Bijlage - Integraal Veiligheidsplan Haarlemmermeer 2023-2026

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

Colofon Tekst, vormgeving en drukwerk Gemeente Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Telefoon 0900 1852 E-mail info@haarlemmermeer.nl Internet www.haarlemmermeer.nl

Fotografie Omslag, Kees van der Veer Hoofdstuk 3.1, Just-Justa Hoofdstuk 3.2, Shutterstock Hoofdstuk 3.3, Shutterstock Hoofdstuk 3.4, Shutterstock Hoofdstuk 3.5, Shutterstock

december 2022

2

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

Inhoudsopgave 1. 1.1 1.2 1.3 1.4

2.

Inleiding ............................................................................................................................................................4 Een nieuw Integraal Veiligheidsplan voor vier jaar ........................................................................................... 4 Drie functies van het Integraal Veiligheidsplan ................................................................................................. 4 Strategische doelstelling ................................................................................................................................... 4 Prioriteiten 2023-2026 ...................................................................................................................................... 4 1.4.1 Uitwerking op hoofdlijnen ........................................................................................................................ 4 1.4.2 Betekenis van prioriteren ......................................................................................................................... 4 1.4.3 Concretisering in jaarlijks uitvoeringsprogramma .................................................................................... 5 1.4.4 Beleid fysieke veiligheid niet in dit IVP .....................................................................................................

5 1.4.5 Flankerend beleid ..................................................................................................................................... 5

Uitgangspunten veiligheidsbeleid 2023-2026....................................................................................................6 Samenwerken en partnerschap ........................................................................................................................ 6 2.1.1 Gedeelde verantwoordelijkheid overheid en inwoners ........................................................................... 6 2.1.2 Preventie waar het kan, repressie waar het moet ................................................................................... 6 2.2 Informatiegestuurd werken .............................................................................................................................. 6 2.3 Driehoek als regisseur ....................................................................................................................................... 6 2.4 Flexibiliteit blijft nodig ....................................................................................................................................... 6 2.1

3.

Prioriteiten .......................................................................................................................................................7 Vergroten weerbaarheid jongeren tegen criminaliteit, wapens en drugs ........................................................ 7 3.1.1 Waarom is het een prioriteit? .................................................................................................................. 7 3.1.2 Wat willen we bereiken? .......................................................................................................................... 8 3.1.3 Wat gaan we doen? .................................................................................................................................. 8 3.2 Versterken digitale veiligheid ............................................................................................................................ 9 3.2.1 Waarom is het een prioriteit? .................................................................................................................. 9 3.2.2 Wat willen we bereiken? .......................................................................................................................... 9 3.2.3 Wat gaan we doen? ................................................................................................................................

10 3.3 Waarborgen zorg en veiligheid van kwetsbare personen ............................................................................... 11 3.3.1 Waarom is het een prioriteit? ................................................................................................................ 11 3.3.2 Wat willen we bereiken? ........................................................................................................................ 11 3.3.3 Wat gaan we doen? ................................................................................................................................ 12 3.4 Aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit..................................................................................... 13 3.4.1 Waarom is het een prioriteit? ................................................................................................................ 13 3.4.2 Wat willen we bereiken? ........................................................................................................................ 13 3.4.3 Wat gaan we doen? ................................................................................................................................ 14 3.5 Tegengaan van polarisatie, radicalisering en extremisme ..............................................................................

15 3.5.1 Waarom is het een prioriteit? ................................................................................................................ 15 3.5.2 Wat willen we bereiken? ........................................................................................................................ 16 3.5.3 Wat gaan we doen? ................................................................................................................................ 16 3.1

3

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

1. Inleiding 1.1

Een nieuw Integraal Veiligheidsplan voor vier jaar

In de Politiewet is bepaald dat de gemeenteraad ten minste eenmaal in de vier jaar de doelen vaststelt die de gemeente op het terrein van de veiligheid nastreeft. Door middel van handhaving van de openbare orde en de hulpverlening door de politie. Het huidige integraal veiligheidsplan Haarlemmermeer 2018-2022 loopt eind dit jaar af. Daarnaast bepaalt de Politiewet dat de burgemeesters van de gemeenten in de regionale eenheid en de hoofdofficier van justitie ten minste eenmaal in de vier jaar het beleidsplan voor de regionale eenheid vaststellen. Voorafgaand aan de vaststelling hoort de burgemeester daarover de gemeenteraad. Het Integraal Veiligheidsplan vormt de input voor deze eenheidsbrede integraal meerjarenbeleidsplan veiligheid dat in 2023 wordt herzien. Met dit Integraal veiligheidsplan 2023-2026 (hierna: IVP) geeft de raad invulling aan de wettelijke kaders. De totstandkoming van het IVP wordt gekenmerkt door een integraal proces waarbij de betrokken deelnemers zoals de raad, externe samenwerkingspartners, inwoners, ondernemers en diverse gemeentelijke clusters aan de voorkant zijn geconsulteerd. De gemaakte opmerkingen en geleverde input zijn, waar mogelijk, verwerkt in het IVP.

1.2

Drie functies van het Integraal Veiligheidsplan

De primaire functie van dit IVP is de strategische sturing door de raad van het integraal veiligheidsbeleid. De raad stelt de kader, het college voert uit. Daarnaast is het een beleidskader om rekening mee te houden voor de andere gemeentelijke domeinen. Het geven van input voor het eenheidsbrede integraal meerjarenbeleidsplan veiligheid 20242027 (hierna: IMV) is tevens een belangrijke functie omdat het IMV mede de focus van de politie bepaalt.

1.3

Strategische doelstelling

De volgende strategische doelstelling hanteren we voor de periode 2023-2026:

Haarlemmermeer is een veilige gemeente en dat moet zo blijven. Het is belangrijk dat iedereen veilig kan wonen, verblijven, werken en ondernemen, en zich bovendien ook veilig voelt. 1.4

Prioriteiten 2023-2026

De gemeenteraad heeft op basis van de veiligheidsanalyse Haarlemmermeer 2018-2021 op 22 september 2022 opdracht gegeven de volgende vijf prioriteiten uit te werken in een raadsvoorstel IVP. a. Vergroten weerbaarheid jongeren tegen criminaliteit, wapens en drugs; b. Versterken digitale veiligheid; c. Waarborgen zorg en veiligheid van kwetsbare personen; d. Aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit; e. Tegengaan van polarisatie, radicalisering en extremisme.

1.4.1

Uitwerking op hoofdlijnen

In dit IVP zijn deze prioriteiten op hoofdlijnen uitgewerkt. Per prioriteit is beschreven waarom het een prioriteit is, wat we willen bereiken en wat we daarvoor op hoofdlijnen gaan doen.

1.4.2

Betekenis van prioriteren

Prioriteren houdt in dat we de preventieve- en repressieve aanpak op een aantal veiligheidsthema’s gaan intensiveren door daar onze bestaande capaciteit op in te zetten. Omdat de in te zetten ambtelijke capaciteit niet wordt uitgebreid, zal aan andere, niet geprioriteerde thema’s, iets minder aandacht besteed worden. Zij krijgen een meer beheersmatige

4

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

aandacht en daarvoor hanteren we een basisuitvoeringsniveau. Het afwegingskader hiervoor maakt geen onderdeel uit van dit plan.

1.4.3

Concretisering in jaarlijks uitvoeringsprogramma

De concretisering van dit IVP doen we in jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s veiligheid. Daarin wordt verslag gedaan over de resultaten van de vijf prioriteiten en over overige relevante ontwikkelingen die zich op veiligheidsvlak hebben voorgedaan. Dit geeft tevens de mogelijkheid om de uitvoering jaarlijks te evalueren en bij te sturen. Ook wordt vooruitgekeken op de activiteiten en projecten voor het komende jaar. Het Uitvoeringsprogramma Veiligheid 2023 wordt indien nodig in het eerste kwartaal van 2023 besproken met de raad.

1.4.4

Beleid fysieke veiligheid niet in dit IVP

Voor fysieke veiligheid stelt het bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) ten minste eenmaal per vier jaar een beleidsplan vast over de taken van de veiligheidsregio. Dat beleidsplan is mede gebaseerd op het regionaal risicoprofiel. In de samenwerking op het gebied van fysieke veiligheid met de VRK staan de crisisbeheersing, de rampenbestrijding en de organisatie van brandveiligheid centraal. In 2023 zal de raad over het regionaal beleidsplan en het regionaal risicoprofiel een zienswijze kunnen indienen. Het regionaal beleidsplan van de VRK wordt geconcretiseerd in jaarplannen. In dit IVP is daarom fysieke veiligheid niet verder beschreven.

1.4.5

Flankerend beleid

Dit IVP biedt dus de strategische sturing op de vijf prioritaire sociale veiligheidsthema’s. Deze thema’s hangen direct of indirect samen met ander sectoraal beleid en versterken elkaar. Dit zal in de uitvoering tot uitdrukking komen door gezamenlijke deelname aan activiteiten, projecten, maatregelen en interventies. We noemen hierbij het beleid voor het sociaal domein, de jeugdzorg en gezondheidsbeleid, de Omgevingsvisie en het beleid over omgevingsveiligheid, het uitvoeringsbeleid Handhaving en Toezicht als instrument voor een veilige woon- en leefomgeving en het verkeersveiligheidsbeleid.

5

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

2. Uitgangspunten veiligheidsbeleid 2023-2026 2.1

Samenwerken en partnerschap

In deze tijd, waarin de samenleving in hoog tempo veranderd en het waarborgen van veiligheid complexer wordt, hebben we meer dan ooit onze zorg- en veiligheidspartners, inwoners en ondernemers nodig om een veilige gemeente te blijven. We beschikken over een sterk netwerk en dat zetten we ten volle in om onze veiligheidsambities waar te maken. We gaan samen verder bouwen aan een veilig Haarlemmermeer en gaan daar waar nodig nieuwe partnerschappen aan.

2.1.1

Gedeelde verantwoordelijkheid overheid en inwoners

Veiligheid is geen exclusieve verantwoordelijkheid van de overheid. Er is sprake van onderlinge afhankelijkheid en gedeelde verantwoordelijkheid. Veel inwoners en ondernemers dragen al bij aan een veilig Haarlemmermeer en pakken daarmee hun verantwoordelijkheid met name in hun eigen buurt.

2.1.2

Preventie waar het kan, repressie waar het moet

We willen naast onze inwoners en ondernemers staan om onze ambities waar te maken. Daarbij hebben we een voorkeur voor een preventieve aanpak waar dat kan. Veel openbare orde en veiligheidsproblemen voorkomen we daarmee in een vroeg stadium. Waar preventie niet verder helpt om onze ambities waar te maken treden we repressief op. Daarbij zetten we bestuurlijke- en strafrechtelijke maatregelen in.

2.2

Informatiegestuurd werken

We gaan verder met data verzamelen, analyseren en verrijken zodat we dit kunnen gebruiken als informatie om ons werk te doen. Informatie gebruiken we primair om te beschrijven en te verklaren. Hierin willen we een doorontwikkeling maken, zodat we waar mogelijk informatie ook kunnen gebruiken om te voorspellen en te besluiten. Informatiegestuurd handhaven zetten we gebiedsgericht in.

2.3

Driehoek als regisseur

De personele capaciteit voor veiligheid is aan een maximum verbonden. Daarom zijn er prioriteiten gesteld. En daarom heeft de driehoek (het overleg tussen burgemeester, Openbaar ministerie, de Politie en de Koninklijke Marechaussee) de regie over de vertaling van de strategische- naar de operationele doelen. De driehoek is onder leiding van de burgemeester de regisseur binnen de uitvoering en monitort periodiek de objectieve criminaliteit.

2.4

Flexibiliteit blijft nodig

De prioriteiten zijn duidelijk, maar het veiligheidsdomein is en blijft continue in beweging. Calamiteiten, crises en rampen zijn niet voorspelbaar. Ze eisen wel alle aandacht van de organisatie op, zodra ze zich voordoen. Dat vereist dat we ook voldoende flexibiliteit hanteren om verantwoord in te kunnen spelen om te doen wat nodig is. Daar waar doelen en ambities niet meer binnen bereik liggen informeren wij de raad actief.

6

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

3. Prioriteiten In dit hoofdstuk zijn de prioriteiten voor de komende vier jaar benoemd. Doordat er gewerkt wordt met overkoepelende thema’s staan de grootste en belangrijkste veiligheidsthema’s de komende vier jaren centraal. De prioriteiten zorgen voor focus en specifieke richting binnen de thema’s.

3.1

Vergroten weerbaarheid jongeren tegen criminaliteit, wapens en drugs

Een derde van de inwoners van Haarlemmermeer is jonger dan 27 jaar en groeit op in een snel veranderende samenleving. Jongeren worden dagelijks geconfronteerd met verleidingen, groepsdruk en uitdagingen. Dit gebeurt zowel thuis, op school, op straat als online. Het is aan ouders, onderwijs en hulpverleners om hen hierbij te begeleiden en te ondersteunen. Veel van deze signalen zijn echter niet direct zichtbaar, waardoor het risico bestaat dat jongeren verleid worden tot negatief en destructief gedrag. Drugsgebruik, criminaliteit en wapengebruik kunnen hier het gevolg van zijn. Dit zorgt voor onveiligheid voor de jongeren zelf, voor andere jongeren, voor omwonenden en voor de gehele maatschappij. Het is daarom van belang om in te zetten op het vergroten van de weerbaarheid van jongeren; indien dit niet voldoende is, is het noodzakelijk om repressief in te grijpen.

3.1.1

Waarom is het een prioriteit? Bij de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit is het wenselijk om aan de voorkant te acteren om verder afglijden te voorkomen en jeugdigen te helpen/begeleiden op het rechte pad te blijven dan wel hen terug te brengen het rechte pad op. Diverse kernen in Haarlemmermeer, in het bijzonder Hoofddorp, Badhoevedorp en Nieuw-Vennep, verstedelijkt in hoog tempo en wordt geconfronteerd met grootstedelijke problematiek. De grootstedelijke straatcultuur, waarin het snelle geld en geweldgebruik verheerlijkt wordt, zien we in toenemende mate ook in

7

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

Haarlemmermeer. In de wijken hebben jeugdoverlast en criminaliteit negatieve invloed op woongenot en veiligheidsbeleving. Het steekwapenbezit en het steekwapengebruik is een zorgwekkende trend die zichzelf verstevigt. Jongeren voelen zich genoodzaakt een mes bij zich te dragen, zodat ze zich kunnen beschermen tegen andere jongeren die een mes bij zich dragen. Deze messenwedloop maakt de kans op incidenten/slachtoffers groter, en is een groot risico voor het verdere levensverloop van de jongere. De aantrekkingskracht van de georganiseerde criminaliteit is groot, jongeren worden meegezogen en verleid om zich bezig te houden met drugscriminaliteit. Het is voor jongeren moeilijk om hieruit te komen en deze trend zorgt voor ondermijning van de rechtsstaat. Het drugsgebruik onder jongeren neemt toe en jongeren gaan op steeds jongere leeftijd experimenteren met zowel softdrugs als harddrugs. Daarnaast zien we ook nieuwe vormen van drugs verschijnen, zoals lachgas en Snus. Naast het gevaar van drugsgebruik voor de gezondheid, brengt dit ook veiligheidsrisico's met zich mee, zoals ondermijnende georganiseerde criminaliteit.

3.1.2

Wat willen we bereiken? Voorkomen (en/of verminderen) van het ontstaan van problematische jeugdigen en problematische jeugdgroepen. Voorkomen dat jongeren risicogedrag vertonen of het risicogedrag verminderen. Probleemgedrag mag zich niet ontwikkelen naar crimineel gedrag. Om jongeren op het rechte pad te brengen en te houden, is het belangrijk om een goed perspectief op scholing, werk en vrije tijdsbesteding te bieden. Bewustwording bij jongeren en hun ouders/verzorgers over de risico’s van wapenbezit, drugsgebruik en criminaliteit.

3.1.3

Wat gaan we doen? Intensiveren van de huidige integrale groepsaanpak voor problematische jeugdgroepen, waarbij we samenwerken met jongerenwerk, straatcoaches en politie in de wijk. Versterken van de samenwerking tussen de justitiële keten en het sociaal domein. Persoonsgerichte aanpak door ontwikkelen. Versterken van de aanpak van jeugdcriminaliteit. Analyse en plan van aanpak maken samen met de politie op criminele aanwas. De YouChoose campagne op het thema wapens voortzetten en de campagne uitbreiden naar drugsgebruik en drugscriminaliteit. Voldoende plekken creëren in de openbare ruimte, maar ook jongerencentra, waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten.

8

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

3.2

Versterken digitale veiligheid

Steeds vaker regelen inwoners, ondernemers en publieke instellingen hun zaken en diensten online. De online wereld biedt veel mogelijkheden en kansen, maar er zijn ook risico’s. Traditionele criminaliteit en overlast verschuift in de vorm van cybercrime (strafbare feiten die worden gepleegd met en zijn gericht op een ICT-middel) en gedigitaliseerde criminaliteit (strafbare feiten waarbij gebruik wordt gemaakt van een ICT-middel). Het aantal meldingen en aangiften van bijvoorbeeld; marktplaatsfraude, phising, fraude bankgegevens, sextortion en vriend-in-noodfraude neemt sterk toe. De impact hiervan is groot. Slachtoffers kunnen naast financiële schade soms ook jaren online de gevolgen ondervinden van hun slachtofferschap. Met name kwetsbare groepen in de samenleving dienen hier weerbaar tegen te worden gemaakt, zoals kinderen en tieners. Maar ook rampen en crises met een digitale oorzaak kunnen de samenleving langdurig ontwrichten. Samen met politie, het Openbaar Ministerie en onze lokale en regionale ketenpartners richten we ons op het digitaal weerbaar maken van onze gemeente. We doen dat door ons eigen huis op orde te brengen en onze ondernemers en inwoners bewuster te maken van de online risico’s, zodat slachtoffer- en daderschap kan worden voorkomen.

De gemeente heeft een regierol en faciliterende rol door bewoners en ondernemers bewust te maken over wat er speelt en concrete adviezen en handelingsperspectieven te bieden.

3.2.1

Waarom is het een prioriteit? Cybercriminaliteit is uitgegroeid tot een veelvoorkomende criminaliteit. Er is sprake van een verschuiving van traditionele criminaliteit naar digitale criminaliteit. Het aantal aangiften bij de politie en het aantal slachtoffers zijn afgelopen jaren explosief gestegen, met name op het gebied van online fraude en oplichting. Steeds meer mensen worden slachtoffer van gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime. Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit brengen hoge maatschappelijk schade met zich mee. De maatschappelijke weerbaarheid tegen deze effecten blijft achter bij de groeiende dreiging van digitale criminaliteit. De zorgen over de effecten van digitale ondermijnende criminaliteit in wijken en buurten nemen steeds verder toe. Cybercriminaliteit en cybercrime raakt elke burger/inwoner. Kwetsbare groepen in de samenleving zijn extra vatbaar en moeten beschermd worden.

3.2.2

Wat willen we bereiken? Een weerbare maatschappij: het verhogen van de bewustwording en cyberweerbaarheid van onze inwoners en ondernemers.

9

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

Het tegengaan en verminderen van slachtoffers van cybercriminaliteit. Het verhogen van de aangiftebereidheid/meldingsbereidheid van slachtoffers en daarmee het verkleinen van het dark number. Dit gaat voornamelijk om de niet-geregistreerde criminaliteit maar waarvan we wel weten dat het bestaat. Het opwerpen van barrières voor daders en dadergroepen.

3.2.3

Wat gaan we doen? We zetten ons in op preventie, het voorkomen van slachtofferschap. Dit doen we door integraal samen te werken met lokale en regionale partners. Een hogere cyberweerbaarheid is een gezamenlijke maatschappelijke verantwoordelijkheid. We doen dit samen met onderwijsinstellingen, kennisinstituten en de reeds bestaande netwerken om zo dicht mogelijk bij de behoeftes van onze inwoners en ondernemers aan te sluiten. Voor een succesvolle aanpak moeten we investeren in kennis en in samenwerking met onder meer: de politie, het openbaar Ministerie, Noord-Holland Samen Veilig, de Veiligheidsregio, het CJG, de GGD, Halt, scholen, ondernemers (verenigingen) en bewoners. We besteden in het bijzonder aandacht aan onze jongeren, ouderen en onze kleine- en middelgrote ondernemers omdat hier de urgentie, kennis en middelen om zichzelf effectief te beschermen kan ontbreken. Het stimuleren van initiatieven/projecten gericht op bewustwording en preventie in het basisonderwijs en op middelbare scholen. Het geven van voorlichting en het bieden van een handelingskader aan (kwetsbare) jongeren en ouders over digitale/online veiligheid, de omgang met social media en het voorkomen van daderschap. Hierbij gaat het principe op: ‘Hoe jonger, hoe beter!’.

Het faciliteren van Hackshield in de klas (lesprogramma) in het basisonderwijs en het stimuleren van soortgelijke initiatieven/projecten (HackShield Academy) in het voortgezet onderwijs. Het uitrollen van de #NoTimeForCybercrime campagne via YouChoose. Cybercrime stopt niet bij de gemeentegrenzen. De mogelijkheid benutten om cybercrime op te nemen in bestaande jeugdpreventie programma’s en projecten gericht op jeugd en veiligheid. We richten ons op daderpreventie door gerichte inzet gebaseerd op risicofactoren (kwetsbare jongeren, personen met hoge ICT-skills en bereidheid tot deviant gedrag). Vanuit communicatie deelnemen aan regionale cyberprojecten zoals ‘Hackshield in de klas’, ‘Het slachtoffer spreekt’ en het ‘Geldezelproject’. Voor het overbrengen van de juiste boodschap en strategie om inwoners, kwetsbare doelgroepen en dadergroepen bewust te maken en een positief handelingsperspectief te bieden. Het aanbieden van trainingen en workshops aan ondernemers om te voorkomen dat zij slachtoffer worden van cybercriminaliteit. We zorgen ervoor dat de informatiebeveiliging van de gemeente op orde is. We zorgen ervoor dat we zo goed mogelijk voorbereid zijn op cybercrises en online aangejaagde ordeverstoringen. We zorgen dat we inzicht hebben in de aard, omvang en doelgroepen van cybercrime. Het versterken van de positie van de digitale wijkagent.

Het versterken van de opsporing en vervolging van verdachten. Onderzoeken of in het aangifteproces, het service en intake proces van de politie, verbeteringen kunnen worden aangebracht. Dit om de aangiftebereidheid bij slachtoffers te vergroten en om het dark number inzichtelijk te maken.

10

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

3.3

Waarborgen zorg en veiligheid van kwetsbare personen

Kwetsbare personen kunnen geconfronteerd worden met meerdere problemen (tegelijkertijd). Dit kunnen problemen zijn op het gebied van psychiatrie, verslaving, financiën, wonen, inkomen etc. De situatie kan ontstaan dat zij grip op hun leven verliezen en daardoor overlast veroorzaken of zelfs in het strafrechtelijk circuit belanden. Het risico bestaat dat zij zichzelf of andere personen schade berokkenen. Om dit te voorkomen is samenwerking nodig tussen zorg- en veiligheidsprofessionals. Dat is vaak een uitdaging. Professionals uit deze twee verschillende werelden hanteren in hun werk andere uitgangspunten. Daar waar professionals uit het sociaal domein vooral werken met een intrinsieke motivatie bij cliënten, leggen veiligheidsprofessionals de focus op veiligheid en het handhaven van de wet- en regelgeving. Integrale samenwerking tussen beide domeinen is nodig. Dat vraagt om maatwerk en regie in een Persoonsgerichte Aanpak.

3.3.1

Waarom is het een prioriteit? Het aantal incidenten van personen met onbegrepen gedrag stijgt al jaren. Personen in deze doelgroep veroorzaken bovengemiddeld vaak overlast en veiligheidsproblemen voor zichzelf of de maatschappij. Complexe casuïstiek vraagt om afstemming tussen zorg- en veiligheidspartners. Integrale samenwerking en regie is nodig om een plan van aanpak te maken. Hierin valt nog veel winst te behalen. Er is sprake van een toename van het aantal meldingen van woonoverlast. Aanhoudende overlast kan het woongenot en het gevoel van veiligheid van bewoners ernstig bedreigen.

3.3.2

Wat willen we bereiken? We willen dat het aantal meldingen van personen met onbegrepen gedrag afneemt. We willen dat deze doelgroep (bemoei)zorg krijgt en dat ieder individu een op maat gemaakt plan van aanpak krijgt. We willen dat zorg- en veiligheidsprofessionals intensiever samenwerken aan complexe casuïstiek en veiligheidsvraagstukken. De synergie van zorg en veiligheid wordt verder uitgebouwd. We willen dat professionals elkaar versterken in het dagelijks werk. We willen woonoverlast verminderen en zowel de objectieve als de subjectieve veiligheid in wijken verbeteren.

11

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

3.3.3

Wat gaan we doen? We realiseren een Zorg- en Veiligheidskamer voor complexe casuïstiek waarbij sprake is van een veiligheidsrisico voor een persoon of diens omgeving. In deze kamer wordt integraal samengewerkt met het sociaal domein, politie, GGD en andere partners. In deze Zorg- en Veiligheidskamer realiseren we een: Persoonsgerichte Aanpak 0-100 jaar waarbij een casusregisseur regie voert over complexe casuïstiek; Aanpak voor de (na)zorg aan (ex-)gedetineerden; Meldpunt woonoverlast met een duidelijk proces en procedure. Hierin wordt nauw samengewerkt met woningbouwcorporaties, politie, Meerwaarde en buurtbewoners; We werken mee aan de Levensloop Aanpak van het regionale Zorg- en Veiligheidshuis.

12

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

3.4

Aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit

Ondermijning is de verwevenheid tussen de onderwereld en de bovenwereld. Georganiseerde criminaliteit ondermijnt het lokale gezag en verslechterd de veiligheid en leefbaarheid in de buurt of op een bedrijventerrein. Het levert bovendien schade op voor betrouwbare inwoners en ondernemers. Kernproblemen hierbij zijn met name de productie en handel in drugs, witwassen van crimineel verkregen vermogen, maar ook diverse vormen van mensenhandel door in georganiseerd verband opererende criminelen. Door de verwevenheid wordt de rechtsstaat ondermijnd evenals het vertrouwen van inwoners en ondernemers in de overheid.

3.4.1

Waarom is het een prioriteit? De aard en omvang van de georganiseerde criminaliteit in Haarlemmermeer en de verwevenheid ervan met legale structuren als horeca en vastgoed vormt een serieuze bedreiging voor de veiligheid en integriteit van onze gemeente. Georganiseerde criminaliteit heeft een ondermijnend effect op de samenleving. Door verwevenheid tussen de onder- en bovenwereld wordt de rechtstaat ondermijnd evenals het vertrouwen van inwoners en ondernemers in de overheid. Georganiseerde ondermijnende criminaliteit is het bindende element binnen verschillende sociale veiligheidsproblemen in de gemeente. Ondermijning werkt oneerlijke concurrentie in de hand. Hardwerkende eerlijke ondernemers moeten dubbel zo hard werken om uiteindelijk hetzelfde geld te verdienen als een ondernemer die zich bezig houdt met georganiseerde criminaliteit. Criminelen hebben de gemeente nodig voor hun illegale activiteiten. Bijvoorbeeld voor het verkrijgen van vergunningen of paspoorten. Wanneer de gemeente geen aandacht geeft aan de aanpak van ondermijning kan zij die criminele activiteiten onbewust faciliteren. Er is vaak sprake van ernstig slachtofferschap met langdurige consequenties of zeer negatieve effecten in de maatschappij.

3.4.2

Wat willen we bereiken? Het vergroten van de bewustwording over en de weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit van de inwoners en ondernemers. Niet alleen gericht om zodoende meer signalen op te halen maar juist ook het verhogen van de maatschappelijke bewustwording. Het vergroten van de meldingsbereidheid in de samenleving en samenwerken met inwoners en ondernemers in de aanpak.

13

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

Een weerbare gemeentelijke organisatie tegen beïnvloeding van georganiseerde criminaliteit om daarmee te voorkomen dat de gemeente onbedoeld criminele activiteiten faciliteert. We willen onze informatiepositie verbeteren ten aanzien van de ondermijnende criminaliteit. Georganiseerde ondermijnende criminaliteit, samen met externe samenwerkingspartners, tegengaan door de bestuurlijke aanpak te versterken en bestuurlijke, strafrechtelijke en fiscale instrumenten te combineren.

3.4.3

Wat gaan we doen? Inzetten op een integrale aanpak via verschillende sporen (bestuursrecht, strafrecht, fiscaal, privaatrecht) en samenwerking in de samenleving met inwoners, ondernemers, organisaties en instellingen. De beschikbare bestuurlijke instrumenten zo effectief mogelijk inzetten om de georganiseerde ondermijnende criminaliteit aan te pakken. Binnen het Programma Aanpak Ondermijning Schiphol samenwerken met andere mainports zoals de Haven Rotterdam, Bloemenveiling Aalsmeer en het Noordzeekanaalgebied om samen te leren de georganiseerde ondermijnende criminaliteit effectief aan te pakken. Beleid opstellen om mensenhandel tegen te gaan en medewerkers van diverse clusters te trainen in het herkennen van signalen van uitbuiting. De controles op (illegale) prostitutie continueren en bestuursrechtelijk handhaven indien nodig. De analysemogelijkheden verbeteren door het (laten) ontwikkelen van een analysetool. De integrale controles bij woningen en bedrijven continueren en intensiveren voor de zichtbaarheid van de aanpak in de samenleving. Het vergroten van de bewustwording van professionals, inwoners en ondernemers door middel van trainingen en het actief communiceren over succesvolle acties en interventies. Integrale casuïstiekaanpak met partners als het RIEC, Belastingdienst, FIOD, Politie, OM etc.

De beleidsregel Wet Bibob is bekend bij de diverse clusters en de Bibob-toets wordt altijd uitgevoerd wanneer dat van toepassing is. Als er na eigen onderzoek twijfels blijven bestaan over een aanvraag wordt altijd advies gevraagd aan het Landelijk Bureau Bibob. Drugscriminaliteit aanpakken onder andere door het sluiten van panden of het opleggen van een last onder dwangsom voor dealen. Interne trainingen over integriteit en ondermijning dragen bij aan een weerbare organisatie. Bij kwetsbare functies wordt (volgens landelijke wetgeving) een uitgebreidere VOG gevraagd. Wanneer er sprake is van georganiseerde criminaliteit bij een gebied, branche of gebouw deze aanwijzen voor een vergunningsplicht op basis van de APV.

14

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

3.5

Tegengaan van polarisatie, radicalisering en extremisme

Steeds meer krijgt de lokale overheid te maken met (online) uitingen en gedragingen op basis van extreme antioverheids- en identitaire denkbeelden. Deze denkbeelden passen minder in de traditionele verdeling van religieuze, politiek links/rechts of onderwerp gerelateerde ideologieën, maar kunnen ook tot extremisme leiden. In alle gevallen gaat het over “door ideologie, religie en/of extreme (onderwerp gerelateerde) denkbeelden gemotiveerde ontwrichtende uitingen of gedragingen tegen (onderdelen van) de democratische rechtsorde”. Voorbeelden van dergelijke (online) uitingen of gedragingen zijn haat zaaien, angst zaaien, dehumaniseren, demoniseren en (legitimeren van) geweld. Ongewenste gevolgen kunnen zijn het uitsluiten van andersdenkenden, conflicten tussen groepen, het ontstaan van parallelle (religieuze, ideologische of andersoortige) samenlevingen en het verdwijnen van de ruimte voor genuanceerde meningen. Aanhoudende gedragingen of uitingen van dien aard – zowel offline als online – leiden ertoe dat democratische middelen die tot het fundament van de rechtsstaat behoren hun waarde verliezen, met (gedeeltelijke) ontwrichting van de democratische rechtsorde tot gevolg. De ontwrichting kan zowel horizontaal (tussen burgers) als verticaal (tussen burger en overheid) plaatsvinden.

3.5.1

Waarom is het een prioriteit? De afgelopen jaren lijken de tegenstellingen in de samenleving groter te worden. Met als gevolg dat er meer polarisatie ontstaat tussen de verschillende groepen. Anti-overheid- en complotdenken komt steeds vaker voor, we zien steeds meer klimaatactivisme en daarnaast zien we dat steeds meer jongeren extreemrechts gedachtegoed aanhangen. Wanneer groepen in de samenleving tegenover elkaar komen te staan, kan dit leiden tot discriminatie, onrust en sociale spanningen in de wijk en/ of op school, hetgeen weer kan leiden tot vervreemding en uitsluiting. Polarisatie bevordert wantrouwen, terwijl vertrouwen juist van groot belang is voor het gevoel van veiligheid en voor het werken aan cohesie in de samenleving. Polarisatie is vaak één van de voedingsbodems voor radicalisering. En radicalisering kan een bedreiging zijn voor de rechtsstaat.

15

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

3.5.2

Wat willen we bereiken? Haarlemmermeer is een gemeente waarin iedereen zich betrokken en geaccepteerd voelt en waarin respectvol met elkaar wordt omgegaan. Een gemeente waar het niet wordt getolereerd dat mensen elkaar discrimineren, intimideren of bedreigen. Een goed functionerend signaleringsnetwerk in de gemeente. Actuele thema’s die maatschappelijk gevoelig liggen en tot polarisatie kunnen leiden, bespreekbaar maken.

3.5.3

Wat gaan we doen? Het ontwikkelen en uitvoeren van deskundigheidsbevordering van gemeentelijke functionarissen (met name eerstelijns contactambtenaren en bestuurders). De opgedane kennis en praktische handelingsperspectieven up-to-date houden. Het organiseren en laten functioneren van een netwerk van sleutelfunctionarissen in de samenleving. Het structureel investeren op de relatie met diverse groepen in de samenleving. Het verzorgen van een meldingssysteem voor signalen. Samenwerken met organisaties (welzijn, jeugdhulp, WMO en GGZ) met betrekking tot polarisatie en radicalisering. Samenwerken met onderwijsinstellingen met betrekking tot polarisatie en radicalisering.

16

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026