Duisenberganalyse 8e trache Ruimtelijke ontwikkelingen
Tekst van het document
Zicht op ruimtelijk beleid Haarlemmermeer? Factsheet Duisenberganalyse 8e tranche: informatiewaarde programma Ruimtelijke ontwikkelingen in Programmabegroting 2025-2028
Rapporteurs Trudie van ’t Hull (raadslid VVD) Hans Spijker (raadslid Eén Haarlemmermeer )
Waarom deze Duisenberganalyse? Hoofddoel: Versterken informatiewaarde Planning & Control producten
2021 Raadsvoorstel: versterk informatiewaarde P&C-producten met toepassing van de Duisenbergmethode. 2021-2022 Uitvoering reeks Duisenberganalyses over verschillende programma’s 2023 Reflectie en actualisatie Plan van Aanpak 2024 Doorstart methode Duisenberg met ondersteuning door externe onderzoeker - voorjaar: 7e tranche | onderwijshuisvesting - Najaar: 8e tranche | ruimtelijk beleid (8.1) en publiekscontact (8.2)
Doel van deze Duisenberganalyse Biedt de programmabegroting voldoende, concrete en compacte informatie om doeltreffendheid en doelmatigheid van het ruimtelijk beleid te beoordelen?
De zes vragen van Duisenberg “Een goede begroting legt de basis voor een goede verantwoording. En die verantwoording is vervolgens weer de basis voor de begroting van het volgende jaar.” (Pieter Duisenberg, president Algemene Rekenkamer, september 2024)
1. Wat is het beeld van het beleidsterrein op hoofdlijnen? 2. Welke doelen zijn gepland/behaald? 3. Welke prestaties zijn gepland/geleverd? 4. Wat gaat het kosten/heeft het gekost? 5. Wat is het oordeel over doeltreffendheid en doelmatigheid? 6. Wat zijn de conclusies en aanbevelingen?
1. Hoofdlijnen ruimtelijk beleid Biedt de begroting goede informatie over:
Hoofdlijnen ruimtelijk beleid
Antwoorden
A. Huidige staat van de ruimtelijke omgeving?
A. Weinig
B. Ontwikkelingen in de staat van afgelopen jaren?
B. Geen (‘data moeten opgebouwd worden’)
C. Hoe het ruimtelijk beleid zich verhoudt tot vergelijkbare gemeenten?
C. Geen (‘data vnl. op gebiedsontwikkelingniveau niet op gemeentelijk niveau’)
D. Het hoe en waarom van de veranderingen in de tijd en de verschillen met vergelijkbare gemeenten?
D. Geen (zie b en c)
E. Toekomstige ontwikkelingen in de staat
E. Weinig (misschien meer in MPI en (t)MPG?)
2. Welke doelen zijn gepland? Biedt de begroting goede informatie over te bereiken doelen/effecten?
Hoofddoel ruimtelijk beleid Een aantrekkelijke, veilige, efficiënte, duurzame en goed functionerende ruimtelijke omgeving. Subdoelen A. B. C. D.
vergroten welzijn ruimtegebruikers via afgewogen plannen realiseren ruimtelijke projecten die bijdragen aan het maatschappelijk doel gebruik openbare ruimte sturen in overeenstemming met het beleid Het energiesysteem in Haarlemmermeer is in 2050 CO2 neutraal (niet onderzocht).
Antwoord •
Doelen niet allemaal concreet
•
Geen meetbare criteria vermeld
➢ Geen inzicht in welke mate de beoogde doelen/effecten gerealiseerd kunnen worden
3. Welke prestaties zijn gepland? Biedt de begroting goede informatie over te leveren prestaties?
Activiteiten/prestaties
Antwoord •
Activiteiten/te leveren prestaties worden wel genoemd, maar niet of nauwelijks cijfers hierover.
•
Hoeveel ruimtelijke projecten worden bijvoorbeeld komende jaren opgepakt om te gaan realiseren? − Aantal woningbouwprojecten? − Aantal werklocaties? − Aantal groenprojecten?
•
Prestatiecijfers deels te vinden in andere documenten, zoals Bouwmonitor of elders in programmabegroting (bij Wonen).
4. Wat gaat het kosten? Biedt de begroting goede informatie over de verwachte kosten, baten en investeringen?
Antwoord •
Niet duidelijk is in hoeverre de kosten verband houden met de in de begroting vermelde activiteiten (te leveren prestaties)
•
Geen info over: − Oorzaken (forse) fluctuaties − Samenstelling kosten/baten − Investeringen
•
Deel van ontbrekende info wellicht te vinden in Meerjarenprogramma’s investeringen en grondzaken (MPI en MPG)
•
Deel info geheim
5. Wat is ons oordeel over doeltreffendheid en doelmatigheid? Biedt de begroting goede informatie over de doeltreffendheid en doelmatigheid?
Doeltreffendheid De mate waarin de beoogde doelen/effecten gerealiseerd worden
Antwoord
•
Cijfers over effecten en prestaties ontbreken
Doelmatigheid De mate waarin prestaties worden geleverd tegen de laagst mogelijke inzet van middelen
•
Kostencijfers zijn onvolledig of dekken lading niet
•
Er is geen vergelijkingsmateriaal
Nodig voor beoordeling • Cijfers over effecten, prestaties en kosten • ‘Vergelijkingsmateriaal’: - Cijfers uit verleden - Cijfers van andere gemeenten
➢ Onmogelijk een oordeel te vellen over de doeltreffendheid en doelmatigheid van het ruimtelijk beleid.
6. Wat zijn onze conclusies en aanbevelingen? Conclusies
Aanbevelingen
1. Informatie is onvoldoende concreet, compact en transparant
1. Maak samenhang tussen kosten en prestaties duidelijk of licht toe waarom dat niet mogelijk is
• • •
Geen meetbare criteria voor doelen en prestaties Deel relevante data alleen via verwijzingen naar andere documenten te vinden Kosten/baten ontwikkeling en –opbouw onduidelijk en geen inzicht in investeringen
2. Geen of onduidelijke relatie tussen kosten en prestaties 3. Geen informatie over ontwikkelingen terug in de tijd en over andere gemeenten ➢ Informatie ongeschikt om een oordeel te vellen over doeltreffendheid en doelmatigheid
2. Breng alle relevante, nu deels verspreide, informatie op een compacte wijze bij elkaar in begroting 3. Maak de te bereiken doelen/effecten én de daarvoor te leveren en geleverde prestaties concreet middels effect- en prestatieindicatoren 4. Breng de ontwikkelingen van voorgaande jaren in beeld en probeer een vergelijking met andere gemeenten te maken
Suggesties voor verbetering informatie (1)
1. Presenteer alleen kosten (en baten) die (sterk) verband houden met de bij de beleidsdoelen genoemde activiteiten 2. Als kosten elders worden geboekt: • presenteer een samenvattend overzicht daarvan • of overweeg ‘verhuizing’ beleidsdoel naar plek waar de meeste kosten neerslaan Vanuit ambtelijke organisatie is inmiddels voorstel gedaan om bij de doorontwikkeling van de programma’s te onderzoeken of de cijfers binnen het programma Ruimtelijke Ontwikkelingen anders gepresenteerd kunnen worden.
3. Presenteer de benodigde informatie waar mogelijk conform de volgende suggesties
Suggesties voor verbetering informatie (2) Maak doelen/effecten en prestaties concreet middels effect- en prestatie-indicatoren Mogelijke effectindicator hoofddoel ruimtelijk beleid Effecten programma Ruimtelijke ontwikkeling: scores leefbaarheidssituatie
➢ Scores leefbaarheidssituatie volgens leefbaarometer
Mogelijke effectindicatoren beleidsdoelen A, B en C A: aantal gerealiseerde plannen B: aantal gerealiseerde projecten C: aantal verleende vergunningen
6
7
7
7
7
7
2020
2021
2022
2023
2024
8
8
8
8
2025
2026
2027
2028
Mogelijke prestatie-indicatoren beleidsdoelen A, B en C 2019
A: aantal plannen in ontwikkeling B: aantal projecten in ontwikkeling C: aantal vergunningen in voorbereiding Vanuit ambtelijke organisatie is aangegeven dat de leefbaarheidsindicator in overweging wordt genomen (voor beleidsdoel A).
Leefbaarheid volgens Leefbaarometer: mate waarin de omgeving aansluit bij de eisen en wensen die er door de mens aan worden gesteld
Suggesties voor verbetering informatie (3) Breng de kosten- en batenontwikkeling van afgelopen en komende jaren grafisch in beeld
Kostenontwikkeling programma RO naar beleidsdoelen, 2019-2028 (x € mln)
Kosten- en batenontwikkeling programma ruimtelijke ontwikkelingen, 2019-2028 (x € mln)
Kosten 98
Baten
102
78 62
67
61
39
38
39
45
40 28
51
Overige beleidsdoelen
7,8
Beleidsdoel B
62,2
61,3
7,6
9,4
38 30
25
26
26
54,5
45,4 38,5
90,6
49
29
98,3
51,9
17,5 21,0
38,7
19,7 19,0
27,9 26,0
51,0 17,3
22,9
22,5
33,7
1,9
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
29,8
15,6
26,4 15,2
14,2
11,2
2027
2028
Suggesties voor verbetering informatie (4) Laat zien hoe de kosten en prestaties van afgelopen jaren zich verhouden tot vergelijkbare gemeenten
Ontwikkeling kosten per inwoner taakveld volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing in Haarlemmermeer en vergelijkbare gemeenten, 2019-2023 (x €)
Ontwikkeling nieuwbouw* in Haarlemmermeer en vergelijkbare gemeenten, 2019-2023
Haarlemmermeer 515
510
Westland
Alphen a/d Rijn
371
351
Alphen a/d Rijn
Westland
430
404
Haarlemmermeer
Type C-gemeente
312
306 237
363
343
338
304
282 225
233
220
265
249
172
2019
2020
2021
2022
2023
2019
2020
2021
* Nieuwbouw betreft cijfers woningen en niet-woningen volgens CBS
2022
2023
Suggesties voor verbetering informatie (5) Breng samenhang tussen kosten en prestaties over afgelopen en komende jaren in beeld
Ontwikkeling kosten en gerealiseerde / te realiseren nieuwbouw* 2019-2028
Nieuwbouw
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
* Nieuwbouw betreft (t/m 2023) cijfers woningen en niet-woningen volgens CBS. Vanaf 2024 fictieve cijfers
2027
Kosten
2028