Bijlage - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
Tekst van het document
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
Colofon Tekst, vormgeving en drukwerk Gemeente Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Telefoon 0900 1852 E-mail info@haarlemmermeer.nl Internet www.haarlemmermeer.nl Deze rapportage is online te raadplegen via planningencontrol.haarlemmermeer.nl/ Fotografie Blue sky fotografie Danny de Casembroot Henk Roolvink fotografie Jur Engelchor fotografie Margo Oosterveen Kees van der Veer
Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
Inhoudsopgave Begrippenlijst...........................................................................................................................................................................................3 Inleiding...................................................................................................................................................................................................... 4 Leeswijzer.................................................................................................................................................................................................. 6 Investeringsruimte................................................................................................................................................................................ 8 Lange termijn perspectief..............................................................................................................................................................13 Integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP).....................................................................................................................................
15 Maatschappelijk vastgoed......................................................................................................................................................................17 Vervanging openbare ruimte................................................................................................................................................................ 19 Mobiliteit............................................................................................................................................................................................................21 Maatschappelijke voorzieningen en bovenplans groen........................................................................................................ 23 ICT en huisvesting........................................................................................................................................................................................ 26
Risico's.......................................................................................................................................................................................................28 Lopende Investeringen € 2,0 miljoen en hoger................................................................................................................. 29 Samenvatting Investeringsplan 2024-2028.................................................................................................................................. 30 Nieuwbouw Haarlemmermeermuseum De Cruquius............................................................................................................... 31 Groene AS.........................................................................................................................................................................................................33 IHP Renovatie Halfweg Jong Geleerd.............................................................................................................................................. 35 IHP Nieuwbouw Hoofddorp Avantis College en Rietland College....................................................................................
37 IHP Nieuwbouw Zwanenburg De Kameleon................................................................................................................................. 39 IHP Nieuwbouw Hoofddorp Kindcentrum Natuurlijk!............................................................................................................... 41 IHP Tijdelijke huisvesting........................................................................................................................................................................... 43 Verhuizing bibliotheek Nieuw-Vennep.............................................................................................................................................45 PARK21................................................................................................................................................................................................................ 47 Doorfietsroute Haarlem - Amsterdam (F200).............................................................................................................................50 Westelijke ontsluiting Sugar City Terrein.........................................................................................................................................
52 HOV - Westtangent/ Vervangen Oude Haagsebrug............................................................................................................. 54 Sloterbrug........................................................................................................................................................................................................ 56 Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (UPM)........................................................................................................................................58 Doorfietsroute De Hoek............................................................................................................................................................................62 Hoofddorp-Noord AM Locatie Infra.................................................................................................................................................64 Ringdijk en Ringvaart.................................................................................................................................................................................66 Gemeentehuis...............................................................................................................................................................................................68
Stadspark.......................................................................................................................................................................................................... 71 Sporthal Lincolnpark..................................................................................................................................................................................73 Vernieuwing Openbare Ruimte 2021................................................................................................................................................. 75 Vernieuwing Openbare Ruimte 2022................................................................................................................................................ 79 Vernieuwing Openbare Ruimte 2023................................................................................................................................................ 83 Vernieuwing Openbare Ruimte 2024................................................................................................................................................ 87 Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW).......................................................................................................................
91 Wijkvernieuwing Welgelegen................................................................................................................................................................ 94 Spoorzicht Noord........................................................................................................................................................................................ 96 Werkplekapparatuur en laptops.........................................................................................................................................................98 Overige investeringen en kredietaanpassingen...................................................................................................................... 100
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 1
Bijlagen...................................................................................................................................................................................................102 Bijlage 1: Investeringen lange termijn perspectief...................................................................................................................103 Bijlage 2: Nog te autoriseren kredieten......................................................................................................................................... 104 Bijlage 3: Actualisatie investeringen................................................................................................................................................106 Bijlage 4: Investeringsplan 2024 - 2028......................................................................................................................................... 108
2 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
Begrippenlijst Hieronder staan enkele begrippen die van belang zijn voor dit document. Investeringen Uitgaven om duurzame kapitaalgoederen (bruggen, wegen, gebouwen en dergelijke) te verkrijgen of te realiseren. Deze kapitaalgoederen gaan meerdere jaren mee en leiden tot kapitaallasten. We maken onderscheid in lopende investeringen, nog te autoriseren investeringen en lange termijn investeringen. Deze lichten we verder toe in de leeswijzer. Krediet Het totale budget dat benodigd is voor een investering noemen we krediet. We maken onderscheid in: • geautoriseerd krediet: het totale bedrag dat voor een investering beschikbaar is gesteld door de raad. Dit bedrag wordt verdeeld in jaarschijven. Per kalenderjaar wordt een jaarschijf vrijgegeven; • vrijgegeven krediet: het krediet dat voor het onderhavige jaar is vrijgegeven om te besteden, een jaarschijf; • nog te autoriseren krediet: een krediet dat door de raad nog moet worden goedgekeurd; • kredietverschuiving: het doorschuiven van een vrijgegeven krediet van een kalenderjaar naar een ander kalenderjaar. Kapitaallasten Dit zijn de rente- en afschrijvingslasten samen. De afschrijvingslasten starten in het jaar ná gereedkomen van de investering. De rentelasten
worden berekend over de boekwaarde van de investeringen per 1 januari met de vastgestelde rekenrente. Omdat de boekwaarde jaarlijks daalt dalen ook de rentelasten. Bruto investeringen Het totale investeringsbedrag zonder aftrek van bijdragen van derden of bijdragen uit reserves. Netto investeringen Het totale investeringsbedrag ná aftrek van bijdragen van derden en bijdragen uit reserves. Met dit nettobedrag worden de te dekken kapitaallasten berekend. Bijdrage derden De financiële middelen die van andere partijen, onder andere medeoverheden, worden ontvangen om een project (deels) te bekostigen. De reden van verstrekking is omdat een project bijdraagt aan de realisatie van de beleidsdoelen van die partij. Raadsbevoegdheid De gemeenteraad is uit hoofde van het budgetrecht bevoegd om kredieten te autoriseren, vrij te geven, aan te passen of te verschuiven. Risico’s Dit zijn mogelijke gebeurtenissen die een negatief effect kunnen hebben op het bereiken van de gemeentelijke doelstellingen of gebeurtenissen die mogelijk een gevaar kunnen vormen voor het adequaat uitvoeren van de gemeentelijke taken.
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 3
Inleiding Aanleiding Gemeente Haarlemmermeer heeft naast de grote opgave van gebiedsontwikkeling en inrichting van de openbare ruimte ook een stevige beheeropgave voor de komende jaren. De investeringen volgend uit de gebiedsontwikkelingen zijn gekoppeld aan het bouwen van 20.000 woningen tot 2040 (Coalitieakkoord 2022 – 2026). Het meerjarenperspectief investeringen (MPI) en de jaarlijkse programmabegroting overzien een periode van vier jaar. De financiële gevolgen voor deze opgaven vallen op dit moment buiten de scope van ons meerjarenbeeld. Gezien de grootte van de opgave is het noodzakelijk om de (financiele) impact op lange termijn inzichtelijk te maken. Een dergelijke rapportage moet bijdragen aan een betere besluitvorming in (mogelijk) te maken keuzes en de impact hiervan op de investeringsruimte. Product in ontwikkeling Deze rapportage noemen wij het Strategisch Perspectief Investeringen (SPI). Dit hebben we aangekondigd in het Spoorboekje planning en control 2024 (X.2023.06070). Hierin worden alle lopende- en toekomstige investeringen tot en met 2040 gezamenlijk in beeld worden gebracht. Het SPI bevat een totaalbeeld van investeringen van ambitie (lange termijnperspectief) naar plan (nog te autoriseren) tot uitvoering (lopende investeringen). Het SPI geeft een steeds beter inzicht in de lange termijn.
Dit doen we met de meest actuele gegevens waar we op dat moment over beschikken. Dit SPI is een nieuw product waarin sommige bedragen zachter zijn dan andere. Gaandeweg zullen wij een werkwijze vinden waardoor het nog completer wordt en de effecten steeds beter voorspelbaar zijn. Het SPI is dan ook een ontwikkelmodel dat jaarlijks wordt geactualiseerd en verder wordt uitgebreid. De ontwikkeling bestaat uit drie fasen: • Fase 1 Inzicht financiële impact: hierin worden, naast de lopende investeringen, ook de investeringsambitie verzameld en in kaart gebracht in één overzicht. Een doorkijk naar de lange termijn met een richting van wat er op ons af komt; • Fase 2 Toevoegen projectfases: in deze fase wordt de projectfasering toegevoegd aan de investeringen. We onderscheiden hierin de volgende fasering: wenselijkheid, haalbaarheid, kaderstellend en uitwerking;
• Fase 3 Toevoegen capaciteit: in deze fase wordt de uitvoeringscapaciteit hieraan gekoppeld. Waarbij de uitvoeringsplanning in geld wordt afgezet tegen de investeringsambities. Ook worden de capaciteitsknelpunten inzichtelijk gemaakt op basis waarvan wordt geprioriteerd of actie wordt ondernomen. Samenhang planning- en controlcyclus Het SPI zal twee keer per jaar gelijktijdig met de voor- en najaarsrapportage worden gepresenteerd. Het SPI Voorjaar is met de meerjarige ambities een uitgebreidere versie dan het SPI Najaar. In het najaar vindt alleen een bijstelling plaats op de lopende investeringen vanaf € 2 miljoen en de investeringsprojecten in het huidige begrotingsjaar. In beide SPI’s worden de voorgestelde mutaties met een bijgestelde stand van de geautoriseerde investeringen weergeven. Aan de hand hiervan worden de kapitaallasten en indien nodig de exploitatielasten van het begrotingsjaar geactualiseerd. De mutaties worden verwerkt in de voor- en najaarsrapportage. Daarmee is het SPI een onderdeel van de gemeentelijke planningen controlcyclus. Gezien deze werkwijze is het logisch dat volgtijdelijk eerst het SPI wordt vastgesteld en daarna de voor- en najaarsrapportage.
In de beleidsnotitie Planningen controlcyclus 2017 (2017.0040561) is beschreven wat de werkwijze is voor het opnemen van nieuwe uitbreidings- of vervangingsinvesteringen in het investeringsplan, waarbij het uitgangspunt is dat de raad zijn kaderstellende rol op het gebied van investeringen kan invullen en keuzes kan maken. Om die reden worden beslispunten nog niet cijfermatig verwerkt in de tabellen. Deze mutaties zijn zichtbaar in het SPI najaar. Voor eventuele (bij)sturing is een aantal momenten van belang: • voorjaarsrapportage: reserveren budgetruimte voor kapitaal- en exploitatielasten van voorgenomen nieuwe investeringen; • programmabegroting: voor het autoriseren van investeringen tot € 2 miljoen die starten in het nieuwe begrotingsjaar, én in uitzonderingsgevallen voor het autoriseren van nieuwe investeringen die niet voorzien waren bij de voorjaarsrapportage;
4 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
• tussentijds separaat raadsvoorstel: voor het autoriseren van grote investeringen (€ 2 miljoen en hoger); • voor het autoriseren van investeringen in spoedeisende gevallen. Een spoedeisende
investering is altijd Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar.
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 5
Leeswijzer In het SPI onderscheiden we drie soorten investeringen: 1. Investeringen lange termijn perspectief : Dit betreffen de maatregelen voor zowel vervangingsinvesteringen als investeringsambities die buiten de scope van de huidige meerjarenbegroting vallen. Met de hieruit voortvloeiende financiële effecten (kapitaallasten) is nog geen rekening gehouden in het meerjarenbeeld omdat deze kredieten nog niet aangevraagd zijn. Wel gebruiken we deze gegevens voor het berekenen van de schuldpositie. De inhoudelijke toelichting per onderwerp is te vinden in het hoofdstuk 'Lange termijn perspectief'. De totale weergave is te vinden in bijlage 1; 2. Nog te autoriseren investeringen: Dit betreffen de kredieten die én binnen de scope van het huidige meerjarenbeeld vallen én waar de raad in een eerder vastgesteld P&C product al kennis van heeft genomen, maar die nog niet zijn geautoriseerd. Met de hieruit voortvloeiende financiële effecten (kapitaallasten) is, afhankelijk van het moment van oplevering, wel al rekening gehouden in het meerjarenbeeld. Voor deze investeringen geldt dat nog besloten kan worden deze niet uit te voeren. De geraamde budgettaire lasten vallen dan vrij. De weergave op detailniveau is te vinden in bijlage 2; 3.
Lopende investeringen: Hieronder vallen investeringen waar én reeds krediet voor beschikbaar is gesteld én die zich reeds in de uitvoeringsfase bevinden. Deze vallen allemaal binnen de scope van het huidige meerjarenbeeld. Echter het kan voorkomen dat een investering start binnen de meerjarenbeeld jaren en doorloopt in de jaren daarna. Mocht dit zich voordoen dan is het restant bedrag geraamd in het laatste jaar van het meerjarenbeeld. De inhoudelijke toelichting per programma is te vinden in het hoofdstuk 'investeringen boven € 2 miljoen' en in bijlage 4.
infrastructuur. Deze investeringen scharen wij onder de term investeringsambities. Hier moeten nog uitvoeringsplannen voor gemaakt worden en ter besluitvorming worden voorgelegd. Dit zijn dan ook de investeringen die bij het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten betrokken en heroverwogen zullen worden. De eventueel geraamde budgettaire lasten (van de nog te autoriseren investeringen) vallen dan vrij. De investeringen die vallen onder het derde punt zijn lopende investeringen die reeds in uitvoering zijn. De beslissing tot investeren is reeds genomen. Het SPI heeft zowel een rapportage- als een (mogelijke) sturingsfunctie. Het bevat inhoudelijke en financiële onderbouwingen over alle investeringsprojecten van ambitie tot en met uitvoering met een doorkijk van zeventien jaar. Het SPI maakt hiermee beheersing, sturing, besluitvorming en verantwoording van en over gemeentelijke investeringsvraagstukken mogelijk. De verschillende investeringsagenda’s (mobiliteit en Schaalsprong) en de investeringsprogramma’s Integraal Huisvestingsprogramma onderwijs (IHP), Vernieuwing Openbare Ruimte (VOR) en Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (UPM) worden hierin samengebracht. Voor de vervangingsinvesteringen is het zo dat deze niet altijd al bij de raad bekend zijn met de opgenomen bedragen omdat de uitvoeringskredieten nog niet zijn vastgesteld en/of geautoriseerd.
Investeringen die onder de eerste twee punten vallen betreffen enerzijds vervangingsinvesteringen en anderzijds investeringen die voortvloeien uit de gebiedsontwikkelingen, gerelateerd aan het opleveren van 17.700 woningen (start bouw waarvan 13.500 woondeal MRA), zoals maatschappelijke voorzieningen, scholen en
6 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
Indeling SPI Het SPI kent de volgende verdeling:
Achtereenvolgend komen de volgende hoofdstukken aan bod: • Investeringsruimte: In dit hoofdstuk wordt het volume van alle lopende en mogelijk toekomsige investeringen in beeld gebracht en berekenen we de investeringsruimte aan de hand van drie indicatoren; • Lange termijn perspectief: Dit hoofdstuk geeft per onderwerp weer wat de ambities per jaarschijf zijn. Elk onderwerp kent twee grafieken. Een bruto- en een netto weergave van het investeringsvolume;
• Risico's: In dit hoofdstuk lichten we toe hoe de risico's worden geïnventariseerd en gepresenteerd bij de lopende investeringen. Ook beschrijven we de algemene risico's; • Lopende investeringen € 2 miljoen en hoger: In dit hoofdstuk wordt gerapporteerd over alle investeringen > € 2 miljoen waarvoor de raad krediet heeft geautoriseerd; • Bijlagen: In bijlage 1 is een samenvatting weergegeven van de investeringen per type investering.
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 7
Investeringsruimte In dit hoofdstuk brengen we het volume van alle investeringen die gepaard gaan met de grote ambities van de woningbouwopgave en de daarbij behorende programma’s Schaalsprong, Spoorzone (Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg)), Stadscentrum en de komst van de Hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) verbinding Amsterdam-Haarlemmermeer voor onze gemeente in beeld. Bovendien blijven reguliere vervangingsinvesteringen ook noodzakelijk. Investeringen hebben invloed op de schuldpositie. Om de schuldpositie beheersbaar te houden zijn indicatoren ontwikkeld. Voor de integrale afweging worden de indicatoren in dit SPI doorgerekend. Echter een dergelijke doorrekening kent onzekerheden. Hoe verder we in de tijd kijken, hoe groter de onzekerheden worden. In dit licht moet het SPI ook beschouwd worden. Bij de Voorjaarsrapportage 2023 is op basis van een aantal indicatoren de investeringsruimte voor het eerst inzichtelijk gemaakt en bepaald. In de Notitie Schuldpositie 2023 (7282099) worden de spelregels en de indicatoren voor het beoordelen van de schuldpositie beschreven.
Voor de drie indicatoren (netto schuldquote, lasten schuldpositie, solvabiliteit) in samenhang geldt: • 1 rode indicator: verhoogde waakzaamheid, aandacht voor schuld; • 2 rode indicatoren: sterk verhoogde waakzaamheid, speciale aandacht op verlaging schuld; • 3 rode indicatoren: direct inzetten van het handelingsrepertoire noodzakelijk met als doel versnelde afbouw van schuld. De investeringsruimte wordt bepaald aan de hand van bovenstaande indicatoren. In dit SPI zijn deze indicatoren doorgerekend tot 2040. In de grafieken onderaan dit hoofdstuk wordt zichtbaar gemaakt hoe de indicatoren zich ontwikkelen tot en met het jaar 2040. Bij de doorrekening van de indicatoren hebben we de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1. de reeds vastgestelde ambities die opgenomen zijn in het investeringsplan bij de Programmabegroting 2024-2027; 2. de geraamde netto-opbrengsten uit de grondexploitaties (standlijn 1 januari 2024); 3. rekeninghoudend met een realisatiegraad van 65% voor het berekenen van kapitaallasten.
Daarnaast hebben we de volgende aannames gedaan. • een gemiddelde afschrijvingstermijn van 30 jaar gehanteerd voor de lange termijn perspectief investeringen; • toekomstige grondverkopen en investeringen van vastgestelde grondexploitaties; • vaste schuld daalt omdat gerealiseerde investeringen afgeschreven zijn; • de inkomsten uit de algemene uitkering en de ozb stijgen door groei woningen en inwoners; • er is (behalve bij het IHP) geen rekening gehouden met toekomstige indexatie van investeringen; • er wordt gerekend met een rekenrente van 2% tot en met 2025, 2,5% vanaf 2026 en 3% vanaf 2030. In onderstaande grafieken wordt het investeringsvolume, zowel bruto als neto, van alle lopende - en mogelijk toekomstige investeringen per blok van vier jaar gegroepeerd gepresenteerd. Dit zetten we af tegen het gemiddeld gerealiseerde investeringsvolume van de afgelopen vijf jaar. In deze periode is jaarlijks gemiddeld € 55 miljoen gerealiseerd. Dit zou betekenen dat we per blok van vier jaar gemiddeld € 220 miljoen kunnen realiseren. In de tabel wordt dit weergegeven met de gele lijn. Indien de gele lijn als norm wordt gehanteerd voor de haalbaarheid van de investeringen in zowel financiële zin als in uitvoeringscapaciteit, dan is het geambieerde investeringsvolume te hoog. Echter het is ook gebleken dat de realisatiegraad van de investeringen 45% is geweest van de primaire ramingen.
Met dit gegeven kunnen de nu opgenomen investeringsvolumes worden geïnterpreteerd. Wat verder kan worden opgemerkt is dat de realisatie achterblijft bij de Investeringsplanning. De komende tijd gaan we kijken hoe we dit meer in lijn kunnen brengen met elkaar. Het is ons streven om dit met het uitwerken van de derde fase, waarin de capaciteitprognose wordt toegevoegd, te bereiken. Grafieken Onderstaand zullen we in een aantal grafieken het verloop van de totale investeringsportefeuille zichtbaar maken. De verdeling is als volgt: 1. Alle investeringen op investeringssoort. Dat doen we in zowel een bruto- als een
8 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
2.
nettoweergave. Daardoor heen zal een lijn de gemiddelde jaarlijkse realisatie weergeven. Een verdere detaililering van de investeringssoorten naar onderwerpen. De weergave van deze grafiek zal zowel de netto-
als de brutoinvesteringen (per blok van vier jaar) naast elkaar weergegeven worden. Ad 1. Bruto en netto weergave van de investeringsportefeuille
Figuur 1 Bruto investeringsportefeuille gegroepeerd op soort investering
Figuur 2 Netto investeringsportefeuille gegroepeerd op soort investering
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 9
Ad 2. De onderstaande grafiek is een verdere detailuitwerking van de investeringsportefeuille. Deze geeft enerzijds de bruto- en anderzijds de netto weergave van alle huidige en toekomstige
investeringen per onderwerp weer. Een aantal investeringen zijn nog niet geaccordeerd door de raad maar wel reeds verwerkt in onderstaande tabel.
1.200.000
1.000.000 235.514
129.693
160.296
600.000 237.427
69.476
153.566
58.045
162.612
173.710
46.451
29.035
-
N
et to
20 33
20 33 to Br u
ICT en Huisvesting IHP Maatschappelijk vastgoed Maatschappelijke voorzieningen en bovenplans groen Mobiliteit Vervanging openbare ruimte
Na doorrekening van al deze gegevens ziet het verloop van de indicatoren er als volgt uit:
10 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
33.517
33.517
40
20 36
20
20 36
20 32 20 29
et to
ut o Br
29.035
-
6.140
70.715
Overig
20 37
6.140
59.788
40
101.700
40.713 108.248
et to
101.700
101.538
80.000
40.713
74.033
-
20 24 et to N
101.128 22.583
-
20 28
20 28 20 24 ut o Br
85.090
80.000
74.033
22.583
20 32
85.090
0
144.526
223.382
N
223.382
20 29
200.000
N
80.000
20
131.479
32.571
-
62.863
33.299
20 37
96.227
ut o
400.000
Br
Bedragen x € 1.000
800.000
Figuur 3 Indicator lasten schuldpositie
Figuur 4 Indicator netto schuldquote
Figuur 5 Solvabiliteit
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 11
Gebaseerd op bovenstaande kunnen we stellen dat in het jaar 2024 één van de indicatoren (solvabiliteit) op oranje staat en in 2025 worden twee indicatoren oranje (solvabiliteit en lasten schuldquote). Vanaf 2027 wordt de indicator lasten schuldquote rood. Verhoogde waakzaamheid is dan gewenst. In 2031 worden de indicatoren lasten schuldquote en solvabiliteit rood en vanaf 2033 komen alle drie de indicatoren in het rood. Dit betekent dat direct inzetten van het handelingsrepertoire noodzakelijk is. De periode vanaf het jaar 2031 blijkt het meest kritisch voor deze indicatoren. Voor de bijhorende kapitaallasten zal financiële ruimte gevonden moet worden in de begroting. Waarbij in acht moet worden genomen dat deze cijfers indicatief zijn.
De investeringen uit de programma’s Schaalsprong Wonen en Spoorzone, waaronder de aankopen van de panden, hebben een grote impact op de ontwikkeling van de kernindicatoren. Daarom zal bij elke nieuwe bruto investering vanaf € 25 miljoen separaat berekend worden wat de impact is op de schuldpositie en de drie indicatoren. Deze informatie wordt opgenomen in het raadsvoorstel voor de kredietaanvraag. De raad kan dan de afweging maken tussen nut en noodzaak enerzijds en schuldpositie anderzijds. De grenswaarde is op € 25 miljoen gesteld omdat alleen bij dergelijk grote bedragen beweging in de indicatoren kan worden verwacht
12 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
Lange termijn perspectief In dit hoofdstuk volgt per onderwerp een overzicht van de investeringsambities die we tot 2040 verwachten. De investeringen zijn onderverdeeld naar de volgende onderwerpen: • Integraal huisvestingsplan onderwijs(IHP); • Maatschappelijk vastgoed ; • Vervanging openbare ruimte (waaronder Vernieuwing openbare ruimte (VOR)); • Mobiliteit (waaronder het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (UPM) en mobiliteitsmaatregelen als gevolg van de woningbouwopgave); • Maatschappelijke voorzieningen en bovenplans groen (maatregelen als gevolg van de woningbouwopgave); • Investeringen op het gebied van ICT & huisvesting. Via beleidsvoorstellen (onder andere Investeringsagenda's) is de raad hier eerder over geïnformeerd en zal er in de komende jaren mogelijk besluitvorming plaatsvinden. Bij de indeling van de verschillende onderwerpen zijn de investeringen primair naar deze onderwerpen ingedeeld zodat herkenbaarheid en aansluiting behouden blijft. Een schoolgebouw dat als gevolg van de woningbouwopgave gebouwd moet worden, maakt onderdeel uit van het IHP en niet van de woningbouwopgave.
Omdat de meeste investeringen nog ver in de toekomst liggen, zijn sommige bedragen onzeker en indicatief (VOR en UPM) en andere bedragen zijn onderhevig aan factoren als indexatie (behalve bij het IHP), stijgende materiaalkosten en capaciteit en vragen nadere uitwerking in een later stadium. Elk onderwerp kent een korte inleidende toelichting over het beleid dat aan de investeringsambities ten grondslag ligt. Ook wordt de onderverdeling in rubrieken verder toegelicht. Naast het bruto investeringsbedrag worden ook de daarbij horende mogelijke (dekkings-)middelen vermeld. Daarom worden telkens twee grafieken getoond. Het kan voorkomen dat beide grafieken gelijk zijn. Dit betekent dat er op dit moment nog geen dekkingsmiddelen zijn voorzien. Voor de investeringen die betrekking hebben op de Schaalprong geldt dat deze voor de mobiliteitsmaatregelen zijn opgenomen bij het onderwerp Mobiliteit Wonen. De groen- en maatschappelijke voorzieningen maken onderdeel uit van het onderwerp Maatshappelijke voorzieningen en bovenplans groen. In bijlage 1 'investeringen lange termijn perspectief' is een totaaloverzicht van alle investeringsambities op onderwerpniveau te vinden.
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 13
600.000
500.000 153.566
131.479
121.149
162.612
80.000
300.000
173.710 46.451 135.310
80.000
74.033
144.526
40.713
101.128 74.033
49.756 8.000
101.538
108.248 59.788 20.510
29.035
29.035
14.930
14.930
14 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
20.510
20.510
33.517
33.517
ut o
40 20 37
20 37
20 33
-
20
20
20 36 -
20 33 ut o Br
ICT en Huisvesting IHP Maatschappelijk vastgoed Maatschappelijke voorzieningen en bovenplans groen Mobiliteit Figuur 6 Totaal investeringsambities gegroepeerd op onderwerp
70.715
40
20.510
20 36
20 32 20 29
N et to
Br
ut o
20 24 N et to
-
-
-
-
6.140
20 32
6.140
20 28
20 28
26.620
101.700
N et to
101.700
25.406
26.620
20 24 ut o Br
22.583
54.005
25.406
0
22.583
Br
81.680
20 29
100.000
40.713
et to
200.000
80.000
N
Bedragen x € 1.000
400.000
Vervanging openbare ruimte
Integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) In het IHP programma wordt al geruime tijd vele jaren vooruitgekeken. Hiermee is begonnen bij de opstelling van het IHP 2017. In dit IHP zijn afspraken tussen gemeente en schoolbesturen vastgelegd. Zo wordt in principe uitgegaan van renovatie van schoolgebouwen, tenzij duidelijk is dat nieuwbouw een betere optie is (meestal omdat het gebouw bijvoorbeeld bouwkundig moeilijk renovabel is). De leerlingenprognoses die jaarlijks worden opgesteld, helpen om de ontwikkeling van de leerlingenaantallen goed te monitoren en te beoordelen wat de benodigde capaciteit en ruimtebehoefte is van een school. Daarnaast worden de IHP-projecten gebaseerd op de juiste kwaliteit van de schoolgebouwen, zodat een nieuw gebouwd of gerenoveerd schoolgebouw vele jaren voort kan en er niet op korte of middellange termijn weer in moet worden geïnvesteerd. Tenslotte worden de marktontwikkelingen in de bouw nauwlettend in de gaten gehouden, zodat rekening kan worden gehouden met actuele prijzen. Op die manier wordt voorkomen dat de gemeente verrast wordt door feitelijke prijzen die afwijken van de begrote bedragen.
Investeringen in schoolgebouwen waar eerder door de raad krediet voor is geautoriseerd maken geen onderdeel uit van onderstaande gegevens maar zijn terug te vinden in de afzonderlijke projecten bij investeringen vanaf € 2 miljoen. Het opgenomen investeringsbedrag bestaat alleen uit onze gemeentelijke bijdrage. Verder hebben we als norm prijspeil 2023 aangehouden en zijn de investeringen tot het jaar van de start van de bouw geïndexeerd met 2% (inclusief voorbereiding, toezicht en administratie (VTA) en eventuele sloopkosten bij vervangende nieuwbouw). In onderstaande gegevens is rekening gehouden met zowel vervangingsinvesteringen en investeringen in schoolgebouwen als gevolg van de woningbouwopgave van 20.000 woningen. De vervangingsinvesteringen kunnen we onderverdelen in twee subcategorieën: 1. Vervangingsinvesteringen die reeds in eerdere beleidsvoorstellen zijn opgenomen. Deze zijn te vinden in bijlage 2 'nog te autoriseren investeringen'; 2. Vervangingsinvesteringen die nu voor het eerst inzichtelijk worden in het SPI zijn opgenomen in de samenvatting in bijlage 1 'lange termijn perspectief'.
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 15
Bedragen x € 1.000
30.000
20.000
10.000
20 30
20 31
20 32
20 33
20 34
20 35
20 36
20 37
20 38
20 39
20 4
20 30
20 31
20 32
20 33
20 34
20 35
20 36
20 37
20 38
20 39
20 4
0
20 29
20 28
20 29
Nieuwbouw
20 27
20 26
20 25
20 24
0
Renovatie
Figuur 7 Bruto weergave investeringen IHP
Bedragen x € 1.000.
30.000
20.000
10.000
Nieuwbouw
0
20 28
20 27
20 26
20 25
20 24
0
Renovatie
Figuur 8 Netto weergave investeringen IHP Tabel 1
IHP
Subcategorie Specificatie Nieuwbouw
IHP
IHP
Renovatie
2024 - 2028
2029 - 2032
2033 - 2036
Investering
14.838
49.858
1.020
0
Investering
11.782
51.842
28.015
33.517
Bijdrage derden
0
0
0
0
Dekking reserve
0
0
0
0
26.620
101.700
29.035
33.517
16 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
2037 - 2040
Maatschappelijk vastgoed investeren. De veroudering van de portefeuille laat zich op dit moment vooral zien bij de gymzalen, waar bij een aantal locaties door gebruikers vele ongemakken ervaren worden zoals akoestiek, ventilatie en temperatuurregeling. De keuze voor nieuwbouw of renovatie is van meerdere factoren afhankelijk waaronder kosten, techniek en functionaliteit. Het start echter altijd met de vraag of er vanuit beleid nog een behoefte bestaat aan de ruimte. Het Integraal Accommodatieplan (IAP) levert ons hiervoor aanvullende inzichten. Tot 2040 zien wij een grootschalige investering in het kader van duurzaamheid, renovatie of nieuwbouw bij 36 panden. Daarbij sluiten we zoveel mogelijk aan bij ontwikkelingen rondom deze panden. Wij houden voortdurend in de gaten of er combinaties van functies binnen een gebouw mogelijk zijn, met optimaal ruimtegebruik als doel en lage kosten.
We beheren de gemeentelijke vastgoedportefeuille die bestaat uit ongeveer 160 panden en ruim 450 gronden. In de maatschappelijke kernportefeuille vallen onder andere ontmoetingsaccommodaties, culturele gebouwen, binnensportaccommodaties en de ambtelijke huisvesting. Een groot deel van deze kernportefeuille is gebouwd in de jaren ’70 en ’80 en nadert het einde van de technische levensduur. Bij de wens voor behoud van deze functies op de huidige locaties is renovatie of nieuwbouw op den duur noodzakelijk. Maar ook op het gebied van verduurzaming dient een belangrijke slag geslagen te worden. De verduurzamingsopgave, zoals vastgelegd in de routekaart duurzaamheid maatschappelijk vastgoed, is van grote invloed op het tempo en de volgorde waarin wij in de kernportefeuille gaan 5.000
Bedragen x € 1.000.
4.000
3.000
2.000
1.000
Verduurzaming vastgoed
0 20 4
20 39
20 38
20 37
20 36
20 35
20 34
20 33
20 32
20 31
20 30
20 29
20 28
20 27
20 26
20 25
20 24
0
Vervanging maatschappelijk vastgoed
Figuur 9 Bruto weergave investeringen Maatschappelijk Vastgoed
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 17
5.000
Bedragen x € 1.000.
4.000
3.000
2.000
1.000
Verduurzaming vastgoed
0 20 4
20 39
20 38
20 37
20 36
20 35
20 34
20 33
20 32
20 31
20 30
20 29
20 28
20 27
20 26
20 25
20 24
0
Vervanging maatschappelijk vastgoed
Figuur 10 Netto weergave investeringen Maatschappelijk Vastgoed Tabel 2
Maatschappelijk vastgoed
Maatschappelijk vastgoed
Maatschappelijk vastgoed
Subcategorie
Specificatie
Verduurzaming vastgoed
Investering
16.817
15.349
13.882
13.882
Vervanging maatschappelijk vastgoed
Investering
8.590
7.234
6.628
6.628
25.406
22.583
20.510
20.510
18 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
2024 - 2028 2029 - 2032 2033 - 2036 2037 - 2040
Vervanging openbare ruimte De Vernieuwing Openbare Ruimte (VOR) is het vervangingsprogramma voor de openbare buitenruimte. Het gaat om de vervanging van bestaande onderdelen van de openbare ruimte die aan het einde van de levensduur zijn en niet om de uitbreiding van het areaal. De VOR is in 2003 in het leven geroepen omdat in de bestaande onderhoudsbudgetten geen vervangingsbudgetten waren opgenomen. De VOR betreft bijvoorbeeld wegen (inclusief fietspaden en trottoirs) bomen en beplanting, civieltechnische kunstwerken, waaronder bruggen, openbare verlichting, verkeersregelinstallaties (VRI’s) en zebraoversteekbeveiligingsinstallaties, watergangen (duikers, beschoeiing en stuwen), sportvelden, speelvoorzieningen (ook in grootschalige recreatiegebieden), ANWB-bewegwijzering en parkeerautomaten. Voor zover deze onderdelen op begraafplaatsen en recreatiegebieden voorkomen, worden deze ook vervangen uit de VOR.
De basis voor de investeringen zijn de Beheerplannen voor de Fysieke Leefomgeving, waarin voor een periode van vijf jaar is geraamd welke financiële middelen nodig zijn om de veiligheid te waarborgen en de kwaliteit van de leefomgeving te behouden. De komende periode zetten wij in op een gebiedsgerichte aanpak, waarbij voor de complete openbare ruimte in een gebied wordt bepaald wat moet worden opgeknapt. Hierbij betrekken wij ook maatregelen voor het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte. Jaarlijks wordt bij de raad een kredietaanvraag gedaan, voor de projecten die in het daaropvolgende jaar worden gestart. De daadwerkelijke kredietaanvraag is gebaseerd op de meest actuele inspectieresultaten. De bedragen die weergegeven worden in de jaren 2024 tot en met 2028 is aanvullend op hetgeen waar al krediet voor is verstrekt.
Bedragen x € 1.000.
30.000
20.000
10.000
Plan riolering en stedelijk water
0 20 4
20 39
20 38
20 37
20 36
20 35
20 34
20 33
20 32
20 31
20 30
20 29
20 28
20 27
20 26
20 25
20 24
0
Vernieuwing openbare ruimte
Figuur 11 Bruto weergave investeringen Vervanging openbare ruimte
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 19
25.000
Bedragen x € 1.000.
20.000
15.000
10.000
5.000
Plan riolering en stedelijk water
0 20 4
20 39
20 38
20 37
20 36
20 35
20 34
20 33
20 32
20 31
20 30
20 29
20 28
20 27
20 26
20 25
20 24
0
Vernieuwing openbare ruimte
Figuur 12 Netto weergave investeringen Vervanging openbare ruimte Tabel 3
Vervanging openbare ruimte Subcategorie
Vervanging openbare ruimte
Vervanging openbare ruimte
Plan riolering en stedelijk water Vernieuwing openbare ruimte
Specificatie
2024 - 2028 2029 - 2032 2033 - 2036 2037 - 2040
Investering
71.393
73.566
82.612
93.710
Dekking reserve
-71.393
-73.566
-82.612
-93.710
Investering
49.756
80.000
80.000
80.000
49.756
80.000
80.000
80.000
20 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
Mobiliteit Er ligt een grote uitdaging voor onze gemeente op het gebied van mobiliteit. Tegelijk is de woningbouwopgave groot. Nergens in Nederland is de druk op de woningmarkt zo hoog als in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). In korte tijd moeten veel nieuwe woningen worden gebouwd. De totale behoefte in de MRA is 250.000 woningen tot 2040, waarvan 175.000 woningen moeten worden gebouwd vóór 2030. Om dit mogelijk te maken, is een aanzienlijke bereikbaarheidsinvestering nodig van alle MRApartners. Zo ook in Haarlemmermeer. De verwachting is dat de druk op de verkeers- en vervoersnetwerken zal toenemen door alle nieuwe inwoners die Haarlemmermeer erbij gaat krijgen. Tevens worden de projectkosten hoger en stijgen de prijzen van grondstoffen en energie, mede als gevolg van geopolitieke conflicten. Dit betekent dat we scherpere keuzes moeten maken. Door in de investeringsagenda mobiliteit alle activiteiten, projecten en maatregelen op het gebied van mobiliteit in samenhang te presenteren maken we deze volle breedte inzichtelijk De Investeringsagenda Mobiliteit vertaalt de ambities uit de Mobiliteitsvisie Haarlemmermeer in concrete maatregelen. Door indicatoren te koppelen aan de vijf categorieën van de Investeringsagenda monitoren we in hoeverre de maatregelen uit de Investeringsagenda bijdragen aan het behalen van deze ambities.
In december 2018 heeft de gemeenteraad de Mobiliteitsvisie Haarlemmermeer vastgesteld. Aan de ambities uit de Mobiliteitsvisie geven we uitvoering met de Investeringsagenda Mobiliteit. De Investeringsagenda geeft inzicht in benodigde studies, initiatieven en projecten voor de komende vier jaar, met een doorkijk tot 2032. Uit deze Investeringsagenda volgt jaarlijks het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (UPM). In de investeringsagenda mobiliteit zijn de volgende vijf categorieën gedefinieerd: 1. Wonen: woon-werk pendel, bereikbaarheid van voorzieningen; 2. Leefbaarheid: ervaren verkeersoverlast, luchtkwaliteit rondom wegen, geluidsbelasting door wegverkeer;
Duurzame mobiliteit: aandeel elektrische vervoermiddelen, CO2-uitstoot door verkeer, aanbod en gebruik van laadpunten voor elektrische auto’s, aanbod deelmobiliteit; 4. Verkeersveiligheid: aantal verkeersongevallen, aantal ernstig verkeersgewonden en -doden, meldingen van verkeersonveilige situaties of locaties; 5. (Fiets)netwerken op orde : fietsparkeerdruk (centrum), vervoerwijzekeuze, fietsintensiteiten, aantal openbaar vervoer (OV)-reizigers, OV-reizigerstevredenheid, gemiddelde vertraging, verkeersintensiteiten.
3.
In de investeringsagenda is rekening gehouden met de wens van de raad om meer nadruk te leggen op de basis op orde en verkeersveiligheid. De mobiliteitsmaatregelen als gevolg van de woningbouwopgave zijn opgenomen onder de categorie Wonen. In het kader van het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) hebben we in 2023 een toekenning tot rijkssubsidie ontvangen (geoormerkt aan mobiliteitsmaatregelen met een inspanningsverplichting gekoppelde aan de op te leveren woningbouw in Spoorzone Hoofddorp als voorwaarde) waardoor er meer kansen zijn gecreëerd voor de ontwikkeling van Spoorzone eerste fase in Hoofddorp. In de weergave hieronder is rekening gehouden met verschillende dekkingsmiddelen. Voor externe dekkingsmiddelen geldt dat deze wel zijn toegezegd maar nog niet ontvangen. Tevens is rekening gehouden met de dekking van ons nettodeel uit de reserves Ruimtelijke Investeringen Haarlemmermeer (RIH) en Schaalsprong en de stelpost schaalsprong wonen. Dit betekent niet per definitie dat de reserves op dit moment voldoende gevuld zijn, maar de verwachting is dat deze de komende jaren voldoende zullen groeien om ons deel af te kunnen dekken.
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 21
Bedragen x € 1.000.
60.000
40.000
20.000
(Fiets)netwerken op orde Wonen
Duurzame en slimme mobiliteit
Leefbaarheid
40 20
20 39
20 38
20 37
20 36
20 35
20 34
20 33
20 32
20 31
20 30
20 29
20 28
20 27
20 26
20 25
20 24
0
Verkeersveiligheid
Figuur 13 Bruto weergave investeringen Mobiliteit
Bedragen x € 1.000.
30.000
20.000
10.000
(Fiets)netwerken op orde Wonen
Duurzame en slimme mobiliteit
Leefbaarheid
40 20
20 39
20 38
20 37
20 36
20 35
20 34
20 33
20 32
20 31
20 30
20 29
20 28
20 27
20 26
20 25
20 24
0
Verkeersveiligheid
Figuur 14 Netto weergave investeringen Mobiliteit Tabel 4
Mobiliteit
Mobiliteit
Mobiliteit
Subcategorie
Specificatie
(Fiets)netwerken op orde
Investering
1.600
3.200
3.200
Duurzame en slimme mobiliteit
Investering
56
112
112
112
Leefbaarheid
Investering
288
576
576
576
Verkeersveiligheid
Investering
2.216
4.432
4.432
4.432
Investering
131.150
123.159
65.713
32.393
Wonen
Bijdrage derden
-111.145
-68.756
0
0
Dekking reserve
-16.165
-16.273
0
0
8.000
46.451
74.033
40.713
22 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
2024 - 2028 2029 - 2032 2033 - 2036 2037 - 2040 3.200
Maatschappelijke voorzieningen en bovenplans groen We hebben een grote bouwopgave in onze gemeente met de ambitie om minimaal 20.000 woningen te bouwen in de periode tot 2040. Deze opgave zal worden gerealiseerd in ruim 100, grote en kleinere, woningbouwprojecten in de gehele gemeente. We bouwen met een dorps- en landelijk karakter bij de kernen en met stedelijke woonmilieus in Hoofddorp en het centrum van Nieuw-Vennep. Het is een bewuste keuze niet in alle kernen grootschalige nieuwbouw te realiseren met het oog op het gewenste behoud van het dorpse karakter. De kernen met hun eigen karakter en de kwaliteit van het landschap zetten we daarbij in om onze identiteit te versterken. We willen zuinig en zorgvuldig met de ruimte omgaan waarbij de inwoner centraal staat. We zorgen ervoor dat we bouwen en aanleggen wat past bij de behoeften van zowel de toekomstige als de huidige inwoners. We zetten in op de bouw van inclusieve wijken. Dit betekent dat we naast het (laten) realiseren van woningen, waarvan minstens 50% betaalbaar, ook investeren in het realiseren van nieuwe voorzieningen zoals mobiliteitsmaatregelen, bovenplanse (grootschalig recreatief) groen en maatschappelijke voorzieningen. Hiermee ontsluiten we de nieuwe woningen en voorzien we
onze huidige en toekomstige inwoners van een prettige leefomgeving. De planning van sport- en onderwijsvoorzieningen zijn sterk afhankelijk van de planning van de woningbouw, waarbij scholen en gymnastiekaccommodaties gelijk opgaan met de bouw van de woningen, maar sportvelden pas aangelegd worden als de sportverenigingen de behoefte kunnen aantonen, tenzij de velden moeten opschuiven voor woningbouwontwikkeling op hun locatie. In de weergave van de nettobedragen is reeds rekening gehouden met diverse dekkingsbronnen. Rekening is gehouden met de dekking van ons nettodeel uit de reserves Ruimtelijke Investeringen Haarlemmermeer (RIH) en Schaalsprong en de stelpost schaalsprong wonen. Dit betekent niet per definitie dat de reserves op dit moment voldoende gevuld zijn, maar de verwachting is dat deze de komende jaren voldoende zullen groeien om ons deel af te kunnen dekken. Dit geldt alleen als we de focus houden op de gebieden zoals benoemd in de Investeringsstrategie Schaalsprong Wonen 2023 (7736120) met alle risico’s die daar bij komen kijken. Op dit moment in het bijzonder: oplopende rente, oplopende bouwkosten en minder (verwachte) toevoegingen aan reserves.
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 23
Bruto weergave
Bedragen x € 1.000.
30.000
20.000
10.000
20 38
20 39
20 4
20 38
20 39
20 4
0
20 37
20 36
20 35
20 34
20 33
20 32
20 31
20 30
20 29
20 37
Bovenplans Groen
20 28
20 27
20 26
20 25
20 24
0
Maatschappelijke voorzieningen
Figuur 15 Bruto weergave investeringen Maatschappelijke voorzieningen en bovenplans groen
25.000
Bedragen x € 1.000.
20.000
15.000
10.000
5.000
Bovenplans Groen
Maatschappelijke voorzieningen
Figuur 16 Netto weergave investeringen Maatschappelijke voorzieningen en bovenplans groen
24 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
0
20 36
20 35
20 34
20 33
20 32
20 31
20 30
20 29
20 28
20 27
20 26
20 25
20 24
0
Tabel 5
Maatschappelijke voorzieningen en bovenplans groen
Subcategorie
Specificatie Investering
Maatschappelijke voorzieningen en bovenplans groen
Bovenplans Groen
Maatschappelijke voorzieningen Maatschappelijke voorzieningen en bovenplans groen
2024 - 2028 2029 - 2032 2033 - 2036 2037 - 2040 29.847
98.475
96.827
92.610
Bijdrage derden
0
0
0
0
Dekking reserve
-16.077
-43.398
-41.750
-37.533
Investering
51.834
46.051
4.711
15.638
Dekking reserve
-11.598
0
0
0
54.005
101.128
59.788
70.715
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 25
ICT en huisvesting De investeringen die in dit hoofdstuk worden gepresenteerd hebben te maken met vervanging van hardware (waaronder laptops en beeldschermen) en kantoorinrichting. De kantoorinrichting zal aangeschaft worden voor de inrichting van het nieuwe gemeentehuis en betreft losse inrichting zoals bureaus en kasten, maar ook privacyfolie voor vergaderruimten en
dergelijke. Voor deze kantoorinrichting wordt rekening gehouden met een afschrijvingstermijn van zeven jaar. Voor software geldt over het algemeen dat we deze veelal als Software as a Service (SaaS) aanbesteden. Hier zijn geen investeringen maar exploitatielasten mee gemoeid.
Bedragen x € 1.000.
8.000
6.000
4.000
2.000
20 32
20 33
20 34
20 35
20 36
20 37
20 38
20 39
20 4
20 32
20 33
20 34
20 35
20 36
20 37
20 38
20 39
20 4
0
20 31
20 30
20 29
20 28
20 31
Huisvesting
20 27
20 26
20 25
20 24
0
ICT
Figuur 17 Bruto weergave investeringen ICT en huisvesting
Bedragen x € 1.000.
8.000
6.000
4.000
2.000
Huisvesting
ICT
Figuur 18 Netto weergave investeringen ICT en huisvesting
26 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
0
20 30
20 29
20 28
20 27
20 26
20 25
20 24
0
Tabel 6
ICT en Huisvesting ICT en Huisvesting ICT en Huisvesting
Subcategorie
Specificatie
2024 - 2028 2029 - 2032 2033 - 2036 2037 - 2040
Huisvesting
Investering
4.100
350
4.350
0
ICT
Investering
4.790
5.790
10.580
4.790
8.890
6.140
14.930
4.790
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 27
Risico's In de notitie risicomanagement en weerstandsvermogen (7999971) zijn risicocategorieën beschreven en ingedeeld in verschillende kans- en gevolgklassen. In het SPI wordt in het hoofdstuk van de investeringen van € 2,0 miljoen en hoger per investering gerapporteerd over zowel de kansen als de risico's. Dit omdat deze voor de investering van belang zijn en daarmee de voorspelbaarheid van realisatie van de doelen te vergroten. Ook worden beheersmaatregelen beschreven. We maken
onderscheid tussen financiële risico's en overige risico's. De financiële risico's worden geclassificeerd aan de hand van Tabel 7 . Conform het beleidskader dat is uiteengezet in de notitie risicomanagement en weerstandsvermogen wordt pas gerapporteerd als het financiële risico voldoet aan de volgende criteria: de omvang van het risico is groter dan € 1 miljoen of het risico heeft een kans van optreden van meer dan 70% (K4) en een gevolg van minimaal € 0,4 miljoen (G3).
Tabel 7
Kans
Percentage
Gevolg
Omvang
K1
10%
G1
< € 0,1 miljoen
K2
30%
G2
€ 0,1 miljoen - € 0,4 miljoen
K3
50%
G3
€ 0,4 miljoen - € 1 miljoen
K4
70%
G4
€ 1 miljoen - € 5 miljoen
K5
90%
G5
> € 5 miljoen
Naast specifieke risico's per project zijn enkele algemene risico's te onderkennen. Aanbestedingsrisico Als projecten nog aanbesteed moeten worden, bestaat het risico dat de aanbesteding hoger uitvalt dan het beschikbare gestelde krediet. Waar dit het geval is, blijkt dat uit de toelichtende teksten bij de lopende investeringen. Vertraging of kwaliteitsverlies Naast financiële gevolgen heeft een aantal risico’s ook andersoortige gevolgen zoals vertragingen of kwaliteitsverlies van de dienstverlening. Waar dit het geval is, blijkt dat uit de toelichtende teksten bij de lopende investeringen. Capaciteit Vanwege de huidige krapte op de arbeidsmarkt is het risico bij diverse investeringen dat wij als gevolg van capaciteitsgebrek projecten moeten doorschuiven. Dat geldt niet alleen voor onze interne capaciteit. Ook aannemers en uitvoerders hebben onvoldoende capaciteit waardoor zij zich in sommige gevallen niet inschrijven op aanbestedingen.
Inflatie Voor overheidsinvesteringen rekent het CPB met een indexatie van 2,0% voor 2025. Per investering wordt beoordeeld of er als gevolg van loon- en prijsstijgingen extra krediet aangevraagd moet worden. Dit is onder meer afhankelijk van de aannames die zijn gedaan ten tijde van het berekenen van het noodzakelijke krediet en of er bijvoorbeeld ruimte is in de stelpost onvoorzien waarmee in veel kredieten rekening gehouden wordt. Vanwege de extreem hoge inflatiecijfers is er in 2022 en 2023 een stelpost indexatie investeringen geweest. Omdat er vanuit is gegaan dat de extreem hoge inflatiecijfers een incident waren, is het restant van deze stelpost vrijgevallen bij de Najaarsrapportage 2023. Mocht het noodzakelijk zijn extra krediet aan te vragen dan zijn deze aanvragen opgenomen in de paragraaf Investeringen van de Voorjaarsrapportage 2024. Grootschalige investeringsprojecten In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de programmabegroting en de jaarstukken is voor de algemene risico's van grootschalige investeringsprojecten een risico opgenomen in kansklasse 3 (K3) en gevolgklasse 4 (G4).
28 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
Lopende Investeringen € 2,0 miljoen en hoger In dit hoofdstuk wordt gerapporteerd over de voortgang van de investeringen waar de raad reeds een krediet voor heeft geautoriseerd. Het gaat om investeringen van de gemeente, onder andere op het gebied van infrastructuur, scholen en dorpshuizen van € 2,0 miljoen en hoger en heeft een standlijn van 31 maart 2024. Voor deze investeringen wordt inzicht gegeven in de voortgang en bijstelling van deze investeringen. In de paragraaf ‘Overige investeringen en kredietaanpassingen’ zijn ook de bijstellingen van investeringen die verbonden zijn aan een grondexploitatie opgenomen. Rapportage over de investeringen in (voorbereidende of actieve) grondexploitatieprojecten vinden plaats in het (tussentijds) Meerjarenperspectief Grondzaken ((t)MPG). Als een investering minder dan € 2,0 miljoen bedraagt maar grote risico’s met zich meebrengt wordt deze investering ook nader toegelicht. Door deze vorm van kredietbewaking wordt geanticipeerd op de te verwachte overschrijdingen en onderschrijdingen op investeringskredieten. Hiermee verhogen wij de mate van rechtmatigheid en getrouwheid op bestedingen in projecten. Per investering zijn de kerngegevens toegelicht als: algemene informatie, projectomschrijving, actuele ontwikkelingen, kansen en risico’s, eventuele beslispunten en de financiële gegevens.
Lijst grote projecten In onderstaande lijst zijn de investeringen van € 2,0 miljoen en hoger opgenomen die in de volgende paragrafen afzonderlijk worden toegelicht. Voor de volledigheid zijn ook de totalen van de in het investeringsplan opgenomen bedragen weergegeven.
Tabel 8
Omschrijving (Bedragen x € 1.000)
Totaal investering
Nieuwbouw Haarlemmermeermuseum De Cruquius
4.500
Groene AS
8.493
Jong Geleerd (IHP)
6.579
Rietland en Avantis College (IHP)
31.469
De Kameleon (IHP)
8.066
Kindcentrum Natuurlijk (IHP)
6.672
Tijdelijke huisvesting (IHP)
15.888
Verhuizing bibliotheek Nieuw-Vennep
3.770
PARK21
45.737
Doorfietsroute Haarlem - Amsterdam (F200)
3.635
Westelijke ontsluiting Sugar City Terrein
5.340
HOV - Westtangent
3.246
Sloterbrug
9.876
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (UPM)
43.446
Doorfietsroute De Hoek
6.200
Hoofddorp-Noord AM Locatie
5.302
Ringdijk- en Ringvaart Gemeentehuis
6.323 80.000
Stadspark
5.134
Sporthal Lincolnpark
11.006
Vernieuwing Openbare Ruimte 2021
20.649
Vernieuwing Openbare Ruimte 2022
23.562
Vernieuwing Openbare Ruimte 2023
21.623
Vernieuwing Openbare Ruimte 2024
7.321
GRP 2021-2023/ Waterplan Haarlemmermeer 2015-2030
334
Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW)
29.780
Wijkvernieuwing Welgelegen
11.145
Spoorzicht Noord
2.500
Werkplekapparatuur en laptops Totaal
4.097
431.694
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 29
Samenvatting Investeringsplan 2024-2028 Investeringsplan 2024-2028 In bijlage 4 is het geactualiseerde investeringsplan 2024-2028 opgenomen. In onderstaande tabel is een samenvattend overzicht opgenomen. Tabel 9
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
Stand Najaarsrapportage 2023 (bruto)
131.662
104.590
112.226
93.369
0
Investeringen Najaarsrapportage 2023
1.363
1.197
392
64
0
Jaarstukken 2023 - doorschuiven naar 2024 en verder
14.327
0
0
0
0
Raadsbesluit PRSW
5.948
0
0
0
0 0
Raadsbesluit PARK21
800
300
0
0
Beginstand Investeringsplan voorjaar 2024 (bruto)
154.100
106.087
112.618
93.433
0
Doorschuiven van 2024 naar 2025 en verder
-36.093
-14.009
8.813
-24.990
66.256
Vrijval van investeringen
-3.688
-761
0
0
0
92
0
0
0
0
Administratieve aanpassing Raadsbesluit Gemeentehuis Eindstand Investeringsplan voorjaar 2024 (bruto)
0
2.500
2.500
0
0
114.410
93.817
123.931
68.443
66.256
Dekking reserves
-22.122
-8.104
-9.512
-3.803
-120
Dekking bijdrage derden
-15.289
-5.348
-17.032
-3.589
-2.221
Eindstand Investeringsplan voorjaar 2024 (netto)
76.999
80.365
97.387
61.051
63.915
30 Gemeente Haarlemmermeer - Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024
Nieuwbouw Haarlemmermeermuseum De Cruquius Algemene informatie Raadsbesluit
Rv 2018.0035016 / Rv 2020.0000531
Geautoriseerd krediet
€ 4.499.700
Programma
Maatschappelijke Ontwikkeling
Verantwoordelijk portefeuillehouder
Marja Ruigrok
Einddatum project
Nog niet bekend
Projectomschrijving Stichting Museum De Cruquius Haarlemmermeer (SHMDC) presenteert de eeuwenlange waterbeheersing, in het bijzonder in Haarlemmermeer. Om het verleden goed te kunnen belichten en daarnaast de actualiteit op het gebied van water (klimaatverandering, stijging zeespiegel) een plaats te geven in de presentaties van het museum, is besloten tot nieuwbouw van het Historisch Museum. Nieuwbouw brengt de collecties van Cruquius Museum, Historisch Museum en Meer-Historie samen op één locatie en daarmee kan de Haarlemmermeerse geschiedenis van 2000 jaar land, water en lucht integraal verteld worden. Als hét voorbeeld van hoe Nederlanders strijd voerden met het water en hoe op de gewonnen grond landbouwpioniers aan de slag gingen. Ook het unieke verhaal van de nationale luchthaven onder zeeniveau krijgt een prominente plek in de nieuwe presentatie. Na realisatie van deze plannen kan de museumstichting meer bezoekers ontvangen, educatie-activiteiten uitbreiden en het cultureel ondernemerschap versterken. De herinrichting van het gemaal is voltooid, de nieuwbouw is in volle gang. De uitvoering van dit project valt onder de verantwoordelijkheid van SHMDC. De gemeente wordt geen eigenaar van het museum: onze investering is een bijdrage aan activa van derden.
Actuele ontwikkelingen
Figuur 19
Het door de raad beschikbare krediet bedraagt in totaal € 4.499.700 en € 900.000 eerder toegekende subsidie in 2018, waarvan SHMDC inmiddels € 3.100.000 heeft ontvangen. Op dit moment is er nog een krediet beschikbaar van € 2.299.700. Dit zal conform gemaakte afspraken gefaseerd worden uitbetaald (nota B&W 10401253). De rol van de gemeente in dit proces is het vaststellen van de kaders voor de financiële bijdrage. Ook is het aan de gemeente om deze kaders te bewaken. Verder is het de taak van de gemeente om kritisch mee te kijken naar de reguliere bedrijfsvoering en de exploitatie van het museum. In augustus 2022 is de omgevingsvergunning verleend. Vervolgens is het technisch ontwerp verder uitgewerkt. Eind 2022 is er een aanbestedingsleidraad opgesteld voor een meervoudig onderhandse aanbesteding. Hieruit is in het voorjaar van 2023 een aannemer geselecteerd. De officiële ondertekening van het
Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 - Gemeente Haarlemmermeer 31
Kansen en risico’s Het beschikbaar gestelde budget door gemeente Haarlemmermeer is taakstellend. SHMDC is bezig met het aanschrijven van aanvullende fondsen en sponsoren voor extra voorzieningen. Er worden geen risico’s voorzien.