Bijlage 4 Kadernota 2027 AM match

Kadernota 2027

Gemeenschappelijke Regeling AM werkorganisatie 3 maart 2026

Inleiding Met deze Kadernota 2027 van de Gemeenschappelijke Regeling AM werkorganisatie (verder te noemen: de gemeenschappelijke regeling) geven we invulling aan de afspraak om jaarlijks de algemene beleidsmatige en financiële kaders te beschrijven en te duiden. De Kadernota 2027 wordt dit jaar eerder aan de gemeenteraad aangeboden dan de jaarstukken, conform de termijnen zoals geformuleerd in de gemeenschappelijke regeling die in 2024 is vastgesteld In deze kadernota gaan wij in hoofdstuk 1 kort in op de achtergrond van de verschillende wetten die de basis vormen voor de opgaven en taken waar AM match en de deelnemende gemeenten gezamenlijk aan werken. In hoofdstuk 2 schetsen we de regionale/lokale uitwerking van deze landelijke ontwikkelingen en trends en de impact hiervan op werkzaamheden van AM match in de komende jaren. In hoofdstuk 3 gaan we in op de financiële kaders in de jaren 2026 en 2027. Hoofdstuk 1 landelijke ontwikkelingen De Rijksoverheid erkent in toenemende mate het belang van deze sociaal ontwikkelbedrijven en de noodzaak tot investeringen in een robuust en toekomstbestendig stelsel. Daarbij is er aandacht voor de zwaardere doelgroep, krapte op de arbeidsmarkt, en het belang van samenwerking tussen gemeenten, werkgevers, onderwijsinstellingen en zorgpartijen.

Het Rijk verstrekt daarom aanvullende financiering om sociaal ontwikkelbedrijven te versterken en toekomstbestendig te maken. Deze maatregelen zijn bedoeld om de infrastructuur van deze bedrijven te verbeteren en de begeleiding van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te intensiveren. §1 De Participatiewet Met de komst van de Participatiewet in 2015 is de verantwoordelijkheid van de gemeenten in Nederland voor de re-integratie van inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt verder toegenomen. Naast de Participatiewet wordt het formele kader van de re-integratie gevormd door de Re-integratieverordening en de beleidsregels re-integratie. In de Participatiewet is opgenomen welke onderdelen in de verordening dienen te worden uitgewerkt. Met de komst van de Participatiewet wordt een deel van de uitvoering van deze wet uitgevoerd door het regionaal opererende werkbedrijf AM match. Naast het continueren van de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening is AM match met de komst van de Participatiewet betrokken bij de uitvoering van de re-integratie van de doelgroep met een duurzame arbeidsbeperking. §2 Participatiewet in balans Met het wetsvoorstel 'Participatiewet in balans' ambieert de Rijksoverheid een hervorming van de Participatiewet om de balans tussen rechten en plichten te herstellen.

Naast een vereenvoudiging van regels en procedures rondom bijstandsuitkeringen wordt aan gemeenten meer ruimte geboden voor maatwerk. De nadruk ligt op: uitgaan van vertrouwen, snellere toeleiding naar werk of andere vormen van maatschappelijke participatie en maatwerk door professionals en gemeenten. §3 Van school naar duurzaam werk Op 1 januari 2026 is de nieuwe wet Van school naar duurzaam werk in werking getreden. Scholen en gemeenten (vanuit hun positie in de doorstroompunten en als uitvoerder van de Participatiewet) krijgen meer mogelijkheden om jongeren tot 27 jaar te begeleiden bij de overgang van school naar werk en het behouden van werk. De focus ligt op jongeren die ongeacht de stand van de economie moeite hebben om aan het werk te komen en aan het werk te blijven. De focus ligt met name op jongeren uit het praktijkonderwijs (pro), voortgezet speciaal onderwijs (vso), jongeren in de entreeopleiding van het middelbaar beroepsonderwijs (mbo niveau 1), jongeren in de beroep opleidende leerweg (mbo niveau 2 bol) en voortijdig schoolverlaters (vsv’ers). Vsv’ers zijn jongeren die zonder startkwalificatie (diploma havo, vwo, mbo-2, 3 of 4) het onderwijs verlaten. 2

§4 Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur Het vinden van oplossingen voor arbeidsmarktvraagstukken en de bekostiging daarvan wordt steeds meer bij de arbeidsmarktregio’s gelegd. Vanuit het Rijk wordt verwacht dat gemeenten intensief en actief samenwerken. Samenwerken is niet vrijblijvend zoals blijkt uit het Wetsvoorstel proactieve dienstverlening. De gewijzigde Wet SUWI (Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen) is gericht op een betere, meer geïntegreerde dienstverlening voor werkenden, werkzoekenden en werkgevers, met als belangrijkste wijzigingen de versterking van de regionale samenwerking, de invoering van één aanspreekpunt (het Werkgeversservicepunt) en één fysiek loket (het Werkcentrum) per regio, en een wettelijke basis voor proactieve dienstverlening. Het doel is een effectievere, publiek-private samenwerking onder het 'no-wrong-door'-principe, met landelijke uniformiteit in basisdienstverlening en focus op snellere, duurzamere matches op de arbeidsmarkt. Het conceptwetsvoorstel Herziening Arbeidsmarktinfrastructuur treedt naar verwachting in werking per 1 januari 2027. Het jaar 2025 was een transitiejaar waarin de verschillende arbeidsmarktregio’s de nieuwe structuur hebben voorbereid. Zoals hierboven reeds vermeld wordt 2026 het jaar waarin de arbeidsmarktregio’s worden geacht een Werkcentrum op te richten.

§5 CAO aan de slag Eind 2025 is een principe akkoord bereikt voor Cao Aan de slag die tot eind 2027 zal gaan gelden. Deze CAO is speciaal voor inwoners die als gevolg van een fysieke of psychische beperking niet in staat zijn om zelfstandig het wettelijk minimumloon te verdienen. Met behulp van loonkostensubsidie en andere voorzieningen zijn zij in dienst bij of gedetacheerd via AM match. De cao is gericht op uit- en doorstroom naar zo regulier mogelijk werk en biedt zekerheid voor werknemers: loon, pensioenopbouw en ontwikkelmogelijkheden. De Kamer Inclusieve Arbeid is van mening dat een evenwichtig pakket aan afspraken is bereikt dat bijdraagt aan rechtszekerheid en bestaanszekerheid van werknemers en aansluit bij ontwikkelingen in andere sectoren. §6 CAO SW Begin 2026 is een principe akkoord bereikt voor een driejarige (tot eind 2028) CAO voor de medewerkers met een SW indicatie. De hoogte van de CAO verhoging is nog niet exact bekend, dit houdt verband met de jaarlijkse LPO bedragen die vanuit het Rijk aanvullend worden verstrekt.

Hoofdstuk 2 Lokale uitwerking van de landelijke ontwikkelingen §1 AM match AM match is een Sociaal ontwikkelbedrijf, dat naast de Wet sociale werkvoorziening ook uitvoering geeft aan de Participatiewet voor de doelgroep met een duurzame arbeidsbeperking. De bijdrage aan de uitvoering van de Participatiewet betreft de banenafspraak en het Nieuw Beschut Werk. Daarnaast ondersteunt AM match naar behoefte van de deelnemende gemeenten ook bij de doelgroep met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. De deelnemende gemeenten aan de ‘Gemeenschappelijke regeling Amstelland en Meerlanden werkorganisatie’ zijn Aalsmeer, Amstelveen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel en Uithoorn. Het begeleiden van inwoners richting werk vindt plaats via onder andere het programma Match Je Perspectief (MJP), waarin kandidaten ondersteund worden bij hun ontwikkeling naar duurzame deelname aan de arbeidsmarkt. Het streven is om onze inwoners op zo regulier mogelijk werk te plaatsen nadat het MJP-traject is afgerond. Hierbij wordt vaak gebruik gemaakt van de inzet van jobcoaching en loonkostensubsidie. Voor inwoners voor wie regulier werk (nog) niet haalbaar is, biedt AM match interne werksoorten aan. 3

Met de Participatiewet in balans zien wij ook een kans voor AM match waarin de focus niet alleen op werk is gericht maar ook op maatschappelijke participatie / meedoen in de samenleving. Wanneer uit een traject van AM match kandidaten naar andere (maatschappelijke) activiteiten worden begeleid omdat dit voor de persoon passend is, beschouwen we dit ook nu al als een succesvol traject. §2 Impulsgelden Vanaf 2025 stelt het Rijk zogenoemde impulsgelden beschikbaar ter ondersteuning van sociaal ontwikkelbedrijven in hun transitie naar een toekomstbestendige en duurzame bedrijfsvoering. Deze middelen zijn bedoeld om gemeenten en hun samenwerkingsverbanden te faciliteren bij het versterken van de sociale infrastructuur voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De impulsgelden zijn formeel vrij besteedbaar, maar er zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over de gewenste inzet. Gemeenten worden gestimuleerd om het budget doelgericht in te zetten voor: - Organisatieontwikkeling: herinrichting van de organisatiestructuur en versterking van governance. - Doorstroom naar regulier werk: programma’s gericht op uitstroom en samenwerking met inclusieve werkgevers. - Verbetering van het operationeel resultaat: efficiëntieverbetering en investeringen in digitalisering. - Creëren van duurzame werkplekken: ontwikkeling van werkplekken en investeringen in huisvesting en gereedschap.

- Visievorming en planontwikkeling: opstellen van toekomstplannen en ondersteuning door het Adviesteam. - Kennisdeling en netwerkvorming: deelname aan netwerken via Cedris en Divosa. In veel arbeidsmarktregio’s zal een extra inzet beslist nodig zijn. In onze regio is vanaf de oprichting van AM match uitgebreid geïnvesteerd in de doorontwikkeling en is op dit moment een organisatie opgebouwd die een aanzienlijk deel van het personeel extern heeft gepositioneerd. Met het oog op deze constatering is een deel van de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen de afgelopen periode als volgt besteed: -

Een deel van de middelen is ingezet voor de ontwikkeling van een Expertisecentrum. Dit vloeit voort uit de constatering dat methodische arbeidsdiagnostiek een aandachtspunt is bij de start van een traject. Om dit door te ontwikkelen is een pilot gestart. Een deel van de middelen wordt ingezet voor een vereenvoudiging van de begrotingssystematiek van AM match. De techniek achter de begrotingssystematiek is dusdanig gecompliceerd dat een vereenvoudiging noodzakelijk is. De afspraak is gemaakt dat een deel van deze middelen ingezet zal worden voor een verdere implementatie van de eisen die gesteld worden aan informatiebeveiliging. Het gaat hier met name om de eisen uit de zogenoemde Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

Het restant van de regionale impulsgelden is overgeheveld naar 2026. In 2026 wordt een bestedingsvoorstel uitgewerkt. Zoals reeds aangegeven heeft de doorontwikkeling van AM match de afgelopen jaren reeds plaatsgevonden. De pragmatische insteek voor de besteding van deze middelen wordt voortgezet. Bij het opstellen van het bestedingsvoorstel hebben we het doel dat twee derde deel van de medewerkers aan het werk is bij een externe reguliere werkgever. Hierbij houden we rekening met de veroudering van de Wsw doelgroep. Bij deze doelgroep bestaat het risico dat herplaatsing bij een reguliere werkgever moeilijker te realiseren is. De doelgroep wordt namelijk steeds ouder waardoor fysieke en mentale beperkingen toenemen.

4

Voor de komende jaren houden we daarom rekening met een terugval in mogelijkheden en daarmee een geleidelijke toename van het aantal personen dat aangewezen is op intern werk. §3 Rijksbijdrage sociale Infrastructuur Het Rijk stelt vanaf 2025 ook extra middelen beschikbaar voor het realiseren van 10.000 werkplekken via sociaal ontwikkelbedrijven. Dit wordt de Rijksbijdrage sociale infrastructuur genoemd. De werkplekken die hiermee worden gerealiseerd, zijn bedoeld voor mensen die niet in aanmerking komen voor beschut werk, maar die wel behoefte hebben aan ondersteuning van sociaal ontwikkelbedrijven. Het gaat daarbij om ondersteuning bij ontwikkeling richting regulier werk of om (tijdelijke) werkplekken als vangnet. De Rijksbijdrage sociale infrastructuur vormt een basisfinanciering voor de bedrijfskosten die samenhangen met deze 10.000 plekken. Gemeenten ontvangen hiervoor circa € 3.600 per plek. Deze middelen worden verdeeld op basis van het gemeentelijke doelgroepenregister. Deze bijdrage maakt het mogelijk om werkplekken te ontwikkelen voor mensen met een ondersteuningsbehoefte buiten beschut werk, inclusief begeleiding en infrastructuur. In 2026 zal een verdere inhoudelijke afweging worden gemaakt over de mogelijke inzet van deze middelen.

§4 Simpel switchen Met Simpel Switchen wordt beoogd dat inwoners makkelijker de stap zetten van uitkering naar werk en als het nodig is weer terug naar een uitkering, zonder dat zij financiële onzekerheid kennen of rechten verliezen. Het programma Simpel Switchen wil de drempels om aan het werk te gaan wegnemen en het mensen makkelijker maken om een stapje terug te doen als het even niet lukt. Veel mensen die vanuit een uitkering willen gaan werken, zijn bang dat ze hun rechten op een uitkering kwijtraken als werken niet blijkt te gaan. Mensen zoeken makkelijker werk als ze zich veilig voelen om die stap te zetten, zoals mensen die een arbeidsbeperking hebben en van beschut werk naar gewoon werk willen overstappen. Het is een geruststellende gedachte dat er altijd een weg terug is, als dat nodig is. Vanuit AM match en de gemeenten wordt in 2026 en 2027 verder gekeken naar de vraag hoe in lijn met de landelijke ontwikkelingen vervolgstappen gezet kunnen worden. In 2026 geven we prioriteit aan het verder uitwerken en inzetten op de beschreven thema’s en vraagstukken benoemd in de paragrafen 2 t/m 4. §5 Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur In arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam wordt gezamenlijk gewerkt aan een toekomstbestendige samenwerking die voor alle partijen (gemeenten, sociale partners, onderwijs en werkgevers) passend is.

De Meerjarenagenda 2026-2030 voor de arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam is vastgesteld en beschrijft de gezamenlijke visie, doelen en ambities van regionale partners op het gebied van arbeidsmarktbeleid. Deze agenda vormt de basis voor een gecoördineerde aanpak van arbeidsmarktvraagstukken in de regio. Zo staan de onderwerpen, sectorale aanpak, inclusief ondernemen en werkgeverschap bevorderen, scholing, een leven lang ontwikkelen (LLO) en skillsgericht werken op de agenda. In een uitvoeringsagenda zijn deze thema’s verder uitgewerkt. AM match is als ontwikkelbedrijf één van de samenwerkingspartijen binnen arbeidsmarktregio Groot Amsterdam. Een netwerkpartner met een expertise in mensen met een duurzame arbeidsbeperking naar werk begeleiden en bij werk ondersteunen zodat er sprake is van een duurzaam karakter. Vooralsnog worden vijf fysieke werkcentra geopend in arbeidsmarktregio Groot Amsterdam, waarvan drie in de satelliet Amsterdam (de gemeenten Amsterdam, Diemen, Ouder-Amstel). Binnen de satelliet Amstel-Venen (de gemeenten Amstelveen, Aalsmeer, Uithoorn en De Ronde Venen) is het voormalige Werkplein AA inmiddels doorontwikkeld naar het Werkcentrum Amstel-Venen. 5

De dienstverlening aan de inwoners uit de vier genoemde gemeenten wordt vanuit dit werkcentrum georganiseerd. Binnen de satelliet Haarlemmermeer start Schiphol met een fysiek werkcentrum. De mogelijkheden en de haalbaarheid van een fysiek werkcentrum in Hoofddorp worden onderzocht. Hoofdstuk 3 Financiële Kaders in 2026 en 2027 §1 Dekkingsstructuur en structurele financieringsbronnen Als gemeenschappelijke regeling van de gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel en Uithoorn ontvangt AM match haar financiële middelen uit enkele structurele hoofdfinancieringsstromen via de gemeenten. Deze zijn gebaseerd op Rijksbijdragen en specifiek toegespitst op de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw), beschut werk en de Participatiewet: 1. Wsw-budget Dit budget is geoormerkt voor de loonkosten van medewerkers met een Wsw-indicatie en vormt een stabiele, maar dalende financieringsbron als gevolg van de geleidelijke afbouw van de instroom in de Wsw sinds 2015. Per persoon neemt het budget echter toe als gevolg van een jaarlijkse LPO toevoeging aan het budget. AM match voert actief beleid om deze groep duurzaam te behouden in passend werk. 2. Gemeentelijke budgetten Participatiebudget Het Participatiebudget dient besteed te worden aan iedereen die kan werken maar het op de arbeidsmarkt zonder ondersteuning niet redt.

Het kan gaan om inwoners met een bijstandsuitkering maar ook om niet uitkeringsgerechtigden (NUG). Het doel is dat meer mensen werk vinden. Ook inwoners met een duurzame arbeidsbeperking. De Rijksbijdrage voor Beschut werk is onderdeel van dit budget. Voor de meest kwetsbare inwoners is het mogelijk een Beschut Werk indicatie te krijgen. Een inwoner komt hiervoor in aanmerking als deze een intensieve begeleiding nodig heeft bij het uitoefenen van het werk en alleen in staat is in een beschutte werkomgeving te werken. De hoogte van het bedrag kan jaarlijks fluctueren. Jobcoaching, inzet van werkleerlijnen, en modulaire dienstverlening zoals het MJP (Match je Perspectief) worden uit dit budget bekostigd. De inzet is gericht op activering en doorstroom richting de reguliere arbeidsmarkt. De Rijksbijdrage Sociale Infrastructuur is ook onderdeel van het participatiebudget. Deze bijdrage maakt het mogelijk om werkplekken te ontwikkelen voor mensen met een ondersteuningsbehoefte buiten beschut werk, inclusief begeleiding en infrastructuur. In 2026 zal een verdere inhoudelijke afweging worden gemaakt over de mogelijke inzet van deze middelen. 3.

BUIG budget Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en ook voor de inzet van loonkostensubsidie. Wanneer inwoners met een duurzame arbeidsbeperking een betaalde baan hebben leveren ze, met verschillende oorzaken, vaak een lagere arbeidsprestatie dan reguliere medewerkers. Werkgevers worden voor deze lagere productie gecompenseerd door middel van loonkostensubsidie naar loonwaarde.

6

§ 2 Aanvullende incidentele Rijksfinanciering Compensatie voor Afschaffing Lage-Inkomensvoordeel (LIV) Met ingang van 2025 wordt het lage-inkomensvoordeel afgeschaft. Om de financiële gevolgen voor sociaal ontwikkelbedrijven te mitigeren, ontvangen gemeenten een structurele compensatie van € 16,8 miljoen per jaar via het gemeentefonds. Deze middelen zijn bedoeld om de continuïteit van werkplekken voor mensen met een arbeidsbeperking te waarborgen. Naast bovenstaande bronnen is AM match commercieel actief met haar dienstverlening. Met het uitvoeren van haar eigen diensten (schoonmaak, groen en verpakken) realiseert ze haar eigen omzet. §3 Meerjarenprognose In tegenstelling tot veel andere sociaal werkbedrijven, is AM match een bloeiend bedrijf dat financieel al jaren gezond is. Waar in veel arbeidsmarktregio’s nu een extra inzet nodig is, om sociaal werkbedrijven toekomstbestendig te maken, mede bekostigd vanuit impulsgelden is deze investering in onze regio al in de doorontwikkeling van AM groep naar AM match bewerkstelligd. AM match heeft inmiddels een werkwijze en een daarbij behorend netwerk waardoor een aanzienlijk deel van de gesubsidieerde medewerkers bij reguliere werkgevers aan de slag zijn. Dit scheelt aanzienlijk in de kosten. In 2026 is als onderdeel van de primaire begroting onderstaande Meerjaren prognose vastgesteld.

De prognose is conservatief vastgesteld, omdat het lastig is rekening te houden met alle verschillende, vaak ook incidentele financieringsstromen. Verschillende budgetten worden ook pas in de loop van het jaar bekend. Natuurlijk streven we een reële begroting na.

7

8