Bijlage Actualisatie Logiesbeleid 'Logeer in Haarlemmermeer' 2026-2030
Tekst van het document
Actualisatie logiesbeleid Gemeente Haarlemmermeer 2026 – 2030
“Logeer in Haarlemmermeer!” Voor toekomstbestendige toeristische & zakelijke overnachtingen.
Cluster: Team:
Ruimte Economie Duurzaamheid Economische Zaken
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
Colofon Tekst, vormgeving en drukwerk Gemeente Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Telefoon 0900 1852 E-mail info@haarlemmermeer.nl Internet www.haarlemmermeer.nl Auteurs Team Economische Zaken MSc Emmylou Loos Ad Reijneveld (data & kaarten)
2
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
Voorwoord
Logeer in Haarlemmermeer! Voor u ligt het aangepaste logiesbeleid 2026-2030 van gemeente Haarlemmermeer. Logies, toerisme en recreatie kunnen niet zonder elkaar en versterken elkaar. Zonder aantrekkelijke plekken om te verblijven is er geen levendige vrijetijdseconomie! En zonder goed recreatief of zakelijk aanbod, geen reden om te blijven slapen. In Haarlemmermeer werken we daarom aan een samenhangende aanpak: logiesbeleid dat toerisme en recreatie ondersteunt, en andersom. Tegelijk koesteren we wat we hebben. Onze hotels, B&B’s, campings en groepsaccommodaties zijn van groot belang voor de lokale economie, voor ondernemers en voor inwoners en bezoekers. Ze zorgen voor levendigheid, werkgelegenheid en gastvrijheid en versterken de lokale voorzieningen. Ze bieden gasten een warm welkom en geven tegelijk een impuls aan de lokale economie en het imago van Haarlemmermeer. We geven ruimte aan ondernemerschap dat iets toevoegt aan de omgeving, economisch of maatschappelijk. Goed ondernemerschap betekent verantwoordelijkheid nemen, samenwerken met lokale partners en rekening houden met de leefomgeving. Tijdens de eerste Toerisme- en Recreatie TOP Haarlemmermeer (op 15 februari 2025 in de Expo in Vijfhuizen) was samenwerking en kennisdeling een belangrijk thema. Samen met ondernemers, maatschappelijke partners én inwoners maken we onze regio sterker en aantrekkelijker.
Het beleid van Haarlemmermeer sluit ook aan bij de Strategische Agenda Toerisme van de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Daarin staat dat toerisme, recreatie en logies meer moeten bijdragen aan balans, spreiding en duurzaamheid in de regio. Haarlemmermeer heeft hierin veel te bieden: uitstekende bereikbaarheid en een divers aanbod, met ruimte voor innovatie, genieten en rust. Met onze Economische Koers zetten we een volgende stap. We geven ruimte aan ondernemerschap, stimuleren kwaliteit en zorgen voor een evenwichtige ontwikkeling van onze toerisme en recreatie. Zo bouwen we aan een Haarlemmermeer dat aantrekkelijk blijft voor bezoekers én bewoners: een plek waar je prettig kunt wonen, werken en ontspannen. Niet alles kan, niet alles hoeft. Drs. Marja Ruigrok Wethouder Economische zaken, cultuur en toerisme Haarlemmermeer & bestuurlijk trekker toerisme en cultuur namens Platform Economie in de Metropoolregio Amsterdam
3
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
Inhoudsopgave 1
INLEIDING
5
1.1 AANLEIDING ACTUALISATIE VAN VERBLIJFSACCOMMODATIEBELEID 2021-2025 NAAR ’LOGEER IN HAARLEMMERMEER! 2026–2030’ 1.2 DOELSTELLING 1.3 LESSEN UIT DE MARKT 1.4 REIKWIJDTE EN AFBAKENING 1.5 PARTICIPATIE EVALUATIE LOGIESACCOMMODATIEBELEID 1.6 SITUATIESCHETS HAARLEMMERMEERSE HOTELSECTOR: RECREATIEF EN ZAKELIJK 1.7 BIJDRAGE HOTELS AAN LOKALE ECONOMIE EN VESTIGINGSKLIMAAT HAARLEMMERMEER
5 5 6 6 7 8 8
2
10
2.1
LOKALE KADERS VOOR LOGEER IN HAARLEMMERMEER!
OVERKOEPELDE STRATEGIE: ECONOMISCHE KOERS VAN GRIJS GROEIEN NAAR GROEN
ONTWIKKELEN 10 2.2 SCHAARSE RUIMTE VRAAGT OM SELECTIVITEIT, MEER STURING MET FOCUS OP KWALITEIT EN OOG VOOR HET LOKALE BEDRIJFSLEVEN 10 2.3 DIVERSIFICATIE – VESTIGINGSKLIMAAT 11 2.4 SELECTIVITEIT – SCHAARSTE 11 2.5 KWALITEIT – MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN 11
3
3.1 3.2 4
4.1 4.2 4.3 5
LOGIESACCOMMODATIES EN AFWEGINGSKADER
WAAROM EEN LOGIESAFWEGINGSKADER NODIG IS UITWERKING STAPPENPLAN & VOORWAARDEN AFWEGINGSKADER EXTERNE KADERS NATIONAAL, REGIONAAL EN LOKAAL
NATIONALE EN INTERNATIONALE KADERS, RAPPORTAGES, VERPLICHTINGEN REGIONALE KADERS: PROVINCIALE VERORDENING & VERPLICHTE SAMENWERKING LOKALE BELEID BIJLAGE
12
12 14 17
17 19 21 23
BEGRIPPEN EN TYPEN LOGIESACCOMMODATIES
23
ANALYSE HUIDIGE SITUATIE HOTELSECTOR
26
BRONNEN
42
4
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
1 Inleiding 1.1
Aanleiding actualisatie van verblijfsaccommodatiebeleid 2021-2025 naar ’Logeer in Haarlemmermeer! 2026–2030’
Het verblijfsaccommodatiebeleid uit 2021 is in 2025 geëvalueerd, zoals destijds vastgesteld. Elke vier tot vijf jaar bekijken we of het beleid nog past bij de actuele situatie. Waar nodig passen we het aan. Dit is dus geen nieuw beleid, maar een actualisatie en verduidelijking van het bestaande beleid. Met een nieuwe titel: ‘Logeer in Haarlemmermeer! 2026–2030’. We voeren een selectief beleid, in lijn met de regionale hotelafspraken, om de bestaande kwaliteit van het aanbod te behouden en te versterken. Niet alles kan, en niet alles hoeft, zeker niet in tijden van toenemende schaarste (zoals ruimte, personeel en energie) en grote ontwikkelopgaven, die vragen om een goede integrale (en vaak regionale) afwegingen. De gastvrijheidssector is voor de gemeente en regio van groot belang. In Haarlemmermeer bevinden zich 45 hotels met samen ruim 9.500 kamers, aangevuld met een paar vakantieparken, campings en B&B’s. Jaarlijks ontvangen deze logiesaccommodaties enkele miljoenen gasten. In 2024 waren er 3.6 miljoen overnachtingen. Dit is ten opzichte van 3.35 miljoen overnachtingen in 2023 een lichte stijging. De logiessector heeft een grote waarde voor bezoekers, inwoners en lokale ondernemers: zij brengt levendigheid, voorzieningen, werkgelegenheid en bestedingen, en draagt bij aan een aantrekkelijke en dynamische gemeente.
De bijlage bevat een uitgebreide analyse van de hotelsector, met zowel geografische als economische inzichten. Hotels en andere logiesaccommodaties zijn meer dan een plek om te slapen. Ze bieden ruimte voor ontmoeting, ondersteunen lokale voorzieningen en versterken het vestigingsklimaat, de leefbaarheid en het imago van Haarlemmermeer. Hiermee vormen zij een belangrijk onderdeel van het economische en sociale ecosysteem van onze gemeente. Dit geactualiseerde beleid sluit aan op de nieuwe Economische Koers 2024 (10973869), waarin de gemeente de stap zet van grijs groeien naar groen ontwikkelen. We sturen op kwaliteit, selectiviteit en diversiteit. Dat betekent: ruimte voor ondernemerschap, maar binnen duidelijke grenzen. We blijven een selectief logiesbeleid hanteren om de hotelsector te beschermen. Nieuwe initiatieven zijn soms mogelijk binnen de planruimte van (nu nog tijdelijke) omgevingsplannen, bij gebiedsontwikkeling of bij goed onderbouwde transformatie van bestaande locaties. In het vorige beleid is het afwegingskader voor hotels geïntroduceerd. Dit kader biedt initiatiefnemers een helder instrument om hun plannen te toetsen aan elf inhoudelijke en ruimtelijke criteria. Een belangrijk onderdeel van de evaluatie richtte zich op het beoordelen van de werking van dit afwegingskader.
Hier zijn een paar aanpassingen in aangebracht om aan te sluiten op de actuele wetgeving zoals de omgevingswet. De conclusie: de markt staat nog voor meerdere uitdagingen, het beleid functioneert, maar het kader was niet altijd even duidelijk in toepassing en interpretatie. Daarom scherpen we het afwegingskader aan en verduidelijken we onderdelen in Hoofdstuk 3.1. Deze aanscherping is gebaseerd op gesprekken met professionals uit de hotelsector, interne collega’s en het actualiseren van wetgeving, regels en beleidskaders. 1.2
Doelstelling
Het doel van dit beleid is om in Haarlemmermeer een toekomstbestendig, evenwichtig en gevarieerd aanbod van logiesaccommodaties te behouden en te versterken. Dit aanbod moet bijdragen aan kwaliteit, duurzaamheid en maatschappelijke meerwaarde. We bieden met het
5
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
afwegingskader logies en de samenwerking in het regionale adviesteam duidelijke handvatten om initiatieven zorgvuldig te beoordelen en te ondersteunen. Het beleid richt zich op het versterken van het toeristische en zakelijke aanbod binnen de gemeente. De coronacrisis heeft de sector hard geraakt, maar we blijven inzetten op herstel. Daarbij ligt de nadruk op het behoud van bestaande hotels en het stimuleren van meer variatie in logiesvormen. Zo zorgen we voor een gezonde, toekomstgerichte logiesmarkt die aansluit bij de economische koers van Haarlemmermeer. Het beleid geldt voor de periode 2026-2030. Het is zinvol om over vier jaar het huidige beleid weer te evalueren en te actualiseren. De logiesmarkt is sterk afhankelijk van macro-economische geopolitieke ontwikkelingen. Deze kunnen in een relatief korte periode sterk fluctueren of zelfs fundamenteel wijzigen, en zo de in- en uitstroom van toeristen sterk beïnvloeden. 1.3
Lessen uit de markt
Uit gesprekken met ondernemers blijkt dat de hotelsector op de goede weg zit, maar dat het aantal hotelovernachtingen nog niet volledig is hersteld, vooral in de zakelijke markt. Hotels hebben te maken met hogere kosten, zoals de landelijke Btw-verhoging, waardoor de uitdagingen groter zijn geworden. Ook het vinden van voldoende en kwalitatief goed personeel blijft lastig. Daarnaast nemen zorgen over veiligheid toe. Daarom kiezen we voor een restrictief beleid om de hotelmarkt te beschermen en de kwaliteit te behouden. We zien kansen in gebieden waar hotels kunnen bijdragen aan lokale voorzieningen en waar ondernemers investeren in kwaliteit. Dit zijn bijvoorbeeld hotels die een verbinding aangaan met de directe omgeving en kunnen zorgen voor een maatschappelijke, culturele of economische impuls. Door goed samen te werken in de regio kunnen we sturen op toegevoegde waarde en geven we ruimte aan goede initiatieven. 1.4
Reikwijdte en afbakening
Het logiesbeleid 2026-2030 gaat over allerlei vormen van accommodatie met een logiesfunctie. Het logiesbeleid heeft betrekking op hotels, extended stay hotels en hotelappartementen. Het gaat daarbij om het bedrijfsmatig aanbieden van faciliteiten voor recreatief of zakelijk overnachten in een gebouw, voor de duur van 1 nacht tot en met 6 maanden. Met inbegrip van bijbehorende faciliteiten voor hotelgasten en congresfaciliteiten, zoals een ontvangstruimte, een lobby, vergaderzalen, een ontbijtruimte, een hotelbar, een restaurant, een fitnessruimte, een spa en werkplekken. Met een hotel bedoelen we in ieder geval: pension, (jeugd-)herberg of hostel. Het gebruik van een gewone woning voor bed & breakfast, short stay of vakantieverhuur zien wij niet als hotel. Dit gebruik valt niet onder dit logiesbeleid. Voor toeristische verhuur van particuliere woonruimte en B&B’s verwijzen we naar de Huisvestingsverordening gemeente Haarlemmermeer 2022 (2022.0002383). Voor afwijkingen van het omgevingsplan voor B&B’s zie Paraplubestemmingsplan Wonen (2021.0002704). Dit logiesbeleid is ook bedoeld voor campings en groepsaccommodaties. Zakelijke gasten en toeristen die toeristenbelasting betalen vallen in dit logiesbeleid. Logiesverblijf van meer dan zes maanden staan wij niet toe, dit worden aangemerkt als ‘wonen’ en valt buiten dit beleid.
Ook de huisvesting van arbeidsmigranten valt hierbuiten. Zie Beleidsregel logies arbeidsmigranten Haarlemmermeer 2025 (12596565). Deze Beleidsregel gaat over de tijdelijke huisvesting van arbeidsmigranten in de vorm van logies voor zover deze liggen in het agrarisch gebied, glastuinbouwgebied en in gebouwen die in het bestemmingsplan Haarlemmermeer 2014 of het bestemmingsplan Schiphol Rijk, als onderdeel van het tijdelijk deel van het omgevingsplan, zijn bestemd als kantoor. Deze Beleidsregel gaat dus niet over de huisvesting van arbeidsmigranten in woningen en buiten de gebieden zoals hiervoor genoemd.
6
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
1.5
Participatie evaluatie logiesaccommodatiebeleid
Naast afstemming tussen de betrokken beleidsdomeinen binnen de gemeentelijke organisatie, heeft participatie met belanghebbenden plaatsgevonden via diverse interviews. Bij het lokale hoteloverleg op 28 november 2024 is de oproep gedaan door de portefeuillehouder bij Koninklijke Horeca Nederland (KHN), afdeling Haarlemmermeer om bij te dragen via een interview. Dezelfde oproep heeft later op de website van KHN gestaan met een survey. Ook is bij het Haarlemmermeers Ondernemers Platform (HOP) gevraagd om zich te melden om mee te denken. Er zijn uiteindelijk zeventien interviews geweest met (lokale) marktpartijen, hoteliers en professionals in de logiessector die zich hadden gemeld. Verder is er gebruik gemaakt van diverse onderzoeken, rapportages en data, te vinden in de bijlage.
Figuur 1 KHN Haarlemmermeer Hoteloverleg 28 november 2024 https://www.khn.nl/nieuws/haarlemmermeer-op-de-kaart-inspiratie-en-inzichten-uit-het-hoteloverleg-van-khn-haarlemmermeer-op-28november
7
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
1.6
Situatieschets Haarlemmermeerse hotelsector: recreatief en zakelijk
In Haarlemmermeer zijn 45 hotels actief (2025), met een gevarieerd aanbod aan logies en recreatiemogelijkheden. Een groot deel van de hotels richt zich op Schiphol en de zakelijke markt, maar het aantal vrijetijdsgerichte overnachtingen groeit. Steeds meer bezoekers combineren werk met ontspanning of kiezen Haarlemmermeer als uitvalsbasis om Amsterdam en de regio te verkennen. Ook wordt de regio steeds meer als een betaalbaar alternatief gezien voor Amsterdam. De logiesmarkt is sterk afhankelijk van economische en internationale ontwikkelingen, zoals schommelingen in de wereldeconomie, geopolitieke spanningen of veranderingen in het reisgedrag. Zulke factoren kunnen de vraag naar hotelovernachtingen in korte tijd laten stijgen of dalen. Daarom blijven we terughoudend met nieuwe uitbreidingen: we willen voorkomen dat er te veel aanbod ontstaat, waardoor bestaande hotels in de problemen komen. Daarnaast hebben ondernemers te maken met hogere kosten voor personeel, energie en grondstoffen. Vooral de laatste twee jaar zijn de kosten flink gestegen. Ook ligt de hotelbezetting nog onder het niveau van vóór de coronaperiode (2019), zie de ontwikkeling van 2019 tot 2025 in onderstaande figuur. Deze combinatie van onzekerheden maakt het extra belangrijk om vooral te kiezen voor kwaliteit, concurrentiekracht en toekomstbestendigheid in plaats van groei.
Figuur 2 Ontwikkeling aantal overnachtingen op basis van de 31 hotels die
Figuur 3 Kamerbezetting Haarlemmermeer op basis van
aangesloten zijn op Visitordata (Oktober 2025)
de 31 hotels die aangesloten zijn op Visitordata (Oktober 2025)
1.7
Bijdrage hotels aan lokale economie en vestigingsklimaat Haarlemmermeer
De gastvrijheidssector in Haarlemmermeer is aantrekkelijk voor verschillende typen gasten. Met ongeveer 1,5 miljoen hotelgasten en 3,6 miljoen overnachtingen in 2024 is de bezettingsgraad licht aan het groeien ten opzichte van 2023, zie figuur 1. Ook hierin is het niveau van voor de coronacrisis echter nog niet bereikt. Macro-economische, technologische en geopolitieke ontwikkelingen beïnvloeden nog altijd het reisgedrag en uitgavenpatroon voor zowel recreatief als voor zakelijk toerisme. Bovendien zorgen de bezoekers voor een hoog voorzieningenniveau op lokaal niveau. Voor Haarlemmermeer betekenen de hotels, naast de opbrengsten uit de toeristenbelasting, ook veel werkgelegenheid en spin-off effecten voor onder andere lokale commerciële voorzieningen. Volgens het bedrijvenregister (2024) zijn 2.260 werkzame personen in dienst van een hotel.
8
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
Kaart 1 Hotels en LIB, 2025 (bestand team EZ, 2025) In totaal zijn er 45 hotels. Deze hebben in 2024 voor de algemene middelen van de gemeente een opbrengst van € 15,6 miljoen aan toeristenbelasting opgeleverd. Deze afdracht is op basis van de prijs van het aantal hotelovernachtingen. Een bedrag dat naar verwachting in 2026 zal oplopen tot circa € 20 miljoen. Voor 2026 is het tarief voor toeristenbelasting 6,92%. Verder levert deze branche 2.260 directe banen en arbeidsplaatsen op in de gemeente. Hotels maken daarnaast ook gebruik van lokale leveranciers, uitzendkrachten en huren andere bedrijven in voor bijvoorbeeld housekeeping, beveiliging en voor grote en kleine evenementen. Hotels zijn bovendien belangrijk als opleidingscentrum voor studenten. In 2023 opende Hotelmanagement Nova College Hoofddorp. Samen met vijf hotels biedt het Nova College deze opleiding aan volgens de praktijkroute. Dat betekent dat de studenten grotendeels leren in het stagebedrijf. 9
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
We onderscheiden ons verder door de unieke aanwezigheid van luchthaven Schiphol en de aanwezigheid van een groot (ongeveer 20.000 bedrijven) en divers aanbod aan (inter)nationale en lokale bedrijven en instellingen. Deze kenmerken in combinatie met korte afstanden van en naar de buurgemeenten, uitstekende bereikbaarheid, en snelle OV- en wegverbindingen, maakt ons een aantrekkelijke regio. Bijzonder voor onze gemeente is dat veel hotels zijn gevestigd op plekken waar een woonfunctie is uitgesloten vanwege de geluidscontouren van Schiphol (LIB-4). De hotels dragen bij aan de levendigheid van het gebied en zorgen voor een functiemix op en bij kantoor- en bedrijventerreinen. De logiesaccommodatiesector in Haarlemmermeer wordt gekenmerkt door een relatief groot aantal grootschalige hotels, onderdeel van internationale hotelketens. Deze richten zich voornamelijk op het (inter)nationale en zakelijke toerisme, dat de afgelopen jaren sterk is gegroeid. De toename van internationale bedrijven heeft geleid tot meer overnachtingen van internationale bezoekers en werknemers. Ook de zakelijke markt voor meerdaagse congressen is de afgelopen jaren in omvang toegenomen. Het toerisme in Haarlemmermeer groeit. Steeds meer mensen bezoeken de gemeente voor een dagje uit (Toeristisch Bezoek aan Steden 2024 van het NBTC, Toeristische Positie Haarlemmermeer 2025).
Beide onderzoeken laten zien dat ons recreatief aanbod sterker wordt en dat bezoekers de gemeente steeds vaker weten te vinden. Bij zowel lokale bezoekers als de (inter)nationale gasten is onze gemeente in trek door het grote aantal toeristische, zakelijke en recreatieve activiteiten. Meer dan de helft van de logiesovernachtingen komen uit Nederland (Visitordata, 2024). Naast kleinschaliger logies zijn er in Haarlemmermeer ook een paar campings, camperplaatsen en Bed & Breakfasts. Achterin staan de bijlagen met de analyse over de hotelsector onderbouwd met cijfers, kaarten, en verwijzingen naar relevante wetten en regelingen. Met deze leeswijzer kunt u snel zien waar u de informatie vindt die voor u relevant is of u nu ondernemer, inwoner of beleidsmaker bent.
2 Lokale kaders voor Logeer in Haarlemmermeer! Met Logeer in Haarlemmermeer! werken we aan een duidelijk en evenwichtig logiesbeleid. In dit hoofdstuk leggen we uit welke beleidskaders daarbij horen. We sluiten aan bij onze strategische kapstok: Economische Koers 2024. 2.1
Overkoepelde strategie: Economische Koers van grijs groeien naar groen ontwikkelen
Om in lijn te blijven met de Economische Koers Haarlemmermeer 2024, waarbij de focus verschuift van kwantiteit naar kwaliteit, is het ook in dit logiesbeleid van belang om de drie strategische pijlers van kwaliteit, selectiviteit en diversificatie te integreren. Met deze focus zet de gemeente een duidelijke nieuwe richting in. Deze koers dient als kapstok voor alle toekomstige economische beleidskeuzes, waaronder ook het logiesbeleid: “Logeer in Haarlemmermeer!” 2.2
Schaarse ruimte vraagt om selectiviteit, meer sturing met focus op kwaliteit en oog voor het lokale bedrijfsleven
De ruimte in Haarlemmermeer is schaars en de vraag onverminderd hoog. Bovendien leggen ook andere functies dan economische een claim op de beperkte ruimte. Waarbij wonen nu de meeste aandacht vraagt vanwege de woningnood. Tegen deze achtergrond is het van belang dat de ruimte die we nog hebben optimaal wordt benut. Dit vraagt om meer sturing en selectiviteit dan in het verleden nodig was. Dit betekent dat we niet langer sturen op volumegroei maar op toekomstbestendig ontwikkelen.
10
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
2.3
Diversificatie – vestigingsklimaat
Ook de hotelsector kan bijdragen aan de aantrekkingskracht voor de diversificatie, wat het lokale vestigingsklimaat ten goede komt. De hotels spelen in op de behoeften van nieuwe en uiteenlopende doelgroepen, zoals zakenreizigers uit andere sectoren dan de luchtvaart, (zakelijke) toeristen met tal van interesses zoals cultuur, landschap, historie of erfgoed, of bezoekers van congressen en evenementen. Hotels bieden naast een overnachting steeds vaker een combinatie aan functies, zoals combinaties met theater- of museumbezoek, culinaire arrangementen, congressen of evenementen. Dagbezoekers maken veelal ook gebruik van de aanwezige horeca- en evenementenfaciliteiten of kunnen gebruik maken van flexwerkplekken, muziek en concertzalen of wellness en sportruimtes. Gemixte hotels leveren een bijdrage in het ondersteunen en versterken van een meer rijkere en meer diverse lokale economie in onze gemeente. 2.4
Selectiviteit – schaarste
De pijler selectiviteit is ingegeven door de toenemende schaarste aan ruimte. Haarlemmermeer moet keuzes maken. Dit betekent dat schaarse grond en werklocaties gefaseerd worden uitgegeven, en dat er keuzes worden gemaakt in het soort logies dat zich hier wil vestigen. Een hotel of logiesaccommodatie maakt aanspraak op schaarse ruimte en moet bij nieuwvestiging en/of uitbreiding meerwaarde voor de locatie, regio en de directe leefomgeving opleveren. En is zo veel als mogelijk 'verbonden' met de directe omgeving (dus geen losse entiteit zonder voorzieningen). Deze verbondenheid komt tot uiting in een goede bereikbaarheid met het openbaar vervoer en in de mate waarin bewoners uit de omgeving ook gebruik kunnen maken van de aangeboden voorzieningen. 2.5
Kwaliteit – maatschappelijk verantwoord ondernemen
De pijler kwaliteit houdt in dat de nadruk niet alleen op economische groei ligt, uitgedrukt in euro's of het aantal banen, maar meer op de kwaliteit van die groei. Dit betekent dat er wordt gekeken naar de maatschappelijke waarde die een bedrijf toevoegt aan de gemeente, het vestigingsklimaat en de kwaliteit van de banen die het biedt. De gemeente richt zich specifiek op duurzaamheid, circulariteit en vergroening, innovatie, aantrekkelijk werkgeverschap en maatschappelijke betrokkenheid. Maatschappelijk verantwoord ondernemen ook wel corporate social responsibility (CSR) wordt steeds belangrijker. Niet alleen de gemeente vraagt dit, maar een steeds grotere groep consumenten kiest steeds bewuster voor duurzamer toerisme en voor manieren om iets terug te geven aan de maatschappij of de natuur.
11
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
3 Logiesaccommodaties en afwegingskader Waarom een logiesafwegingskader nodig is
3.1
De vraag naar ruimte in Haarlemmermeer is groter dan het aanbod. Nieuwe hotel- en logiesinitiatieven concurreren met andere maatschappelijke functies, zoals wonen, werken, natuur, recreatie en infrastructuur. Daarnaast kent de logiesmarkt structurele schommelingen door economische, technologische en geopolitieke ontwikkelingen. Een helder afwegingskader blijft daarom noodzakelijk om: • • • • • • •
transparantie te bieden aan initiatiefnemers over de voorwaarden en verwachtingen; objectief en consistent te kunnen beoordelen welke ontwikkelingen passen binnen onze economische koers en ruimtelijke mogelijkheden; onze schaarse ruimte zorgvuldig en evenwichtig toe te delen, conform de Omgevingswet en de principes van ETFAL; kwaliteit, duurzaamheid en maatschappelijke meerwaarde centraal te stellen in nieuwe initiatieven; niet-wenselijke plannen en onderzoeken te voorkomen, door al in een vroeg stadium duidelijkheid te bieden over hun (beperkte) kansrijkheid; de bestaande sector te beschermen, door overaanbod en verstoring van de markt te voorkomen; regionale samenhang te borgen, onder andere via het MRA-ontwikkelkader voor grotere initiatieven.
Het afwegingskader zorgt er zo voor dat alleen goed onderbouwde, kansrijke en toekomstbestendige logiesontwikkelingen ruimte krijgen, en dat initiatiefnemers vooraf weten waar zij aan toe zijn. Het logiesbeleid gebruikt een duidelijk afwegingskader om nieuwe logiesinitiatieven te beoordelen. Dit geldt voor nieuwbouw, uitbreidingen en transformaties van hotels en andere logiesvormen. Het kader bestaat uit elf criteria op basis van de drie bovengenoemde pijlers: kwaliteit, selectiviteit en diversiteit. Voor verblijfsrecreatie en tijdelijke toeristische verhuur tot 30 dagen gelden de regels uit de Huisvestingsverordening. Het afwegingskader is toepasbaar op verschillende logiestypen, zoals hotels, appartementenhotels, pensions, campings, glampings, jeugdherbergen en jachthavens. Initiatieven moeten aantonen dat er marktruimte is voor hun concept. Dit gebeurt via een ruimtelijk-economische onderbouwing en onderzoek naar zowel de lokale markt als de regionale situatie in de MRA. De kwaliteit van een plan hangt af van de locatie, omvang, doelgroep, segment en het onderscheidend vermogen van het concept. Innovatieve en kleinschalige logiesvormen, zoals boetiekhotels, kunnen onder voorwaarden passen wanneer zij bijdragen aan een gevarieerd aanbod.
Initiatiefnemers kunnen een plan indienen via het Ondernemersplein, contactgegevens te vinden op: https://haarlemmermeergemeente.nl/voor-ondernemers/contact Op de volgende pagina staat de tabel met elf criteria en toetsingsvragen. Alleen wanneer aan alle punten wordt voldaan, kan een initiatief doorgaan. Na de tabel volgt een korte toelichting per criterium. Er zijn dus zeker mogelijkheden voor kleine initiatieven, bijvoorbeeld in het buitengebied en waar planruimte is opgenomen in het omgevingsplan. Op de lange termijn zijn ook logiesfuncties opgenomen in een aantal gebiedsontwikkelingen zoals Schiphol Trade Park Mixity, Spoorzone stationskwartier, PARK21, Sugarcity en Lijndenhof.
12
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
Afwegingskader logies (toeristisch en zakelijk) Haarlemmermeer 2026 – 2030 Criterium 1. Marktruimte
2. Wonen niet mogelijk? 3. Kansengebied
4. Selectief – type, segment en doelgroep
5. Diversificatie – onderscheidend
6. Regionale afstemming MRA 7. Economische en financiële haalbaarheid 8. Kwaliteit en uitstraling
9. Bereikbaarheid en parkeren 10. Duurzaam en sociaal ondernemen
11. Participatie en draagvlak in de omgeving
Vragen die worden gesteld Is er marktruimte voor het beoogde hotel? Is er een betrouwbare ruimtelijk-economische onderbouwing en marktonderzoek? Blijkt daaruit dat er geen overcapaciteit ontstaat? Is wonen niet mogelijk op de beoogde locatie? Wonen gaat voor op hotelontwikkelingen. Valt de beoogde locatie in een gebied waar logiesfunctie is voorzien of een kansengebied? Zo nee, dan staan we geen nieuwe logiesontwikkeling toe. Een logiesfunctie is bijvoorbeeld voorzien in een omgevingsplan, stedenbouwkundig plan of andere gebiedsvisie. Beoogde kansengebieden: nabij de Ringvaart voor kleinschalige logiesaccommodaties; in en bij de kleinere dorpskernen voor kleinschalige logiesaccommodaties; het buitengebied voor (kleinschalige) logiesaccommodaties. Past de beoogde ontwikkeling binnen het gewenste logiestype, marktsegmenten en doelgroepen? Gewenste marktsegmenten zijn hotels met of in de nabijheid van toeristisch, recreatieve of zakelijke voorzieningen en/of vrijetijdsbesteding. Gewenste ontwikkeling stapelt/mengt meerdere functies op dezelfde locatie en dient hierdoor mogelijk ook de lokale bewoners (is buurtgebonden). Biedt het initiatief toegevoegde waarde voor de omgeving, de bewoners en/of gebruikers van het gebied? Is er sprake van diversificatie? Originaliteit en onderscheidend.
Draagt het concept bij aan de variatie, innovatie en type aanbod in Haarlemmermeer? Draagt de grootte van het hotel (aantal hotelkamers) bij aan de diversificatie van het hotelaanbod? Vindt er een koppeling/samenwerking plaats met andere functies als vrijetijdsactiviteiten (leisure), zakelijke voorzieningen of nabij toeristische trekpleister? Bij hotels met meer dan 50 slaapplaatsen dient dit regionaal te worden afgestemd. Dit gebeurt in een expertteam waar ook Haarlemmermeer is vertegenwoordigd. Zie het ontwikkelkader MRA. Is het plan economisch haalbaar? Is er een gedegen haalbaarheidsonderzoek bijgevoegd waaruit de financiële haalbaarheid blijkt? Is sprake van een kwalitatieve uitstraling passend bij de omgeving? Is er een goedgekeurd plan, voor zowel het gebouw zelf als voor de directe omgeving, dat voldoet aan de gemeentelijke stedenbouwkundige, planologische en landschappelijke normen? Is de bereikbaarheid en het parkeren gewaarborgd? Ligt de hotelontwikkeling nabij een (H)OV-halte en/of treinstation? Is de ontsluiting goed geregeld? Voldoet het plan aan de parkeernorm? Is sprake van duurzaam en sociaal-maatschappelijk ondernemen? Is in het plan aandacht voor duurzaam ondernemen? Is het plan energieneutraal en/of vindt een vorm van circulair bouwen plaats? En is in het plan aandacht voor sociaal ondernemen, zoals mogelijkheden voor stages en leerwerkplekken en
samenwerking met organisaties in de buurt? Heeft participatie met de omgeving plaatsgevonden? Heeft draagvlakmeting plaatsgevonden? Heeft participatie plaatsgevonden en is onder andere een informatiebijeenkomst georganiseerd voor omwonenden en andere belanghebbenden? Zie de participatiewet.
Tabel 1. Afwegingskader logies (toeristisch en zakelijk) Haarlemmermeer 2026 – 2030.
13
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
3.2
Uitwerking stappenplan & voorwaarden afwegingskader
In deze paragraaf worden de elf voorwaarden uit het afwegingskader logies Haarlemmermeer 2026–2030 nader toegelicht (zie Tabel 1: Afwegingskader logies – toeristisch en zakelijk). Het afwegingskader is bedoeld als praktisch instrument voor zowel initiatiefnemers als de gemeente om plannen voor logiesaccommodaties zorgvuldig te beoordelen. De toelichting helpt bij het eenduidig toepassen van de criteria en geeft inzicht in de verwachtingen, beoordelingsaspecten en onderbouwing die nodig zijn voor een kansrijk initiatief. Elk criterium draagt bij aan een evenwichtige afweging tussen ruimtelijke kwaliteit, economische haalbaarheid, duurzaamheid en maatschappelijke meerwaarde. Door de voorwaarden integraal te bekijken, ontstaat een duidelijk en transparant beoordelingsproces dat bijdraagt aan een toekomstbestendig, kwalitatief en divers logiesaanbod in Haarlemmermeer. 1. Marktruimte De eerste voorwaarde of criterium van het afwegingskader is marktruimte. Door middel van een ruimtelijk-economische onderbouwing en marktonderzoek moet de aanvrager kunnen aantonen dat voor de ontwikkeling van het hotel op de beoogde locatie voldoende ruimte in de markt is. Centraal staat hierbij de vraag of nieuwe hotelontwikkelingen mogelijk zijn binnen de totale hotelsector, gekwantificeerd in het aantal hotelkamers en bruto vloeroppervlak (BVO).
De aanvrager/initiatiefnemer dient zelf zorg te dragen voor een dergelijk onderzoek en dit wordt door de gemeente beoordeeld. Het is mogelijk om advies in te winnen bij het regionale expertteam van de MRA. 2. Logiesfunctie – Geen woonfunctie De woningnood is hoog en dit heeft prioriteit. Gezien het tekort aan woningen gaat woningbouw voor realisatie van nieuwe hotels. Woningbouw is echter niet overal mogelijk. Op die plekken zijn logies soms wel mogelijk. Haarlemmermeer heeft een grote woningbouwopgave van ongeveer 20.000 extra woningen, zie investeringsprogramma schaalsprong wonen voor meer informatie. Binnen dit afwegingskader sluiten we woonlocaties uit. Op een locatie met een woonfunctie in het omgevingsplan is er geen logiesfunctie mogelijk. Voor locaties waar ook logies mogelijk is, moet daarom eerst beoordeeld worden of er op de beoogde locatie geen woningbouw wenselijk of mogelijk is. Functies toebedeeld aan locaties kunnen de aanvragers opzoeken in het omgevingsplan. 3. Kansengebieden – planruimte in omgevingsplannen De kansengebieden zijn locaties waar de gemeente het wenselijk vindt dat nieuwe initiatieven kunnen plaatsvinden. Bij de beoordeling van een initiatief binnen een kansengebied worden natuurlijk ook de tien andere voorwaarden uit het afwegingskader meegewogen, zoals marktruimte, duurzaamheid, uitstraling en draagvlak.
Om een meer divers en evenwichtig logiesaanbod te stimuleren, ziet de gemeente vooral mogelijkheden voor kleinschalige ontwikkelingen in de volgende gebieden: • het buitengebied en de kleinere kernen langs de Ringvaart; • kleinschalig kamperen of kamperen bij de boer in het buitengebied, zie bijvoorbeeld het bestemmingsplan Buitengebied Noord. Wanneer bestaande hotels buiten de kansengebieden willen uitbreiden of een locatie willen transformeren, moet de aanvraag worden getoetst aan onder andere het afwegingskader logies. Dit wordt beoordeeld aan de omgevingstafel. Bij meer dan 50 slaapplaatsen wordt het plan ook voorgelegd aan de MRA. Ook vindt, indien relevant, regionale afstemming plaats via het MRAexpertteam. De aanvraag moet altijd goed ruimtelijk en economisch onderbouwd zijn. 4. Selectief - Marktsegmentering en doelgroepen In Haarlemmermeer richten wij ons op de volgende marktsegmenten en doelgroepen: • toeristische en vrijetijdsvoorzieningen (leisure) aanbod. Het gaat hierbij om hotels die zelf aanbod voor vrijetijdsbesteding hebben. Bijvoorbeeld wellness, theater of bij een golfbaan maar ook om (kleinschalige) logies in de nabijheid van toeristische trekpleisters zoals de
14
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
•
Ringvaart, fietsroutes, Toolenburgerplas. Dit past in de doelstelling om een meer divers en evenwichtig hotelaanbod te creëren; hotels die een concept hebben gericht op de zakelijke markt (bijvoorbeeld door het aanbieden van vergaderzalen, flexwerk en remote werkplekken en congressen). Of gericht op de hub-functie van Schiphol.
5. Diversificatie Bij elke hotelontwikkeling in welk segment dan ook, is een onderscheidend concept een voorwaarde. Meer van hetzelfde is niet wenselijk, gestreefd wordt naar een gevarieerd en gediversifieerd hotelaanbod. Zo mist er nog altijd in Haarlemmermeer een 5-sterren hotel. In de raadsbrief economische diversificatie (2019.12272) is geconstateerd dat bedrijvigheid gerelateerd aan cultuur, sport, recreatie en andere vrijetijdsactiviteiten (leisure) vooral verzorgend van karakter is, gericht op de eigen inwoners, het midden- en kleinbedrijf (MKB) en voordelen biedt over woon-werkverkeer. Dit geeft de wenselijkheid aan dat hotels, naast kamers, ook andere voorzieningen bieden voor de omgeving. Bij een onderscheidend concept wordt onder andere gekeken naar: • het draagt bij aan de variatie en het type aanbod in Haarlemmermeer; • het concept heeft een lokale binding met omgeving, voorzieningen of vrijetijdsactiviteit (recreatie/leisure- of zakelijk) (toegevoegde waarde omgeving); • toegankelijkheid voorzieningen voor de omgeving; • aantal hotelkamers. 6. Regionale afstemming Voor zowel nieuwbouw, transformatie en uitbreiding van hotels en andere vormen van logiesaccommodaties met 50 slaapplaatsen of meer dient regionaal te worden afgestemd met de MRA. Hiertoe is het MRA Ontwikkelkader verblijfsaccommodaties ontwikkeld.
Vijf aspecten waarop de logiesaccommodaties worden getoetst zijn: regio versterkend, meerwaarde in de markt, economisch haalbaar, draagvlak in de omgeving en duurzaam en sociaal ondernemen. De toetsing aan dit ontwikkelkader wordt gedaan door een deelregionaal expertteam, waarin Haarlemmermeer is vertegenwoordigd. De gemeente kan ook voor kleinere initiatieven advies vragen aan het regionale expertteam. Zie hiervoor ook de bijlage en het ontwikkelkader MRA. 7. Economische haalbaarheid Een goed hotelconcept is alleen kansrijk als het ook economisch en financieel haalbaar is. De initiatiefnemer moet dit onderbouwen met een gedegen marktonderzoek en een ondernemersplan. Hierin moet duidelijk worden hoe het hotel een voldoende bezettingsgraad en stabiele omzet wil realiseren. De exploitant van het hotel moet bij de aanvraag bekend en betrouwbaar zijn. Daarbij wordt beoordeeld of de partij beschikt over de juiste ervaring en financiële draagkracht. De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) kan worden toegepast om de integriteit van de exploitant en betrokken partijen te toetsen. Deze wet is een preventief instrument waarmee de overheid kan voorkomen dat vergunningen of overeenkomsten worden misbruikt. 8.
Omgeving en uitstraling Een verzorgde omgeving en buitenruimte zijn belangrijk voor de uitstraling en kwaliteit van het hotel én de directe omgeving. Een goed ontwerp draagt bij aan de levendigheid en beleving voor gasten, omwonenden en bedrijven in de buurt. In de gastvrijheidssector is dit je visitekaartje! Nieuwe initiatieven moeten daarom ook een plan voor de inrichting van de directe omgeving indienen. Dit plan wordt getoetst door de gemeente via de stedenbouwkundige, planologische en landschappelijke instrumenten. De ondernemer dient:
15
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030 •
• •
een plan voor de buitenruimte en directe omgeving op te stellen, met aandacht voor groen, klimaatadaptatie (hittestress en afwatering), openbare ruimte en verbindingen met de directe omgeving; aan te tonen dat de toegang, routes en uitstraling bijdragen aan een veilig en aantrekkelijk straatbeeld; een zorgvuldig ontworpen omgeving zorgt voor meerwaarde voor de locatie, een aantrekkelijke uitstraling en een positieve bijdrage aan het imago van Haarlemmermeer als hotel- en vestigingsgemeente.
9. Bereikbaarheid en parkeren Een goede bereikbaarheid en voldoende parkeervoorzieningen zijn essentieel voor de kwaliteit en het functioneren van een hotel. Nieuwe hotelinitiatieven moeten passen binnen de mobiliteits- en duurzaamheidsdoelen van de gemeente Haarlemmermeer. Hotels worden bij voorkeur ontwikkeld op locaties die goed bereikbaar zijn met het openbaar vervoer, bij voorkeur in de nabijheid van een treinstation of HOV-halte. Dit helpt om verkeersbewegingen te beperken en draagt bij aan een duurzame mobiliteit. De initiatiefnemer dient in elk geval: • aan te tonen dat de locatie goed ontsloten is voor auto, fiets en openbaar vervoer; • te onderbouwen hoe het hotel duurzaam vervoer stimuleert, bijvoorbeeld door deelmobiliteit, fietsvoorzieningen of een gezamenlijke shuttle-service; • een parkeerplan op te stellen dat voldoet aan de parkeernormen uit het Parapluplan Parkeerregels (2019.0056736); • aan te tonen dat het plan hoe de verkeersdruk wordt beïnvloed op de omgeving; • rekening te houden met goede toegang voor hulpdiensten; Een goed doordachte bereikbaarheid en parkeervoorziening zorgen voor een aantrekkelijke en veilige omgeving voor bezoekers, bewoners en werknemers, en dragen bij aan een toekomstbestendige ontwikkeling van Haarlemmermeer. 10.
Duurzaam en sociaal ondernemen Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen zijn belangrijke pijlers binnen het logiesbeleid van Haarlemmermeer. Nieuwe hotels moeten bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving, inclusief en groen. Maar ook aan een sterke en toekomstgerichte lokale economie. Een hotelontwikkeling moet daarom laten zien hoe er wordt omgegaan met energie, circulariteit, klimaatadaptatie en sociale impact. Dit geldt voor zowel het ontwerp en de bouw als de bedrijfsvoering en samenwerking met de omgeving. Bovenstaande punten kunnen worden onderbouwd met certificering BREEAM-NL en LEED. Toetsing voor deze duurzaamheidscertificaten worden door onafhankelijke experts uitgevoerd. 11. Draagvlak in de omgeving Een hotelontwikkeling heeft invloed op de directe omgeving. Het is daarom belangrijk dat er tijdig overleg plaatsvindt met omwonenden, naburige bedrijven en andere belanghebbenden. Draagvlak in de omgeving vergroot de kwaliteit en haalbaarheid van het plan en sluit aan bij de uitgangspunten van de Omgevingswet. Zie https://haarlemmermeergemeente.nl/nieuwparticipatiebeleid
16
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
4 Externe kaders nationaal, regionaal en lokaal Dit hoofdstuk geeft een overzicht van relevante nationale, regionale en lokale kaders en verplichtingen, zoals de Omgevingswet, provinciale regels en afspraken binnen de Metropoolregio Amsterdam. Ook wordt de samenhang met andere gemeentelijke beleidsvelden toegelicht, zoals toerisme, mobiliteit, veiligheid, economie en wonen. 4.1
Nationale en internationale kaders, rapportages, verplichtingen
Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De Omgevingswet is een nieuwe wet die alles regelt voor de fysieke leefomgeving. Onderdeel van de omgevingswet is de evenredige toedelen van functies van locaties (ETFAL). De ETFAL-motivering gaat verder dan een ‘goede ruimtelijke onderbouwing’ uit de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Dit heeft er mede mee te maken dat het Omgevingsplan veel omvangrijker is dan het bestemmingsplan voorheen, waardoor er ook meer aspecten beoordeeld/ getoetst worden. Daarnaast kan er sprake zijn van meer maatwerk, nu gemeenten (en provincies en waterschappen) meer eigen afwegingen kunnen maken, waarbij je met je ETFAL-motivering rekening moet houden. Artikel 4.2 Omgevingswet. Op 1 januari 2024 is ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) ingegaan. Wie gaat bouwen of verbouwen moet nagaan of het bouwwerk onder de Wkb valt. Dat kan je vinden in het Omgevingsloket. Volgens de regels van de Omgevingswet moet de overheid sneller dan voorheen beslissen over vergunningaanvragen. In de meeste gevallen moet de overheid voortaan binnen acht weken een besluit nemen. Met een mogelijke verlenging van zes weken. Als een vergunningaanvraag complex is, kan de procedure langer zijn.
De Omgevingswet stimuleert dat mensen eerder de kans krijgen om mee te denken over nieuwe plannen in hun buurt. Dat heet participatie. In sommige gevallen is participatie in Haarlemmermeer verplicht. De belangrijkste veranderingen voor ondernemers Het omgevingsplan vervangt de bestemmingsplannen: onder de Omgevingswet werken gemeenten met één omgevingsplan waarin alle regels zitten (neemt bestemmingsplannen, milieu, geluid, duurzaamheid samen). Het gemeentelijk omgevingsplan ontwikkelt zich stap voor stap en integraal. Voor een hotel betekent dit dat de aanvrager moet controleren of de hotelfunctie past binnen de functie én binnen de bredere omgevingsregels van het omgevingsplan. Zolang een locatie nog niet in het omgevingsplan is opgenomen, geldt het bestaande bestemmingsplan behorend bij het tijdelijke omgevingsplan. Binnen enkele jaren zullen alle bestemmingsplannen zijn omgezet naar het omgevingsplan. De nieuwe standaardtermijn voor besluitvorming over een vergunningsaanvraag is 8 weken (met mogelijk verlenging van 6 weken). Het vereist wel een goede voorbereiding zodat de aanvraag compleet en coherent is. De omgevingswet biedt nieuwe afwijkingsmogelijkheden (buitenplanse activiteiten). Als een hotelplan niet binnen het omgevingsplan past (“buitenplanse activiteit”), kan de aanvrager een omgevingsvergunning aanvragen om hiervan af te wijken.
Voorafgaand aan het indienen van een vergunningaanvraag adviseren we u om een afspraak te maken bij het ondernemersplein. Landelijke Verhoging BTW op overnachtingen Per 1 januari 2026 gaat het landelijke btw-tarief voor overnachtingen (logies) omhoog van 9% naar 21%. Het is nog afwachten wat de gevolgen hiervan zullen zijn volgend jaar. De Koninklijke 17
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
Horeca Nederland (KHN) en de hotelsector maken zich grote zorgen over de gevolgen, zoals een daling in het aantal toeristen, omzetverlies en concurrentieproblemen. Zij doen een oproep aan hoteliers door gasten hierover tijdig te informeren, zie https://www.khn.nl/nieuws/informeerje-gasten-over-de-btw-verhoging-in-2026 Sectorbankers van ABN AMRO schetsen tijdens het hoteloverleg KHN van 10 september 2025 scenario’s waarin hotels mogelijk genoodzaakt zijn kamerprijzen te verlagen en hun verdienmodel te verbreden. Zij wijzen op kansen voor aanvullende diensten en upgrades die onder het 9%-btw-tarief vallen. Hierdoor kunnen hotels hun omzet aanvullen met extra voorzieningen, naast de reguliere kamerprijs. Europese duurzaamheidsrapportage verplicht – CSRD De Europese Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) verplicht grote ondernemingen om jaarlijks te rapporteren over hun prestaties op het gebied van milieu, sociale impact en goed bestuur, Environmental Sustainabity Goals (ESG). De richtlijn geldt voor bedrijven die voldoen aan ten minste twee van de volgende drie criteria: meer dan 250 werknemers, een jaaromzet van meer dan 50 miljoen euro, of een balanstotaal van meer dan 25 miljoen euro. Ook alle beursgenoteerde ondernemingen vallen onder deze verplichting.
Voor de hotelsector in Haarlemmermeer betekent dit dat vooral de grote (inter)nationale ketens onder de CSRD vallen, zie bijlage voor een overzicht welke hotels hier onder vallen. Dit zijn ondernemingen die onderdeel zijn van internationale holdings die ruim boven de drempelwaarden uitkomen. De meeste lokale of zelfstandige hotels vallen (voorlopig) buiten de directe CSRD-plicht, maar kunnen wel indirect betrokken raken als leverancier of franchisepartner van grotere ketens die rapportageverplichtingen hebben. De CSRD draagt bij aan meer transparantie, kwaliteit en duurzaamheid binnen de gastvrijheidssector. De gemeente Haarlemmermeer stimuleert ondernemers om zich hierop voor te bereiden en sluit hiermee aan bij de beleidsdoelen van kwaliteit, duurzaamheid en maatschappelijke meerwaarde uit Logeer in Haarlemmermeer! 2026–2030. Hoe hotels kunnen voldoen aan de CSRD? Hotels die onder de CSRD vallen, moeten vanaf boekjaar 2025 rapporteren volgens de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Deze standaarden beschrijven welke thema’s en indicatoren verplicht zijn, zoals energieverbruik, CO₂-uitstoot, watergebruik, afvalscheiding, circulaire maatregelen, werkomstandigheden, diversiteit, scholing van personeel, governance en ketenverantwoordelijkheid. Om aan de verplichting te voldoen kunnen bedrijven de volgende stappen zetten: 1.
Voer een materialiteitsanalyse uit: bepaal welke duurzaamheidsaspecten het belangrijkst zijn voor het bedrijf en de omgeving. 2. Verzamel betrouwbare data over energie, afval, personeel, mobiliteit en leveranciers. 3. Richt interne rapportagesystemen in die aansluiten op de ESRS-vereisten. 4. Werk samen met accountants of adviesbureaus die gespecialiseerd zijn in duurzaamheidsverslaglegging. Meer informatie en praktische hulpmiddelen zijn te vinden via: • Lokale initiatieven voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen | Voor ondernemers • Kamer van Koophandel (KVK): www.kvk.nl/advies-en-informatie/duurzaamondernemen/prepare-for-the-sustainable-reporting-directive-csrd • Sociaal-Economische Raad (SER): www.ser.nl/nl/thema/duurzame-economie/csrd • European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG): www.efrag.org/lab3
18
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
4.2
Regionale kaders: provinciale verordening & verplichte samenwerking
Provinciale omgevingsverordening NH22
In de Provinciale omgevingsverordening NH22 van de provincie Noord-Holland staan de regels waaraan ruimtelijke plannen in Noord-Holland moeten voldoen. Eén van de regels betreft het maken van regionale afspraken over nieuwe stedelijke ontwikkelingen. “Artikel 5: een bestemmingsplan kan uitsluitend voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als deze ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte afspraken”. Bij het bepalen van de regio gaat het expliciet om de gemeenten die de belangrijkste samenhang op de betreffende markt hebben en waarbinnen de meeste wisselwerking plaats vindt. Afgesproken is dat in de MRA het ruimtelijk verzorgingsgebied de Metropoolregio Amsterdam is. De inzet van het MRA-ontwikkelkader en het MRA-expertteam vormen de regionale procesafspraken waarmee deze afstemming gedaan kan worden en is de juridische basis voor de vereisten van de verordening. De regionale procesafspraken moeten door de colleges van B&W van de Noord-Hollandse gemeenten worden bekrachtigd. De omgevingsverordening NH2022 vervangt diverse verordeningen, waaronder de Provinciale Ruimtelijke Verordening. De Omgevingsverordening NH2022 geldt vanaf 1 januari 2024. De Omgevingsverordening NH2022 wordt jaarlijks geactualiseerd. Ladder voor duurzame verstedelijking
De ladder voor duurzame verstedelijking biedt een wettelijk kader voor het vaststellen van het markt- of verzorgingsgebied en het introduceren van instrumenten om regionaal af te stemmen. Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen dienen overheden op grond van het Besluit Ruimtelijke Ordening zorgvuldig af te wegen of een nieuwe vastgoedontwikkeling passend is (Ladder voor Duurzame Verstedelijking). Verblijfsaccommodaties vallen onder deze werkingssfeer zowel bij nieuwbouw als bij transformatie. Kernvragen die hiervoor moeten worden beantwoord zijn: • Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling en is deze nieuw? • Wat is het ruimtelijke verzorgingsgebied? • Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? • Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied of daarbuiten? De introductie van het ontwikkelkader en het expertteam zijn de invulling van de ladder voor duurzame verstedelijking en voor de Noord-Hollandse gemeenten de invulling vanuit de Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV) om regionaal af te stemmen. Middels een ontwikkelkader en afspraken over regionale afstemming en advisering kunnen de overheden in de MRA op een kwalitatieve manier grip houden op realisatie van deze groei. Hierbij is het streven om in de afweging flexibiliteit en kansen mee te kunnen nemen. Zo kan meebewogen worden met de marktontwikkelingen en kunnen gewenste ontwikkelingen aangejaagd worden.
MRA Verblijfsaccommodaties en adviesteam
Haarlemmermeer kan bij nieuwe initiatieven van een omvang van meer dan 50 slaapplaatsen een beroep doen op het MRA-adviesteam verblijfsaccommodaties. Dit is ons MRA regionale expertteam dat al in een vroeg stadium meedenkt en adviseert op kwalitatieve aspecten (als functiemenging) en locatie van het initiatief. Het MRA-adviesteam is een team dat alle aangesloten gemeenten in de MRA ondersteunt. Het team is vakkundig en kan gemeenten van een professioneel advies voorzien rondom een nieuw initiatief. Het heeft inzicht in de regionale markt en beschikt over relevante en actuele data van de logiessector. Het team kan het bevoegd gezag kundig en tijdig voorzien van een advies over de aansluiting van een project aan het beleid. Het betreft een beoordeling van het project op een vast aantal onderdelen, uit het ontwikkelkader. Het advies voegt ook punten ter verbetering toe. Het helpt initiatiefnemers en ondernemers om hun plan te verbeteren en gemeenten om een keuze te kunnen maken. Het is geen rapport met aan het eind een voldoende of onvoldoende, maar een advies en sturingsinstrument voor gemeenten.
19
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
In 2020 heeft het college het MRA-ontwikkelkader verblijfsaccommodaties vastgesteld. Hierin is bepaald dat de MRA-gemeenten gezamenlijk afstemmen over hotelontwikkelingen met meer dan 50 slaapplaatsen, zodat er sprake is van regie op de kwaliteit van nieuwe hotels in Haarlemmermeer en de regio. Het MRA-ontwikkelkader is in 2024 geactualiseerd. MRA economie: regionale afstemming toerisme en logiesaccommodaties
De strategie van de MRA is momenteel om niet ieder initiatief voor een nieuwe logiesaccommodatie te vergunnen. Idealiter levert een nieuwe logiesaccommodatie waarde op voor de lokale directe omgeving, draagt zij bij aan de verdere spreiding van toerisme en de versterking van het lokale toeristische profiel. Er is een sterke voorkeur voor projecten waarbij meerdere toeristische functies gekoppeld worden zodat zowel bezoekers als bewoners gebruik kunnen maken van de faciliteiten. Zo helpen deze projecten ook bij de MRA-ambitie om te komen tot een meerkernige Metropoolregio. Met het MRA-ontwikkelkader verblijfsaccommodaties en het MRA-expertteam verblijfsaccommodaties helpen de MRAgemeenten elkaar bij de keuze wat wel en wat niet te vergunnen. MRA-gemeenten koersen om grip te krijgen op de groei van het aanbod van kamers in- en bij woningen onder andere via een registratiesysteem vakantieverhuur en Bed en Breakfast, soms gecombineerd met een nachtenmelder. In 2026 gaat de EU-verordening op datadeling bij korte termijnverhuur de MRA-gemeenten verder helpen met het krijgen van grip op dit deel van de sector. Er is dus enige grip op de regionale logiesmarkt. Gemeenten bepalen individueel hun (groei)strategie en sturen op kwaliteit. Er is echter geen MRA brede strategie die zich specifiek richt op het al dan niet faciliteren van de vraaggroei of daling. Toerisme strategie MRA
Het bestuurlijk overleg economie van de MRA stemde 2025 in met de strategische agenda toerisme voor de Metropoolregio. Wethouder Bootsman, mede-bestuurlijk trekker toerisme in de MRA, schrijft in haar voorwoord: “Prognoses wijzen uit dat het aantal toeristen de komende jaren flink toeneemt. Het toerisme is een belangrijke inkomstenbron, het levert veel werkgelegenheid op maar heeft, met de enorme groei die op komst is, ook sturing nodig. Het is belangrijk om met de 30 gemeentes, 2 provincies, onze partners, ondernemers en inwoners samen de balans van toerisme te vinden, de waardevolle (inter)nationale toerist te verleiden ons te bezoeken en deze slim te spreiden. Zo profiteren we allemaal maximaal”. De belangrijkste doelen van de toerisme strategie van de MRA zijn: Het verder spreiden van toeristen over de Metropoolregio, de realisatie van sterke nieuwe toeristische gebieden, het zoveel mogelijk ontlasten van té drukke plekken en het bijdragen aan de verdere verduurzaming van de sector. Inhoud MRA Ontwikkelkader
Het ontwikkelkader geldt voor alle ontwikkelingen (nieuwe vestiging, nieuwbouw, transformatie en uitbreiding) van verblijfsaccommodaties met meer dan 50 slaapplaatsen die niet in het omgevingsplan passen. Het gaat om alle vormen van hotels (dus ook voor bijvoorbeeld appartementenhotels, migrantenhotels en studentenhotels), campings, bungalowparken, jachthavens en groepsaccommodaties. Het verblijf is kort (1 dag tot 6 maanden), btw belast en bedoeld voor mensen die elders een hoofdverblijf hebben. In het omgevingsplan wordt de activiteit veelal benoemd onder de titel “horeca-logies”, “Logies”, “Horeca-hotel”, “Camping”, “Jachthaven” of soortgelijk. Een gemeente kan besluiten om óók voor kleinere ontwikkelingen het expertteam om hulp te vragen, bijvoorbeeld omdat het toch een project met een grote impact is. Als een project al in het omgevingsplan past, kan de gemeente ook om ondersteuning vragen. Feedback van het expertteam kan dan gebruikt worden om met de ontwikkelaar in gesprek te gaan over hoe het project nog beter aan te laten sluiten bij de MRA-strategie. 20
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
Expertteam
De gemeente dient zich als onderdeel van het ontwikkeltraject goed te informeren over een ingediend initiatief. Een ambtelijk expertteam met kennis van de markt, van de gemeente en de locatie én met een overzicht van ontwikkelingen in heel de MRA kan het college helpen tijdens het ontwikkeltraject. Feedback en advies van het MRA-expertteam verblijfsaccommodaties is niet bindend. Het is een hulpmiddel dat de gemeente kan gebruiken bij de afwegingen die zij maakt in het kader van het ontwikkeltraject. Voor dit expertteam is een werkwijze opgesteld. Voor nieuwe hotelontwikkelingen in de gemeente Haarlemmermeer betekent dit dus dat het initiatief in, maar bij voorkeur voorafgaand aan de RO-procedure ook voorgelegd moet worden aan dit expertteam, dat op basis van het MRA Ontwikkelkader een niet-bindend advies geeft. 4.3
Lokale beleid
Beleid toerisme, evenementen en promotie
Het beleid voor toerisme, evenementen en promotie onderstreept dat logies, recreatie en toerisme onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Eén van de ontwikkellijnen binnen dit beleid richt zich specifiek op logiesaccommodaties. Aantrekkelijke en kwalitatieve logiesvoorzieningen zijn essentieel voor een levendige vrijetijdseconomie: zonder goede plekken om te verblijven blijven bezoekers minder lang en besteden zij minder in de gemeente. Andersom geldt dat een sterk recreatief, cultureel en zakelijk aanbod juist redenen biedt om in Haarlemmermeer te overnachten. Het versterken van logies en recreatie gebeurt daarom in samenhang, zodat bezoekers, inwoners en ondernemers optimaal profiteren van een gevarieerd en duurzaam aanbod. Ruimtelijke Economische Uitwerking Werklocaties (REUW, 2025)
De REUW (11897030) werkt toekomstprofielen uit welke functies op welke werklocaties wenselijk zijn. Sommige werklocaties, zoals knooppuntlocaties of stedelijke werkmilieus, bieden meer ruimte voor gemengde functies en kunnen hotels ondersteunen doordat zij goed bereikbaar zijn en nabij voorzieningen liggen. Andere locaties kennen een beperkter profiel, waar alleen functies passend zijn die direct ondersteunend zijn aan de werklocatie. Voor nieuwe hotelinitiatieven betekent dit dat zij altijd moeten aansluiten bij het toekomstprofiel van de betreffende werklocatie en aantonen dat zij waarde toevoegen aan de omgeving, zonder ongewenste concurrentie met bestaande centra of voorzieningen. Verkeer, parkeer en vervoer
Wat betreft bereikbaarheid en het verminderen van verkeersbewegingen wordt het aanbevolen om hotels te alloceren op plekken met een goede HOV-verbinding of treinstation (Omgevingsvisie Haarlemmermeer, 2040). Daarnaast zijn de parkeernormen via het ‘Parapluplan Parkeerregels’ (NL.IMRO.0393.BPParkerenherz-VG01) geborgd. Dit plan vormt het tijdelijke onderdeel van het omgevingsplan, waarin de parkeerregels zijn opgenomen en waarop projecten worden getoetst. Voor sommige gebieden kunnen daarnaast afwijkende parkeernormen gelden. Beleid commerciële voorzieningen 2025
In Haarlemmermeer is functiemenging (ook wel blurring) mogelijk om hotels en andere logiesaccommodaties ruimte te geven voor innovatieve en gastgerichte concepten. Functiemenging betekent dat activiteiten zoals horeca, detailhandel of commerciële voorzieningen, dienstverlening kunnen worden toegevoegd als ondergeschikte functie bij de logiesvoorziening. Deze activiteiten moeten altijd ondersteunend zijn aan de hoofdfunctie logies en zijn niet bedoeld om een breed publiek aan te trekken. Binnen logiesaccommodaties, zoals hotels, campings, bungalowparken en groepsverblijven zijn ondergeschikte commerciële voorzieningen toegestaan wanneer zij voldoen aan de voorwaarden uit het beleid Commerciële voorzieningen Haarlemmermeer en het geldende omgevingsplan. Denk aan voorzieningen als
21
Logeer in Haarlemmermeer 2026-2030
een kleine winkel voor hotelgasten, een kapsalon, een kunstshowroom, wellness, of horeca binnen het hotelconcept. Veiligheid: vergunningen, handhaving en toezicht – uitvoeringsplan ondermijning 2024-2027
We zijn ons ook bewust van mogelijke illegale praktijken, zoals illegale bewoning, illegale logiesaccommodaties, illegale prostitutie, ondermijning en vandalisme. Schiphol is als internationale en belangrijkste luchthaven van ons land een aantrekkelijk doelwit voor de (internationaal) georganiseerde criminaliteit. Criminele partijen maken gebruik van de infrastructuur op Schiphol en benaderen daarbij regelmatig personeel op de luchthaven om klussen voor hen te doen Meld Misdaad Anoniem in aanpak ondermijnende criminaliteit Schiphol | InforMeer. Flexteam handhaving en toezicht — signalen blijven melden
Hoteliers geven aan overlast te ervaren met hangjongeren met, drugsgebruik, lachgas of vandalisme, of illegale prostitutie. We benadrukken om alle misstanden te blijven melden. Het flexteam van team Handhaving & Toezicht voert zelfstandig controles uit op basis van diverse wetgeving (APV, Alcoholwet, BRP) naar aanleiding van informatie uit externe overleg. Communicatie helpt in het zichtbaar maken van de ondermijnende criminaliteit in de gemeente. Wanneer inwoners en ondernemers merken dat er actie volgt op hun meldingen en vermoedens dan zullen zij een volgende keer eerder geneigd zijn om weer te melden. Op anonieme meldingen kan geen directe terugkoppeling worden gegeven. Daarom willen we de terugkoppeling op deze meldingen zoveel mogelijk via sociale media vermelden. De persberichten na een integrale controle helpen om duidelijk te maken dat de gemeente en haar partners georganiseerde ondermijnende criminaliteit niet tolereert in de gemeente en dat we dit aanpakken. Prostitutiebeleid en controles