroute op de plek van de oude A9. Het bijna vier kilometer lange lint loopt van west naar oost door heel Badhoevedorp. Waar eerst auto’s reden, is ruimte voor allerlei activiteiten zoals wandelen, fietsen, skaten, spelen en honden uitlaten. Uitvoering is gestart en loopt op met gebiedsontwikkeling. Tijdelijk gebruik A9 Het Groene Lint leggen we in delen aan. Op de oude A9 is daarom tijdelijk gebruik van de grond mogelijk. Er is bijvoorbeeld een BMX-baan, Q-Beach, een moestuin en een voetbalveldje.

Het tijdelijke gebruik van de grond vervalt zodra de grond nodig is voor de gebiedsontwikkeling of aflopen van de vergunning. 22

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Schuilhoeve Waar nu nog onder andere sportvelden zijn, komt Schuilhoeve. Dat is een nieuwe woonwijk aan de oostzijde van Badhoevedorp. Hier komen 500 tot 700 woningen. Een deel van de groene zoom wordt onderdeel van het Groene Lint. De uitvoering staat gepland tussen 2024 en 2034. Groene AS Rond Badhoevedorp zijn verschillende plannen in voorbereiding en/of uitvoering voor verbetering van de recreatieve en ecologische structuur. De plannen moeten ook leiden tot een landschappelijke inpassing van de ruimtelijke ontwikkelingen in en om het dorp. De realisatie van het groengebied Groene AS en park De Veldpost is hier een onderdeel van. De Groene AS is een regionale ecologische en recreatieve verbinding. Het verbindt grote en kleine natuurgebieden tussen Amstelland en Spaarnwoude. De 50 meter brede strook ten zuiden van de Schipholweg vormt een belangrijk onderdeel van deze Groene AS. Deze strook krijgt een ecologische en recreatieve inrichting. Voor het deel van de Groene AS ter hoogte van sportpark De Veldpost zijn gronden nodig die niet in ons bezit zijn. De onteigeningsprocedure loopt nog. Ter voorbereiding op de realisatie van de Groene AS ter hoogte van sportpark De Veldpost beginnen we met het uitwerken van het voorlopig ontwerp (dat in 2015 is vastgesteld) naar een definitief ontwerp en bestek.

Het deel ten westen van Atletiekvereniging Badhoevedorp is in ons eigendom en is in uitvoering. De verwachting is dat de uitvoering van de gehele Groene AS gereed is in 2025. Bedrijvenpark Catharinahoeve Deelgebied Catharinahoeve in Badhoevedorp-Zuid, aan de Schipholweg, ligt tussen de A4, de nieuwe A9 en de Sloterweg. Het is nu nog landbouwgrond. We willen het gebied ontwikkelen, maar weten nog niet wat de precieze indeling van het gebied wordt. De nieuwe grondeigenaren van een groot deel van de gronden in het plangebied Badhoevedorp Catharinahoeve werken aan een toekomstbeeld voor het gebied. De gemeente beoordeelt in welke mate dat past in de kaders. Openbare ruimte (afval, groen en grijs) De Vereniging Dorpsraad Badhoevedorp (VDB) en het cluster Beheer en Onderhoud hebben de handen ineengeslagen voor meer groen in de dorpskern Badhoevedorp. Er is een plan gemaakt om een aantal bomen in Badhoevedorp terug te planten. We bekijken of het mogelijk is om bomen te planten in het plantseizoen november 2022 - maart 2023. De VDB heeft hiervoor al een aantal locaties opgegeven. In de komende jaren worden de nieuwe woonwijken in Badhoevedorp overgedragen aan de gemeente. Het beheer van de openbare ruimte van deze woonwijken gaat dan naar het reguliere beheer. In bestaande wijken voeren we, afhankelijk van het kwaliteitsniveau, onderhoud uit.

Dit kan klein onderhoud zijn, gericht op behoud van kwaliteit, of grootschalig onderhoud, gericht op het verlengen van de kwaliteit of uiteindelijk vervanging. Hierover participeren we met omwonenden en/of gebruikers. Vanuit onze beheer- en onderhoudsprogramma’s plannen we werkzaamheden in de bestaande woonwijken. Voor Badhoevedorp is de voorlopige planning dat we in 2025 aan de slag gaan met het centrum en het dijkgebied. In de jaren daarna volgen de wijken Badhoevedorp-Oost en Noord/Oost (2026), Badhoevedorp-Zuid (2027) en Badhoevedorp-West (2028). Groen is ook nodig om hittestress tegen te gaan en om de gevolgen van hevige (piek-)buien op te vangen. Mobiliteit Veel van de huidige inwoners hebben een sterke band met Amsterdam. Een groot deel van hen komt daar oorspronkelijk vandaan. Veel van de vrijetijdsbesteding en sociaal contact vindt dus buiten de eigen buurt en gemeente plaats. De binding met het dorp verschilt en de binding met Haarlemmermeer is naar verhouding gering. De verbinding met Amsterdam, bijvoorbeeld door schoolgaande kinderen, wordt versterkt door de goede bereikbaarheid van de stad. Er is veel verkeer tussen Badhoevedorp en Amsterdam. Men is zo de Sloterbrug over, afhankelijk van de verkeersdruk op de brug. Daarentegen laat de verbinding voor de meer ‘inwaardse’ inwoner te wensen over.

De directe busverbinding voor Badhoevedorp en Lijnden naar Hoofddorp rijdt alleen overdag en niet op zondag. Daarentegen rijdt de bus naar Station Haarlem en Bijlmer Arena elke tien minuten. Niet alleen is (de rand van) Amsterdam dus dichterbij in kilometers, ook is Amsterdam beter bereikbaar met het openbaar vervoer. Het is dan ook niet gek dat veel kinderen naar scholen voor voortgezet onderwijs gaan in Amsterdam (52,7%) en Amstelveen (24,1%). Slechts 14,5% van de middelbare scholieren gaat in Hoofddorp naar school.

23

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Sloterbrug Er is al jaren overleg met Amsterdam over een mogelijke verbreding van de Sloterbrug. Zeer recente ontwikkelingen geven aan dat er sprake is van een forse kostenoverschrijding. Dat betekent dat de gemeenten Amsterdam en Haarlemmermeer gaan nadenken over het vervolg. Hierbij betrekken we uiteraard de VDB en de Businessclub Badhoevedorp in een vroegtijdig stadium. Verkeersstructuurplan Badhoevedorp Samen met het Masterplan Badhoevedorp is er voor Badhoevedorp een verkeersstructuurplan (VSP) opgesteld in 2008. Dit VSP is bedoeld om de veranderende verkeersstromen door de grote ontwikkelingen te sturen en faciliteren. Het VSP Badhoevedorp is in 2012 en in 2020 geactualiseerd. Volgens het raadsamendement evalueren we eind 2024 de actualisatie 2020. Eén van de ambities van het VSP is om fietsers en voetgangers meer centraal te stellen. Een plan van aanpak voor de tussenevaluatie is aangenomen door de de gemeenteraad (februari 2024) Dit betekent een onderzoek met een verkeerstelling, een doorberekening van het verkeersmodel én een belevingsonderzoek door een extern bureau. Samen met de dorpsraad zetten we de tussenevaluatie op en betrekken we alle inwoners die mee willen doen. Start maart 2024.

Verkeersluw Amsterdam-Sloten De plannen van de gemeente Amsterdam om de wijk Sloten meer verkeersluw te maken heeft consequenties voor de verkeersbewegingen in het gebied rond Badhoevedorp. De VDB heeft bij de gemeenteraad gepleit voor aanpassing van het Verkeersstructuurplan Badhoevedorp. Het Verkeersstructuurplan Badhoevedorp dat de gemeenteraad heeft vastgesteld en de actualisatie uit 2020 blijven leidend voor de toekomstige afwikkeling van het verkeer in en om Badhoevedorp. Fietsverbinding knooppunt Badhoevedorp Uit de participatie bij de bijbehorende gebiedsontwikkeling Badhoevedorp is de wens van de inwoners van Badhoevedorp naar voren gekomen om een fietsroute te realiseren in het vernieuwde knooppunt Badhoevedorp A4A9. Deze fietsverbinding is ook in het Masterplan Badhoevedorp-Centrum (2008) opgenomen. In het voorjaar van 2022 is een nieuwe fietsverbinding tussen het bestaande dorp en de Nieuwe Meer gerealiseerd. De Dellaertlaan in Badhoevedorp is nu verbonden met de Oude Haagseweg bij Nieuwe Meer. Hier sluit het fietspad aan op het regionale fietsnetwerk. Schipholweg De Schipholweg is nu nog een provinciale weg. De maximumsnelheid is 80 kilometer per uur. Wij willen graag dat de Schipholweg in Badhoevedorp een 50 kilometerweg wordt.

Op dit moment onderzoeken wij samen met de provincie en de vervoerregio of de Schipholweg in plaats van een provinciale weg, een weg van de gemeente kan worden. Minder dan 20% van de gebruikers van de Schipholweg is doorgaand verkeer. De provincie en de gemeente zijn in overleg om te bespreken hoe de Schipholweg een 50 kilometerweg kan worden en welke aanpassingen nodig zijn zodat mensen veilig de weg over kunnen steken naar de verplaatste sportvelden en de Groene As. Verder zijn er plannen om van het fietspad langs de Schipholweg een regionale doorfietsroute of snelfietspad te maken. Begin 2022 is een informatieavond georganiseerd. Daar hebben we de uitgangspunten voor de herinrichting van de Schipholweg gepresenteerd. Op dit moment werken we aan een voorontwerp. Na overleg met de vervoerregio en de provincie besluiten we of en wanneer het ontwerp kan worden uitgewerkt tot realisatie. We streven naar een realisatie voor het einde van 2024. Energietransitie In maart 2023 heeft de gemeente onderzoek gedaan in Badhoevedorp (maar ook in Vijfhuizen, Zwanenburg en Floriande) naar energietransitie en duurzaamheid. In grote lijnen laat het onderzoek zien dat de meeste inwoners uit de vier bevraagde wijken nog geen plannen hebben om te verduurzamen. Zij maken zich onder andere zorgen over het inleveren van comfort, maar ook over kosten en technieken.

Ook weten veel inwoners uit deze wijken bijvoorbeeld niet dat Haarlemmermeer een onafhankelijk energieloket heeft of wat een warmtepomp nu precies is. Voor de gemeente is de informatie uit het onderzoek nuttig om te kijken hoe, samen met inwoners en ondernemers, verder gewerkt kan worden aan duurzaamheid en specifiek aan de energietransitie. Volgens het Klimaatakkoord worden uiterlijk in 2050 gebouwen en woningen aardgasvrij verwarmd. Wanneer en op welke manier, dat is aan inwoners en ondernemers zelf om te kiezen. De gemeente wil hen hierbij op de juiste manier ondersteunen. Netbeheerder Liander heeft aangegeven vanwege de groeiende behoefte naar elektriciteit met een buurtgerichte

24

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

aanpak transformatorhuisjes toe te voegen om de elektriciteitsbehoefte van inwoners voor de toekomst te waarborgen. Badhoevedorp is een van de kernen waar in 2024 uitbreiding verwacht wordt. Lees hier meer over aardgasvrij verwarmen. (Verkeers) veiligheid Ten behoeve van de verkeersveiligheid is het zebrapad in de Pa Verkuijllaan nabij de kruising Adelaarstraat voorzien van reflecterende borden. In 2023 start een studie naar de verkeersveiligheid op de Burgemeester Amersfoordtlaan en een eventuele parallelle fietsroute tussen de Sloterbrug en Schipholweg. De Ringdijk blijft een punt van aandacht. Omwonenden hebben de voorgestelde aanpassing in de wegcategorisering volgens de Visie Ringvaart en Ringdijk aangevochten en aangehouden. We willen dat uiterlijk in 2030 alle wegen in Haarlemmermeer volgens Duurzaam Veilig zijn ingericht. Dit doen we voornamelijk via werk-met-werk maken. Als er ergens onderhoud plaatsvindt aan bestrating of ondergrondse infra proberen we tegelijkertijd de weg in te richten volgens de richtlijnen van Duurzaam Veilig. Voor Badhoevedorp kunnen we op deze manier in de periode tot 2026 de maximumsnelheid in steeds meer woonstraten verlagen tot 30 kilometer per uur.

Uiteindelijk zal de maximumsnelheid binnen de kern alleen in de noord-zuidlanen (Oleanderlaan, Kamerlingh Onneslaan, delen van de Sloterweg, Pa Verkuijllaan, Burgemeester Amersfoordtlaan en Schuilhoevelaan) en delen van de Ringdijk 50 kilometer per uur blijven of worden. Economie Badhoevedorp beschikt over een behoorlijke variatie aan winkelvoorzieningen, instellingen voor dienstverlening en bedrijvigheid in andere sectoren. Er is met de bouw van Lijndenhof nog een aanzienlijke groei aan bedrijvigheid te verwachten. Badhoevedorp-Centrum heeft een aanbod in overwegend dagelijkse artikelen. Het niet-dagelijks aanbod is beperkt. Het centrum van Badhoevedorp wordt herontwikkeld vanwege de verlegging van de A9 en het oude tracé dat is vrijgekomen. Dit geeft de kans om het centrum opnieuw te ontwikkelen. Wij zijn hierover met betrokken partijen, zoals vastgoedeigenaren, ondernemers en inwoners in overleg. In het stedenbouwkundig ontwerp staan de uitgangspunten voor een nieuw dorpscentrum. De belangrijkste onderdelen voor de koers voor Badhoevedorp zijn: • •

De ambitie is een levendig compact dorpscentrum en ontmoetingsplek te realiseren met dorpse uitstraling. De toeristische functie meer benutten: de aanwezigheid van hotels in de omgeving maakt dat het centrum mogelijk ook kan meeliften op de aanwezigheid van toeristen, geven ondernemers aan.

Voor het centrum van Badhoevedorp is een beknopte visie ontwikkeld. Daarin staat voor de Sloterweg: • • • •

Type centrum: buurt verzorgend centrum. Supermarkt: tijdelijke nieuwbouw gerealiseerd tot verplaatsing naar centrum. Daarna vervalt deze locatie voor detailhandel. Op korte termijn voorzieningen consolideren. Op langere termijn mogelijkheden voor transitie en functiewijziging onderzoeken en hierin faciliteren (met ROinstrumenten).

In de visie voor het gebied rond de Pa Verkuijllaan staat: • •

Type centrum: buurt verzorgend centrum. Beleid gericht op consolideren: op korte termijn consolideren van voorzieningen, op langere termijn mogelijkheden voor functiewijziging onderzoeken en hierin faciliteren (met RO-instrumenten).

Als vastgoedeigenaren of ondernemers willen investeren, dan wordt dat gefaciliteerd. Sociaal In Badhoevedorp is op initiatief van de VDB een beweegvriendelijkheidsscan gedaan. De conclusie was dat er voor jeugd tot 12 jaar voldoende te doen is. Maar voor jongeren, jonge gezinnen en ouderen zijn in het dorp nauwelijks aantrekkelijke plekken of routes te vinden. Daarom is de VDB begonnen aan het wandelnetwerk zoals in het groenstructuurplan staat. De wandelroutes werden in 2019 aangevuld met nieuwe schelpenpaadjes in Badhoevedorp-

25

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

Oost. Medio 2022 wordt het wandelnetwerk Badhoevedorp van vijf middellange routes aangesloten op het provinciale wandelnetwerk. Er komen dan ook routepalen en watertappunten. Als onderdeel van de gebiedsontwikkeling komt het basketbalveld aan de Zeemanlaan te vervallen. Langs het lint aan de Kamerlingh Onneslaan komt een ‘groene kraal’ met een sport/speelvoorziening voor jongeren. In 2023 is op de hoek van de Egelantierstraat en de Windestraat een nieuw baskelbalveld gerealiseerd. Daarbij zijn ook calanaticstoestellen en een nieuwe pingpongtafel geplaatst. Daarnaast onderzoeken we samen met Meerwaarde, Maatvast, de VDB en de politie mogelijkheden om voor jongeren meer voorzieningen te realiseren. Te denken valt aan een tijdelijk jongerencentrum, een ‘wheelybaan’ (een geasfalteerd recht parcours waar jongeren met hun (bmx-)fiets hun acrobatische kunsten kunnen vertonen) bij De Veldpost en/of een Jongeren Ontmoetingsplek (JOP). We streven naar realisatie in Q2/Q3 2023. Realisatie van een JOP bij De Veldpost met opening voorjaar 2024. Verder organiseren we ook in Badhoevedorp netwerkbijeenkomsten. Deze bijeenkomsten brengen inwoners en sociale partners uit het gebied zoals inwoners, vrijwilligers en professionals op het gebied van welzijn, onderwijs, vrije tijd, zorg en politie bij elkaar.

De bijeenkomsten dragen bij aan het verstevigen van bestaande, maar ook het opdoen van nieuwe contacten en/of verbindingen. Het doel is een goede kwaliteit van leven voor de inwoners. Een deel van onze inwoners ondervindt hinder door grondgeluid. Wij willen dat dat afneemt. We hebben zelf blijvend aandacht voor de complexiteit van de problematiek van grondgeluid, veroorzaakt door startende vliegtuigen. Deze hinder speelt onder andere in Hoofddorp-Noord en in Badhoevedorp. Er zijn nieuwe ontwikkelingen op komst om isolatie tegen grondgeluid te verbeteren. Tot nu toe is geen oplossing gevonden om de hinder van grondgeluid in Badhoevedorp te verminderen. Dit heeft zowel met de complexiteit van hinderbeperkende maatregelen op de locatie te maken als met erkenning van de problematiek door het Rijk als bevoegd gezag. Een nieuw probleem lijkt zich voor te doen doordat met het verdwijnen van de A9 door het dorp ook een geluidswal is verdwenen. Andere delen van het dorp ervaren nu meer geluidhinder dan voorheen en mogelijk ook meer overlast van zeer zorgwekkende stoffen, waaronder ultrafijnstof. In het multifunctionele dorpshuis van Badhoevedorp zijn diverse diensten gevestigd, waaronder de buitenschoolse opvang van Small Steps, peuterspeelzaal SKH Spring in ’t Veld, en de GGD Jeugdgezondheidszorg. Het dorpshuis doet ook dienst als ontmoetingsplek voor buurtbewoners.

Voor hen zijn er ook activiteiten die vrijwilligers organiseren. Het Samen Eten, wekelijks op woensdag, is inmiddels een begrip voor vele trouwe bezoekers. In de weekenden wordt het culturele programma Route Ontmoet georganiseerd, voor een ‘dagje uit’ in het dorp, met onder meer lezingen, filmhuis, diner en theatervoorstellingen. Voor het buurtschap Nieuwe Meer is nog een bedrag van bijna een miljoen beschikbaar voor natuur, groen en recreatie uit de inmiddels opgeheven Stichting Mainport en Groen. Inwoners van Nieuwe Meer is gevraagd om mee te denken over de besteding van het geld. De ingediende ideeën worden dit jaar (2022) uitgewerkt. Plannen die de gemeente zeker wil uitvoeren zijn: • • •

Een ecologische verbinding zodat dieren zich veilig kunnen verplaatsen. Deze loopt vanaf de oever van de Ringvaart bij Nieuwe Meer naar de Groene As die Badhoevedorp met Spaarnwoude verbindt. Een toevoeging aan het bestaande wandelnetwerk vanaf de A4, door de Bovenlandjes bij de Koekoekslaan naar de Ringvaart. Het wandelnetwerk loopt langs de Groene Zoom. De wens is om de wandelroute te verlengen via de Rijstvogelstraat, achter de Nieuwemeerdijk naar de Meidoornweg.

Samenwerking met partners Wij streven een constructieve en effectieve samenwerking met de VDB na. Daarbij gaan we uit van ieders rol en belang. We willen steeds blijven zoeken in een open sfeer naar wat het beste is voor het dorp en voor de gemeente. Afspreken en aanspreken is het motto.

3.2

Lijnden en Boesingheliede

Er zijn geen corporatiewoningen in beide dorpen. Het aantal inwoners blijft in Lijnden vrijwel onveranderd tot 2040 op ruim 800 steken. Voor Boesingheliede ligt het aantal inwoners nu op 130 en naar verwachting neemt dit aantal af tot 115 in 2040. Er wordt al jaren niet gebouwd in beide dorpen. 26

Gebiedsprogramma Haarlemmermeer-Noord 2022-2026

In Lijnden is 58% van de woningen voor 1955 gebouwd en 24% in de periode tussen 1955 en 1975. In de periode 19752005 zijn er nog 11 woningen gebouwd van de in totaal 331 woningen in het dorp. Na 2005 is er vrijwel geen woning meer gebouwd. In Boesingheliede zijn in totaal 57 woningen, waarvan 81% is gebouwd voor 1955 en 19% in de periode tussen 1955 en 1975. Fysiek Rotonde bij Lijnden in de S106, afslag van de A9 De rotonde bij Lijnden bereikt verkeerskundig gezien de maximale capaciteit. In de omgeving zijn veel ontwikkelingen. Daarom moet de capaciteit van de rotonde worden uitgebreid. Hoewel een VRI toekomstbestendiger is, is gekozen voor een turbo-rotonde omdat op de huidige rotonde beschermde vogels wonen. We streven naar een realisatie in 2024. Energietransitie In 2020 is op Airport Business Lijnden een scan uitgevoerd en zijn rapportages opgesteld. Daarmee zijn de kansen (en verplichtingen, daar waar van toepassing) voor verduurzaming uitgewerkt in businesscases voor bijvoorbeeld isolatie, ledverlichting, zonnepanelen en warmtepompen. Ook is voor alle ondernemers subsidie voor zonnepanelen aangevraagd. Verder is in samenwerking met Tegenstroom gewerkt aan kansen voor Zon op Schuur en zijn individuele ondernemers, die nog niet deel uitmaken van de gebiedsgerichte aanpak, gesteund bij hun initiatieven Met name Boesingheliede ligt midden in het zonnecarré.