Bijlage 5 Brief advies participatieraad op voorstel herziening minimabeleid 2026

Postbus 250

Aan het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Haarlemmermeer

2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Faxnummer 023 563 95 50

Cluster Contactpersoon Telefoon Uw brief Ons kenmerk

Maatschappelijke Ondersteuning en Zorg mevrouw I. van Dijk (secretaris Participatieraad) 0900 1852 11 september 2025 PRH2025-08

Verzenddatum

6 oktober 2025

Bijlage(n) Onderwerp

Advies op de concept herziening minimabeleid & individuele inkomenstoeslag 2026

Geacht college,

Op 11 september 2025 heeft u de Participatieraad (PR) gevraagd advies uit te brengen op het concept voorstel om de armoedeval tegen te gaan. De PR waardeert het dat er al in dit stadium om zijn mening wordt gevraagd. Daarnaast is de PR positief over het feit dat het voorstel is gebaseerd op gedegen onderzoek en de mening van o.a. het Nibud. De PR is gevraagd advies te geven over het concept herziening minimabeleid & individuele inkomenstoeslag 2026 en ambtshalve toekennen Haarlemmermeer Doet Mee voor Volwassenen (HDMV) en individuele inkomenstoeslag. Hieronder volgt het advies van de PR. In het voorstel van de gemeente staan de volgende uitgangspunten centraal: 1. Zoveel mogelijk de armoedeval te voorkomen, zodat werken blijft lonen 2. Het bestrijden van armoedeval leidt niet tot meer armoede onder bewoners met een laag inkomen 3. Het voorstel is uitvoerbaar door de organisatie 4. Het voorstel is budgetneutraal binnen de huidig gestelde begroting De PR onderschrijft met name en grotendeels de eerste drie uitgangspunten, maar heeft er moeite mee dat budgetneutraliteit eveneens als uitgangspunt wordt gehanteerd, daar waar vooraf niet helemaal duidelijk is hoe de voorgestelde beleidswijzigingen zullen uitpakken voor de inwoners die dit betreft.

Het is goed te constateren dat de groep die in aanmerking komt voor steun vanuit HDMV en Kindpakket uitgebreid wordt, maar de PR vindt het jammer dat de groep die in aanmerking komt voor een Individuele Inkomenstoeslag (IIT) wordt verkleind. Het lijkt erop dat dit te maken heeft met het uitgangspunt budgetneutraliteit. De PR adviseert de uitgangspunten 'voorkomen

Ons kenmerk: PRH2025-08

Pagina 2

armoedeval' centraal te stellen en te kijken hoe dit uitpakt en dan te bezien waar de dekking vandaan kan komen. Die dekking kan ook gezocht worden in andere domeinen, sociaal en fysiek en eveneens zal de tijdsbesparing en verlaging van de ambtelijke werkdruk bij ambtshalve toekenning leiden tot meer budgettaire ruimte. Het is goed om bedragen te verminderen en de inkomensgrens te verhogen. Ook bij de verlaging van de HDMV. Hiermee verklein je de armoedeval. De PR adviseert een overgangsregeling te ontwikkelen met tijdelijke afbouw, eenmalige compensatie of extra begeleiding voor diegenen die nu HDMV ontvangen en daardoor in inkomen achteruit gaan. De PR is een groot voorstander van het ambtshalve toekennen van de IIT en HDMV. Veel gemeenten doen dit al en dit blijkt niet te leiden tot problemen. Het levert tijdsbesparing op voor de inwoner en de ambtelijke uitvoering. Steekproefsgewijs toetsen is een effectief middel. De PR adviseert wel de populatie en een representatieve steekproef daaruit goed te definiëren en vast te leggen en de resultaten hiervan te monitoren en te rapporteren. De PR adviseert geen pilot te starten, maar het beleid direct te implementeren. De PR is van mening, dat de gemeente bewust ten onrechte verkregen tegemoetkomingen moet terugvorderen.

Daarmee wordt anders een verkeerd signaal afgegeven en de inwoner zou kunnen concluderen dat het loont om te frauderen. Hoewel de groep samenwonenden met kinderen minder negatief getroffen wordt in het voorgestelde beleid, is er geen sprake van een inkomensstijging bij een inkomen dat stijgt van 120% naar 170%, In de andere groepen is dit er wel. Heeft dit te maken met het uitgangspunt van budgetneutraliteit? Zie hierboven ons standpunt daarover. De gemeente is aangesloten bij het Jeugdfonds Sport & Cultuur voor in aanmerking komende kinderen. Een dergelijk fonds is er ook voor volwassenen, maar het lijkt erop dat de gemeente zich (nog) niet heeft aangesloten bij dit fonds. De PR adviseert dit wel te doen. Een groep mensen lijkt buiten de boot te vallen, omdat deze mensen niet binnen de radar van de gemeente vallen. Het gaat hierbij om hen die vanuit de UWV nog steeds wachten op een WIA of WW uitkering, of waar deze vervalt. Als deze groep vanuit een tweeverdieners perspectief een inkomen verliest, is de val enorm. De PR gaat ervan uit dat de gemeente op het gebied van werk en uitkering al afspraken tot samenwerking heeft met het UWV. Wij adviseren dit uit te breiden richting het minimabeleid. Ook zou moeten worden bezien of er bij het herziene minimabeleid consequenties zijn voor de groep mensen die nog te maken hebben met enorme schulden vanwege de toeslagenaffaire.

De gemeente wil met het voorstel herziening minimabeleid 'werken moet lonen' bereiken en op die wijze de gang naar werk te stimuleren. Een bepaalde groep mensen zou niet in staat zijn tot werk of tot meer werk. De PR verwijst naar de goede resultaten de laatste jaren van de reintegratie van de groep mensen uit de categorie D Bijstandsbestand met grote afstand tot de arbeidsmarkt. Deze resultaten werden onder meer verkregen door een lagere workload van de betrokken medewerkers. De PR adviseert dit beleid voort te zetten door versterking met een extra inzet van de afdeling re-integratie en daarmee verdere verlaging van de workload. Bestrijding van armoede is mensen weer aan werk te helpen, aldus de gemeente. Van essentieel belang is de communicatie naar de doelgroep. Inwoners moeten niet alleen weten wat er verandert, maar ook waarom. Zonder goede uitleg ontstaat weerstand. De PR adviseert hiervoor een communicatieplan op te stellen en wil graag meedenken over

Ons kenmerk: PRH2025-08

laagdrempelige informatie naar de inwoners. Met vriendelijke groeten,

Ab Warffemius, Voorzitter Participatieraad Haarlemmermeer

Pagina 3