Bijlage 4.1 bij Toelichting - Bodemonderzoek Hoofdweg 634
Tekst van het document
Verkennend bodem- en asbest onderzoek
Hoofdweg Oostzijde 634 in Hoofddorp Rapport
Verkennend bodem- en asbest onderzoek
Hoofdweg Oostzijde 634 in Hoofddorp Rapport
Opdrachtgever ARPartners Archangelkade 47 1013 BE Amsterdam
Verantwoording Documentnummer
3905-21044-03-RAP-VBO-01 v1.0
Datum document
12 juli 2021
Opgesteld
Gecontroleerd
Vrijgegeven
Ing. M.B. Folkers
Ing. F. Broertjes
drs. J. Bleeker
Revisiebeheer Versie
Datum
Omschrijving
1.0
12 juli 2021
Eerste uitgave
Het auteursrecht van dit rapport berust bij Unihorn B.V. Het is niet toegestaan dit rapport voor enig ander doel dan waarvoor het is vervaardigd te gebruiken.
Versie 1.0 12 juli 2021
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
Inleiding .................................................................................................................................................... 3 1.1
Aanleiding.................................................................................................................................... 3
1.2
Kwaliteitsborging ......................................................................................................................... 3
1.3
Leeswijzer ................................................................................................................................... 4
Vooronderzoek .......................................................................................................................................... 5 2.1
Bronnen ....................................................................................................................................... 5
2.2
Huidige situatie ............................................................................................................................ 5
2.3
Toekomstige situatie ................................................................................................................... 6
2.4
Historische informatie .................................................................................................................. 6
Onderzoeksopzet (hypothese en strategie) ............................................................................................. 10 3.1
Hypotheses ............................................................................................................................... 10
3.2
Beschrijving deellocaties ........................................................................................................... 10
3.3
Strategie en opzet ..................................................................................................................... 10 Strategie bodem ........................................................................................................................ 10 Strategie asbest in bodem ........................................................................................................ 10 Strategie asbest in fundering ..................................................................................................... 10 Strategie fundering, indicatief .................................................................................................... 11
4.
Veldwerkzaamheden ............................................................................................................................... 12 Asbest maaiveldinspectie .......................................................................................................... 12 4.2
Veldonderzoek .......................................................................................................................... 12
4.3
Zintuigelijke waarnemingen ....................................................................................................... 13 Veldwaarnemingen asbest ........................................................................................................ 13
4.4 5.
Opmerkingen en afwijkingen op vigerende protocollen ............................................................. 14
Laboratoriumonderzoek ........................................................................................................................... 15 5.1
Bodem ....................................................................................................................................... 15 Grond ........................................................................................................................................ 15 Grondwater................................................................................................................................ 15 Asbest in grond en fundering..................................................................................................... 16
6.
7.
8.
5.2
Fundering, indicatief .................................................................................................................. 16
5.3
Toetsingskader .......................................................................................................................... 16
Analyseresultaten .................................................................................................................................... 17 6.1
Grond ........................................................................................................................................ 17
6.2
Grondwater................................................................................................................................ 18
6.3
Asbest in grond en fundering..................................................................................................... 19
6.4
Fundering .................................................................................................................................. 19
Aanvullend onderzoek ............................................................................................................................. 20 7.1
Onderzoeksopzet ...................................................................................................................... 20
7.2
Veldonderzoek .......................................................................................................................... 20
7.3
Zintuigelijke waarnemingen ....................................................................................................... 20
7.4
Laboratoriumonderzoek............................................................................................................. 21
7.5
Analyseresultaten ...................................................................................................................... 21
Conclusies en advies............................................................................................................................... 22
Pagina 1 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
8.1
Conclusies bodem ..................................................................................................................... 22 Asbest in grond en fundering..................................................................................................... 22
8.2
Conclusie fundering, indicatief................................................................................................... 22
8.3
Toetsing hypothese(s) ............................................................................................................... 22 Bodem ....................................................................................................................................... 22 Fundering .................................................................................................................................. 23
9.
8.4
Advies........................................................................................................................................ 23
8.5
Aanbevelingen m.b.t. Arbo technisch veilig werken (conform CROW 400) ............................... 23
Referenties .............................................................................................................................................. 24
Bijlagen A.
Toelichting op toetsingskaders
B.
Regionale ligging en locaties meetpunten
C.
Boorstaten
D.
Toetsingstabellen bodem
E.
Toetsingstabellen grondwater
F.
Toetsingstabel fundering
G.
Analysecertificaten grond en asbest
H.
Analysecertificaat grondwater
I.
Analysecertificaten fundering, inclusief asbest
J.
Bodemrapportage
Pagina 2 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
1.
Inleiding In mei 2021 heeft ARPartners aan Unihorn B.V. opdracht verleend voor het uitvoeren van een verkennend bodem- en asbest onderzoek op het perceel Hoofdweg Oostzijde 634 in Hoofddorp. In Figuur 1 is ligging van de onderzoekslocatie weergegeven.
Figuur 1
1.1
Ligging onderzoekslocatie
Aanleiding Aanleiding voor het milieukundig onderzoek is de bestemmingswijziging (bedrijfsmatig naar wonen) van het perceel en de omgevingsvergunningsaanvraag (i.h.k.v. nieuwbouw). Hiertoe dient de milieuhygiënische situatie van de bodem (grond en grondwater) en halfverharding ter plaatse te worden vastgelegd, zodat beoordeeld kan worden of er mogelijk bezwaren zijn tegen de geplande nieuwbouw. Voor de eventuele afvoer van grond en/of halfverharding worden adviezen gegeven ten aanzien van de hergebruiksmogelijkheden.
1.2
Kwaliteitsborging De werkzaamheden zijn uitgevoerd binnen het kader van ons kwaliteitssysteem. Unihorn B.V. heeft een zorgsysteem dat voldoet aan de volgende normen: •
NEN-EN-ISO 9001;
•
VGM Checklist Aannemers VCA versie 2008/5.1 (VCA**);
•
NEN-EN-ISO 14001.
Het veldwerk is uitgevoerd conform de beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2000, “Veldwerk bij milieu-hygiënische bodemonderzoek” [ref 22.]. Unihorn B.V. is voor “Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek” gecertificeerd door KIWA nv op basis van BRL SIKB 2000 en erkend door RWS Leefomgeving voor veldwerk conform de protocollen 2001 [ref 23.], 2002 [ref 24.], 2003 [ref 25.] en 2018 [ref 26.]. Het veldwerk is door erkende medewerkers uitgevoerd, zie Tabel 1.
Pagina 3 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
Tabel 1
Protocollen en erkende medewerkers.
Protocol
Werkzaamheden
Medewerker
Erkend
SIKB 1001 SIKB 2001
Monsterneming partijkeuringen sterneming partijkeuringen Plaatsen grondboringen en peilbuizen
SIKB 2018
Asbestgraafgaten
SIKB 2002
Peilbuis bemonsteren
SIKB 2003
Plaatsen slibboringen
M. Kaandorp G. van der Linden M. Kaandorp G. van der Linden M. van ‘t Veer R. Hoek D. Koopman M. Kaandorp G. van der Linden M. van ‘t Veer R. Hoek D. Koopman M. Kaandorp G. van der Linden M. van ‘t Veer R. Hoek D. Koopman M. Kaandorp R. Hoek
Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja In opleiding
De laboratoriumanalyses zijn uitgevoerd door SGS Environmental Analytics B.V. in Rotterdam. Dit laboratorium is door de Raad van Accreditatie geaccrediteerd, conform NEN-EN-ISO\IEC-17025 onder nummer L 028. Inzake het uitgevoerde onderzoek is er tussen Unihorn B.V. en de opdrachtgever op geen enkele juridische, financiële, personele of andere wijze een relatie, die de onafhankelijkheid van het resultaat heeft kunnen beïnvloeden. Onderhavig onderzoek is op zeer zorgvuldige wijze uitgevoerd, maar is gebaseerd op het verrichten van een beperkt aantal grondboringen en het analyseren van een beperkt aantal grond(meng)monsters. Ondanks het feit dat Unihorn B.V. streeft naar een zo groot mogelijke representativiteit van het onderzoek, blijft het mogelijk dat er lokale afwijkingen in de bodem voorkomen.
1.3
Leeswijzer In hoofdstuk 1 is de inleiding weergeven, waartoe ook deze leeswijzer behoort. Hoofdstuk 2 toont de resultaten van het vooronderzoek, met hieruit voortvloeiend de onderzoeksopzet, beschreven in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 is een overzicht gegeven van de uitgevoerde werkzaamheden, hoofdstuk 5 beschrijft het laboratoriumonderzoek. In hoofdstuk 6 worden de analyseresultaten besproken en in hoofdstuk 7 zijn de conclusies verwoord, samen met aanbevelingen voor eventuele vervolgstappen. In hoofdstuk 8 zijn ten slotte de voor het onderzoek relevante normen en documenten opgenomen.
Pagina 4 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
2.
Vooronderzoek Voor aanvang van de veldwerkzaamheden is een vooronderzoek uitgevoerd conform de NEN 5725 [ref 11.]. Aanleiding voor het historisch vooronderzoek is het opstellen van een hypothese voor de bodemkwaliteit ten behoeve van het uit te voeren onderzoek.
2.1
Bronnen In het vooronderzoek is het gebied belicht waarbinnen de onderhavige onderzoekslocatie is gelegen en het gedeelte van de aangrenzende percelen voor zover gelegen binnen 25 meter vanaf de grens van de onderzoekslocatie. Ten behoeve van het vooronderzoek zijn de volgende informatiebronnen geraadpleegd:
2.2
[ref 1.]
Opdrachtgever;
[ref 2.]
Streetsmart by Cyclomedia;
[ref 3.]
Toptijdreis;
[ref 4.]
Dinoloket;
[ref 5.]
Kadaster;
[ref 6.]
Website Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied.
Huidige situatie De onderzoekslocatie Hoofdweg Oostzijde 634 is gelegen ten noordoosten van de dorpskern van Hoofddorp. De locatie heeft een oppervlakte van circa 3.850 m2 en staat kadastraal bekend als gemeente Haarlemmermeer, sectie K, nrs. 6406 en 6881. De regionale ligging van de onderzoekslocatie is weergegeven in bijlage B. In figuur 2 is een foto van de locatie opgenomen.
Figuur 2
foto onderzoekslocatie [ref 2.]
Ten noordwesten van het perceel is de Hoofdvaart gelegen. Het perceel zelf is momenteel bebouwd met een medisch centrum. Het buitenterrein is voornamelijk in gebruik als parkeerterrein dat deels verhard is met klinkers en deels met puingranulaat. Rond een deel van het puingranulaat is een grondrug van zo een 1 m hoog aanwezig. Dit is vermoedelijke de grond die afkomstig is van het deel waar het granulaat is aangebracht.
Pagina 5 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
Tevens zijn er enkele groenstroken aanwezig en is het achterste deel van het perceel in gebruik als bosperceel. In bijlage B is een situatietekening van de onderzoekslocatie. Tijdens de op het perceel uitgevoerde veldinspectie is op het maaiveld van het bosperceel een puinbijmenging waargenomen. Ook is tijdens de veldinspectie ten zuiden van de bebouwing een peilbuis aangetroffen. Deze verkeerde in bruikbare staat en is derhalve grondig afgepompt. Verder zijn er tijdens de veldinspectie geen bijzonderheden op of aan de bodem, de (half)verharding en of de aanwezige begroeiing waargenomen die duiden op de mogelijke aanwezigheid van een bodemverontreiniging. Hierbij is met name gelet op verzakkingen of ophogingen, verkleuringen als gevolg van brand of lozingen en de aanwezigheid van voor asbest verdacht materiaal op het maaiveld of aanwezig als dakbedekking of beschoeiing.
2.3
Toekomstige situatie De opdrachtgever is voornemens het huidige pand te slopen. Vervolgens is op de locatie de ontwikkeling van twee woontorens voorzien. Deze woontorens worden onderkelderd (tot ca. 2,0 m-mv, 5,5 m -NAP).
2.4
Historische informatie Bodeminformatie Onderhavig perceel In bijlage J [ref 6.] is een uitdraai van een bodemrapportage van de locatie opgenomen. Hieruit blijkt dat in het verleden op de locatie een verkennend bodemonderzoek (Tauw, project.nr. 3761290, januari 2000) is uitgevoerd. Uit het onderzoek blijkt dat de bodem globaal gezien vanaf maaiveld tot een diepte van circa 0,5 m-mv hoofzakelijk uit zand bestaat met daaronder tot de maximaal geboorde diepte van 2,0 m-mv klei. Tijdens de veldwerkzaamheden is het grondwater op een diepte van 1,0 m-mv vastgesteld. Verder blijkt dat in de bovengrond van de locatie puin is aangetroffen. Verder is ter plaatse van de vermoedelijke ligging van een voormalige HBO-tank een lichte mate aan olie waargenomen. Uit de analyseresultaten blijkt het zintuiglijk meest verontreinigde monster met olie, slechts licht verontreinigd is. In de puinhoudende bovengrond zijn lichte verontreinigingen met PAK en minerale olie gemeten. De puinhoudende grond is niet onderzocht op asbest. In het grondwater zijn enkele lichte verhogingen van zware metalen gemeten. Verder wordt opgemerkt dat het onderzoek summier is uitgevoerd, omdat enkel een uitspraak gedaan diende te worden of op de locatie sprake zou zijn van een geval van ernstige bodemverontreiniging.
Westelijk belendende perceel (Hoofdweg Oostzijde 640) Op basis van de resultaten van het uitgevoerde verkennend en aanvullend onderzoek (Unihorn, 390521044-02-RAP-VBO-01 v1.0, d.d. 20-04-2021) kan worden geconcludeerd dat op de locatie sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging in een omvang van circa 92 m3 (230 m2 x ca. 0,4 m dik) sterk met zink verontreinigde grindige kleiige- en zandige ondergrond. Verder is gebleken dat de bodem op het overige deel van de locatie niet verontreinigd is met de onderzochte componenten. In het grondwater is een licht verhoogd gehalte kwik en molybdeen gemeten. In grondwater wordt wel vaker een gehalte van één of meerdere zware metalen gemeten en kan doorgaans als een van nature verhoogd achtergrondgehalte worden beschouwd. Daarnaast is het grondwater (matrix afvalwater) onderzocht op zwevende stof en blijkt het gehalte (24 mg/l) aan de lozingsnorm (50 mg/l) te voldoen. Met betrekking tot PFAS is de zandige toplaag en de kleiige onderlaag geanalyseerd op PFAS. Op basis daarvan komen beide grondsoorten in aanmerking als vrij toepasbaar. Het resultaat van de kleiige onderlaag kan als representatief gesteld worden voor de dieper gelegen kleilaag.
Pagina 6 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
in de klasse Industrie valt. Opgemerkt wordt wel dat dit een indicatieve toetsing betreft, aangezien het onderzoek niet conform het Besluit bodemkwaliteit is uitgevoerd. Topografische kaarten Op historisch kaartmateriaal [ref 3.] is te zien dat de onderzoekslocatie al geruime tijd is bebouwd. van oorsprong een agrarisch gebied betreft waarop sinds circa 1980 het huidige pand is gebouwd.
1988
1949 Figuur 3.
Topografische kaarten
Dempingen en ophogingen Vermoedelijk heeft in het verleden tussen de twee kadastrale percelen (nrs. 6406 en 6881) een sloot gelopen. Echter ten tijde van het bouwrijp maken van gebied zijn deze gedempt. Vermoedelijk is dit met gebiedseigen grond (klei) gebeurd.
Figuur 4.
Ligging voormalige sloot (blauw)
Bodembelastende (bedrijfs-)activiteiten Op de onderzoekslocatie was in het verleden een HBO tank aanwezig [ref 6.] Alhoewel de exacte locatie van de tank niet bekend is, is bij een eerder onderzoek specifiek onderzoek gedaan naar een mogelijke olieverontreiniging. Gebleken is dat de bodem hoogstens licht verontreinigd is met minerale olie. Asbest Aangezien uit eerder onderzoek [ref 6.] naar voren is gekomen dat in de bodem een puinbijmenging is aangetroffen dient de locatie strikt genomen als asbest verdacht te worden beschouwd.
Pagina 7 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
Bodemkwaliteitskaart Uit de bodemkwaliteitskaart [ref 6.] (zie figuur 5) blijkt dat de locatie is gelegen in een gebied waarbinnen de boven- en ondergrond in de kwaliteitsklasse wonen valt. Op basis daarvan kan worden aangenomen dat de bodem over het algemeen niet tot hooguit licht verontreinigd is met de standaard parameters.
Figuur 5
Bodemkwaliteitskaart
Bodemopbouw en geohydrologie De globale bodemopbouw [ref 4.] tot circa 36 m beneden maaiveld is in Figuur 6 weergegeven.
Figuur 6
Bodemprofiel [ref 4.]
Pagina 8 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
PFAS Ten aanzien van de somparameter PFAS zijn in Tabel 2 de activiteiten die een locatie verdacht maken opgenomen en is beoordeeld of deze activiteiten voor onderhavige locatie relevant zijn. Daarbij wordt opgemerkt dat het gebruik van PFAS binnen Nederland in de jaren 50 van de vorige eeuw is gestart. Tabel 2
Kans op aanwezigheid PFAS.
Activiteit
Beoordeling
Productie en verwerking fluorpolymeren Galvanische industrie (vooral chroom - maar ook andere metalen verwerkende industrie Textielindustrie (behandelen / waterafstotend maken textiel en leer) Halfgeleider- en foto-industrie (gebruik bij printplaatproductie en ontwikkelvloeistof) Papier (water- en vetafstotend papier en verpakkingen) Lak- en verfindustrie Hydraulische vloeistoffen (voornaamste gebruik bij vliegtuigbouw en onderhoud) Cosmetica en reinigingsmiddelen Blusschuim (opslaan, oefenen met, en toepassen van blusschuim) Vliegvelden (vooral gerelateerd aan toepassing blusschuim) Afvalverwerking (waterzuiveringsinstallaties (slib), vuilstorten en afvalverbrandingsinstallaties) Landbouw/(glas)tuinbouw (vermoeden dat PFAS is gebruikt in bestrijdingsmiddelen) Atmosferische depositie
Voor zover bekend niet aanwezig Voor zover bekend niet aanwezig Voor zover bekend niet aanwezig Voor zover bekend niet aanwezig Voor zover bekend niet aanwezig Voor zover bekend niet aanwezig Voor zover bekend niet aanwezig Voor zover bekend niet aanwezig Voor zover bekend niet aanwezig Voor zover bekend niet aanwezig Voor zover bekend niet aanwezig Gering Mogelijk, locatie was tot 1989 onverhard
Pagina 9 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
3.
Onderzoeksopzet (hypothese en strategie)
3.1
Hypotheses De opzet van het onderzoek is gebaseerd op de volgende uit het vooronderzoek naar voren gekomen aspecten. Voor de locatie wordt ten aanzien van het verkennend bodemonderzoek uitgegaan van de hypothese ‘onverdachte locatie’, aangezien niet wordt verwacht dat de bodem verontreinigd is met specifieke parameters. Voor het verkennend asbest in grond onderzoek wordt uitgegaan van de hypothese ‘kleinschalige onverdachte locatie’. Voor het verkennend asbest in puin onderzoek wordt uitgegaan van de hypothese ‘onverdachte locatie, open halfverharding.
3.2
Beschrijving deellocaties In verband met de diverse onderzoeken en types maaiveld is de locatie opgedeeld in deellocaties. In Tabel 2 is zijn de diverse onderzoeken per (deel)locatie omschreven Tabel 3
3.3
Kans op aanwezigheid PFAS.
Deellocatie Gehele perceel klinkerverharding puinverharding
Oppervlakte ca. 3.820 m2 ca. 3.000 m2 ca. 320 m2
bosperceel
< 500 m2
Onderzoek Verkennend bodemonderzoek Verkennend asbestonderzoek Verkennend asbestonderzoek, Samenstellingsonderzoek Verkennend asbestonderzoek
Norm NEN 5740 NEN 5707 NEN 5987 Indicatief NEN 5707
matrix Grond en grondwater Grond (afgedekte) puingranulaat Grond (maaiveld)
Strategie en opzet Strategie bodem Voor de opgezet van het verkennend onderzoek is uitgegaan van de NEN 5740 [ref 13.] 'onderzoeksstrategie voor een onverdachte locatie', waarbij in verband met de geplande onderkeldering van de toekomstige nieuwbouw aandacht wordt besteed aan de milieuhygiënische kwaliteit van de dieper gelegen bodemlagen (tot 3,5 m-mv). Ten behoeve van de bemonstering van het grondwater wordt de reeds bestaande peilbuis gebruikt. Het plaatsen van een peilbuis, zal dan ook achterwege blijven. De verwachting is dat tijdens de graafwerkzaamheden voor de aanleg van de kelders, grondwater onttrokken zal moeten worden op in ‘den droge’ te kunnen werken. Derhalve zal het grondwater aanvullend worden onderzocht op onopgeloste bestanddelen. Strategie asbest in bodem Voor de opzet van het verkennend asbest in grondonderzoek is uitgegaan van de onderzoekstrategie uit de NEN 5707 [ref 8.] ‘kleinschalige onverdachte locatie‘, waarbij onderscheidt wordt gemaakt in het deel waar de bodem is afgedekt met klinkers en het deel van het bosperceel. Strategie asbest in fundering Ter plaatse van het deel waar een puinverharding is aangebracht wordt het onderzoek asbestonderzoek uitgevoerd conform de NEN 5897 ‘onderzoekstrategie voor een open halfverharding’.
Pagina 10 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
Strategie fundering, indicatief Ten behoeve van de mogelijke afvoer van de puinverharding wordt van het funderingsmateriaal tevens een mengmonster samengesteld ten behoeve van het samenstellingsonderzoek, inclusief uitloging.
Pagina 11 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
4.
Veldwerkzaamheden Asbest maaiveldinspectie Voorafgaand aan het asbestonderzoek in grond en puin is het maaiveld, indien mogelijk, visueel geïnspecteerd. De visuele inspectie en monstername is uitgevoerd op 31 mei 2021, overdag tussen 08:00 uur en 16:00 uur. In Tabel 4 is een overzicht gegeven van de resultaten van de maaiveldinspectie. Tabel 4
Locatie-inspectie en maaiveldinspectie.
Deellocatie
Aard maaiveld
klinkerverharding Puinverharding bosperceel
Klinkers (gesloten verharding) granulaat Zand en begroeiing
Inspectie efficiëntie [%] 0
Weer & waarnemingen
100 60
Droog – soms bewolkt – niets op maaiveld Droog – soms bewolkt – niets op maaiveld
Droog – soms bewolkt
Bij de maaiveldinspectie is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Op basis van de uitgevoerde maaiveldinspectie is er geen aanleiding de indeling van de deellocaties te wijzigen.
4.2
Veldonderzoek Verdeeld over de onderzoekslocaties zijn in totaal negentoen boringen en veertien graafgaten uitgevoerd. De uitgevoerde werkzaamheden zijn opgenomen in Tabel 5. Daar waar mogelijk zijn werkzaamheden gecombineerd. Tabel 5
Overzicht uitgevoerde werkzaamheden.
Norm
Deellocatie
Boring tot 1,0 mmv
Nrs. Grondboring tot 2,25 m-mv
NEN 5740
Gehele perceel klinkerverharding puingranulaat bosperceel
18, 19
2, 5, 10, 11, 16
-
NEN 5707 NEN 5897 NEN 5707
Nrs. Graafgaten tot 0,5 [m-mv]
-
Nrs. Boring tot 3,5 [mmv] 1, 3, 4, 6, 7*, 8, 9, 17 -
-
-
-
-
-
-
P12, P13, P14, P15 16, 17
1 t/m 11
*boring 7 is op een diepte van 0,8 gestuit in verband met de aanwezigheid van een handmatig ondoordringbare laag (beton?)
De graafgaten zijn met een schep uitgevoerd, ter plaatse van het puin met een drilboor. Alle graafgaten zijn vervolgens met een brede edelmanboor (diameter 120 mm) doorgezet tot minimaal 0,5 m in de zintuiglijke schone bodemlaag. Verder zijn de boringen 18 en 19 specifiek ter plaatse van de grondrug verricht. Het veldwerk is uitgevoerd door heer M. Scholten (inhuur firma BodemExpert BV) op 31 mei 2021 conform BRL SIKB 2000 en de geldende NEN-voorschriften van het Nederlands Normalisatie Instituut. Daar waar afgeweken is van deze richtlijn wordt dit specifiek vermeld. Op 8 juni 2021 is door de heer M. Scholten (inhuur firma BodemExpert BV) het grondwater uit de 11bestaande peilbuis bemonsterd. De peilbuizen is op 21 mei 2021 en voorafgaand aan de grondwatermonstername grondig gereinigd (afgepompt). De boorlocaties zijn weergegeven op de situatietekening zoals opgenomen in bijlage B.
Pagina 12 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
4.3
Zintuigelijke waarnemingen Uit de verrichte boringen blijkt dat de bodemopbouw vanaf maaiveld, zowel onder de klinkers als ter plaatse van het bosperceel tot een diepte van circa 0,5 m-mv uit een zandige toplaag bestaat met daaronder tot de maximaal onderzochte diepte van 3,5 m-mv klei. Plaatselijk, boorlocatie 2, is van 0,5 tot 0,8 m-mv een veenlaag aanwezig. De grondwal bestaat enkel uit zand, het puingranulaat is met een worteldoek direct op de klei aanbracht. Ten tijde van de uitvoering van de veldwerkzaamheden is het grondwater variërend tussen de 0,6 en 1,4 m-mv vastgesteld. Verder is tijdens de uitvoering van het veldwerk het opgeboorde bodemmateriaal op basis van zintuiglijke waarnemingen en velddetectiemethoden beoordeeld op afwijkingen zoals de aanwezigheid van aardolieproducten en bodemvreemd materiaal (puin, asbest, kooldelen, e.d.). De zintuiglijke waarnemingen zijn, exclusief de waarnemingen ten aanzien van asbest (opgenomen in paragraaf 4.3.1), opgenomen in tabel 6, waarin tevens de diepte waarop de waarneming betrekking heeft en de aard en mate van voorkomen zijn aangegeven. In bijlage C zijn de volledige boorstaten met zintuiglijke waarnemingen weergegeven. Tabel 6 Boring [m-mv] 1 4 5 6 7 8 9 10 11 P12 P13 P14 P15 16 17 18 19
Zintuiglijke waarneming. Diepte [m-mv] 0,5-1,0 0,4-0,8 0,5-0,8 0,8-1,5 0,5-0,8 0,06-0,5 0,5-0,8 0,4-0,7 0,06-0,5 0,5-1,0 0,5-1,0 0-0,5 0-0,4 0-0,4 0-0,4 0-0,5 0,5-1,5 0-0,5 0,5-1,0 0-0,5 0-0,5 0,5-1,0
Grondsoort
Aard materiaal / Bijmenging
Klei Zand Klei Klei Zand Zand Zand Zand Zand Klei Klei Zand Klei Zand Klei Zand Zand Klei
Sporen baksteen Sterk puinhoudend, brokken baksteen Sporen baksteen restenbaksteen Sporen baksteen Sporen baksteen Sterk puinhoudend, brokken baksteen Sterk puinhoudende, brokken baksteen Sporen baksteen Sporen baksteen Sporen baksteen Uiterst puinhoudend, brokken baksteen, beton Uiterst puinhoudend, brokken baksteen, beton Uiterst puinhoudend, brokken baksteen, beton Uiterst puinhoudend, brokken baksteen, beton Sporen baksteen, resten glas Sporen baksteen Sporen baksteen Sporen baksteen Sporen baksteen Sporen baksteen Zwak baksteenhoudend
In het veld zijn de zuurgraad (pH), de geleidbaarheid (EC) en de troebelheid bepaald. In Tabel 7 zijn de gegevens van de veldmetingen van het grondwater weergegeven. Tabel 7 Peilfilter 10
Grondwaterbemonstering. Filterstelling [m-mv] 2,0-3,0
Grondwaterstand [m-mv] 1,5
pH 7,6
EC [μS/cm] 1080
Troebelheid [NTU] 7,72
De gemeten zuurgraad (pH), elektrische geleidbaarheid (EC) en troebelheid (< 10 NTU) zijn voor grondwater als normaal te beschouwen. Veldwaarnemingen asbest In Tabel 8 zijn de waarnemingen ten aanzien van asbest opgenomen. In deze tabel zijn tevens de specifieke afmetingen van de graafgaten opgenomen.
Pagina 13 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
Tabel 8
Waarnemingen asbest.
Deellocatie
Norm
Gat
Lengte [cm]
Breedte [cm]
Diepte [cm mv]
Aard materiaal
klinkers
NEN 5707
1 2 3 4
30 30 30 30
30 30 30 30
5 6 7
30 30 30
30 30 30
8
30
30
9 10 11 P12 P13 P14 P15 16 17
30 30 30 30 30 30 30 30 30
30 30 30 30 30 30 30 30 30
6-50 6-50 6-50 6-40 40-80 6-50 6-50 6-50 50-80 6-40 40-70 6-50 6-50 6-50 0-50 0-40 0-40 0-40 0-50 0-50
Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Puin Puin Puin Puin Zand Zand
puinverharding
NEN 5897
Bosperceel
NEN 5707
Fijne fractie [kg] 69,2 69,2 69,3 69,2 51,7 69,3 69,3 55,13 39,4 69,3 38,25 69,3 69,3 69,3 38,45 30,3 27,8 30,8 73,75 73,55
Grove fractie [kg]
Asbest aangetroffen
0,1 0,1 0 0,1 11,3 0 0 0,3 7,9 0,1 9,0 0,5 0,1 0,1 40,3 33,0 35,2 32,5 0,5 0,7
-
Bij de inspectie van de opgegraven grond en puingranulaat zijn zintuiglijk geen asbestverdachte (plaat-) materialen aangetroffen.
4.4
Opmerkingen en afwijkingen op vigerende protocollen Er zijn geen afwijkingen op de uitvoeringsvoorschriften (BRL SIKB, protocol 2001, 2002, 2003 en/of 2018 en NEN-normen) geconstateerd.
Pagina 14 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
5.
Laboratoriumonderzoek
5.1
Bodem Grond Op basis van de veldwaarnemingen, het vooronderzoek en de onderzoekstrategie zijn van de grond mengmonsters voor het standaardpakket A samengesteld. In Tabel 9 is de monsterselectie weergegeven. Tabel 9
Monsterselectie grond.
Monstercode
M2 MM3
Samengesteld uit de monsters [cm-mv] 10 (6-50) 11 (6-50) 08 (6-40) 06 (6-50) 04 (640) 01 (6-50) 02 (6-50) 03 (6-50) 05 (6-50) 07 (6-50) 06 (50-80) 09 (6-50) 18 (0-50) 19 (050) 02 (50-80) 08 (40-70) 07 (50-80) 04 (40-80)
MM4
16 (0-50) 17 (0-50)
MM5
10 (50-100) 11 (50-100) 01 (50-100) 05 (5080) 05 (80-130) 16 (50-100) 16 (100-150) 17 (50-100) 19 (50-100) 10 (100-150) 11 (100-150) 08 (70-120) 06 (80130) 09 (50-100) 01 (100-150) 05 (150-200) 16 (150-200) 17 (100-150) 04 (80-130) 04 (130-150) 18 (50-100) 08 (300-350) 06 (300-350) 09 (300-350) 04 (300-350) 01 (300-350) 03 (300-350) 16 (200250) 17 (300-350)
MM1 MM2
MM6
MM7 MM8
1)
Grondslag
Analysepakket1
Zandige toplaag
A
Zandige toplaag, sporen baksteen Venige onderlaag Zandige bovenlaag, sterk puinhoudend Zandige toplaag bosperceel Kleiige onderlaag, sporen baksteen
A
Kleiige onderlaag
A
Zandige onderlaag Dieper gelegen kleilaag
A A
A A A A
voor nadere informatie over de pakketsamenstellingen wordt verwezen naar het analysecertificaat.
Grondwater In Tabel 10 is de monstercode van het grondwateronderzoek uit de betreffende peilbuis opgenomen. Tabel 10
1)
Monsterselectie grondwater.
Monstercode
Peilbuis
Pb bestaand
10
Filterstelling [m-mv] 2,0-3,0
Analysepakket1 B
voor nadere informatie over de pakketsamenstelling wordt verwezen naar het analysecertificaat.
Ten behoeve van eventuele lozing van het grondwater bij de aanleg van de onderkeldering van de toekomstige nieuwbouw is het grondwater aanvullend onderzocht op het gehalte onopgeloste bestanddelen. Dit is onder de matrix afvalwater uitgevoerd.
Pagina 15 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
Asbest in grond en fundering Van de grond en het funderingsmateriaal zijn in het veld van de verdachte bodemlagen mengmonsters samengesteld. In Tabel 11 is het mengschema per mengmonster opgenomen. Tabel 11
Monsterselectie asbest in grond.
Norm
Deellocatie
Monstercode
Samengesteld uit de monsters [cm-mv]
Grondslag
Analysepakket1
NEN 5707 (grond)
Klinkers
ASB2
06 (6-50) 07 (6-50) 08 (640) 09 (6-50) 10 (6-40) 11 (6-50) 04 (40-80) 07 (50-80) 08 (40-70)
Zandige bovenlaag, sporen tot zwak baksteenhouend Zandige onderlaag, sterk puinhoudend
NEN 5898
ASB4
01 (6-50) 02 (6-50) 03 (650) 04 (6-40) 05 (6-50)
Zandige bovenlaag, sporen baksteen
NEN 5898
bosperceel
ASB5 ASB1
Zand, sporen baksteen en glas puin met brokken baksteen en beton
NEN 5898
puinverharding
10 (5-55) 11 (8-60) 13 (825) P12 (0-50) P13 (0-40) P14 (0-40) P 15 (0-40)
ASB3
NEN 5897 (fundering) 1)
5.2
NEN 5898
NEN 5898
voor nadere informatie over de pakketsamenstelling wordt verwezen naar het analysecertificaat.
Fundering, indicatief Voor het samenstellingsonderzoek is in het veld van het funderingsmateriaal eveneens een mengmonsters samengesteld. In Tabel 12 is het mengschema opgenomen. Tabel 12
Monsterselectie samenstellingsonderzoek.
Monster-code DVA1 1)
5.3
Samengesteld uit de monsters [cm-mv] 14 (15-35) 12 (13-30) 17 (18-40) 16 (14-32)
Materiaal puin
Analysepakket 1) Samenstelling + uitloging
voor nadere informatie over de pakketsamenstelling wordt verwezen naar het analysecertificaat.
Toetsingskader Voor de bepaling of en in welke mate bodemverontreiniging aanwezig is, zijn toetsingswaarden opgenomen uit de Circulaire bodemsanering 2013. Voor het toetsen van de analyseresultaten aan deze toetswaarden maakt Unihorn B.V. gebruik van het toetsprogramma van Synlab dat is gevalideerd met behulp van de Bodem Toets en Validatie (BoToVa)-service van het ministerie. Een verdere toelichting op het toetsingskader en de toetsingswaarden is opgenomen in bijlage A.
Pagina 16 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
6.
Analyseresultaten
6.1
Grond In Tabel 13 zijn de analyseresultaten van de grondmonsters opgenomen. Daarnaast zijn de analyseresultaten indicatief getoetst aan het Besluit bodemkwaliteit waarvan het resultaat eveneens in de tabel is opgenomen. De volledig getoetste resultaten zijn opgenomen in bijlage D het analysecertificaat in bijlage G Tabel 13 Monstercode MM1
Analyseresultaten grond. Samengesteld uit de monsters [cm-mv] 10 (6-50) 11 (6-50) 08 (6-40) 06 (6-50) 04 (6-40) 01 (6-50) 02 (650) 03 (6-50) 05 (6-50) 07 (6-50) 06 (50-80) 09 (6-50) 18 (0-50) 19 (0-50)
Grondslag
>AW
>T
>I
Bbk
Zandige toplaag
-
-
-
Zandige toplaag, sporen baksteen
-
-
M2
02 (50-80)
Venige onderlaag
Kobalt, koper, lood, nikkel, zink, PCB -
Altijd toepasbaar Industrie
-
-
MM3
08 (40-70) 07 (50-80) 04 (40-80)
Zandige bovenlaag, sterk puinhoudend
koper
-
M04
04 (40-80) uitsplitsing MM3
Cadmium, lood, zink PAK, PCB, min. olie2 Min.olie4
-
koper
M07
07 (50-80) uitsplitsing MM3
-
-
M08
08 (40-70) uitsplitsing MM3
-
-
MM41,3
16 (0-50) 17 (0-50)
Zandige toplaag bosperceel
-
-
MM5
10 (50-100) 11 (50-100) 01 (50100) 05 (50-80) 05 (80-130) 16 (50-100) 16 (100-150) 17 (50100) 19 (50-100) 10 (100-150) 11 (100-150) 08 (70-120) 06 (80-130) 09 (50100) 01 (100-150) 05 (150-200) 16 (150-200) 17 (100-150) 04 (80-130) 04 (130-150) 18 (50-100) 08 (300-350) 06 (300-350) 09 (300-350) 04 (300-350) 01 (300350) 03 (300-350) 16 (200-250) 17 (300-350)
Kleiige onderlaag, sporen baksteen
Koper, min. olie4,5 Koper, min olie4,5 Koper, kwik, lood, zink, PAK Kwik, zink
Niet toepasbaar Niet toepasbaar Niet toepasbaar industrie
-
-
industrie
Kleiige onderlaag
Kobalt, nikkel
-
-
Altijd toepasbaar
Zandige onderlaag Dieper gelegen kleilaag
Lood, zink, PCB, min. olie Nikkel
-
-
Industrie
-
-
Altijd toepasbaar
MM2
MM6
MM7 MM8
Altijd toepasbaar Niet toepasbaar
1
voor PCB is de rapportagegrens verhoogd in verband met de noodzakelijke verdunning
2
er zijn componenten na C40 aangetroffen. Deze zijn niet van invloed op het gerapporteerde resultaat.
3
voor PCB zijn er componenten aanwezig die een storende invloed hebben op de meting. Om die reden is de onzeker-
heid in het resultaat vergroot. 4
de periode tussen monsterneming en het in behandeling nemen in het laboratorium was groter dan de conserverings-
termijn. Dit heeft mogelijk de representativiteit van het monster beïnvloed. 5
er zijn componenten na C40 aangetroffen. Deze zijn niet van invloed op het gerapporteerde resultaat.
Uit de toetsing aan de Wet bodembescherming blijkt dat in het mengmonster van de sterk puinhoudende zandige bovenlaag van 0,4 tot 0,8 m-mv (MM3) een tussenwaarde overschrijding voor koper is gemeten en achtergrondwaarde overschrijdingen voor cadmium, lood, zink, PAK, PCB en minerale olie. Uit het bijbehorende oliechromatogram blijkt dat het verhoogd gehalte minerale olie voornamelijk wordt bepaald door een zwaardere oliesoort (bv motorolie). Het gehalte minerale olie is ook dusdanig dat wanneer deze getoetst worden aan het Besluit bodemkwaliteit de grond op basis van het gehalte olie als niet toepasbaar wordt geclassificeerd.
Pagina 17 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
Het matig verhoogd gehalte koper gaf aanleiding om het mengmonster uit te splitsen en de betrokken deelmonsters individueel te analyseren op koper. Daarnaast is in verband met de toekomstige nieuwbouwplannen en als gevolg daarvan de afvoer van grond (afkomstig van de kelders) de analyse tevens aangevuld met minerale olie. Uit de analyses is naar voren gekomen dat het matig verhoogd gehalte voornamelijk wordt veroorzaakt door grondmonster M04 (boring 4, >interventiewaarde) en in mindere mate door de grondmonsters M07 en M08. Ten aanzien van het gehalte minerale olie blijkt dat het grondmonster M07 een tussenwaarde overschrijding is gemeten en in de overige twee grondmonsters een achtergrondwaarde, waarvan die voor M08 dusdanig is dat de grond als niet toepasbaar wordt geclassificeerd. Uit de bijbehorende oliechromatogrammen blijkt dat in alle drie de grondmonsters het verhoogd gehalte voornamelijk wordt bepaald door een zwaardere oliesoort. Daarnaast blijkt dat in het grondmengmonster van de zandige onderlaag van 0,5 tot 1,5 m-mv (MM7) ook een achtergrondwaarde overschrijding voor minerale olie is gemeten, dat ook wordt bepaald door een zwaardere oliesoort. In dit mengmonster is de ondergrond van boring 4 opgenomen. Vermoedelijk wordt het verhoogd gehalte dan ook veroorzaakt door de boven gelegen bodemlaag waarin een tussenwaarde voor olie is vastgesteld.
Verder zijn in de onderzochte grondmengmonsters over het algemeen achtergrondwaarde overschrijdingen voor zware metalen, PAK en/of PCB gemeten. Ten aanzien van de hergebruiksmogelijkheden van de grond blijkt dat de vrijkomende grond valt binnen de klassen Altijd toepasbaar, Industrie en Niet toepasbaar. Voor de specifieke klasse per grondmengmonster wordt verwezen naar tabel 12.
6.2
Grondwater De analyseresultaten van de grondwatermonsters zijn opgenomen in Tabel 14. De toetsing is opgenomen in bijlage E, het analysecertificaat in bijlage H Tabel 14
Analyseresultaten grondwater.
Peilfilter
Monstercode
Pb bestaand
10
Filterstelling [m-mv] 2,0-3,0
>S
>T
>I
Barium
-
-
In het grondwater zijn streefwaarde overschrijdingen voor barium gemeten. Uit de analyse van de onopgeloste bestanddelen blijkt dat het grondwater een gehalte aan zwevende stof van 180 mg/l bevat.
Pagina 18 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
6.3
Asbest in grond en fundering In Tabel 15 zijn de resultaten van het asbestonderzoek weergegeven. Het analysecertificaat voor asbest in grond is opgenomen in bijlage H, het analysecertificaat voor asbest in fundering in bijlage I. Tabel 15
Analyseresultaten asbest in grond.
Norm
Deellocatie
Monstercode
Samengesteld uit de monsters [cm-mv]
Grondslag
NEN 5707 (grond)
Klinkers
ASB2
06 (6-50) 07 (6-50) 08 (6-40) 09 (6-50) 10 (6-40) 11 (6-50)
ASB3
04 (40-80) 07 (50-80) 08 (4070)
ASB4
01 (6-50) 02 (6-50) 03 (6-50) 04 (6-40) 05 (6-50)
ASB5
10 (5-55) 11 (8-60) 13 (8-25)
Zandige bovenlaag, sporen tot zwak baksteenhouend Zandige onderlaag, sterk puinhoudend Zandige bovenlaag, sporen baksteen Zand, sporen baksteen en glas puin met brokken baksteen en beton
Bosperceel puinverharding
Gewogen asbest- concentratie [mg/kg ds] <2
45
<2 <21
NEN 5897 ASB1 P12 (0-50) P13 (0-40) P14 (0<2 (funde40) P 15 (0-40) ring) 1 Na droging resteert minder dan de in NEN 5898 aangegeven minimale hoeveelheid. In het laboratorium is meer dan de in NEN 5898 voorgeschreven hoeveelheid van de zeeffractie 0,5 1 mm en 1 2 mm onderzocht om te bewerkstellen dat de vereiste bepalingsgrens van 2 mg/kg ds wordt behaald.
Uit de analyseresultaten blijkt dat in grondmengmonster van de sterk puinhoudende zandige onderlaag (ASB3) een gewogen asbestgehalte van 45 mg/kg ds is gemeten. In de overige onderzochte mengmonsters (grond of puin) is geen asbest aangetroffen.
6.4
Fundering De resultaten van het samenstellings- en uitlogingsonderzoek van de fundering zijn opgenomen in Tabel 16. De toetsing is opgenomen in bijlage F, het analysecertificaat in bijlage I. Tabel 16
Resultaten samenstellingsonderzoek.
Monstercode
Aard fundering
Boring + diepte [m-mv]
FUND1
recyclingsgranulaat
14 (15-35) 12 (13-30) 17 (18-40) 16 (14-32)
Resultaat Bbk (indicatief) IBC bouwstof
Uit de toetsing blijkt dat het funderingsmateriaal als IBC bouwstof toepasbaar is.
Pagina 19 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
7.
Aanvullend onderzoek Aanleiding voor het aanvullend onderzoek is het analyseresultaat van grondmonster M4. In dit grondmonster van de grondhoudende zandige bodemlaag van 0,4 tot 0,8 m-mv ter plaatse van boorlocatie is een interventiewaarde overschrijding voor koper gemeten. Om vast te stellen of sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging (> 25 m3 sterk verontreinigde grond) is ter plaatse een aanvullend bodemonderzoek uitgevoerd.
7.1
Onderzoeksopzet De opzet van het aanvullend bodemonderzoek is afgeleid van de NTA 5755 ‘onderzoekstrategie voor het uitvoeren van nader onderzoek’. Daarbij wordt, ten behoeve van de horizontale uitkartering van de verontreiniging, rondom de verontreinigde boorlocatie, op een afstand van circa 5 m, een boring tot een diepte van minimaal 0,8 m-mv verricht. Per boorlocatie wordt van de verdachte bodemlaag (van circa 0,4 tot 0,8 m-mv) het grondmonster geanalyseerd op koper. Voor de verticale uitkartering wordt in de vermoedelijke kern van de verontreiniging (boorlocatie 4) nogmaals een boring verricht tot minimaal 0,5 m-mv de verontreinigde bodemlaag. Het analytisch onderzoek zal bestaan uit het analyseren van de bodemlaag gelegen direct onder de sterk verontreinigde bodemlaag (vanaf circa 0,8 m-mv).
7.2
Veldonderzoek De uitgevoerde werkzaamheden ten behoeve van de verticale- en horizontale uitkartering van de sterke zink verontreiniging zijn opgenomen in tabel 17. Tabel 17
Overzicht uitgevoerde werkzaamheden.
Doel Horizontale uitkartering
Verticale uitkartering
Locatie Ca. 5,5 ten oosten Ca. 9 m ten oosten Ca. 4 m ten zuiden Ca. 8 m ten zuiden Ca. 2 m ten westen Ca. 5 m ten noorden Ca. 10 m ten noorden Vermoedelijke kern (boorlocatie 4)
Nrs. Boring 401 tot 1,25 m-mv 405 tot 1,25 m-mv 402 tot 1,25 m-mv 406 tot 1,25 m-mv 403 tot 1,25 m-mv 404 tot 1,25 m-mv 407 tot 1,25 m-mv 400 (tot 1,0 m-mv)1
1
per abuis is de boring tot enkel 0,25 minus verontreinigde bodemlaag verricht.
De boringen zijn boven uitgevoerd met de edelmanboor. Het veldwerk is uitgevoerd door de heer M. Kaandorp 30 juni 2021 conform BRL SIKB 2000 en de geldende NEN-voorschriften van het Nederlands Normalisatie Instituut. Daar waar afgeweken is van deze richtlijn wordt dit specifiek vermeld.
7.3
Zintuigelijke waarnemingen Uit de verrichte boringen blijkt dat de bodemopbouw vanaf maaiveld (klinkers) tot een diepte van circa 0,8 m-mv uit een zandige toplaag bestaat met daaronder tot de maximaal onderzochte diepte van 1,25 m-mv klei. In tabel 18 is de zintuiglijke waarneming opgenomen. In bijlage C zijn de volledige boorstaten met zintuiglijke waarnemingen weergegeven.
Pagina 20 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
Tabel 18
Zintuiglijke waarneming.
Doel Horizontale uitkartering
405 406 407 400
Verticale uitkartering
7.4
Boring [m-mv] 402 404
Diepte [m-mv] 0,4-0,8 0,4-0,8 0,4-1,25 0,18-0,8 0,4-0,8 0,8-1,25 0,8-1,0
Grondsoort
Aard materiaal / Bijmenging
Zand Zand Klei Zand Zand klei zand
Sterk baksteenhoudend Zwak baksteenhoudend Sporen baksteen Zwak kooldeeltjeshoudend Sporen baksteen Sporen baksteen Sterk baksteenhoudend
Laboratoriumonderzoek In tabel 19 is de selectie van de grondmonsters weergegeven die ten behoeve van een analyse op koper aan het laboratorium zijn aangeboden. Tabel 19
selectie laboratoriumonderzoek
Doel
Locatie
Horizontale uitkartering
Ca. 5,5 ten oosten Ca. 4 m ten zuiden Ca. 2 m ten westen Ca. 5 m ten noorden Vermoedelijke kern (boorlocatie 4)
Verticale uitkartering 1)
7.5
monster + diepte (mmv) 401 (0,4-0,8) 402 (0,4-0,8) 403 (0,4-0,8) 404 (0,4-0,8) 400.3 (0,8-1,0)
Grondsoort Zand Zand Zand Zand Klei
Analysepakket 1 koper koper koper koper koper
voor nadere informatie over de pakketsamenstellingen wordt verwezen naar het analysecertificaat.
Analyseresultaten In tabel 20 zijn de analyseresultaten van de onderzochte grondmonsters opgenomen. In bijlage D is de toetsing weergegeven, in bijlage G het analysecertificaat. Tabel 20
selectie laboratoriumonderzoek
Doel
Locatie
Horizontale uitkartering
Ca. 5,5 ten oosten Ca. 4 m ten zuiden Ca. 2 m ten westen Ca. 5 m ten noorden Vermoedelijke kern (boorlocatie 4)
Verticale uitkartering
Boring + diepte (mmv) 401 (0,4-0,8) 402 (0,4-0,8) 403 (0,4-0,8) 404 (0,4-0,8) 400.3 (0,8-1,0)
grondsoort Zand Zand Zand Zand Klei
>AW
>T
>I
koper koper -
-
-
Uit de toetsing aan de Wet bodembescherming blijkt dat in de grondmonsters van 0,4 tot 0,8 m-mv van boring 402 en boring 404 een achtergrondwaarde overschrijding voor koper is gemeten. In de overige boringen is geen overschrijding van de achtergrondwaarde voor koper gemeten.
Pagina 21 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
8.
Conclusies en advies
8.1
Conclusies bodem Op basis van de resultaten van het verkennend en aanvullend onderzoek kan worden geconcludeerd dat op de locatie (boorlocatie 4) wel een sterke verontreiniging met koper is gemeten, maar dat de omvang van de sterke verontreiniging zeer gering is (<25 m 3 sterk verontreinigde grond) en derhalve er geen sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Voorts is gebleken dat de bodem ter plaatse over het algemeen licht verontreinigd is met de onderzochte parameters. De oorzaak van de vastgestelde verontreinigingen is gelegen in de aanwezigheid van antropogene bijmengingen en het stedelijk gebruik van de locatie. In het grondwater is een licht verhoogd gehalte barium aangetroffen. In grondwater wordt wel vaker een gehalte van één of meerdere zware metalen gemeten en kan doorgaans als een van nature verhoogd achtergrondgehalte worden beschouwd. Daarnaast is het grondwater (matrix afvalwater) onderzocht op zwevende stof en blijkt het gehalte (180 mg/l) de lozingsnorm (50 mg/l) te overschrijden. Derhalve kan het grondwater bij onttrekking niet zondermeer geloosd worden. Geadviseerd wordt de resultaten voor te leggen aan het betrokken waterschap. Ten aanzien van de hergebruiksmogelijkheden van de grond blijkt dat de vrijkomende grond valt binnen de klassen Altijd toepasbaar, Industrie en Niet toepasbaar.
Voor de specifieke klasse per grondmengmonster wordt verwezen naar tabel 12. Voorts wordt opgemerkt dat in onderhavig onderzoek geen aandacht is besteed aan PFAS. Echter in het onderzoek dat is uitgevoerd op perceel 640 is gebleken dat de zandige- en kleiige bodem op basis van het gehalte PFAS is aanmerking komt als vrij toepasbaar. Gezien de ligging van onderhavige locatie (belendend perceel) kunnen deze resultaten als representatief beschouwd worden voor onderhavige locatie. Asbest in grond en fundering In het grondmengmonster van de sterk puinhoudende zandige onderlaag (ASB3) is een gewogen asbestgehalte van 45 mg/kg ds is gemeten. Aangezien dit gehalte het criterium voor nader onderzoek overschrijdt, wordt verder onderzoek naar asbest niet noodzakelijk geacht. In de overige onderzochte mengmonsters (grond of puin) is geen asbest aangetroffen.
8.2
Conclusie fundering, indicatief Het funderingsmateriaal ter plaatse van de parkeerplaats, bestaande uit recyclingsgranulaat komt op basis van het samenstellingsonderzoek in aanmerking als IBC bouwstof en kan als zodanig naar een erkende verwerker worden afgevoerd.
8.3
Toetsing hypothese(s) Bodem De hypothese onverdachte locatie dient ten aanzien van het standaard analysepakket te worden verworpen. Ten aanzien van de parameter asbest in bodem dient de hypothese onverdacht eveneens te worden verworpen. Echter verder onderzoek naar de verontreiniging met asbest wordt niet noodzakelijk geacht.
Pagina 22 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
Fundering Ten aanzien van de parameter asbest in fundering kan de hypothese onverdachte locatie worden aanvaard.
8.4
Advies Op basis van de resultaten van dit onderzoek is op de locatie sprake van een zogenaamde puntverontreiniging (< 25 m3 sterk verontreinigde grond). Bij graafwerkzaamheden wordt geadviseerd deze verontreiniging separaat te ontgraven en de grond af te voeren naar een erkende verwerker. Voorafgaand aan de werkzaamheden is het aan te bevelen een Plan van Aanpak op te stellen waarin wordt beschreven op welke wijze de sterk verontreinigde grond dient te worden ontgraven, zodat wordt voldaan aan de kaders van de Wet bodembescherming. Verder wordt geadviseerd dit plan voor te leggen aan het bevoegd gezag. De beslissing of op de locatie gebouwd mag worden is uiteindelijk gelegen bij de gemeente.
8.5
Aanbevelingen m.b.t. Arbo technisch veilig werken (conform CROW 400) Op basis van de resultaten van het onderzoek is er bij grondwerkzaamheden geen veiligheidsklasse (CROW 400) van toepassing. Hierover dient een Hoger Veiligheidskundige echter een uitspraak te doen. De verantwoordelijkheid voor het hanteren van de juiste veiligheidsklasse is uiteindelijk gelegen van de uitvoerend aannemer.
Pagina 23 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
9.
Referenties Normatief en wetgevend De volgende documenten zijn onmisbaar voor de leesbaarheid van dit document. Bij gedateerde verwijzingen is alleen de aangehaalde versie van toepassing. Bij ongedateerde verwijzingen is de laatste versie van het document (met inbegrip van wijzigings- en correctiebladen) waarnaar is verwezen van toepassing. [ref 7.]
NEN 5104 Geotechniek, Classificatie van onverharde grondmonsters, Nederlands Normalisatie Instituut.
[ref 8.]
NEN 5707 Bodem — Inspectie en monsterneming van asbest in bodem en partijen grond, Nederlands Normalisatie Instituut;
[ref 9.]
NEN 5717 Bodem – Waterbodem – Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek, Nederlands Normalisatie Instituut;
[ref 10.] NEN 5720 Bodem – Waterbodem – Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch onderzoek, Nederlands Normalisatie Instituut; [ref 11.] NEN 5725 Bodem — Landbodem — Strategie voor het uitvoeren van vooronderzoek bij verkennend en nader onderzoek, Nederlands Normalisatie Instituut; [ref 12.] NTA 5727 Bodem — Monsterneming en analyse van asbest in waterbodem en baggerspecie, Nederlands Normalisatie Instituut; [ref 13.] NEN 5740 Bodem - Landbodem, Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek, Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond, Nederlands Normalisatie Instituut; [ref 14.] NPR 5741 Bodem, Boorsystemen en monsternemingstoestellen voor grond, sediment en grondwater, die worden toegepast bij bodemverontreinigingsonderzoek, Nederlands Normalisatie Instituut; [ref 15.] NEN5742 Bodem, Monsterneming van grond en sediment ten behoeve van de bepaling van metalen, anorganische verbindingen, matig-vluchtige organische verbindingen en fysisch-chemische bodemkenmerken, Nederlands Normalisatie Instituut; [ref 16.] NEN 5743 Bodem, Monsterneming van grond en sediment voor de bepaling van vluchtige verbindingen, Nederlands Normalisatie Instituut; [ref 17.] NEN 5896 Kwalitatieve analyse van asbest in materialen met polarisatiemicroscopie, Nederlands Normalisatie Instituut; [ref 18.] NEN 5897, Inspectie en monsterneming van asbest in bouw- en
sloopafval en recyclinggranulaat, Nederlands Normalisatie Instituut [ref 19.] NEN 5898, Bepaling van het gehalte aan asbest in grond, waterbodem, bouw- en sloopafval en granulaat, Nederlands Normalisatie Instituut; [ref 20.] Het stoffenpakket: https://www.sikb.nl/doc/ongestructureerd-2016-12-03/standaard%20stoffenpakket.pdf [ref 21.] Advieslijst voor PFAS, versie 12 juli 2019: https://www.bodemplus.nl/onderwerpen/wet-regelgeving/bbk/vragen/grond-baggerspecie-pfas-veldwerk-analyse-toetsing/faq/welke-pfas-verbindingen-geanalyseerd/; [ref 22.] Beoordelingsrichtlijn (BRL) 2000 Veldwerk milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek, Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer; [ref 23.] Protocol 2001, Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen, Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer; [ref 24.] Protocol 2002, Het nemen van grondwatermonsters, Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer;
Pagina 24 van 25
Versie 1.0 12 juli 2021
[ref 25.] Protocol 2003, Veldwerk bij milieuhygiënisch Waterbodemonderzoek, Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer; [ref 26.] Protocol 2018, Maaiveldinspectie en monsterneming van asbest in bodem, Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer; [ref 27.] CROW 210, Richtlijn omgaan met vrijgekomen asfalt - teerhoudendheid, onderzoek en selectieve verwijdering, uitgeven door het CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek); [ref 28.] CROW 400, Werken in en met verontreinigde bodem, Richtlijn voor veilig, zorgvuldig en risicogestuurd werken, uitgeven door het CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek); [ref 29.] Circulaire bodemsanering per 1 juli 2013, Staatscourant Jaargang 2013 Nr. 16675, 27 juni 2013 [ref 30.] Regeling bodemkwaliteit, Regeling van 13 december 2007, nr.
DJZ2007124397 [ref 31.] AS 3000, Laboratoriumanalyses voor grond-, waterbodem- en grondwateronderzoek, Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer [ref 32.] Activiteitenregeling Milieubeheer; [ref 33.] Activiteitenbesluit Milieubeheer; [ref 34.] Wet bodembescherming; [ref 35.] Besluit bodemkwaliteit; [ref 36.] Besluit asbestwegen milieubeheer, Besluit van 8 september 2000, houdende regels voor wegen waarin asbestbevattend materiaal is verwerkt (Besluit asbestwegen Wms) [ref 37.] Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie; [ref 38.] Bemonstering PFAS-verbindingen in grond en grondwater, Het Expertisecentrum PFAS, juli 2019; Literatuur [ref 39.] Statistische analyse relatie puin in bodem en de aanwezigheid van asbest, TNO rapport 2018 R10825, TNO, 15 augustus 2018
Pagina 25 van 25
Bijlage A Toelichting op toetsingskader
A.1
Toetsing in het kader van de Wet bodembescherming Met de inwerkingtreding van het Besluit en de Regeling bodemkwaliteit is binnen de Wet bodembescherming sprake van zogenaamde Achtergrondwaarde (AW-waarde) en Interventiewaarde (I-waarde). De genoemde toetsingswaarden zijn wettelijk vastgesteld voor een zogenaamde standaardbodem en worden per te onderscheiden grondsoort gecorrigeerd op basis van het percentage aan lutum (deeltjes kleiner dan 2 µm) en organische stof. De Achtergrondwaarden geven het concentratieniveau aan waaronder sprake is van een duurzame bodemkwaliteit. Indien de Achtergrondwaarde wordt overschreden, anders dan vanwege natuurlijke oorzaken, is er sprake van een bodemverontreiniging. De Interventiewaarden geven het concentratieniveau aan waarboven, afhankelijk van de omvang van de verontreiniging, sprake kan zijn van een ernstig geval van bodemverontreiniging. Binnen het kader van de Wet Bodembescherming is sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging indien de gemiddelde concentratie in 25 m3 grond of in 100 m3 grondwater (bodemvolume) de interventiewaarde overschrijdt. Het gemiddelde van de Achtergrondwaarde en de Interventiewaarde (=Tussenwaarde) geeft het concentratieniveau aan, waarbij sprake is van verhoogde, maar in het algemeen niet potentieel onaanvaardbare risico’s voor mens en milieu.
Het betreft een rekenkundig gemiddelde van de Achtergrondwaarde en Interventiewaarde voor grond, dat niet rechtstreeks aan een specifiek risiconiveau is gekoppeld. Overschrijding van deze waarde heeft slechts een indicatieve functie, namelijk het aangeven van de noodzaak om een nader onderzoek naar de kwaliteit van de bodem uit te voeren. Grond die de Tussenwaarde wel maar de Interventiewaarde niet overschrijdt, wordt aangeduid als matig verontreinigd. Als er sprake blijkt te zijn van een geval van ernstige bodemverontreiniging dient, op grond van artikel 37 Wbb, vastgesteld te worden of de verontreiniging onaanvaardbare risico’s oplevert voor mens, ecosysteem, oppervlaktewater of grondwater. Indien sprake blijkt van een onaanvaardbaar risico dient de sanering met spoed te worden uitgevoerd. Indien de bodem op een locatie is verontreinigd, maar het betreft geen geval van ernstige verontreiniging, hoeft niet te worden bepaald of er (met spoed) dient te worden gesaneerd. Verbeteren van de bodemkwaliteit kan niet worden voorgeschreven op grond van de regels voor bodemsanering, omdat ter plaatse geen sprake is van een (potentieel) risico dat een dergelijke verplichting rechtvaardigt. Opgemerkt wordt dat het volumecriterium voor een bodemverontreiniging met asbest niet van toepassing is bij het vaststellen van de ernst.
Bij asbestgehalten in (water)bodem, grond en baggerspecie boven de interventiewaarde wordt alleen gesproken over ‘verontreiniging’.
A.2
Generiek beleid vaststelling bodemkwaliteit Met ingang van 1 juli 2008 zijn het Besluit en de Regeling bodemkwaliteit van toepassing. Binnen de genoemde wetgeving zal worden gewerkt met een klasseindeling voor de functie en de kwaliteit van de bodem. De bodemfunctieklasse beschrijft (op hoofdlijnen) het gebruik van de bodem in een gebied. De bodemkwaliteitsklasse geeft een maat voor de kwaliteit van de (ontvangende) bodem. Aan de bodemfunctieklassen en de bodemkwaliteitsklassen zijn dezelfde normen gekoppeld: de Achtergrondwaarden, de Maximale Waarden voor de klasse wonen en de Maximale Waarden voor de klasse industrie. In de volgende figuur is de generieke normstelling schematisch weergegeven.
In onderhavige rapportage is de bodem in onderstaande kwaliteitsklassen ingedeeld:
Klasse ‘Altijd toepasbaar’ : concentratie onder of gelijk aan de Achtergrondwaarden;
Klasse ‘Wonen’
: concentratie boven de Achtergrondwaarde maar onder of gelijk aan de
Maximale Waarden klasse Wonen;
Klasse ‘Industrie’
: concentratie boven de Maximale Waarden klasse wonen maar onder of
gelijk aan de Maximale Waarden klasse Industrie;
Klasse ‘Niet toepasbaar’
: concentratie boven de Maximale Waarden klasse Industrie of interven-
tiewaarde. BoToVa Toetsing van de analyseresultaten aan de bodemnormen vormt één van de meest essentiële schakels in de beoordeling van de (water)bodem en toe te passen grond, bagger en bouwstoffen. Vanaf 1 november 2013 zijn er wijzigingen opgetreden in de toetsing aan de bodemnormen. De Bodem Toets en Validatieservice (BoToVa) zorgt vanaf 1 november 2013 voor meer uniformiteit in het toetsen van de bodemnormen. BoToVa corrigeert in principe het ‘gemeten gehalte’(= het analyseresultaat) aan de hand van het lutumen organische stofpercentage naar een standaardbodem. De analyseresultaten zijn getoetst met de webapplicatie BoToVa en middels drie toetsingen beoordeeld. De toetsing zijn beschikbaar gesteld door Synlab en betreffen achtereenvolgens:
T1
T12 : beoordeling kwaliteit van grond volgens de Wbb;
T13 : beoordeling kwaliteit grondwater volgens de Wbb.
: beoordeling kwaliteit van grond en bagger bij toepassing op of in de bodem;
Barium De normen voor barium in grond en bagger zijn ingetrokken. Gebleken is dat de interventiewaarde voor barium lager kan zijn dan het gehalte dat van nature in de bodem kan voorkomen. Indien er sprake is van verhoogde bariumgehalten ten opzichte van de natuurlijke achtergrond als gevolg van een antropogene bron, kan dit gehalte door het bevoegd gezag worden beoordeeld op basis van de voormalige interventiewaarde voor barium van 625 mg/kg d.s (waterbodem) en de interventiewaarde voor landbodem van 920 mg/kg (landbodem). Barium hoeft dus alleen te worden getoetst als er vanwege antropogene activiteiten verhoogde bariumgehalten kunnen worden aangetroffen ten opzichte van de toetsingswaarde. Omdat dit in de praktijk slechts incidenteel voorkomt, is ervoor gekozen om de toetsing van barium niet in BoToVa op te nemen. Op deze manier bestaat er geen verwarring bij een toetsing op barium indien die niet is veroorzaakt door antropogene activiteiten.