Bijlage 3 - Concept beeldkwaliteitsplan Lincolnpark Tweede Fase.pdf
Tekst van het document
Lincolnpark Tweede Fase Beeldkwaliteitsplan openbare ruimte en gebouwen
24 september 2021
INHOUD 1. Opgave, ambitie en uitgangspunten
03
2. Ontwerpprincipes
10
3. Bebouwing
23
4. Openbare ruimte
39
2
Dit eerste hoofdstuk geeft een duiding van de context en de kaders waarbinnen de opdracht voor het opstellen van dit beeldkwaliteitsplan is uitgewerkt.
1. OPGAVE, AMBITIE EN UITGANGSPUNTEN 3
OPGAVE
behelst de realisatie van een gemengde stedelijke
Het plangebied voor Lincolnpark bevindt zich
wijk in Hoofddorp. De Deelstructuurvisie
aan de zuidelijke rand van Hoofddorp, op de
Hoofddorp 2030 legt voor LP2 de uitgangspunten
grens van stad en Park21. Dankzij de ligging aan
vast in ‘De Parken, Essentiekaart Hoofddorp
de Hoofdweg Oostzijde en nabijheid van station
zuidoost’. Voor Lincolnpark moet worden
Hoofddorp is Lincolnpark goed bereikbaar.
uit zal kunnen geven en heeft daarom de ambitie
vastgesteld (Projectdoelstellingen Duurzame en
bij te dragen aan duurzaamheidsambities en het ontwikkelen van nieuwe woonvormen. Daarom Elevated and landscaped park with trees, meadows and water
De Parken, Essentiekaart Hoofddorp zuid oost
woningen), hoogwaardige openbare ruimte, het
Lincolnpark is energieneutraal.
Heart of the park
Hoofddorp Pioniers: Home of International Baseball
verkeer. Hiermee onderscheidt Lincolnpark zich van overige wijken in de Haarlemmermeer
Lincolnpark biedt een gezonde leefomgeving.
NIEUW-VENNEP
NASSAUPARK
TOOLENBURG
AMSTERDAM
hoofdweg westzijde
en richt het zich op bewoners die bewust voor 10
PARK21
18
8
Leisure Zone
Polder Promenade 1 Arrival Plaza 2 Main Parking 3 RD&E International Design Village Parking East India Village 5
6
4
Cultural Attractions 7 Cultural Showcase The Land Experience Holland Showcase Land Experience Expansion 8
9
DE PRESIDENT
15
Beeldkwaliteitsplan
johan enschedelaan
17
gemeenschap en levendigheid centraal staan.
LINCOLNPARK bennebroekerweg
VICTORIAPARK
ROOSEVELTPARK
een woonmilieu kiezen waarin duurzaamheid,
10
flexibel en adaptief.
TUDORPARK
VICTORIAPARK
Leisure en sports Zone
mengen van functies en aandacht voor langzaam
Lincolnpark is sociaal duurzaam en inclusief.
Lincolnpark is klimaatbestendig, biodivers,
wordt hier ingezet op alternatieve typologieën (met een kleiner aandeel grondgebonden
duurzaamheid en circulariteit:
•
Development within park layer (sports, playgrounds, theme gardens, golf, wellness, etc.)
geven richting aan de brede ambities van
Beach, swimming, water sports (eg wave garden, cable water skiing)
Parking
tweede fase, april 2020). Deze doelstellingen
Lincolnpark is circulair.
Park layer
Circulaire Wijk van de Toekomst, Lincolnpark
•
Local road with farmsteads
Transition zone park layer – polder layer: water and reeds
binnenstedelijke terreinen die de gemeente zelf
projectdoelstellingen geformuleerd en
•
Farmland with footpaths and ditches directly connected to the main water system of the polder
Lincolnpark is een van de laatste grote,
gebiedsontwikkeling. Inmiddels zijn functionele
•
Polder layer
uitgegaan van een duurzame en circulaire
•
Impression Masterplan PARK21
This image represents how Park 21 may look like in the future. It is not a fixed plan or blue print. Park 21 will be developed by the Municipality of Haarlemmermeer in close cooperation with private investors.
Het plangebied
Het project Lincolnpark Tweede Fase (LP2)
STADS CENTRUM
GRAAN VOOR VISCH-ZUID
21
16
In dit document staat de nadere uitwerking
spoorlaan
beschreven van de beeldkwaliteit van gebouwen
HOOFDDORP STATION 1
9
19
2
7
14
3 4
12
Context van het plangebied 6
20
Fase.
13
stedenbouwkundig plan Lincolnpark Tweede
11 5
Entertainment Zone 11 Indoor Amusement Park Water Park Resort & Hotel Theme Park Theme Park Expansion 12
13
20
21
Supporting Program 15 Innovation Business Campus 16 Innovation Business Parking 17 Festival Camping 18 Festival Camping Base 19 Festival Event Space Festival Event Space Parking Conference Centre & Business Hotel
en openbare ruimte, als toevoeging op het
4
PROJECTDOELSTELLINGEN Hier lichten wij per doelstelling toe hoe het stedenbouwkundig plan hier invulling aan geeft.
ENERGIENEUTRAAL
In Lincolnpark wordt dezelfde hoeveelheid energie opgewekt als dat er wordt verbruikt. Op deze wijze draagt Lincolnpark bij aan de energietransitie. Het BKP geeft invulling aan deze doelstelling door het toepassen van aanbevelingen uit het onderzoek door TNO Cauberg Huygen. De belangrijkste aanbevelingen hieruit zijn het toepassen van PV-panelen op de daken en/of aan de gevels en het realiseren van gebouwvolumes met daken onder een lichte helling, voor een optimale opbrengst van energie.
SOCIAAL DUURZAAM EN INCLUSIEF
In Lincolnpark wordt de betrokkenheid van de bewoners, bedrijven en instellingen bij hun leefomgeving gestimuleerd. De wijk is geschikt voor mensen met diverse woonbehoeften en leefstijlen. De fysieke, programmatische en sociale structuur en inrichting van de wijk nodigen uit tot ontmoeting. Door een mix aan woningtypen in elk deelgebied ontstaat een diverse (inclusieve) bewonersgroep. Het BKP geeft invulling aan deze doelstelling door de plaatsing van meubilair, collectieve tuinen en speelvoorzieningen op strategische plekken in de openbare ruimte en door het plaatsen van toegangen van gebouwen rond collectieve ruimte.
GEZONDE LEEFOMGEVING
Lincolnpark biedt een leefomgeving die door haar opzet, inrichting en materiaalgebruik bijdraagt aan de gezondheid van haar bewoners en bezoekers. Het BKP geeft invulling aan deze doelstelling door veel groen in de openbare ruimte toe te voegen, speelaanleidingen voor kinderen te realiseren en specifieke locaties voor sport en spel in de openbare ruimte aan te geven. Tevens nodigt de openbare ruimte uit tot verplaatsing te voet of per fiets.
CIRCULAIR
KLIMAATBESTENDIG, BIODIVERS, FLEXIBEL EN ADAPTIEF
Lincolnpark wordt gerealiseerd met een beperkte inzet van materialen. De waarde van deze materialen blijft behouden tijdens en na het gebruik. De totale milieubelasting van deze materialen wordt geminimaliseerd.
De stedenbouwkundige structuur, gebouwen en buitenruimte zijn klimaatbestendig, adaptief en bieden ruimte aan een robuust en biodivers ecosysteem.
Het BKP geeft invulling aan deze doelstelling door waar mogelijk circulair materiaal van de gebouwen en de bestratingen voor te schrijven en door waar mogelijk straatmeubilair in een circulaire uitvoering toe te passen. De komende jaren zullen veel nieuwe circulaire materialen op de markt komen. In dit beeldkwaliteitsplan worden daarom niet gedetailleerd de exacte materialen vastgelegd, maar wordt een ruime mate van vrijheid behouden. Door in tenders voor de ontwikkeling van de kavels te selecteren op kwaliteit en duurzaamheid, garanderen we een circulaire ontwikkeling zonder toekomstige innovatie in de weg te staan.
Het BKP geeft invulling aan deze doelstelling door een natuurinclusieve uitwerking van gebouwen voor te schrijven, klimaatadaptieve en ecologische elementen in de openbare ruimte voor te schrijven en door met de keuze van bomen, struiken en kruiden in te zetten op een krachtig ecologisch netwerk. Gebouwen worden zo geconstrueerd dat ze in de toekomst kunnen veranderen van functie, o.a. door een plinthoogte van minimaal 4,0 meter te hanteren.
5
RAAMWERK STEDENBOUWKUNDIG PLAN
Het stedenbouwkundig plan Lincolnpark Tweede Fase geeft ruimtelijke kaders aan een nieuwe wijk met een hoge diversiteit aan woningen.
Erven
Lincolnpark kent verschillende deelgebieden.
Calatravabrug Luit Entree
Hoofdvaart
Centrum
Aan de zijde van de Calatravabrug Luit ligt Schoolstraat
het centrumdeel met diverse functies en voorzieningen, gemengd met wonen, gegroepeerd
met voornamelijk woongebouwen. De zuidelijke eilanden hebben een lagere dichtheid en veel groene ruimte. In noordelijke richting neemt de dichtheid toe met de hoogste dichtheid langs de centrale as die door het plangebied loopt: de
Bennebroekerweg
middengebied bestaat uit een zestal eilanden
Rietlanden
Elzenrijk
Parkbos
Dorpstraat
woonclusters rondom collectieve erven. Het
Johan Enschedelaan
rondom pleinen. Ten zuiden daarvan liggen
Plein op water
Dorpstraat. Langs deze as bevindt zich een divers programma in de plinten. Dit resulteert in een
nog te ontwikkelen gemengde gebieden De President
overgang van noord naar zuid, van een stedelijke dynamiek naar een meer landschappelijke sfeer. Lincolnpark Tweede Fase wordt programmatisch en ruimtelijk verknoopt met De President. Het adagium van de modernistische stedenbouw - het scheiden van stedelijke functies - wordt achtergelaten en vervangen door gemengde milieus. In de uitwerking van bebouwing en openbare ruimte wordt er ook nadrukkelijk aansluiting gezocht bij de nog te ontwikkelen gemengde gebieden van De President met een mix van wonen en werken.
Spoorlaan 0
50
100
200
N
6
AMBITIE BEELDKWALITEITSPLAN 0
50
100
200
Het beeldkwaliteitsplan (BKP) is een aanvulling op het stedenbouwkundig plan en beschrijft de eisen aan de ontwikkeling met betrekking tot
Entree
Hoofdvaart
Erven
ruimtelijke kwaliteit.
Centrum
Op deze kaart zijn rood omlijnd de uitgeefbare Schoolstraat
gebieden aangegeven. Het beeldkwaliteitsplan beschrijft zowel de openbare ruimte als de
zijn opgenomen voor de openbare ruimten zijn indicatief en gebaseerd op een schetsontwerp (SO). Als bij nadere uitwerking in het voorlopig ontwerp (VO) zou blijken dat ten opzichte van de
Bennebroekerweg
De materialen en sfeerimpressies die in dit BKP
Rietlanden
Elzenrijk
Parkbos
Dorpstraat
uitgeefbare gebieden.
Johan Enschedelaan
bebouwing en private buitenruimte binnen de
DIOR afwijkende materialen worden toegepast, dan zal daar een afwijkingsvoorstel voor worden geformuleerd dat wordt voorgelegd aan B&O. Er
nog te ontwikkelen gemengde gebieden De President
zal dan aparte besluitvorming over plaatsvinden. De namen van de verschillende deelgebieden (Rietlanden, Elzenrijk, Parkbos en Erven) zijn werktitels passend bij de ambitie voor het maken van een parkachtige omgeving. In de nadere uitwerking wijzigen deze namen mogelijk nog.
Spoorlaan 0
50
100
200
N
7
BEBOUWING EN OPENBARE RUIMTE IN DE OMGEVING 5
De beeldkwaliteit van de huidige gebieden
2
in en rondom Lincolnpark is even divers
4
als de functies die er te vinden zijn. In de woongebieden Tudorpark, Rooseveltpark en Toolenburg is er diversiteit te vinden van
6
architectuurstijlen, variërend van jaren ’30, modernistisch tot koloniale stijl met een grote variatie aan baksteen in type en kleurgebruik.
1
Ook in Lincolnpark Eerste Fase is er functionele
3
baksteenarchitectuur toegepast met accenten in koloniale stijl. De openbare ruimte in de woongebieden is functioneel en groen en volgens de richtlijnen van de DIOR uitgewerkt. De bebouwing langs de Hoofdvaart is ook divers en kenmerkt zich door herkenbare losse elementen met groene ruimte ertussen. Een deel van de bebouwing is traditionele architectuur, maar er zijn ook modernere voorbeelden van architectuur te vinden. Specifiek is het cluster rond de Calatravabrug. Hier kaderen een aantal hogere woongebouwen de ruimte rond de brug. De bebouwing van het Rooseveltpark zal mee gaan doen in dit ensemble.
1. Meerkerk
2. Bebouwing rond Calatrava brug
3. President
8
De Meerkerk is gehuisvest in een historische boerderij aan de Bennebroekerweg met daarnaast twee stalgebouwen met de grotere kerkruimte zelf. Tegenover de Meerkerk staat een hotel in zeven lagen met een strakke geometrie en een modernistische betonnen gevelafwerking. De bebouwing op het bedrijventerrein Graan voor Visch is een diverse bedrijfsbebouwing. Op De President wordt bebouwing ontwikkeld met een moderne, functionele en duurzame uitstraling.
4. Roosveltpark
5. Tudor park
6. Lincolnpark Eerste Fase
Illustratieve doorsnede Hoofdvaart (met rechts Centrum Lincolnpark)
9
2. ONTWERPPRINCIPES
10
HOOFDCONCEPT
De kwaliteit van het Lincolnpark wordt
Centrum
Parkbos
Erven
Elzenrijk
Rietlanden
gedragen door de kwaliteit van het landschap en de openbare ruimte. De inrichting van deze buitenruimte sluit aan bij de identiteit van de verschillende deelgebieden: van steniger en stedelijker (Centrum en aan Dorpstraat) tot groener en landschappelijker (woongebieden). De bebouwing vormt een rustig decor voor openbare ruimte: van hoge kwaliteit maar zonder te veel op de voorgrond te treden, met kleuren en tinten passend binnen eenzelfde familie. Er wordt
groen & hout natuur
baksteen,leem stadsgebied
daarom een natuurlijk palette van materialen met lichte natuurtinten gehanteerd. De architectuur is hedendaags en passend bij de kenmerken van
Schoolstraat / Dorpstraat
Plein
Erven
Woonstraat
Paden
het deelgebied. Er worden zo veel mogelijk duurzame materialen gebruikt, zoals hout, leem, glas, PV op gevels en daken, groene gevels, baksteen in natuurlijke tinten en klinkers. Het beeldkwaliteitsplan laat ruimte voor de toepassing van alternatieve materialen met minimaal gelijke duurzame/ circulaire kwaliteiten.
steen, grootschalig stad
groen & hout,kleinschalig natuur
11
ENERGIENEUTRALITEIT
De bebouwing in Lincolnpark draagt bij aan de
De daken en gevels kunnen met een groene
ambities voor een energieneutrale wijk. Niet
inrichting ook bijdragen aan de biodiversiteit en
alleen voldoen de gebouwen aan de hoogste
landschappelijke kwaliteit. Dit gaat in sommige
eisen op gebied van energieverbruik, de daken en
gevallen ten koste van de mogelijkheid PV-
gevels worden ook benut voor energieopwekking.
panelen te plaatsen. De onderste 6 meter van
Het onderzoek ‘Lincolnpark; Haalbaarheidsstudie
de gevel en de geveldelen met weinig zonlicht
voor Nul Op De Meter Woonwijk’ (TNO/Cauberg
worden niet ingericht met PV-panelen vanwege
Huygen, 2021) beschrijft hoe de opwekking in de
de grote kans op schaduw. Voor overige gevallen
bebouwing op te nemen.
moet per situatie worden bekeken wat de best
Door licht hellende daken te maken, kan het
passende oplossing is.
rendement van de panelen worden verhoogd zonder de panelen zelf schuin ten opzichte van het dak te zetten. Bovendien wordt zo een te
PV-panelen geïntegreerd in daken en gevels
grote slagschaduw op de omgeving voorkomen. Afhankelijk van de gebouwvorm is dit dak op het zuidwesten of het zuidoosten georiënteerd. De hellingshoek van de daken varieert tussen de 8 en 11°. Dit is afhankelijk van de lengte en breedte van het gebouw. Uitzondering zijn de rijtjeshuizen, deze daken hebben een hellingshoek van circa 20°.
Schuin dak met PV-panelen bron: TNO Cauberg Huy, Lincolnpark, mei 2021
12
DE ERVEN Verplaatsbaar meubilair
De erven worden gekenmerkt door een groene, landschappelijke inrichting. Door de erven Glas en staal
meandert een straat van klinkerverharding, omgeven door een zachte rand rond het erf met ruimte voor vergroening, heggen en fruitgaardjes en collectieve tuinen. De vergroening beperkt
Zonnepanelen op het dak Gemeenschappelijke ruimtes
Hout en staal
Fruitbomen
zich niet tot deze randen: het erf zelf is ook
Speelterrein
vergroend en verschaft koele, schaduwrijke plekken in de zomer.
Circulariteit
Houten zitgedeeltes
13
DE ERVEN
14
RIETLANDEN
De woongebouwen staan los in het groen, hebben een alzijdig karakter en zijn met een
Grote solitaire bomen
informeel pad gekoppeld aan de woonstraat. De Actieve plint in hub
woningen hebben bescheiden buitenruimten, georganiseerd in een zone van circa 3 meter rond het gebouw. Aangrenzend is er de collectieve
Vleermuishuis
buitenruimte met moestuinen, speelplekken en ontmoetingsplekken. De karakteristiek van de gebouwen en een indicatie van het karakter
Variatie van bomen
Speelterrein Groene dak en gevel
van de openbare ruimte worden in meer detail uitgelegd in het diagram en de referentiebeelden
Natuurspeeltuin
hieronder. Wadi Circulariteit Heggen
Biodiversiteit
15
RIETLANDEN
16
ELZENRIJK Nestvoorziening
De beplanting is hier dichter dan bij het
Prominente balkons
Rietland eiland. Ook hier volgt de bebouwing het landschap: de gebouwen zijn groter en hoger. Sport- en speelplekken zijn geordend langs de verbindingen tussen de eilanden.
Structuren voor klimplanten
Kunst op daken Groen dak
Ook in Elzenrijk ligt een groot deel van de
Kunst als spel
woningen aan of nabij het water. De woningen zijn alzijdig en hebben een private buitenruimte van maximaal 3 meter diep. De afschermingen van
Houten gevel
Hoten paden
deze buitenruimten hebben de vorm van een lage haag of hekwerk. De buitenruimte kan een strook grond zijn, maar woningen aan het water hebben ook wel een buitenruimte in de vorm van een
Wadi Park
vlonder aan het huis. Verbinding met aangrenzend eiland
17
ELZENRIJK
18
PARKBOS
Parkbos bestaat uit een mix van rijwoningen in een opzet met gedeelde binnenhoven en urban villa’s, gecombineerd met kleine bossen. De
Actieve plint aan Dorpstraat
Loggia binnen het volume
binnentuinen in de blokken aan de Dorpstraat hebben een collectief karakter en zijn ingericht
Herenhuizen
met dezelfde mix aan planten en bomen als de openbare ruimte. De herenhuizen hebben
Lemen gevels
Houten gevel
een interactiezone in de buitenruimte, wat wil zeggen dat bewoners de openbare ruimte tot 2,5 meter van de gevel in kunnen richten met los meubilair, geveltuinen en plantenbakken.
Kleinschalig bos
Stedelijk spel
De collectieve entrees van de gebouwen aan de Dorpstraat maken samen een levendige plint. De zijstraten worden gekenmerkt door toegangen naar individuele woningen. In het overgangsgebied naar Eerste Fase worden voor de toegangen tot de woningen dezelfde principes toegepast als in Elzenrijk, zoals het collectief inpandig fietsparkeren en het verbod op realiseren van bijgebouwen.
Verbinding met Eerste Fase
19
PARKBOS
20
CENTRUM
Ook voor het Centrum is het boerenerf het
Dak hub ingericht met PV-panelen en/of groen,
Zonnepanelen op dak
vertrekpunt. Het erf wordt gestructureerd door 2 grotere pleinruimten, welke onderling verbonden zijn. De gebouwen zijn zo
Transparante plint
geplaatst dat de pleinruimten sterk worden begrensd. Het erf is ingericht voor langzaam
Plein
verkeer, maar wel toegankelijk voor nood- en hulpdiensten, parkeren voor mindervaliden, vuilophaaldiensten en verhuiswagens.
Intermediair tussen openbaar en privé
Hub als accent Trap naar binnenhof
De bebouwing in het voorzieningencluster bestaat uit relatief grote volumes. Door de compositie van deze volumes, maar ook door de samenstelling ervan, lezen de volumes
Alzijdig gebouw
als een samengesteld geheel van kleinere delen. Met name aan de hoofdvaartzone is deze kleinere korrel van belang om een goede overgang naar de bebouwing aan de erven te maken en ook naar de overige bebouwing langs de Hoofdvaart. De volumes van de supermarkten en de scholen zijn markante gebouwen bij de entrees van het gebied. Met name de supermarkten met de hub aan de Entree zullen een markant herkenningspunt vormen voor alle bezoekers uit de omgeving die van het voorzieningencentrum gebruik gaan maken.
21
CENTRUM
22
3. BEBOUWING
23
BEBOUWING BASISREGELS Bouwhoogte
Daken
Bouwhoogtes, bruto dichtheid en omvang
De daken en eventueel gevels worden benut
programma zijn beschreven in het
voor PV-panelen om te kunnen voldoen aan de
Stedenbouwkundig plan. Deze zijn echter
ambitie voor een energieneutrale wijk. Waar
indicatief, de regels en het exacte volume zal
mogelijk wordt dit gecombineerd met groen. In de
per uit te geven plot nader worden uitgewerkt in
gevels worden nestvoorzieningen aangebracht.
kavelpaspoorten.
Een zadeldak kan alleen worden toegepast indien
Buitenruimte De woningen hebben een tuin van maximaal 3 meter diep, begrensd door een erfafscheiding van maximaal 1 meter hoog. Het is niet toegestaan vrijstaande schuren rondom de
de dakvorm en oriëntatie is geoptimaliseerd voor
Flexibiliteit: mogelijkheden voor transformatie
toekomstwaarde. Dit betekent dat er constructief
en organisatie van de plattegrond specifiek
gezorgd moet worden voor functionaliteit
aandacht te worden besteed aan gebruiksgemak
en aanpasbaarheid. Dit uit zich bijvoorbeeld
en privacy.
in voldoende verdiepingshoogte en een
stallingsvoorziening. Het garanderen van sociale veiligheid en gebruiksgemak vraagt om extra aandacht in het ontwerp. Uitgebreid fietsparkeren op straat moet worden voorkomen. Alleen in deelgebied Centrum wordt gereguleerd uitpandig fietsparkeren meegenomen in de uitwerking van de openbare ruimte.
X
op het oosten en westen.
private buitenruimte, dient in het gevelontwerp
(inpandige) bergingen of in een collectieve
<X
TOT 3,0 M
zadeldakhellingen tot 20 graden met oriëntatie
Het flexibel gebruik van een gebouw geeft
Fietsenstallingen bevinden zich inpandig, in
MAX 1,0M
energieopwekking, bijvoorbeeld in de vorm van
woningen te bouwen. Vanwege de beperkte
Fietsenstallingen
> 1,0M
draagconstructie op basis van kolommen. Plinten zijn flexibel in te vullen door een goede aansluiting op het maaiveld en een minimale plinthoogte van 4,0 m. Plinten van onderstaande gebouwen dienen aan deze randvoorwaarden te voldoen: •
gebouwen grenzend aan de Dorpstraat;
•
parkeergebouwen;
•
gebouwen grenzend aan de pleinen in het
> 1,0M MAX 1,0M
TOT 3,0 M
<X
X
centrum en bij overgang naar De President; •
bebouwing tegen de supermarkten.
24
BEBOUWING DE ERVEN Bouwvolume De bebouwing op de erven bestaat uit vrijstaande
Maximale footprint per blok
volumes, zoals urban villa’s en compacte
560m2 BVO.
woningrijen. De materialisering suggereert een vorm van ‘schuurarchitectuur’, waarbij men het gevoel heeft te wonen midden in de boomgaard. Maximale toelaatbare percentage bebouwingsoppervlakte per gebied 37% van het bouwvlak Dichtheid 65 won/ha Bouwhoogte
Grote blokken tot 6 lagen Ginko eco quartier, Bordeaux
Schuin dak, staal gevel Mulhouse, Frankrijk
Schuur architectuur Meerstad, Groningen
Centrale gemeenschappelijke ruimte MIET AIR, NEXIT architecten, Beers
Maximaal 5-6 lagen aan de Schoolstraat; aan de erven tot maximaal 4 lagen. Vorm Simpele orthogonale vormen. Gewenste typologie: Urban villa’s met meerdere appartementen per laag. Entree Aan de erven. Gebouwen aan de Schoolstraat ontsluiten aan de Schoolstraat.
25
BEBOUWING DE ERVEN Architectuur Vormgeving/vrijheid De bebouwing heeft een schuurachtige vorm. De daken liggen onder een helling, waardoor er een spel van verschillende kapvormen ontstaat. De appartementen hebben grote glasoppervlakken en lijken op deze manier vloeiend over te lopen in de erven en het omringende groen. Materialisering/kleur De gevels bestaan uit grote hout-, staalen glasvlakken (of nieuwe materialen met vergelijkbare circulaire eigenschappen). In de materiaalkeuze van deze volumes wordt gerefereerd aan de landbouwgebouwen in de
Glas. transparantie richting natuur Habitations HLM, Saint Nazaire (FR)
Haarlemmermeer. Rond een erf zijn de volumes en materialen van de gebouwgevels in kleur en afwerking nauw op elkaar afgestemd. De uitstraling van de erven verschillen onderling van elkaar. Geleding De geleding wordt gevormd door een horizontaal ritme van gevelopeningen en verspringingen. Balkon Loggia’s of een ensemble van balkons. Buitenruimtes bij appartementen liggen voor maximaal 1/3 van de diepte buiten de gevel.
Balkon/loggia Habitations HLM, Saint Nazaire (FR)
Open ramen naar het landschap Voortuinen, Westerpark
26
BEBOUWING RIETLANDEN Bouwvolume De Rietlanden hebben een sfeer van vrijstaande gebouwen (hutten) in de natuur. Maximale toelaatbare percentage bebouwingsoppervlakte per gebied 25% van het bouwvlak Dichtheid 45 won/ha Bouwhoogte Grote blokken aan de Schoolstraat met maximaal 5 lagen; overige blokken tot maximaal 3 lagen. Vorm
Vrijstaande woningen in de natuur Berkenbos Zuidlaren
Variatie in vorm is mogelijk binnen een strakke geometrie, waarin de contouren van de bebouwing duidelijk leesbaar zijn. Gewenste typologie: •
Grote urban villa’s met verschillende aantallen appartementen per laag aan de Schoolstraat,
•
Kleine urban villa met circa 3 appartementen.
Entree Via paden vanaf woonstraat. Maximale footprint per blok •
560m2 BVO grote blokken aan Schoolstraat,
•
180m2 BVO andere kleinschallige blokken.
Vrijstaande woningen in de natuur, met natuurlijke materialen in strakke geometrie Potato Shed House, NL
27
BEBOUWING RIETLANDEN Architectuur Vormgeving/vrijheid De groendaken lopen door in de gevels van de gebouwen. Gevels en dakvlakken worden uitgevoerd in natuurlijke materialen, zoals hout in onbewerkte vorm. Duidelijke raampartijen springen uit de volumes met sterke kaders en grote raamvlakken. Overdekte veranda’s laten binnen- en buitenruimte in elkaar overlopen. Materialisering/kleur Voornamelijk hout, in combinatie met andere natuurlijke materialen (de komende jaren zullen veel nieuwe circulaire materialen op de markt komen. In dit beeldkwaliteitsplan worden
Groene gevel Eden Bio, Parijs
Grote ramen in het landschap Cohousing Drongen
Zeewier als bouwmateriaal Zeewier Huis, Deense eiland Læsø
Structuur in ruwe Monomur Terracotta. The closeraie, Normandy
daarom niet gedetailleerd de exacte materialen vastgelegd, maar wordt een ruime mate van vrijheid behouden). Geen baksteen. Geleding De blokken aan de Schoolstraat hebben een horizontaal ritme. De overige bebouwing heeft dit niet, maar is herkenbaar als een geheel. Balkon Nadrukkelijk buiten het gebouwvolume als pergola, loggia of terras.
28
BEBOUWING ELZENRIJK Bouwvolume Maximale toelaatbare percentage bebouwingsoppervlakte per gebied 30% van het bouwvlak Dichtheid 55 won/ha Bouwhoogte Grote blokken aan de Schoolstraat van maximaal 5 lagen; andere bebouwing tot maximaal 4 lagen. Vorm Grote blokken met simpele orthogonale vormen. De kleinere urban villa’s tot 3 lagen kennen een
Collectieve tuin Boschveld, Den Bosch
Wonen aan het water Amsterdam
grotere vormvrijheid. Gewenste typologie: •
Portiekwoningen met 4-8 woningen per laag.
•
Kleinere blokken met circa 3 appartementen.
•
Urban villa’s.
Entree Via paden vanaf woonstraat. Maximale footprint per blok •
560m2 BVO grote blokken,
•
180m2 BVO andere kleinschallige blokken.
Blokken met schuif dak Sprenkelaarshof, Apeldoorn
Houten structuur Cohousing Waasland
29
BEBOUWING ELZENRIJK Architectuur Vormgeving/vrijheid De bebouwing bestaat uit simpele volumes, met een variatie aan balkons als duidelijk uitstekende elementen aan de bebouwing. De gebouwen hebben een groene uitstraling door ruimte te bieden aan klimplanten aan de gevels. Materialisering/kleur Hout met natuurlijke kleurstelling, gecombineerd met ruwe natuursteen (de komende jaren zullen veel nieuwe circulaire materialen op de markt komen. In dit beeldkwaliteitsplan worden daarom niet gedetailleerd de exacte materialen vastgelegd, maar wordt een ruime mate van
Stenen gevel en hangende terrassen Limmeuble qui pousse, Montpellier
Balkons nadrukkelijk aan buitenkant Nederlandlaan, Haarlem
Houten gevel met horizontale geleding Prinz Eugen park, Munich
Balkonen aan buitenkant Sprenkelaarshof, Apeldoorn
vrijheid behouden). Geleding Horizontale geleding dominant, vormgegeven door de balkons. Eventueel ondersteund door verticaal ritme. Balkon Nadrukkelijk uitstekend uit de gevel.
30
BEBOUWING PARKBOS Bouwvolume Stevige, stoere blokken in de natuur met kleine
•
bossen rondom.
Rijwoningen met diverse uitstraling en duidelijk onderscheid per woning.
Maximale toelaatbare percentage
Entree
bebouwingsoppervlakte per gebied
Aan de Dorpstraat, woonstraat of
40% van het bouwvlak
zijstraten.
Dichtheid
Maximale footprint per blok
75 won/ha
•
3.200 m2 BVO gesloten blok incl. binnenhof,
Bouwhoogte
•
560m2 BVO grote blokken,
Aan de Dorpstraat maximaal 6 lagen; gesloten
•
180m2 BVO kleine blokken.
blokken 4 lagen; hoogbouw aan de woonstraat tot 6 lagen; rijwoningen tot 3 lagen.
Plint
Houten structuur, transparante plint Patch 22, Amsterdam
Stadswoningen in blok Nieuw Delft
Herenhuizen met schuine daken Buiksloterham, Amsterdam
Stevige, stoere, monolithische bouwblokken Strandparken Building B, Zweden
Aan de Dorpstraat hogere plint vanwege Vorm
de commerciële functie (doelstelling
Hogere en grotere bouwvolumes, sterke
Flexibiliteit).
rechthoekige volumes. Gewenste typologie Onderscheid in drie typologieën (zie ook afbeelding op pagina 19): •
Grote bouwblokken met parcellering in herkenbare losse herenhuizen. Collectieve binnentuin.
•
Monolitische bouwblokken: geen parcellering maar herkenbaar als één stevig volume.
31
BEBOUWING PARKBOS Architectuur Vormgeving/vrijheid De afwerking van de houten geveldelen is strak
Balkon
en de balkons liggen binnen het volume, of
Balkons liggen binnen het volume, of
geven het mede vorm. Dit maakt dat de grotere
geven het mede vorm.
woonblokken met hun schuine daken sterke monolieten worden aan de Dorpstraat. Materialisering/kleur Veel hout met natuurlijke kleurstelling; experimenteren met toepassing leem (de komende jaren zullen veel nieuwe circulaire materialen op de markt komen. In dit beeldkwaliteitsplan worden daarom niet gedetailleerd de exacte materialen vastgelegd,
Leem in gevel Alnatura Campus, Darmstadt
Balkons geven het mede vorm Strandparken Building B, Zweden
Buitenruimtes binnen het bouwvolume Hunziker Areal, Zurich
Vertikale geleding Laan van Spaartaan, Amsterdam
maar wordt een ruime mate van vrijheid behouden). De dikte van het materiaal draagt bij aan de sculpturaliteit van de architectuur. De plint van de gebouwen aan de Dorpstraat is grotendeels transparant met zicht op de activiteiten binnen. Materialen dienen bij te dragen aan de geometrische en sculpturale kwaliteit. Geleding Verticaal ritme om de menselijke maat te benadrukken.
32
BEBOUWING CENTRUM Bouwvolume Bebouwing in het centrum bestaat uit
Plint
baksteenarchitectuur met een sculpturaal
Hogere plint vanwege de commerciële
karakter. Een aantal gebouwen vormen
functie (doelstelling flexibiliteit). Zo veel
onderscheidende accenten, passend bij de eigen
mogelijk transparant.
(onderscheidende) functie. Maximale toelaatbare percentage bebouwingsoppervlakte per gebied 56% van het bouwvlak Dichtheid 35 won/ha. Bouwhoogte
Alzijdig sculptureel gebouw Zwembad, Eva-Lanxmeer
Bebouwing de Luit Poortgebouw, Deventer
Woningen boven winkel Zuidpoort, Delft
Actieve plint met functies Leidsche Rijn, Utrecht
Tot 4 lagen, woonensemble De Luit tot 7 lagen. Vorm Simpele orthogonale volumes met duidelijke grens tussen openbaar en privé. Alzijdige gebouwen zonder dichte gevels en achterkanten. Gewenste typologie Appartementenblokken met woningen boven het voorzieningenprogramma in de plint. Entree Via portiek aan het plein of straten.
33
BEBOUWING CENTRUM Architectuur Vormgeving/vrijheid
Schoolgebouw
Details in het metselwerk geven de gebouwen
Het schoolgebouw aan de kop van de
een organisch karakter. Gevelopeningen hebben
Schoolstraat vormt een markant gebouw
een diepe negge. De daken liggen onder een
met een strakke architectuur. Het heeft
helling en dragen bij aan de sculpturaliteit van
geveloppervlakken in glas en hout en/
de volumes. Bijzondere gebouwdelen als de
of baksteen. Het vormt een neutraal en
supermarkten en de Sporthal hebben grote
natuurlijk kleurenpallet. De naamgeving
geveloppervlakken met grote glaspartijen en met
van de school is markant geplaatst, maar
veel details in het metselwerk die tevens inspelen
geen onderdeel van de gevelconstructie
op mogelijke nestlocaties.
en het respecteert de neutrale kleuren van de rest van de gevel. De buitenruimte
Materialisering/kleur
van het gebouw wordt begrensd door een
Baksteen (met ruwe afwerking en een lichte
vormgegeven hekwerk van maximaal 1,50
kleurstelling in natuurlijke zandtint), hout,
meter hoog. Het hekwerk wordt transparant
leem, glas, PV op gevels en daken, groene
uitgevoerd om visuele uitwisseling met de
gevels (de komende jaren zullen er veel nieuwe
omgeving mogelijk te maken.
Combinatie van baksteenstructuren Mellor Primary School, Leicester
Diervriendelijke bakstenen Multi-Purpose Sports Hall, Mouvaux
Houten gevel MFC De Barte, De Knipe Friesland
Lichte kleur metselwerk, sculpturaliteit van de volume. Middengebied, Amsterdam
circulaire materialen op de markt komen. In dit beeldkwaliteitsplan worden daarom niet gedetailleerd de exacte materialen vastgelegd, maar wordt een ruime mate van vrijheid behouden). Geleding Verticale geleding om grotere volumes een menselijke schaal te geven. Balkon Tot 1/3 naar buiten uitgevoerd met borstwering in gevelmateriaal.
Natuurlijk, transparant hekwerk van maximaal 1,50 meter hoog
34
PARKEERGEBOUWEN Bouwvolume Om de parkeerlocaties te activeren tot aantrekkelijke plekken in de wijk is kwalitatieve architectuur (dankzij publieke plinten, zorgvuldige vormgeving en materialisatie) hier essentieel. Het garanderen van sociale veiligheid vraagt om extra aandacht in het ontwerp van binnenruimtes en gevel. Vorm Zelfstandig of geïntegreerd in het woongebouw. Bouwhoogte Maximaal 5 lagen. Dak PV-panelen, eventueel gecombineerd met openbaar deel te bereiken via trap aan de gevel.
Actieve plint met buurtdiensten Mobiliteitshub onderzoek, PosadMaxwan
Transparante plint P+R station Zutphen
Integreren parkeervoorzieningen in de bebouwing Utrecht
Hub geïntegreerd in het binnenhof met open plein en groene gevel Hub Schiedam
Plint Voor alle hubs geldt dat ze veel glasoppervlak in de plint hebben met gemeenschappelijke functies erachter om de plint en de hub aantrekkelijk te maken. De minimale plinthoogte is 4,0 meter. Footprint/afmetingen Breedte: circa 38m. Typologie interne hellingbaan. De plaatsing van hellingbaan in het centrum van de hub maakt het mogelijk om in de toekomst het gebouw gedeeltelijk naar een andere functie te transformeren. Lengte tot circa 50m. Max footprint 1.900m2 BVO. Deze afmetingen zijn indicatief en worden nader uitgewerkt in de kavelpaspoorten.
35
PARKEERGEBOUWEN Architectuur Materialisering/kleur/gevel De materiaalkeuze voor de parkeergebouwen volgt de uitwerking van de bebouwing van de betreffende deelgebieden en sluit zo aan bij de vormgeving van de woongebouwen. De gevel boven de plint wordt zo veel mogelijk verrijkt met groene beplanting. Geleding Verticale geleding om de grootte van het volume te breken.
Zachte grens tussen het gebouw en landschap Parkeergarage Diakonessenhuis, Leiden
Groene gevel (Rieteilanden, Erven) Sportplaza Mercato, Amsterdam & MFO Park, Zurich
Houten gevel (Elsenrijk en Parkbos) Sporthal, Isba Grupa Projektowa, Polen
Organisch en diervriendelijk metselwerk (Centrum) Parkeergarage Katwolderplein, DOK architecten, Zwolle
36
BEBOUWING Installaties Alle zichtbare onderdelen van de installaties van de gebouwen moeten uit het zicht gehouden worden, of integraal meegenomen worden in het ontwerp van het gebouw. Zo kunnen PVpanelen in dak en in de gevel worden opgenomen als architectonisch element. Installaties als warmtepompen en airconditioners dienen ook als integraal element te worden meegenomen in het ontwerp.
Zonnepanelen geïntegreerd in natuurlijke materialen
Zonnepanelen dak
Zonnepanelen als gevel
Warmtepomp geïntegreerd in de architectuur
37
BUITENRUIMTE Principe De privé buitenruimte van de woningen is beperkt van omvang en loopt vloeiend en zonder erfafscheiding over in de collectieve buitenruimte. Deze privé buitenruimte reikt niet verder dan maximaal 3 meter van de gevel. Het gebied daarbuiten is openbaredanwel gemeenschappelijke buitenruimte. Daar waar wel een erfafscheiding geplaatst moet worden is dit een afscheiding van niet meer dan 1 meter hoog. Deze erfafscheidingen hebben de vorm van heggen, plantvakken met struiken, spijlenhek of upcycled houten delen in natuurlijke afwerking. Middels een kettingbeding worden deze eisen met
Houten vloer van achtertuin Vrijhof, Nijmegen
Open achtertuin Spoorzone - Brinklaan, Bussum
betrekking tot erfafscheidingen opgenomen in de koopcontracten van de woningen. Ook wordt hiervoor een regel opgenomen in het bestemmingsplan.
Vormgegeven spijlenhek
Hergebruikte houten hekken (upcycling)
Schapenhekjes
38
4. OPENBARE RUIMTE
39
OPENBARE RUIMTE EN BUITENRUIMTES
Dit hoofdstuk beschrijft de beeldkwaliteitseisen voor de openbare, gemeenschappelijke en private buitenruimtes. Vergelijkbaar met de bebouwing worden de eisen voor de buitenruimtes beschreven per typologie.
LEGENDA Proefverkaveling, uitgeefbaar terrein Openbare ruimte: Rijweg Shared space Erven Voetpaden Paden naar de woningen Voetgangersgebied Plein Trottoir Dorpstraat Vrijliggende fietspaden
N
40
BEPLANTING ALS BASISLAAG
De basislaag van de inrichting van Lincolnpark is de ondergrond. Dit vertaalt zich naar een keuze voor beplanting naar groeiplaats. Het vertrekpunt is de identiteit van de drie eilanden voor een deel door de beplantingsstrategie te laten bepalen. Onze analyse van de Potentieel Natuurlijke Vegetatie (PNV) laat zien dat op deze groeiplaats van nature drie verschillende bostypen kunnen voorkomen. Welk bostype uiteindelijk werkelijk tot ontwikkeling komt wordt bepaald door de hoogte van de grondwaterstand. Om drie verschillende typen bos te maken is het interessant de grondwaterstand te laten variëren. Dat kan door op ieder eiland een ander maaiveldniveau te realiseren door de vrijkomende grond bij het graven van de kanalen en fundaties ongelijk over de eilanden te verdelen. Het maaiveld op de eilanden naast de Bennebroekerweg behoudt het huidige maaiveldniveau, op de Centrale eilanden wordt het maaiveld verhoogd en op de Dorpsstraat eilanden nog iet verder verhoogd. Hierdoor ontstaat op elk eiland een ander grondwaterregime, en dus een andere groeiplaats met daaraan gekoppeld een andere PNV. Dit zorgt voor onderscheiding in beplanting.
41
BEPLANTING Boomsoorten per deelgebied Op het eiland naast de Bennebroekerweg (Rietland) is de groeiplaats het natst. Dit is het domein van de PNV Ruigt-Elzenbos. Het RuigtElzenbos is een vrij open bosgemeenschap, met veel riet en als hoofdboomsoort zwarte els. Verder komen schietwilgen, zachte berk en sporadisch zomereik voor. Dit bostype kent weinig struiken, eigenlijk alleen grauwe wilg. Op de centrale eilanden (Elzenrijk) is de groeiplaats iets droger. Het domein van de PNV Elzenrijk-Essen-Iepenbos. Ook hier is zwarte els een belangrijke soort, aangevuld met Veldiep, zomereik en schietwilg. Dit bostype heeft veel minder open ruimte en ook weinig riet. Wel zijn er meer struiken dan binnen het Ruigt-Elzenbos aanwezig: zoals Eenstijlige meidoorn, hazelaar en sleedoorn.
Rietland referentie Nationaal park De Weerribben – Wieden
Elzenrijk referentie Ruigt elzenbroekbos
Parkbos referentie Tiny Forest in Zaandam
De Erven Boerenerven met fruitbomen
De Erven Boerenerven
Op de Erven staan enkele fruitbomen van oude hoogstamrassen met lage vegetatie van heggen uit verschillende soorten als haagbeuk, meidoorn, veldesdoorn en sleedoorn, aangevuld met kruidentuinen. Ook zijn er gaarden met klein fruit als
Op de eilanden bij de Dorpsstraat (Parkbos) ligt
aalbessen, rode bessen, framboos,
de meest droge groeiplaats. Hier komt een droog
braam en kruisbessen. Onderhoud
Essen-Iepenbos tot ontwikkeling. Boomsoorten
(plukken en snoeien) wordt gedaan door
binnen dit bostype zijn zoete kers, zomerlinde,
de lokale bewoners, waardoor de lokale
zomereik, spaanse aak en zwarte populier.
gemeenschap de kans krijgt te versterken.
De struiklaag is bijzonder rijk, met hazelaar, framboos, eenstijlige meidoorn, wilde liguster, hondsroos, rode kornoelje, inlandse vogelkers, aalbes en gelderse roos.
42
BEPLANTING Groepering van bomen per deelgebied De verschillende beplantingen leiden ook tot een andere groepering van bomen in de verschillende deelgebieden. •
Op de Rieteilanden staan de bomen solitair en verder uit elkaar.
•
Op het Elzenrijk eiland staan de bomen gegroepeerd.
•
Op het Parkbos eiland zijn er hogere
1. Rieteilanden
dichtheden van bomen in grotere groepen. •
Op de Erven staan de bomen los of in fruitgaarden.
2. Elzenrijk
1
2 3
3. Parkbos
43
OPENBARE RUIMTE Verharding De verharding van de openbare ruimte bestaat uit een breed scala van materialen die in de verschillende deelgebieden worden toegepast. De kleurstelling en afwerking van de materialen vormen een pallet van grijs- en aardetinten die aansluiten op de natuurlijke materialen in de groengebieden en een neutrale basislaag vormen voor de bebouwing. Voor alle toepassingen worden bij voorkeur hergebruikte materialen gekozen waarmee de openbare ruimte maximaal circulair wordt ingericht en het geheel een natuurlijk en doorleefd karakter krijgt (omdat er nog veel nieuwe circulaire materialen op de markt zullen komen, leggen we niet gedetailleerd de exacte materialen vast in dit
Rijweg: Bakstenen, visgraatmotief
Voetgangersgebied. Bakstenen, recht
3. Natuursteen met motief
4. Fietspad van rood asfalt
motief
beeldkwaliteitsplan, maar behouden een ruime mate van vrijheid). De erven en eilanden onderscheiden zich met ieder een eigen materialisering van de Dorpstraat en Schoolstraat. Op de volgende pagina’s is de materialisering van de verschillende straatprofielen verbeeld.
5. Bakstenen gecombineerd met
6. Tegels op gras, alleen voor
gras
minimale paden
7. Houten paden
8. Houten zitplaatsen langs het water
44
DORPSTRAAT
De bestrating van het brede trottoir in de
+19.0m t.o.v. maaiveld
+12.0m t.o.v. maaiveld
Dorpstraat bestaat uit klinkerbestrating met een zandkleur-lichtgrijs-donkergrijs kleursortering. De rijbaan (keperverband) en parkeervakken
+4.0m t.o.v. maaiveld
(elleboogverband) zijn in hetzelfde materiaal maar verschillende verbanden uitgevoerd. Parkeervakken liggen op het hogere niveau van
-5.7m t.o.v. NAP
het trottoir en worden uitgevoerd met P-tegels
-6.5m t.o.v. NAP
in onderscheidende kleur van het trottoir. Trottoirbanden zijn in afgeschuind donkergrijs beton uitgevoerd. Tussen rijbaan en de brede voetgangerszone staan bomen in groenvakken met kruidenrijke onderbegroeiing. De voetgangerszone reikt tot de gevel en kan ook gebruikt worden als verblijfsgebied, bijvoorbeeld door functies in de plint aan de Dorpstraat te plaatsen, of door planten en straatmeubilair langs het trottoir te plaatsen. Langs de Dorpstraat is er een harde oever en aan de overzijde een zachte oever met rietbeplanting.
Straat, lichtgrijs-donkergrijs kleursortering.
Trottoir grote tegels, aparte patroon aan Dorpstraat Catharina Amalia Park, Apeldoorn
Groene kadewand Hoofddorp
45
SCHOOLSTRAAT +18.0m t.o.v. maaiveld
Naast de ruimte voor voetgangers ligt het +10.0m t.o.v. maaiveld
vrijliggende fietspad ingepast. De gebouwen aan de Schoolstraat hebben entrees naar de straat en begeleiden de toegangen tot de pleinen
+4.0m t.o.v. maaiveld
en erven. Beide oevers zijn zachte oevers met rietbeplanting. Als Schoolstraat / Entreestraat als 50 km weg
-5.7m t.o.v. NAP
wordt aangelegd dan wordt asfalt toegepast. Als
-6.5m t.o.v. NAP
wordt besloten om deze straten in 30 km uit te voeren dan kan worden gekozen uit asfalt of uit reguliere klinkerverhardingen, vergelijkbaar met Dorpstraat.
Asfalt (of circulaire alternatieven) op de weg
Stoep, lichtgrijs-donkergrijs kleursortering
Vrijliggend fietspad van rood asfalt
Zachte oever
46
PLEINEN
Lincolnpark kent ook in de inrichting, verharding en het materiaalgebruik van de openbare ruimte
+10.0m t.o.v. maaiveld
+10.0m t.o.v. maaiveld
een gradiënt van stedelijk naar natuurlijk. De pleinen zijn het meest stedelijk ingericht en uitgevoerd. Met doorlopende bestrating van gevel tot gevel kunnen de pleinen goed en multifunctioneel gebruikt worden. Het materiaal sluit aan bij de trottoirs, maar deels in een kleinere klinkermaat en bijzondere patronen om plekken op het plein aan te duiden. Kleuren maken onderdeel uit van eenzelfde familie en hebben geen sterke onderlinge verschillen. Bomen, in ronde boomspiegels, vormen een aaneengesloten bladerdak op grote delen van de pleinen en bieden schaduw. Naast verharding kennen de pleinen ook grote groene elementen met hoge zitranden en overgangen met heggen naar naastgelegen groene ruimtes. Het is wenselijk om een kleine “intermediaire strook” te hebben waar woningen aan het plein grenzen.
Tegels van het plan omringd met kleine klinkers Waterfront Viking Tringular, Ierland
Afwisseling tegels met groen Blouwestad, Groningen
Boomlaag Bellamy Park, Vlissingen
Groene Kern Novartis Campus, Basel
47
DE ERVEN
De erven zijn autovrije gebieden, maar
+12.0m t.o.v. maaiveld
+12.0m t.o.v. maaiveld
incidenteel moeten hier wel voertuigen kunnen komen. De verharding bestaat hierom plaatselijk uit een in grotere maat uitgevoerde hergebruikte betonplaat, gemengd met lijnen van klinkerbestrating in de kleursortering zandkleurlichtgrijs-donkergrijs met afmeting zoals op de overige trottoirs. De toegangen tot de gebouwen grenzen allemaal aan de Schoolstraat of aan het erf, dat ingericht is met grote groenelementen, waaronder groentetuinen en boomgaarden en solitaire fruitbomen. Rond de gebouwen ligt de zone van 3 meter waarbinnen private buitenruimte kan worden voorzien. De begrenzing van deze buitenruimte tot het erf is in de vorm van lage hagen of lage hekwerken in een uniforme uitvoering over het erf als geheel. Door belijning en toepassen van P-tegels is voor iederen duidelijk waar gewandeld, geparkeerd en gereden wordt.
Groen en zitplekken tussen gebouwen Klaasje, Amstelveen
Combinatie betonplaten en klinkers Westerpark, Amsterdam
Fruitbomen Maison + Agence, Neuville-Sur-Seine
48
WOONSTRAAT, PARKBOS +13.0m t.o.v. maaiveld
+13.0m t.o.v. maaiveld
Het Parkbos ligt op het meer stedelijke en dichtbebouwde deel van de eilanden. Hier bestaat de woonstraat uit dezelfde klinkerbestrating als elders met een zandkleurlichtgrijs-donkergrijs kleursortering. Aan de herenhuizen bevinden zich semi-publieke buitenruimtes voor een eigen groene invulling van de bewoners of het plaatsen van tafel of bank. Hierbij dient rekening te worden gehouden met het laten van voldoende ruimte voor hulpdiensten.
Bakstenen met een zandkleur- lichtgrijs kleursortering. Zwanebloemlaan, Amsterdam
Ruimte voor groen tussen woningen Spartaan, Amsterdam
49
WOONSTRAAT, ELZENRIJK
+13.0m t.o.v. maaiveld
De woonstraten in het Elzenrijk hebben een minder aaneengesloten bebouwing en meer groenelementen in het profiel. De bestrating
+9.0m t.o.v. maaiveld
is gelijk aan de woonstraten in het Parkbos, maar in dit gebied zal de bestrating enkel bij de mobiliteitshub doorlopen tot aan de gevel van de bebouwing. De woongebouwen staan hier niet direct aan de straat, maar staan in het groen. De randen van de bestrating vormen geen lange doorgaande lijnen, maar volgen op een losse manier de contramal van de groene ruimte.
Hergebruikte bakstenen (upcycling) met warme tinten. Zwanebloemlaan, Amsterdam
Gemeenschappelijke ruimtes en ingangen op de begane grond. Neiuwe Lieden
Paden naar woningen Vrijhof, Nijmegen
50
WOONSTRAAT, RIETLANDEN
De woonstraat is ook op de Rietlanden het domein van de voetgangers. Auto’s zijn er te gast,
+9.0m t.o.v. maaiveld
fietsers rijden ook rustig. De woonstraat heeft een zeer groene uitstraling doordat de rooilijn
+6.0m t.o.v. maaiveld
terugligt. Het materiaal van de verharding is gelijk aan de overige eilanden, maar de bestrating heeft nog grilligere randen dan in het Elzenrijk. De ruimte langs de woonstraat wordt ingeplant met kruiden en grassen volgens het recept van het Rietlandenlandschap.
Hergebruikte bakstenen (upcycling) met warme tinten. Zwanebloemlaan, Amsterdam
Grillige randen aan de bestrating Het Funen park, Amsterdam
Weelderig groen met halfverharding tussen woongebouwen. Berkenbos, Zuidlaren
51
(COLLECTIEVE) TUSSENRUIMTES
Omdat de openbare ruimte in Lincolnpark een aaneengesloten geheel vormt, zijn er naast duidelijk bestemde ruimten ook groen-blauwe tussengebieden. Hier kunnen verschillende invullingen ontstaan met een tijdelijke of permanente inrichting van de groene ruimte. Juist het collectieve gebruik van de groene ruimte door de bewoners van Lincolnpark is een kracht voor de nieuwe wijk. Zo ontstaat er interactie met elkaar en met de natuur door het zelf verbouwen van voedsel, het onderhouden van collectieve tuinen, het organiseren van evenementen en het leren en spelen in deze biodiverse omgeving. Voor al deze functies geldt
Drijvende beplanting Canton First Estate, China
Gemeenschappelijke groententuinen Binnentuin, Amsterdam
dat er geen, of enkel lage afschermingen van de gebieden zijn, zodat ze voor iedereen toegankelijk en zichtbaar blijven.
Evenementen De tuin ‘I can change the world with my two hands’, Amsterdam
Collectieve tuinen Eva-Lanxmeer, Culemborg
52
(COLLECTIEVE) TUSSENRUIMTES
53
SPEELVOORZIENINGEN
Vrijwel de gehele openbare ruimte leent zich voor sport en spel door de natuurlijke inrichting. Specifieke speelvoorzieningen bieden een variatie aan speelmogelijkheden voor alle leeftijden. De materiaalkeuze en uitvoering van deze voorzieningen volgt van noord naar zuid de gradiënt van meer stedelijk naar natuurlijk. Natuurlijke elementen als boomstammen vervullen de rol van speelelementen in de Rietlanden en Elzenrijk, aangevuld met voorzieningen in niet-natuurlijke materialen, maar met organische vormen. In Elzenrijk en op De Erven staan objecten van beeldende kunst die refereren naar de natuur,
Helemaal natuurlijk. Tumbling Helemaal natuurlijk, bergen. Bay Playground, London Italie
Natuur + elementen
Natuur + elementen. Drapers Field, London
zoals grote beklimbare diersculpturen. In Parkbos en het Centrum staan de meer kleurrijke stedelijke speelelementen en waterpartijen op de pleinen.
Kunst in de natuur. Rabbits, Kunsthall, Rotterdam
Kunst in de natuur. The Historical Playground, Monstrum
Harde oppervlakken en Harde oppervlakken en meer stedelijke meer stedelijke elementen, elementen, gerecycled plastic. 54 gerecycled plastic. Barcelona Rotterdam
BEELDENDE KUNST
De kunst in de openbare ruimte is in Lincolnpark vooral heel aanraakbaar voor mens en dier en nodigt uit tot interactie. Er kan op geklommen worden, op of onder gezeten worden, of tegenaan gehangen worden. De materialen zijn divers, maar alijd vandalismebestendig. De kunst zoekt soms het contrast met de natuurlijke omgeving, maar kan er ook helemaal in opgaan, door gebruik van natuurlijke materialen en het bieden van schuil- en nestplaatsen voor de lokale diersoorten. Behalve in de openbare ruimte zijn er ook subtiele toevoegingen van kunst aan de gebouwen.
Gebiedsidentiteit. Park Groot Schijn, Antwerp
Sculpturen in de openbare ruimte. Kunsthall, Rotterdam
Vogelhuis. Nendo, Japan
Vleermuizentoren. Bat tower, Boekelo
Sculpturen op de gebouwen. Slappe Zwanen, Ypenburg
Kunstige zitelementen van leem. MudWorks at Harvard, Cambridge
Waterornamenten. Haarlemmerplein, Amsterdam
55
STRAATMEUBILAIR
Aan de basis van de keuze voor straatmeubilair staat de voorwaarde dat het een duurzame herkomst heeft door hergebruik, upcycling of door het gebruik van natuurlijke materialen. De zitelementen dienen bij te dragen aan het collectieve karakter van het gebied. In de parkzone vormen de zitelementen soms een geheel met de vlonders of de bruggen, uitgevoerd in hout of recycled plastic in natuurtinten. De zitelementen op de pleinen zijn ook groot en royaal met hoeken die uitnodigen tot interactie. In de woonstraten en op de erven staat los meubilair dat men zelf uit huis naar de straat brengt.
Breng eigen meubilair mee. Hunziker area, Zurich
Breng eigen meubilair mee. Amsterdam
Vast meubilair, hergebruikt hout (upcyling). Leiden
Hergebruikt hout (upcyling). University Campus Park, Umeå
Verplaatsbaar meubilair. Verplaatsbaar meubilair. Jardin de Luxembourg, Parijs Mumok plein, Wenen
Gerecycled plastic. Leiden
56
BRUGGEN
In het plangebied komt een aantal verschillende typen bruggen. De meest voorkomende bruggen voor langzaam en gemotoriseerd verkeer worden uitgevoerd in een vormentaal en materiaalkeuze die aansluit op de bestaande bruggen in de omgeving. Dit wil zeggen: stalen draagconstructies met houten afwerking voor met name de railingen. De houten railingen worden in een kleinere korrel uitgevoerd met smallere houten delen, dan bij de bruggen in de omgeving. De kruisingen van de wadi’s krijgen vorm door eenvoudige constructies (dammen, geen bruggen) met een fijne railing, indien nodig,
Basisbruggen
Fijnmaziger uitvoering van Bruggen met diervriendelijke conrailing. Westersingel, Rotterdam structie. Bat bridge, Monster
Natuurlijke doorgangen over wadi’s zo natuurlijk mogelijk Kronsberg, Hannover
Speciale brug als kruising. Lex van Deldenbridge, Amsterdam
en zonder railing waar mogelijk. De brug bij de kruising van de Schoolstraat en Dorpstraat vormt een uitzondering; hiervoor is een verbijzondering van de brug voorzien die deze plek een sculpturale kwaliteit geeft. Bij alle bruggen is aandacht voor mogelijke nestgelegenheden in de constructie en onder het dek van de bruggen.
57
VERLICHTING
De verlichting van de openbare ruimte voor Lincolnpark kent 3 categoriën: A. Verlichting langs de rijwegen van Dorpstraat en Schoolstraat, bestaande uit lichtmasten van 6 meter hoog, conform het type langs de Hoofdvaart. B. Lagere verlichting (Dior of vergelijkbaar) langs trottoirs en woonstraten. Hier passen we verlichting toe tot 1 meter hoog, aangevuld met lage masten van 2,5 meter hoog. Op speciale plekken (bruggen, paden) zijn uitzonderingen mogelijk. C. Verlichting in de parkzone, bestaande uit
A
Dior 6m rijweg, met LED-verlichting
B
1 m langs trottoir
verlichting bij de grond en op lage masten van 2,5 meter hoog, voorzien van bijzondere ledverlichting (groen, dimbaar) om verstoring van de natuur zoveel mogelijk te voorkomen.
C Licht langs de hek of op vloer
LED-accent verlichting geïnstalleerd in de leuningen
58
BRONNENLIJST
De afbeeldingen in deze uitgave zijn afkomstig van de volgende bronnen en auteurs: Pagina 4: Onder links – Bron: https://haarlemmermeergemeente.nl/ file/6411/download Onder rechts – eigen uitwerking op google earth afbeelding Pagina 8: Onder links – Bron: brainstudy.info , fotograaf onbekend Onder midden – Bron: https://www.timpaan.nl/referentieprojecten/concerto-hoofddorp/ fotograaf onbekend Onder rechts – Foto door PosadMaxwan Pagina 9: Boven links – Bron: https://www.bf-as.nl/roosevelt-park Impressie Boven midden – Bron: https://www.tudorpark.nl/tudorpark/ Boven rechts – Foto door PosadMaxwan Pagina 11: Centrum-boven links – Bron: https://www.vandenban.com/natuursteen/producten/breuksteen Centrum-boven rechts – Bron: https://hcva.nl/werk/strijp-r Parkbos-boven links – Bron: https://gelsing-steenhandel.nl/ projecten/baksteen-architectuur-nieuwbouw/appartementen-laan-van-spartaan-claus-en-kaan-architecten Foto door Luke Kramer Parkbos-boven rechts – Bron: https://www.architektur-online. com/kolumnen/den-lehmbau-die-stadt-aneignen-lassen Foto door Benedikt Redmann Erven-boven links – Bron: https://divisare.com/projects/335931-lacaton-vassal-architectes-philippe-ruault-59-dwellings Foto door Philippe Ruault
Erven-boven rechts – Bron: https://www.nexitarchitecten.nl/project/miet-air Foto door Thea van den Heuvel, Laurens Kuipers, Thijs Wolzak, NEXIT Elzenrijk-boven – Bron: http://www.outdoorspraying.nl/ houten-gevel/ Rietlanden-boven links – Bron: https://www.bouwwereld.nl/bouwkennis/gerecylede-gevel-siert-kringloopwinkel-houten/ Rietlanden-boven rechts – Bron: https://online.cheapsalesstore2021.ru/content?c=ceder%20te%20koop&id=37 Centrum-onder links – Bron: https://onix.nl/project/mfc-de-barte/ Centrum-onder rechts – Bron: http://www.conteam.ch/scuola-agraria-iac-mezzana-1-premio Foto door Conte Pianetti Zanetta Architetti, Bruno Klomfar, en Martin Rauch Parkbos-onder links – Bron: https://divisare.com/projects/264352-wingardhs-strandparken-building-b Foto door Tord-Rickard Sidestrim
Schoolstraat-onder midden – Bron: https://www.dtstone.co.uk/ patio-paving-stone-paving-slabs/moss-green-sandstone-paving Schoolstraat-onder rechts – Bron: https://commercial.unilock. com/projects/parks/brown-university-ship-street-square-3/ Foto door Copthorne Plein – Bron: https://www.archdaily.com/943348/v-plaza-urban-development-3deluxe/5f06234eb357655d46000284-v-plaza-urban-development-3deluxe-photo Foto door Norbert Tukaj Erven-onder links – Bron: https://www.connectionsbyfinsa.com/ architecture-and-aging/?lang=en Foto door Cohousing Research Network Erven-onder rechts – Bron: https://www.pikist.com/free-photo-xxldf Woonstraat-onder links –Bron: http://www.straatfoto-amsterdam.nl/z/zwanebloemlaan.htm Foto door Rein Fransen Woonstraat-onder rechts – Bron: https://cupastone.com/natural-stone-external-paving/ Foto door Cupastone
Pakrbos-onder rechts – Bron: https://architectenweb.nl/nieuws/ artikel.aspx?ID=42184 Foto door ORGA Architects
Paden-onder links – Bron: https://www.bobvila.com/slideshow/7thrifty-designs-for-a-diy-walkway-48856
Erven-onder links – Bron: https://www.frankvanroij.nl/project/23-cpo-woningen-boschveld/
Paden-onder rechts – Bron: https://kidseropuit.nl/wandelroutes-in-gelderland-voor-wandelen-met-kinderen/
Erven-onder rechts – Bron: https://www.archdaily.com/924454/ housing-development-maierhof-feld72 Foto door Hertha Hurnaus
Pagina 12:
Elzenrijk-onder links – Bron: https://www.dewaele.be/nl/realisaties/atypisch-met-typische-natuursteen Elzenrijk-onder rechts – Bron: https://divisare.com/projects/224057-maison-edouard-francois-nicolas-borel-the-building-that-grows Foto door Nicolas Borel Rietlanden-onder links – Bron: https://www.dezeen. com/2013/07/10/the-modern-seaweed-house-by-vandkunsten-and-realdania/ Fotografie: Helene Høyer Mikkelsen en Realdania Byg
Boven rechts – Bron: https://www.loci-zonnepanelendak.nl/nl/ actueel/2018/02/06/een-nieuwe-norm-voor-duurzaam-bouwen-met-het-dak-en-alle-wanden-van-zonnepanelen/ foto door Rebor Onder rechts – Bron: https://www.kingspan.com/nl/nl-nl/ producten/dakelementen/projecten/energiepositieve-woning-te-sterksel Pagina 13:
Rietlanden-onder rechts – Bron: https://www.geurst-schulze.nl/ woningbouw/het-funen-amsterdam/
Onder links- Bron: https://www.archdaily.com/545117/maisonagence-herard-and-da-costa Foto door Philippe Ruault
Schoolstraat-onder links – Bron: Bron: https://commercial.unilock.com/projects/parks/brown-university-ship-street-square-3/ Foto door Copthorne
Onder midden links – Bron: zie p.11 (Erven-boven rechts) Onder midden – Bron: https://www.archdaily.com/479274/ginkoeco-quarter-la-nouvelle-agence Foto door La Nouvelle Agence
59
BRONNENLIJST
Onder midden rechts – Bron: https://www.archdaily. com/254147/23-semi-collective-housing-units-lacaton-vassal Foto door Philippe Ruault
Onder midden – Bron: https://www.pietersbouwtechniek.nl/en/ news/patch22-amsterdam-wins-sustainable-building-award Foto door Luuk Kramer
sal/4fff5e4628ba0d5557000042-23-semi-collective-housingunits-lacaton-vassal-photo?next_project=no Foto door Philippe Ruault
Onder rechts – Bron: https://www.dezeen.com/2019/09/22/ feld72-maierhof-housing-estate-austria-architecture/ Foto door Hertha Hurnaus
Onder midden rechts – Bron: https://openhouse-zuerich.org/ orte/hunziker-areal-mehr-als-wohnen-2/ Foto door Watt Areal EnergieSchweiz
Onder rechts – Bron: https://www.devoortuinen.amsterdam
Onder rechts – Bron https://www.haascookzemmrich.com/en/ projekte/alnatura-campus-en/ Foto door Roland Halbe
Pagina 27:
Pagina 21:
Onder rechts - Bron: https://journal-du-design.fr/architecture/ restauration-dune-ancienne-ferme-en-hollande-par-julius-taminiau-architects-123585/ Foto door Norbert Wunderling
Pagina 15: Onder links – Bron: https://faro.nl/projecten/berkenbos/ Foto door FARO Architecten Onder midden links – Bron: https://journal-du-design.fr/architecture/restauration-dune-ancienne-ferme-en-hollande-par-julius-taminiau-architects-123585/ Foto door Norbert Wunderling Onder midden – Bron: https://www.archdaily.com/794461/ the-dune-house-archispektras Foto door Juozas Kamenskas Onder midden rechts – Bron: zie p.11 (Rietlanden-onder links) Onder rechts – Bron: https://landlab.nl/projects/funenpark Foto door Anne ten Ham
Onder links - Bron: https://dokarchitecten.nl/project/parkeergarage-katwolderplein-zwolle Foto door Arjen Schmitz Onder midden links – Bron: https://www.gaf.eu/opening-bredebossche-school-boschveld/ Foto door Gortemaker Algra Feenstra Onder midden rechts - Bron: http://www.eva-lanxmeer.nl/over/ realisatie/bedrijvigheid/zwembad-de-waterlinie Onder rechts - Bron: https://architizer.com/projects/novartis-headquarters Foto door David Blake Walker
Boven rechts - Bron: https://faro.nl/projecten/berkenbos/ Foto door FARO Architecten
Pagina 28: Boven Links – Bron: https://www.edouardfrancois.com/projects/ eden-bio-2m Foto door Maison Edouard Francois Boven Rechts – Bron: http://www.bast.coop/nl/projecten/detail/ cohousing-drongen Foto door Piet Stellamans Onder Links – Bron: Bron: zie p.11 (Rietlanden-onder links)
Pagina 25:
Onder Rechts – Bron: https://www.edouardfrancois.com/projects/la-closeraie Foto door Maison Edouard Francois
Onder midden links – Bron: https://onix.nl/project/woonzorgerf/
Boven links – Bron: http://la-nouvelle-agence.com/037-logements-ginko/#2 Foto van La Nouvelle Agence
Onder midden – Bron: https://www.a-plus.be/fr/projet/collectivite-strategique/ Foto door Brecht van Maele
Pagina 29:
Rechts boven – Bron: https://www.lacatonvassal.com/index. php?idp=76 Foto door Philippe Ruault
Onder midden rechts – Bron: https://noahh.nl/portfolio_page/ urban-redevelopment-ploegstraatterrein-nijmegen/ Foto door Katja Effting en Patrick Fransen