Bijlage 3 Ruimtelijke Onderbouwing
Tekst van het document
2024
Ruimtelijke Onderbouwing ZONNEPARK HOOFDWEG TPSOLAR
COLOFON
TPSolar Hoofdweg B.V. bezoekadres: Melbournestraat 9 postcode: 1175 RM Lijnden e-mail: info@tpsolar.nl website: www.tpsolar.nl telefoon: 023-741 0144
Projectdata Naam
Zonnepark Hoofdweg
Gemeente
Haarlemmermeer
Document
Ruimtelijke Onderbouwing
Versie
7.0
Datum
24-1-2024
Auteurs
E.M. Hendriks R. Concolato ir. R.R. van der Horst
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
1
INHOUDSOPGAVE 1.
INTRODUCTIE ........................................................................................................................................... 4 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
2.
PLANBESCHRIJVING ................................................................................................................................. 8 2.1 2.2
3.
RIJKSBELEID ..............................................................................................................................................17 PROVINCIAAL BELEID ..................................................................................................................................20 REGIONAAL BELEID ....................................................................................................................................24 GEMEENTELIJK BELEID ................................................................................................................................24
OMGEVINGSASPECTEN .......................................................................................................................... 29 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13
5.
HUIDIGE SITUATIE ........................................................................................................................................8 BEOOGDE SITUATIE ......................................................................................................................................9
BELEID.................................................................................................................................................... 17 3.1 3.2 3.3 3.4
4.
AANLEIDING ...............................................................................................................................................4 LIGGING PLANGEBIED ...................................................................................................................................4 VIGEREND BESTEMMINGSPLAN .......................................................................................................................5 WERKWIJZE EN PROCES ................................................................................................................................7 LEESWIJZER ................................................................................................................................................7
NATUUR EN ECOLOGIE ...............................................................................................................................29 ARCHEOLOGIE...........................................................................................................................................30 CULTUURHISTORIE .....................................................................................................................................31 BODEM ...................................................................................................................................................31 MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .........................................................................................................................32 MILIEUZONERING ......................................................................................................................................32 LUCHTKWALITEIT .......................................................................................................................................33 WATER....................................................................................................................................................34 VERKEER EN PARKEREN ...............................................................................................................................35 ELEKTROMAGNETISCHE VELDEN
....................................................................................................................36 GELUID....................................................................................................................................................37 EXTERNE VEILIGHEID ..................................................................................................................................38 LICHTREFLECTIE .........................................................................................................................................40
UITVOERBAARHEID ................................................................................................................................ 41 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5
MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID .........................................................................................................41 PARTICIPATIE IN DE PLANVORMING ...............................................................................................................41 ZIENSWIJZEN ............................................................................................................................................41 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................................41 CRISIS- EN HERSTELWET ..............................................................................................................................42
6.
CONCLUSIE ............................................................................................................................................. 43
7.
BIJLAGEN ............................................................................................................................................... 44 BIJLAGE A: LANDSCHAPPELIJK ONTWERP .....................................................................................................................44 BIJLAGE B: LANDSCHAPPELIJKE INPASSING EN BEHEER ....................................................................................................44 BIJLAGE C: QUICKSCAN FLORA EN FAUNA ....................................................................................................................44 BIJLAGE D: AERIUS-CALCULATIE...............................................................................................................................44 BIJLAGE E: PARTICIPATIERAPPORT ..............................................................................................................................44 BIJLAGE F: TECHNISCHE TEKENING .............................................................................................................................44
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
2
BIJLAGE F1: BOUWTEKENINGEN ................................................................................................................................44 BIJLAGE F2: HUIDIGE SITUATIETEKENING .....................................................................................................................44 BIJLAGE G: LUCHTVAARTSTUDIE NLR .........................................................................................................................44 BIJLAGE H: ECOLOGISCHE INPASSING ..........................................................................................................................44 BIJLAGE I: AKOESTISCH ONDERZOEK ...........................................................................................................................44
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
3
1.
INTRODUCTIE 1.1
Aanleiding
Duurzame energie is een belangrijk agendapunt binnen het rijk, de provincies en gemeenten. Nederland heeft de noodzakelijke transitie ingezet naar hernieuwbare energiebronnen. De nationale en provinciale ambities zijn om in 2050 (nagenoeg) energieneutraal te zijn. Ook de gemeente Haarlemmermeer heeft als doel om in 2050 al haar benodigde energie duurzaam op te wekken. Gemeente Haarlemmermeer voorziet echter dat haar doelstelling alleen haalbaar is als er ook grootschalige energieopwekking met zonnepanelen op land wordt gerealiseerd. Het bouwen van zonneparken wil de gemeente vooralsnog beperken tot één gebied in de Haarlemmermeer. De gemeente heeft daarom het beleidskader zonneakkers Haarlemmermeer gepubliceerd op 14 mei 2020. In dit beleidskader is het zogeheten “Zonnecarré”, het gebied rondom Schiphol, door de gemeenteraad aangewezen als zoekgebied voor zonne-energie. Het doel van de gemeente is om hier 300 hectare aan zonneparken te realiseren voor 2030. Tot en met 31 oktober 2021 konden initiatieven binnen het Zonnecarré zich aanmelden bij de gemeente Haarlemmermeer. TPSolar heeft in deze periode een initiatief bij de Hoofdweg en de Vijfhuizerweg aangemeld. Daarna vond bij de gemeente een loting en een globaal haalbaarheidsonderzoek plaats. Begin maart 2022 ontving TPSolar het bericht dat het zonnepark-initiatief bij de Hoofdweg en de Vijfhuizerweg geselecteerd zijn.
Tegen de achtergrond van het vastgestelde beleid hebben TPSolar en de grondeigenaar een plan ontwikkeld voor een zonnepark bij de Hoofdweg. Om dit park te kunnen realiseren op de beoogde locatie is een omgevingsvergunning in afwijking van het bestemmingsplan nodig. Om aan te tonen dat het plan past in een goede ruimtelijke ordening, laat deze ruimtelijke onderbouwing zien wat de effecten zijn van het plan voor de omgeving. Ook laat het zien dat het zonnepark zoals TPSolar dat wil realiseren goed aansluit bij de landschappelijke, cultuurhistorische en maatschappelijke waarden van de planlocatie in gemeente Haarlemmermeer. Het zonnepark wordt na 25 jaar exploitatie (ingaand vanaf de datum van ingebruikname van het zonnepark) volledig ontmanteld en de locatie geschikt gemaakt voor het oorspronkelijke gebruik. TPSolar heeft ruimschoots ervaring met het bouwen en exploiteren van zonneparken. Zo heeft TPSolar in Nederland al zes zonneparken gerealiseerd en aangesloten. Daarnaast werkt TPSolar als lid van Holland Solar volgens de ‘Gedragscode Zon op Land’.
1.2
Ligging plangebied
Het plangebied betreft één agrarisch perceel in Lijnden behorend tot gemeente Haarlemmermeer, in de provincie Noord-Holland. Op Figuur 1 wordt de planlocatie weergegeven. Aan de noordoostkant ligt de Schipholweg. Aan de westkant van het plangebied loopt de rijksweg A5 en aan de zuidoostkant liggen de Hoofdweg en de Hoofdvaart. De grond is kadastraal bekend als Haarlemmermeer, sectie AB, nummer 1491 (224.585 m²). De grond die deel uitmaakt van het plangebied (zonnepark met inpassing) heeft een bruto-oppervlakte van ongeveer 22 hectare. Het zonnepark zal een vermogen krijgen van minimaal 19 MWp. Dit staat gelijk aan het jaarverbruik van om en nabij 5.600 Nederlandse huishoudens.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
4
F IGUUR 1: LIGGING PLANGEBIED ( ROOD OMLIJND ) IN GEMEENTE HAARLEMMERMEER . B RON: GOOGLE M APS .
1.3
Vigerend bestemmingsplan
Het plangebied valt onder het bestemmingsplan Buitengebied Noord, vastgesteld op 04-07-2013 (zie Figuur 2). Voor het plangebied gelden de volgende drie bestemmingsplanregels: • • •
Enkelbestemming ‘Agrarisch’ Gebiedsaanduiding 'Geluidzone - Industrie' Gebiedsaanduiding ‘Luchtvaartverkeerzone - lib’
Het beoogde Zonnepark Hoofdweg past niet in het vigerend bestemmingsplan. Teneinde het project planologisch mogelijk te maken, is een afwijking van het bestemmingsplan nodig (buitenplanse afwijking). Waar mogelijk moet in de planvorming worden voldaan aan de regels van het vigerend bestemmingsplan. Volgens het vigerende bestemmingsplan is de huidige bestemming van het perceel ‘Agrarisch’. Binnen deze bestemming is het bouwen van een zonnepark niet mogelijk. Het zonnepark is echter een tijdelijk bouwwerk, zij het voor een vrij lange periode (maximaal 25 jaar). In de gebiedsaanduiding 'Geluidzone - Industrie' zijn nieuwe geluidgevoelige gebouwen en geluidgevoelige terreinen als bedoeld in de Wet geluidhinder uitsluitend toegestaan als de geluidbelasting op de gevels van deze gebouwen en/of terreinen niet hoger zal zijn dan de daarvoor geldende voorkeursgrenswaarde. Bij het zonnepark is nauwelijks sprake van geluidsproductie. De gebruikte omvormers, transformators en regelapparatuur worden weliswaar soms actief gekoeld, maar deze zijn ook in vol bedrijf buiten de grenzen van de installatie niet hoorbaar (zie ook paragraaf 4.6 Milieuzonering). Er is ook geen sprake van geluidsreflectie van bijvoorbeeld weg- of vliegverkeer naar de omgeving. Hoewel de panelen wel geluid reflecteren, zal dit door de hellingshoek naar de lucht zijn
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
5
gericht (zie ook paragraaf 4.13 Lichtreflectie). Hierdoor zal er geen waarneembare geluidsreflectie voor de omgeving zijn. In de gebiedsaanduiding 'Luchtvaartverkeerzone - lib' gelden beperkingen met betrekking tot bebouwing en het gebruik daarvan, tot de hoogte van gebouwen, andere bouwwerken, geen gebouwen zijnde en objecten en beperkingen met betrekking tot de vogelaantrekkende werking. Met deze beperkingen is rekening gehouden in het landschappelijk- en technisch ontwerp van het zonnepark, zie ook paragraaf 3.1.4 Luchthavenindelingsbesluit Schiphol.
F IGUUR 2: LIGGING PLANGEBIED ( ORANJE ) OP DE KAART VAN HET BESTEMMINGSPLAN . B RON: R UIMTELIJKE PLANNEN .
Afwijken van het bestemmingsplan Voor de gevallen, waarbij buitenplans afwijken van het bestemmingsplan op grond van artikel 2.12, eerste lid, sub a, onder 1°of 2° Wabo niet mogelijk is, biedt artikel 2.12, eerste lid, sub a, onder 3° Wabo (voorheen genaamd het projectafwijkingsbesluit) de mogelijkheid om van het bestemmingsplan af te wijken met een omgevingsvergunning, mits de activiteit niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening en de motivering van het besluit een goede ruimtelijke onderbouwing bevat. In onderhavige ruimtelijke onderbouwing komen alle relevante aspecten vanuit de ruimtelijke ordening voor dit project aan de orde en wordt aangetoond dat het beoogde project in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
6
1.4
Werkwijze en proces
Werkwijze In november 2019 heeft Holland Solar, de branchevereniging voor de professionele zonneenergiemarkt, binnen een consortium met meerdere landelijke natuurorganisaties en belanghebbende partijen (waaronder projectontwikkelaars, Greenpeace, Vogelbescherming, Milieudefensie en Natuurmonumenten) een gedragscode gepresenteerd. Dit is een code voor de fysieke en procesmatige wijze van ontwikkeling, inpassing, vormgeving en beheer van zon-op-landprojecten. Drie principes zijn daarbij leidend: • • •
Samenwerking met stakeholders; Meerwaarde voor de omgeving; Oorspronkelijk grondgebruik mogelijk.
Elk van deze drie principes dient vanaf het begin van de planvorming mee te worden genomen in het ontwikkelproces. Onderhavig project is volgens de principes van de Gedragscode Zon op Land ontwikkeld.
Proces Een zonneparkproject kan op dit moment niet gerealiseerd worden zonder Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++). Totdat deze subsidie is toegekend, is er feitelijk sprake van een hypothetisch project. Alle inzet tot aan de SDE-aanvraag is erop gericht om de haalbaarheid zo groot mogelijk te maken, bij een acceptabele inspanning/risico. TPSolar doorloopt daartoe dan ook een gestructureerd en gefaseerd proces. Voor de SDE-aanvraag is een verleende omgevingsvergunning nodig. Sommige details kunnen in de planfase nog niet worden ingevuld, omdat deze pas in een veel later stadium van het proces worden bepaald. Zo wordt de definitieve keuze van type panelen, omvormers en onderaannemers pas gemaakt in de maanden na de SDE-toekenning. TPSolar is immers voor een dergelijk groot bouwproces afhankelijk van de voorraad, productiecapaciteit, levermogelijkheden en beschikbare menskracht van alle toeleveranciers, en die kan pas worden ingeschat wanneer de eerst mogelijke aanvangsmaand van de bouw bekend is. Wel kan worden gesteld dat er gebruik wordt gemaakt van op de markt courante en hoogwaardige zonnepanelen, zodat de beoogde prestaties gedurende de gehele exploitatieperiode kunnen worden gegarandeerd. In geen geval zal TPSolar gebruik maken van cadmium-houdende zonnepanelen.
Ook voor de omvormers en andere installatieonderdelen hanteren wij de hoogste kwaliteitscriteria.
1.5
LEESWIJZER
Hoofdstuk 2 van deze ruimtelijke onderbouwing bevat het planontwerp met de beschrijving van het plan en de huidige en beoogde situatie. Het relevante vigerende overheidsbeleid wordt besproken in hoofdstuk 3, waarna de relevante omgevingsaspecten worden toegelicht in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 worden omgevingsparticipatie en uitvoerbaarheid toegelicht. Tot slot zullen de belangrijkste elementen van het project worden samengevat in de conclusie.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
7
2.
PLANBESCHRIJVING 2.1
Huidige situatie 2.1.1 LIGGING PLANLOCATIE IN DE OMGEVING
Het plangebied waarop de omgevingsvergunningaanvraag en de voorliggende ruimtelijke onderbouwing van toepassing is, betreft een enkel perceel. Ten noorden wordt het plangebied begrensd door knooppunt Raasdorp - rijksweg A5 (zie figuur 3). In het noordoosten ligt de Schipholweg (N323) en aan de zuidoostkant liggen de Hoofdweg en de Hoofdvaart (zie figuur 4). Ten zuiden wordt het plangebied begrenst door agrarische gronden. Op grotere afstand ten zuiden en ten westen liggen de start- en landingsbanen van Schiphol Airport. De zichtbaarheid van het zonnepark wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ligging van de openbare wegen. Langs de Schipholweg (N323) wordt het zicht op het plangebied enigszins beperkt door de aanwezigheid van een boom- en struweelrand. Ten oosten van het plangebied hebben enkele aanwonenden van de Hoofdweg zicht op het zonnepark. De afstand tot de dichtstbijzijnde woningen is ongeveer 75 meter (zie figuur 5).
F IGUUR 3: Z ICHT VANAF HOOFDVAART OP A5 EN HET PLANGEBIED
F IGUUR 4: Z ICHT VANAF HOOFDWEG OP HET PLANGEBIED
F IGUUR 5: A FSTAND PLANGEBIED TOT DE DICHTSTBIJZIJNDE WONING .
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
8
2.1.2 H UIDIG GEBRUIK VAN DE GRONDEN Het plangebied betreft een agrarisch perceel dat voornamelijk in gebruik is voor de productie van tarwe en aardappelen.
2.1.3 H UIDIG LANDSCHAP Het perceel maakt onderdeel uit van de Haarlemmermeerpolder die omringd wordt door de Ringvaart. De Haarlemmermeerpolder is een grote droogmakerij met een rechtlijnige verkavelingsstructuur. De polder is verkaveld in rechthoekige stukken van ongeveer 300 ha, die weer onderverdeeld zijn in percelen van ongeveer 20 ha. De komst van Schiphol zorgt voor dynamiek in het landschap. De polder wordt op verschillende locaties doorsneden door snelwegen. Verschillende knooppunten, spoortracés en de uitbreiding van Schiphol spelen een grote rol in het polderlandschap. Het plangebied wordt begrensd door knooppunt Raasdorp - rijksweg A5. Ten zuiden en ten westen liggen op grotere afstand de start- en landingsbanen van Schiphol Airport. De luchthaven is met name te ervaren als gevolg van de constante stroom van dalende en stijgende vliegtuigen.
2.1.4 H UIDIGE KENMERKEN PLANGEBIED Langs het plangebied lopen meerdere A-watergangen. Het plangebied wordt doorkruist door een watergang. Aan de noord-, west- en oostkant van het plangebied lopen er meerdere ondergrondse water- en gasleidingen en elektriciteitskabels. Het plangebied wordt begrensd door knooppunt Raasdorp - rijksweg A5 (zie figuur 6).
F IGUUR 6: HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED ( ORANJE ). B RON: GOOGLE MAPS.
2.2
Beoogde situatie 2.2.1 LOCATIEKEUZE
De planlocatie is zorgvuldig uitgekozen aan de hand van een aantal factoren. Allereerst ligt de locatie in het zoekgebied ‘Zonnecarré’ waar zonneparken vanuit het zonneparkenbeleid mogelijk zijn (zie figuur
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
9
7). Dit zoekgebied omvat gronden die geschikt worden geacht voor grootschalige zonneparken, mits deze op een zorgvuldige wijze worden ingepast in het landschap. Daarnaast kijkt TPSolar altijd naar de ligging ten opzichte van een hoogspanningsstation en naar de bestaande netinfrastructuur in de omgeving. De reden hiervoor is dat het financieel en maatschappelijk essentieel is dat het zonnepark binnen een relatief korte afstand kan worden aangesloten op het elektriciteitsnet. In overleg met netbeheerder Liander wordt de definitieve netaansluiting in detail uitgewerkt. Het kabeltracé wordt eveneens door Liander bepaald en zij zullen daar zelf te zijner tijd separaat een vergunning voor aanvragen.
F IGUUR 7: U ITSNEDE KAART Z ONNECARRÉ GEMEENTE HAARLEMMERMEER MET DE PLANLOCATIE IN HET ORANJE . B RON: GEMEENTE H AARLEMMERMEER .
2.2.2 LANDSCHAPPELIJKE INRICHTING Voor de inpassing is een inrichtingsplan opgesteld (zie Bijlage B: Landschappelijke inpassing en beheer). De bijbehorende ontwerptekening is te zien in figuur 8. De voorwaarden die zowel door de provincie Noord-Holland als gemeente Haarlemmermeer aan de landschappelijke inpassing van zonneparken worden gesteld, vormen de basis voor het inrichtingsplan. Daarnaast hebben omwonenden en andere belanghebbenden een rol gespeeld bij de inrichting.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
10
Landschapsarchitectenbureau LabelTIEN heeft een ontwerp gemaakt voor de landschappelijke inpassing. Hieruit volgen een aantal inrichtingselementen en aspecten om het landschap te ontwikkelen: • • • • • •
De aanwezige landschappelijke (kenmerkende) elementen en de ruimtelijke structuren zijn het uitgangspunt voor de inrichting; De bestaande karakteristieken/kwaliteiten van de beslotenheid van het gebied worden behouden en versterkt; De bestaande groenstructuren en landschapselementen worden gerespecteerd, behouden en waar mogelijk versterkt; Gebiedseigen (erf)beplanting die past bij het landschap wordt toegepast; Nieuwe natuurwaarden met gebiedseigen natuurdoeltypen en de habitat van de gebiedseigen natuurdoeltypen worden gecreëerd. Hiervoor vormt de QuickScan flora en fauna het uitgangspunt; Duurzame opwek wordt gecombineerd met het creëren van natuur en leefgebied voor verschillende soorten fauna.
De beleidsvoorwaarden, de input van belanghebbenden, de inrichtingselementen en -aspecten hebben geresulteerd in een inrichtingsontwerp (zie onderstaande afbeelding).
F IGUUR 8:LANDSCHAPPELIJK ONTWERP ZONNEPARK H OOFDWEG , VOOR VOLLEDIGE WEERGAVE ZIE BIJLAGE A: LANDSCHAPPELIJK ONTWERP . B RON : LABEL TIEN.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
11
2.2.3 E COLOGISCHE INPASSING TPSolar hecht veel waarde aan biodiversiteit en ontwerpt zijn zonneparken op een manier die de biodiversiteit stimuleert. Het huidige gebruik van deze locatie is landbouw en kent daardoor al een lage biodiversiteit. Het zonnepark wordt zo ingericht dat zij een meerwaarde kan opleveren voor de natuurwaarden in het plangebied. Zo wordt het plangebied geoptimaliseerd voor de kleine marterachtigen (wezel, hermelijn en bunzing): •
• • •
De gekozen soorten van de beplanting sluiten aan bij het vergroten van het leefgebied van de kleine marterachtigen, zodat zij jaarrond hun voedsel en schuilgelegenheid kunnen vinden op relatief korte afstand en binnen de plangrenzen. De beoogde struweelsingels bestaan uit bes- en nootdragende soorten. De singels bieden dekking, verblijfplaatsen en een gevarieerder jachtgebied aan. Bij de watergang wordt watervegetatie aangeplant. Deze oevers bieden dekking waarin kleine marterachtigen zich ongezien kunnen verplaatsen en schuilen. Er worden takkenrillen op elkaar gestapeld. Dit draagt in het bijzonder bij aan het leefgebied voor kleine marterachtigen en biedt dekking voor vogels en kleine zoogdieren.
Voor de kleine marterachtigen is er sinds 2017 in twee provincies – Noord-Holland en Noord-Brabant een wettelijke bescherming van kracht. Bij een verbetering van het leefgebied van kleine marterachtigen kunnen ook vele andere flora- en faunasoorten meeprofiteren (zoals insecten en kleine zoogdieren).1 Als het leefgebied van kleine marterachtigen met de komst van het zonnepark verbetert, profiteren andere soorten daar dus ook van. Daarnaast wordt er een landschappelijke ingreep gedaan om te voorkomen dat de omwonenden vanaf de directe omgeving het zonnepark kunnen zien. Gezien de openheid van het landschap en de ligging van het zonnepark is daarom gekozen om de panelen niet hoger dan 2,00 m (inclusief constructie) boven het maaiveld uit te laten komen. Ook wordt het hekwerk groen ingepast, om zo het zicht op de panelen te beperken. Het hekwerk zal 10 cm van de grond af beginnen om het zonnepark toegankelijk te maken voor fauna. Vanaf de Hoofdweg wordt een brede zone van minimaal 160 meter vrijgehouden van zonnepanelen. In deze zone is ruimte voor kruidenrijk grasland of ander agrarisch gewas. De afstand vanaf de noordelijke kavelgrens tot het hekwerk bedraagt minimaal 45 meter. De doorgaande wegen, liggen hoger in het landschap. Door deze hoogte van de weg en de beperkte hoogte van de zonnepanelen blijft het landschap voor de passant open.
Langs de watergang in het midden van het plangebied wordt, in overleg met het waterschap, een natuurvriendelijke oever ontwikkeld. Deze voegen extra kleur en seizoendynamiek aan het landschap toe. Ze versterken de biodiversiteit. Deze rietkragen filteren een groot deel van het zicht op de relatief lage zonnevelden. In Bijlage H: Ecologische inpassing zijn de keuzes met betrekking tot ecologie verder uiteengezet.
1 S.A. Westra & R,S,M. Kuiters. Zoogdier vereniging. Beheerwijzer: Landschappelijke maatregelen voor kleine marterachtigen,
2018.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
12
2.2.4 PARTICIPATIE Bij het ontwikkelen van dit project is een participatietraject met de omgeving rondom het zonnepark gehouden. Dit heeft zowel resultaten opgeleverd voor het ontwerp van het zonnepark alsmede voor de financiële participatiemogelijkheden. Het rapport met participatie momenten en uitwerking van wensen van de omgeving is te vinden in Bijlage E: Participatierapport.
2.2.5 RECREATIE Met de omwonenden is gesproken over diverse recreatieve mogelijkheden. Naar voren is gekomen dat de omwonenden met direct zicht vooral willen dat zij hun hond kunnen blijven uitlaten op de gronden van het zonnepark. Daarom is er een struinpad toegevoegd. De gronden binnen de polderlintstrook zullen vrij blijven voor agrarische doeleinden, net als de gronden binnen de belemmeringsstrook van de leidingen. Ook worden er een drietal bijenhotels geplaatst aan de Hoofdweg-zijde en een tweetal bijenhotels aan de A5-zijde. Het bijenhotel is vooral bedoeld om diverse soorten bijen in de Haarlemmermeer een extra onderdak te bieden, maar ook om bezoekers te laten zien waar bijen zich nestelen en hoe dat in de praktijk te volgen is.
2.2.6 TECHNISCHE INRICHTING De beoogde inrichting biedt ruimte aan ongeveer 27.000 panelen, waarmee minimaal 19 MWvermogen kan worden opgewekt. Dit staat gelijk aan het jaarverbruik van ongeveer 5.300 Nederlandse huishoudens. De oppervlakte van het zonnepark (het totale plangebied) bedraagt 22 hectare. Het oppervlak panelenveld en installatie (de effectieve productieoppervlakte) bedraagt bijna 9 hectare en het oppervlak aan groen (landschappelijke inrichting inclusief onbedekte stukken binnen het zonnepark) bedraagt circa 13 hectare. Voor dit zonnepark is gekozen voor een zuid-west opstelling (TNO oost-west safe variant)2. De panelen komen aan de voorzijde op minimaal 70 cm van de grond en hebben aan de achterzijde een hoogte van 2 meter. De panelen worden in rijen gemonteerd op een frame, dat op H-profielen staat. Deze profielen worden de grond in getrild/gedrukt. Tussen de rijen panelen is minimaal 3,5 meter ruimte. Zie Figuur 9 voor een doorsnede van de opstelling. In de nok van de opstelling is 50 cm vrije ruimte. Dit garandeert genoeg vocht en licht voor de bodem zodat de bodemkwaliteit behouden blijft (zie ook Bijlage H: Ecologische inpassing). De panelen worden geplaatst op de bestaande maaiveldhoogte. De bovenkant van de panelen zullen 2 meter boven de bestaande maaiveldhoogte uitkomen. De bestaande maaiveldhoogte wordt dan ook niet veranderd.
Het plangebied ligt lager dan de omliggende wegen. Zo kan erover de paneelopstelling heen gekeken worden. Het plangebied ligt op NAP -4,50 meter en de omliggende wegen op NAP -3,90 meter. Hierdoor voldoet het zonnepark aan de eisen van Provincie Noord-Holland dat het zonnepark maximaal 1,5 meter hoger mag liggen t.o.v. omliggende wegen.
2 TNO. Towards nature inclusive east-west orientated solar parks, 2021.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
13
F IGUUR 9: U ITSNEDE TECHNISCHE TEKENING VAN DE TE BOUWEN OPSTELLING VAN Z ONNEPARK H OOFDWEG . ZIE BIJLAGE F: T ECHNISCHE TEKENING VOOR GEHELE WEERGAVE . B RON : TPS OLAR .
Uitgangspunten De uitgangspunten vanuit het beleid en de geldende normen worden hierbij altijd nageleefd. Hieronder volgt een overzicht van de uitgangspunten waaraan het technisch ontwerp zal voldoen: 1. Binnen het zonnepark wordt een eenduidige opstellingsrichting gehanteerd; 2. De transformatoren worden uitgevoerd in een gedekte kleurstelling. Hiermee worden vergrijsde, onopvallende kleuren bedoeld; 3. Binnen het zonnepark wordt gebruik gemaakt van een type zonnepaneel in een donkere kleurstelling (bijvoorbeeld zwart of donkergrijs); 4. De maximale hoogte van de zonnepanelen op bijbehorende constructies wordt 200 centimeter boven maaiveld; 5. De afstand vanaf maaiveld tot onderkant van de tafel wordt minimaal 70 centimeter vanwege ecologische waarden en mogelijke begrazing door schapen; 6. Op de tafel wordt enige ruimte gehanteerd tussen de rijen zonnepanelen i.v.m. bevordering afwatering; 7. Er worden 6 transformatorstations gebouwd. Deze komen in het park zelf en niet aan de randen; 8. Er wordt één inkoopstation vanuit de netbeheerder gebouwd ten behoeve van de aansluiting op het net; 9. De onderhoudswegen in het park bestaan uit halfverharding, zoals bijvoorbeeld grasbetontegels of gecertificeerd bouwpuin met een lemen toplaag; 10. Er wordt een hekwerk rondom het park gebouwd van maximaal 240 centimeter hoog in een gedekte kleurstelling.
Toelichting De transformatiehuisjes worden tussen de rijen zonnepanelen gerealiseerd, zodat ze minder opvallen. De huisjes worden uitgevoerd in donkergrijze tinten, zoals RAL 7032 (kiezel grijs) of vergelijkbaar. De stroom van de panelen wordt met omvormers omgezet van gelijkspanning naar wisselspanning. Deze omvormers worden evenals de transformatoren in het midden van het plangebied geplaatst. Voor de transformatoren wordt een minimale betonfundering aangebracht, zodat hun vloerniveau iets boven het maaiveld blijft en de elektrische installatie niet onder water kan komen te staan. Vanuit de transformatorgebouwen lopen elektriciteitskabels ondergronds naar het inkoopstation. Hier vindt de
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
14
koppeling naar het publieke elektriciteitsnet plaats. Het inkoopstation wordt op aangeven van Liander geplaatst aan de ingang van het park. Bij de hoofdingang en nooduitgang komt camerabewaking op een mast van maximaal 4 meter hoog. Ook bij de hoeken van het park komt deze camerabewaking te staan. Dit komt in totaal neer op 5 cameramasten. Er zijn dus twee plekken waarop het terrein betreden kan worden. Dit is een vereiste vanuit de brandweer, zodat er toegang is tot het zonnepark van verschillende kanten in geval van calamiteiten. Er zullen geen lichtmasten geplaatst worden, dus ’s nachts is het park volledig donker. Voor onderhoudsdoeleinden is tussen de panelen en het hekwerk 3 meter ruimte vrij. Op essentiële plaatsen zal gebruik worden gemaakt van brede, halfverharde onderhoudspaden. Deze paden zijn nodig voor het met een dieplader en hijskraan plaatsen van de transformatoren, en biedt bovendien na de bouw aan hulpdiensten de mogelijkheid om de transformatorstations bij calamiteiten te bereiken met zwaar materieel. Overige bijbehorende bouwwerken bestaan uit een opslagcontainer waarin reserveonderdelen kunnen worden opgeslagen (kabels, panelen, etc.). Deze container heeft de standaard zeecontainer afmetingen (20ft). In vergelijkbaar oppervlakte zal naast de container opslagruimte gesitueerd zijn.
Dit bestaat uit dezelfde halfverharding als de onderhoudspaden en biedt feitelijk enige speelruimte nabij de opslagcontainer. Mocht bijvoorbeeld een component van achter de container gehaald moeten worden, dan biedt deze ruimte plek om e.e.a. aan spullen kwijt te kunnen. Deze plek wordt niet gebruikt als permanente opslagruimte. Bouwtekeningen van bijbehorende bouwwerken en hekwerk zijn opgenomen in Bijlage F1: Bouwtekeningen.
2.2.7 OMHEINING Omdat het zonnepark een elektriciteitscentrale is, moet er beveiliging zijn tegen bedoelde en onbedoelde toegang (diefstal en vandalisme, maar ook nieuwsgierigen en spelende kinderen). De kabels die de panelen koppelen aan de omvormers staan onder spanning, dit geldt ook voor de kabels van de omvormers naar de transformatorstations. Wanneer deze bedoeld of onbedoeld losgetrokken worden kan dit een elektrische schok geven. De elektrische spanning kan dermate hoog zijn dat zo’n elektrische schok kan leiden tot: ‘onwillekeurige spiersamentrekking (waardoor zelfs botbreuken kunnen ontstaan of een slachtoffer 'vaststaat'), bewusteloosheid, brandwonden, hartstilstand/hartfibrillatie of diepe inwendige beschadiging van weefsels en organen’3. Een ander aspect is dat het aantal koperdiefstallen bij parken met zonnepanelen het afgelopen jaar sterk is toegenomen met enorme schade en kosten tot gevolg. Om deze risico’s zoveel mogelijk te beperken, moet het zonnepark afgerasterd worden van de omgeving. Omdat het om een goed bereikbare locatie gaat, dient gebruik gemaakt te worden van een
3 https://www.deveiligheidskundige.nl/e/2330-elektrische-
schok#:~:text=Een%20elektrische%20schok%20kan%20leiden,organen%20('gekookt'%20of%20verkoold
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
15
hekwerk. Een dergelijk hekwerk moet niet alleen voldoen aan wettelijke normen, maar ook aan eisen van de verzekeringsmaatschappij. De afrastering rondom het park bestaat uit een gaashekwerk. Het gekozen hekwerk is transparant en wordt uitgevoerd in een passende neutrale kleur. Het hekwerk zal 10 cm van de grond af beginnen om het zonnepark toegankelijk te maken voor fauna. Het hekwerk wordt groen ingepast en wordt geheel rondom voorzien van een struweelsingel.
2.2.8 ONDERHOUD Het zonnepark is een energiecentrale dat beveiligd is door een hekwerk, afgesloten poorten en camerabewaking. Dat betekent dat er geen vrije toegang is voor het publiek en dat toegang voor onderhoud, begrazing en eventuele rondleidingen strikt geregeld zal zijn. Naar verwachting zal het aantal verkeersbewegingen niet toenemen. Er komen geen lichtmasten. In Bijlage B: Landschappelijke inpassing en beheer wordt het beheer en onderhoud van de landschappelijke inpassing uiteengezet. Technisch beheer: de installatie wordt 24/7 op afstand gemonitord. Bij geconstateerde gebreken wordt de gecontracteerde lokale onderhoudsinstallateur ingeschakeld. Bij eventuele calamiteiten kan de stroomlevering aan het net worden uitgeschakeld. Voor onderhoud en beheer zullen bij voorkeur lokale partijen worden ingeschakeld.
2.2.9 AFBRAAK, TIJDELIJKHEID EN RECYCLING TPSolar werkt volgens circulair economische principes, waarbij zij ernaar streeft om zo veel mogelijk hoogwaardig recyclebare materialen te gebruiken. Een voorbeeld hiervan zijn de draagconstructies van de zonnepanelen, deze constructies zijn volledig recyclebaar. TPSolar bouwt en werkt volledig conform WEEE/AEEA-specificaties (Europese recyclingwetgeving) en is lid van PV Cycle middels diens Nederlandse zonnepaneel-recyclingorganisatie ZRN (stichting Zonneenergie Recycling Nederland), deze organisatie regelt, onder auspiciën van Stichting Open, de recycling van zonnepanelen. Een zonnepark heeft een technische levensduur van meer dan 25 jaar, maar moet conform de vergunning eisen na 25 jaar exploitatie (ingaand vanaf de datum van ingebruikname van het zonnepark) weer worden afgebroken. Het perceel wordt dan weer opgeleverd in de praktische staat waarin deze verkeerde voordat het zonnepark werd gebouwd. Dit wordt geborgd in een separate overeenkomst met gemeente Haarlemmermeer. Het zonnepark zal bij voorkeur door een lokale partij worden afgebroken.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
16
3.
BELEID
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het relevante rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid dat van toepassing is op het beoogde plan.
3.1
Rijksbeleid 3.1.1 E NERGIEAKKOORD EN KLIMAATAKKOORD
In september 2013 werd het Energieakkoord4 voor duurzame groei gesloten. Het akkoord heeft als doel het terugbrengen van de energievraag door middel van energiebesparingen met gemiddeld 1,5% per jaar, het terugdringen van het gebruik van aardgas en een toename van het aandeel hernieuwbare energieopwekking naar 14% in 2020 en 16% in 2023. Echter werd er in 2020 pas 11,1% hernieuwbare energie opgewekt. Dit vraagt een intensieve inzet op verschillende bronnen van hernieuwbare opwekking, zoals wind op land, wind op zee, diverse vormen van lokale opwekking zoals zonne-energie, en de inzet van biomassa. In 2019 is het Klimaatakkoord tot stand gekomen uit onder andere het Energieakkoord en op 28 juni 2019 is het gepresenteerd door het kabinet. In het akkoord staan meer dan 600 afspraken om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan. Hierin ligt de nadruk op CO2-reductie. In het Klimaatakkoord (hoofdstuk C5.5) wordt zonne-energie, samen met wind op land, benoemd als één van de primaire manieren van energieopwekking op land. Onderhavig project draagt bij aan deze doelstellingen.
3.1.2 NATIONALE OMGEVINGSVISIE De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op de inwerkingtreding van die wet. De NOVI komt als structuurvisie uit onder de bestaande Wet ruimtelijke ordening (WRO). Het bestaande Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4, 2001) en de Rijksnatuurvisie 2014 gaan op in en worden vervangen door de NOVI en het bijbehorende Nationaal Milieubeleidskader. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervalt geheel. In de NOVI schetst het Rijk ambities van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid voor Nederland in 2040, door deze te vertalen naar een aantal Nationale Belangen. Hierin is onder meer gesteld dat er voorzien dient te zijn in ruimte voor het hoofdnetwerk voor (duurzame) energievoorziening en energietransitie. Voor de economische ontwikkeling op lange termijn is een transitie naar een duurzame, hernieuwbare energievoorziening nodig, zowel vanwege geopolitieke verhoudingen en uitputting van fossiele brandstoffen als vanwege de ambities voor beperking van de CO2-uitstoot. Daarbij zijn de Europese doelstellingen op het gebied van de energietransitie het uitgangspunt. In de NOVI is opgenomen dat het primair de taak is van provincies en gemeenten om voldoende ruimte te bieden voor duurzame energievoorziening zoals zonne-energie.
Het ruimtelijk rijksbeleid voor (duurzame) energie beperkt zich daarom enkel tot grootschalige windenergie op land en op zee, gelet op de grote invloed op de omgeving en de omvang van deze opgave. Voor andere energiefuncties is geen nationaal ruimtelijk beleid nodig, hier focust de overheid op het faciliteren van ontwikkelingen door het aanpassen van wet- en regelgeving en het delen en ontwikkelen van kennis.
4 http://www.energieakkoordser.nl/energieakkoord.aspx.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
17
3.1.3 BESLUIT ALGEMENE REGELS RUIMTELIJKE ORDENING (BARRO) In het Besluit ruimtelijke ordening (Barro) geeft het Rijk in algemene regels aan waaraan bestemmingsplannen (dan wel een omgevingsvergunning als deze) moeten voldoen. In samenhang met het beleid uit de SVIR zijn deze regels vooral gericht op het veiligstellen van de nationale belangen waarmee bij ruimtelijke besluitvorming op provinciaal en gemeentelijk niveau rekening moet worden gehouden. In het Barro worden noch aan de locatie noch aan de ontwikkeling van zonneparken op land regels gesteld.
3.1.4 LUCHTHAVENINDELINGSBESLUIT SCHIPHOL Zonneparken mogen op geen enkele wijze een risico vormen voor de veiligheid van luchthavenoperaties. Rondom de luchthaven Schiphol geldt daarom het Luchthavenindelingsbesluit (LIB). Het LIB is een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) die zijn grondslag vindt in artikel 8.4 van de Wet luchtvaart. Het project valt onder de beperking bebouwing LIB-1 tot en met LIB-5. In het LIB worden twee typen gebieden onderscheiden: het luchthavengebied en het Beperkingengebied. Het projectgebied voor Zonnepark Hoofdweg ligt binnen de beperkingengebieden zoals zijn begrensd in bijlage 3 (beperking bebouwing), 4 (maatgevende kaart toetshoogtes), 4a (toetshoogte i.v.m. radar) en 5 (beperking aantrekken vogels) van het LIB. In onderstaande figuren is de locatie van het plangebied weergeven ten opzichte van bijlage 3 en 4.
F IGUUR 10: L IGGING PLANGEBIED VOLGENS BIJLAGE 3.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
18
F IGUUR 11: L IGGING PLANGEBIED VOLGENS BIJLAGE 4.
Conform bijlage 3 is het plangebied met nummer 3 aangewezen. Op de gronden die op de kaart in bijlage 3 bij dit besluit met nummer 3 zijn aangewezen, zijn met het oog op externe veiligheid geen kwetsbare of beperkt kwetsbare objecten toegestaan, behoudens bestaand gebruik. Om te kunnen beoordelen of het om een (beperkt) kwetsbaar object gaat, is inzicht nodig in de te verwachten aanwezige hoeveelheid personen. Er komen in de regel na de bouw geen mensen op het zonnepark, buiten gepland onderhoud (aan groen en techniek) en incidentele reparaties. Dit gaat jaarlijks om ongeveer 10 keer per jaar om 2-10 mensen. Gezien het voorgaande is niet te verwachten dat het zonnepark tijdens de exploitatie meer personen aan zal trekken dan het huidige agrarische gebruik van het plangebied. Op de gronden die zijn aangewezen op de kaart in bijlage 4 bij dit besluit zijn geen objecten toegestaan die hoger zijn dan de in die bijlage aangegeven maximale waarden. Het plangebied valt binnen de lichtrode (0 - 20 m. NAP) en oranje (20 - 40 m. NAP) vlakken. De technische installatie van het zonnepark blijft binnen deze waarden.
Op de gronden die zijn aangewezen op de kaart in bijlage 4a bij dit besluit zijn objecten die hoger zijn dan de in die bijlage aangegeven maximale waarde toegestaan mits uit een advies van de Inspectie Leefomgeving en Transport blijkt dat het object geen belemmering vormt voor het functioneren van radarapparatuur met het oog op veilig luchtverkeer. Door de Inspectie Leefomgeving en Transport is getoetst dat de hoogtes in plannen voor het zonnepark geen gevolgen voor de vertrek- en naderingsprocedures van de luchthaven Schiphol omdat deze onder de zogenaamde obstacle limitation surfaces blijft. Met bijlage 5 stelt het LIB eisen die de luchtvaartveiligheid moeten bewaken, zoals beperkingen ten aanzien van aantrekkende functies voor vogels. Hier wordt onder andere het e.e.a. voorgeschreven op het gebied van soorten beplanting met een mogelijke vogel aantrekkende werking. De soorten
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
19
beplanting zijn om deze reden in overleg met de gemeente bepaald. De gemeente heeft ingestemd met de huidige inrichting (de plantsoorten en daarmee ook welke fauna zij wel of niet aantrekken) van het zonnepark. Het zonnepark vormt geen risico voor het verdere functioneren van Schiphol. Omdat de gronden in LIB 5 zijn gelegen moet in de onderbouwing van de omgevingsvergunning gemotiveerd worden op welke wijze rekening is gehouden met de mogelijke gevolgen van een vliegtuigongeval met meerdere slachtoffers op de grond als gevolg van ruimtelijke ontwikkelingen. Afgewogen wordt dat het aantal aanwezige personen niet toeneemt ten opzichte van het huidige agrarische gebruik van de gronden. Daarnaast is het perceel bereikbaar via de Hoofdweg. Er loopt een halfverhard onderhoudspad naar en door het zonnepark. Dit pad kan tevens gebruikt worden in het geval van calamiteiten. Er is met de civiele inrichting rekening gehouden met rijcurves en een keerpunt. Daarnaast wordt er voor gezorgd dat in geval van calamiteiten de brandweer toegang heeft tot het park. Ten aanzien van bluswater kan gebruik gemaakt worden van de omliggende watergangen. Voor meer toelichting hierover, zie paragraaf 4.12 Externe veiligheid.
3.1.5 LADDER VOOR DUURZAME VERSTEDELIJKING In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is de ladder voor duurzame verstedelijking (gebaseerd op de ‘SER-ladder’) vastgelegd. Hieruit volgt de verplichte motivering die moet worden opgenomen bij ieder plan voor een nieuwe stedelijk ontwikkeling, waarbij het initiatief aan de ladder wordt getoetst. De Raad van State oordeelt in haar uitspraken van 23 januari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:178 en 23 oktober 2019, ECLI:NL:RVS:2019:3591 dat een zonnepark geen stedelijke ontwikkeling is als bedoeld in artikel 3.1.6, tweede lid, in samenhang met artikel 1.1.1, eerste lid, onder i, van het Bro. Daarbij acht de Afdeling van belang dat een zonnepark naar zijn aard niet kan worden aangemerkt als een stedelijke voorziening als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, van het Bro. Dit betekent dat de ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is.
3.1.6 CONCLUSIE RIJKSBELEID Geconcludeerd wordt dat het voornemen past binnen de nationale ambities om te komen tot een meer duurzame vorm van energievoorziening. Er is geen sprake van strijdigheid met het Rijksbeleid.
3.2
Provinciaal beleid 3.2.1 OMGEVINGSVISIE NOORD-HOLLAND (NH2050)
De Omgevingsvisie NH2050 is vastgesteld in november 2018. De provincie spreekt hierin de wil uit voor een balans tussen economische groei en leefbaarheid. Zo wil de provincie voor toekomstige generaties het welvaarts- en welzijnsniveau in Noord-Holland op een hoog niveau houden. Dit betekent dat in Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd; de ruimte voor economische ontwikkeling wordt altijd in samenhang met dit uitgangspunt beschouwd. Duurzame economische ontwikkeling is nodig voor de werkgelegenheid en daarmee voor de bestaanszekerheid van inwoners; de provincie Noord-Holland wil ook in de toekomst een provincie zijn voor iedereen om de provincie sociaal-inclusief te houden. Maar ook om de grote investeringen op te brengen die nodig zijn voor onder meer de transitie naar een duurzame-energiehuishouding, de overgang naar een circulaire economie en het behoud van het karakteristieke landschap.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
20
De provincie Noord-Holland wilt in 2050 een klimaatneutrale en volledig circulaire provincie zijn, in lijn met de nationale doelstelling op dit gebied. Deze ambitie is gekoppeld aan de doelstelling van het Klimaatakkoord om te komen tot 49% CO2-reductie in 2030. De transitie naar opwekking en gebruik van duurzame energie heeft consequenties voor de energiehuishouding en de energie-infrastructuur. Elektriciteit zal op veel meer plekken dan we gewend zijn worden opgewekt. Noord-Holland energieneutraal op eigen grondgebied is niet haalbaar, zo blijkt uit onderzoek. Om te voorzien in de behoefte aan elektriciteit in de provincie is energie nodig die wordt opgewekt op land en op zee. Ook zijn er systemen nodig om in onze warmtebehoefte te voorzien, zoals systemen die elektriciteit in warmte omzetten. Daarnaast is ruimte nodig voor opslag van energie, zodat vraag en aanbod van energie beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Technologieën op het gebied van duurzame energie zijn voortdurend in ontwikkeling. Dat vraagt om een adaptieve strategie die ruimte laat om te variëren in de duurzame-energiemix. Het zonnepark is niet in strijd met de inhoud van de Omgevingsvisie NH2050.
3.2.2 GECONSOLIDEERDE OMGEVINGSVERORDENING (NH2022) In de Omgevingsverordening NH2022, die in werking treedt nadat de Omgevingswet in werking is gesteld, staat dat de provincie voorstander is van de toepassing van zonne-energie. Zonne-energie kan namelijk goed worden toegepast in de gebouwde omgeving. Dit blijft de Provincie stimuleren, onder meer via het Servicepunt Duurzame Energie. Maar ook in het landelijk gebied liggen er, onder voorwaarden, kansen. De provincie wil wel zorg dragen voor de kwaliteit van het Noord-Hollandse landschap en de Noord-Hollandse economie. Om wildgroei van zonneparken in het landschap te voorkomen worden er een aantal voorwaarden gesteld. Goede landschappelijke inpassing en de aansluiting op bestaande functies zijn randvoorwaarden bij de realisatie van zonneparken in NoordHolland. In lijn met de Omgevingsvisie NH2050 wordt een onderscheid gemaakt in de draagvermogens van verschillende landschappen. Binnen de gebouwde omgeving is het aan gemeenten om te bepalen of opstellingen voor zonne-energie worden toegestaan. Daarvoor worden geen regels gesteld. Het zonnepark is niet in strijd met de inhoud van de Omgevingsverordening NH2022.
3.2.3 OMGEVINGSVERORDENING NH2020 De Omgevingsverordening NH2020 omvat regels op het gebied van natuur, milieu, mobiliteit, erfgoed, ruimte en water. Deze Omgevingsverordening heeft invloed op de opstellingen voor zonne-energie, ruimtelijke kwaliteit ingeval van een nieuwe ruimtelijk ontwikkeling in landelijk gebied en bijzonder provinciaal landschap. Het zonnepark zal gerealiseerd worden op gronden die zijn aangeduid als landelijk gebied. De ontwikkeling voor dit zonnepark wordt mogelijk gemaakt door een omgevingsvergunning die voor een periode van 25 jaar wordt aangevraagd, wat volgens artikel 6.30 van de Omgevingsverordening (paragraaf 6.2.2) ook maximaal wenselijk is. Dit, samen met afspraken over financiële zekerheid en de verwijdering van het zonnepark na 25 jaar, wordt meegenomen in de anterieure overeenkomst tussen de gemeente en de initiatiefnemer. Aan de ruimtelijke kwaliteitseis volgens Artikel 6.59 wordt voldaan door het opstellen van een landschappelijk inpassingsplan (zie Bijlage B: Landschappelijke inpassing en beheer), waarin rekening is gehouden met het provinciaal beleid en bijzonder provinciaal landschap. Er wordt ingezet op het versterken van de biodiversiteit rondom en op het zonnepark, waardoor de natuurwaarden in het gebied worden vergroot. Ook wordt het zicht rustig, ruimtelijk, maar ook zoveel
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
21
mogelijk weggenomen voor de omgeving en er wordt een wandelpad aangelegd. Daarnaast zal de landschappelijke inpassing aansluiting geven op bestaande functies en het uiterlijk van het landschapsbeeld in Noord-Holland. Het zonnepark is niet in strijd met de inhoud van de Omgevingsverordening NH2020.
3.2.4 OMGEVINGSREGELING NH2020, AFDELING 2.7 De afdeling 2.7 in de omgevingsregeling NH2020 bevat de nadere regels van de omgevingsverordening NH2020. Hierin worden de eisen beschreven voor de locatie en omvang van de opstelling voor zonneenergie (artikel 2.22), voor de inpassing van de opstelling voor zonne-energie (artikel 2.23) en de stimuleringsgebieden zonne-energie (artikel 2.24).
Artikel 2.22
De locatie en omvang van de opstelling voor zonne-energie
1. De locatie voor de opstelling voor zonne-energie is aan minimaal één zijde aansluitend op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint. Zonnepark Hoofdweg ligt aan de Hoofdweg. Dit is volgens de definitie van de provincie NoordHolland een dorpslint: een langgerekte lijn van aaneengesloten of op korte afstand van elkaar gelegen bebouwing ten behoeve van overwegend stedelijke functies. Daarnaast sluit de locatie aan op het stedelijk gebied van Lijnden. 2. De omvang van de opstelling voor zonne-energie is: a. op een locatie die aan één zijde aansluitend is op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint: maximaal 5 hectare; b. op een locatie die aan minimaal één zijde aansluitend is op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint en daarnaast aan nog een andere zijde aansluitend op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint, een rijksweg, provinciale weg of spoorweg: maximaal 10 hectare, of; c.
op een locatie die aan minimaal één zijde aansluitend is op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint en daarnaast aan nog twee andere zijden aansluitend op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint, een rijksweg, provinciale weg of spoorweg: maximaal 25 hectare; Het plangebied van het zonnepark bij de Hoofdweg is 22 hectare, maar voldoet niet aan de opsomming zoals omschreven is in c: aan minimaal één zijde aansluitend op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint en daarnaast aan nog twee andere zijden aansluitend op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint, een rijksweg, provinciale weg of spoorweg. 3. De locatie voor de opstelling voor zonne-energie is niet aansluitend op een reeds bestaande opstelling voor zonne-energie, tenzij sprake is van het aanvullen van een bestaande opstelling voor zonne-energie tot de maximale oppervlakte als bedoeld in het tweede lid. Het zonnepark aan de Hoofdweg ligt niet aansluitend op een reeds bestaande opstelling voor zonne-energie. Het zonnepark is niet in overeenstemming met artikel 2.22.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
22
Artikel 2.23
Eisen aan de inpassing van de opstelling voor zonne-energie
1.
De hoogte van een opstelling voor zonne-energie bedraagt niet meer dan 1,50 meter gemeten vanaf het gemiddelde straatpeil van de omliggende openbare wegen. De hoogte van de zonnepanelen zijn 2 meter vanaf het maaiveld. Aangezien het plangebied ligt op NAP -4,50 meter en de omliggende wegen op NAP -3,90 meter. Hierdoor voldoet het zonnepark aan de eisen van Artikel 2.23 dat het zonnepark maximaal 1,5 meter hoger mag liggen t.o.v. omliggende wegen.
2.
De bodem onder de opstelling wordt niet verhard of verdicht en wordt zoveel mogelijk ecologisch ingericht en beheerd. De bodem onder de opstelling wordt niet verhard of verdicht, maar er wordt gestimuleerd dat er voldoende onder kan blijven groeien. Het zonnepark wordt ingepast op een manier dat bij de omgeving past en wordt ecologisch ingericht en beheerd (zie Bijlage B: Landschappelijke inpassing en beheer).
3.
De terreinafscherming en rand van de opstelling voor zonne-energie zijn passend in de omgeving en worden zoveel mogelijk ecologisch ingericht en beheerd. Het zonnepark is een technische installatie van waarde en daarom wordt er idealiter gekozen voor hekwerk als terreinafscherming. Het hekwerk wordt omsingeld met struweelhagen en takkenrillen. Deze zijn dus ecologisch ingericht en worden ook zo beheerd.
4.
De afstand tussen de opstelling voor zonne-energie en woonbebouwing bedraagt minimaal 50 meter. De afstand tot de meest dichtstbijzijnde woning is minimaal 125 meter (zie figuur 12).
F IGUUR 12: AFSTAND HEKWERK TOT DICHTSTBIJZIJNDE WONING
Het zonnepark is in overeenstemming met artikel 2.23.
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
23
De toetsing van Artikel 2.24 is van toepassing voor de ontwikkeling van het zonnepark aan de Hoofdweg, omdat er niet volledig wordt voldaan aan het gestelde in Artikel 2.22. De Gedeputeerde Staten kunnen op verzoek stimuleringsgebieden zonne-energie aanwijzen waar kan worden afgeweken van het gestelde in artikel 2.22. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer heeft Gedeputeerde Staten verzocht om het plangebied van Zonnepark Hoofdweg aan te wijzen tot stimuleringsgebied. Het project aan de Hoofdweg is om deze reden ook twee keer voorgelegd aan de Adviescommissie Ruimtelijke Ontwikkeling (ARO), op 30 augustus 2022 en op 31 januari 2023.
3.2.5 CONCLUSIE PROVINCIAAL BELEID Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling in overeenstemming is met het provinciaal ruimtelijk beleid en het beoogde plan bijdraagt aan het behoud en het ontwikkelen van de ruimtelijke kwaliteit conform de eisen en wensen van provincie Noord-Holland.
3.3
Regionaal Beleid 3.3.1 RES-REGIO NOORD-HOLLAND ZUID
Op 28 juni 2019 heeft het kabinet het klimaatakkoord gepubliceerd. Het klimaatakkoord bevat een samenhangend pakket aan maatregelen dat moet resulteren in een forse CO2-reductie. Dertig verschillende regio’s in Nederland zijn als gevolg hiervan bezig met het opstellen van de RES: Regionale Energie Strategie. De RES is een instrument om met maatschappelijke betrokkenheid te komen tot regionale keuzen voor: • • •
De opwekking van duurzame elektriciteit; De warmtetransitie in de gebouwde omgeving; De daarvoor benodigde opslag en energie infrastructuur.
In de RES staat beschreven welke strategie de RES-regio hanteert om lokale en regionale energiedoelstellingen te bepalen en te behalen. Gemeente Haarlemmermeer valt samen met 28 andere gemeenten in Energie Regio Noord-Holland Zuid. Met de ambities van de gemeenten levert RES Noord-Holland Zuid een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse opgave, namelijk 2,7 TWh. Dat is ongeveer 8 % van de Nederlandse opgave tot 2030. Hiervan heeft de Metropoolregio momenteel 0,7 TWh gerealiseerd. Ook dienen de inwoners aan de voorkant bij het proces betrokken te worden middels een goed opgezet participatieproces. Voor het beoogde Zonnepark Hoofdweg is zorgvuldig gekeken hoe het zonnepark kan worden ingepast in het landschap en hoe meerdere functies kunnen worden gecombineerd. Daarnaast zorgt het park voor een meerwaarde voor de natuur, zoals insecten en bijeen. Het zonnepark is in overeenstemming met de inhoud van de RES-regio Noord-Holland Zuid.
3.4
Gemeentelijk beleid 3.4.1 OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
De omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 wordt gebruikt door de gemeente als richtinggevend instrument om afwegingen en keuzes te maken. Meer dan voorheen voelt de gemeente de verantwoordelijkheid om de omgeving nu en in de toekomst leefbaar te houden. Deels zijn er binnen
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING | Zonnepark Hoofdweg
24
de gemeente bekende opgaven: woningen bouwen, bereikbaar blijven, gezond voedsel produceren, droge voeten houden, economisch welvarend zijn, ruimte voor sport en ontspanning bieden, met zorg en begrip omgaan met elkaar, leven in een veilige omgeving. Daar komen nieuwe opgaven uit voort als: hernieuwbare energie opwekken, circulair omgaan met grondstoffen en bouwmaterialen, slimme en elektrische mobiliteit, meer zorg voor de agrarische bodem, energieneutraal of -opwekkend bouwen, slim mengen van functies dichter bouwen waar het kan, duurzamere datacenters, water vasthouden en minder doorspoelen in onze poldersystemen, meer planten- en diersoorten en de wens om gezondheid meer centraal in ons handelen te stellen. Ook inspireert de omgevingsvisie om opgaven gezamenlijk op te pakken; van inwoner en ondernemer tot ontwikkelaar. Gemeente Haarlemmermeer wil in 2050 dat alle warmte, elektriciteit en brandstoffen die in Haarlemmermeer gebruikt afkomstig zijn uit duurzame bronnen. Een deel daarvan wordt ook lokaal geproduceerd. Voor elektriciteit geldt dat de gemeente in theorie lokaal genoeg kunnen opwekken met zonnepanelen en windturbines om alle woningen, lokale bedrijven en lokaal transport van stroom te voorzien. De gemeente wil dat de energie-infrastructuur die hiervoor nodig is goed ruimtelijk en landschappelijk ingepast wordt en slim gebruikt wordt.
Door zijn ontstaansgeschiedenis heeft Haarlemmermeer een uniek landschap. Grootschalige ingrepen voor de energietransitie, zoals het zonnecarré en eventuele toekomstige nieuwe windopstellingen, sluiten aan bij de oorspronkelijke opzet van het landschap van de Haarlemmermeerpolder. Dit door de heldere lange lijnen van de polder te volgen. Zonneakkers en eventuele windturbines houden afstand van de polderlinten met hun kleinschalige opzet en afwisseling van werken en wonen, erfgoed en recreatie. Op lokale en bovenlokale schaal zorgen groene aders dwars door de woon- en werkgebieden en energielandschappen voor de verbindingen tussen de groengebieden en een sterke landschappelijke structuur. Het zonnepark is in overeenstemming met de inhoud van de omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040.
3.4.2 BELEIDSKADER ZONNEAKKERS HAARLEMMERMEER Gemeente Haarlemmermeer wil in 2050 energieneutraal zijn. Om dit te behalen moeten er een aantal belangrijke stappen worden gezet. De gemeente zet daarom in op energiebesparing en zonnepanelen op daken, maar ook op grootschalige duurzame energieprojecten, zoals zonneparken. Het bouwen van zonneparken wil de gemeente vooralsnog beperken tot één gebied in de Haarlemmermeer. Dit wordt een zoekgebied genoemd. Op basis van de verschillende energiescenario’s is een zoekgebied voor zonneparken van 1.000 hectare voor 2050 gekozen. Op 14 mei 2020 is het zogeheten “Zonnecarré” (het gebied rondom Schiphol) door de gemeenteraad aangewezen als zoekgebied voor zonne-energie. Het doel van de gemeente is om hier 300 hectare aan zonneparken te realiseren voor 2030. In het beleidskader zonneakkers Haarlemmermeer wordt ingegaan op de noodzaak van zonneakkers en beleidsvorming, de zonneladder en bijbehorende routekaart, de landschappelijke kwaliteiten en belangen, de voorwaarden en ontwikkelprincipes voor realisatie van zonneakkers, ruimtelijke varianten voor locaties van grootschalige zonneakkers, het aangewezen zoekgebied voor grootschalige zonneakkers en de te volgen stappen om richting een uitvoeringsstrategie te komen.