CConstaterende datHaarlemmermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 Beeldkwaliteitsplan Lisserbroek Binnen Turfspoor

Raadsplein: Agenda en raadsstukken 20 augustus 2026, gemeente HaarlemmermeerBij agendapunt: SESSIEDEBAT 1 - Raadzaal 19.00 - 20.00 uur: RV (GEHEIME BIJLAGE) Vaststelling beeldkwaliteitsplannen Lisserbroek-Noord en Lisserbroek Binnen Turfspoor, kredietaanvraag en vaststellen van het financiële kader (13408308)8.030 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

1 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN BEELDKWALITEITSPLAN BINNEN TURFSPOOR Indicatief beeld 2040 update met aanvulling buitenruimtes appartementen 12 mei 2026 2 3 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLANBINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 4 2.Beeldkwaliteitsplan 5 2.0 Kernwaarden beeldkwaliteit 5 2.1 Divers 7 2.1a Drie dorpse woonsferen 7 2.1b Centrum dorps 9 2.1c Dorps Landelijk 17 2.1d Landelijk 23 2.2 Natuurlijk verbonden 29 2.3 Puur 31 2.4 Onbezorgd leven 33 2.5 Opgroeien 35 2.6 Uitnodigend 37 2.6.1. Buitenruimtes appartementen 39 2.7 Saamhorig 49 2.8 Markante twist 53 5 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 2.0 Kernwaarden beeldkwaliteit In Binnen Turfspoor wordt een centrum dorps woonmilieu in drie dorpse sferen gerealiseerd. Deze drie woonmilieus worden in fases gerealiseerd in een gemengd gebied met wonen en werken. Qua beeldkwaliteit wordt gestuurd op zowel de samenhang als de diversiteit tussen deze verschillende milieus. Er worden een aantal regels gesteld om de samenhang, sfeer en kwaliteit van Binnen Turfspoor te borgen. De regels bouwen voort op zowel de kernwaarden uit het ambitiedocument van Lisserbroek (Natuurlijk verbonden, Markante twist, Uitnodigend en Onbezorgd leven) als de kernwaarden van Binnen Turfspoor (Puur, Eenheid in verscheidenheid, Saamhorig en Opgroeien).

Sturing wordt gegeven op alle schaalniveau’s: van wijk, buurt, straat en woning. Binnen de regels is vrijheid om de woonbuurten een eigen karakter te geven. Dit document bevat de beeldkwaliteitskaders behorende bij de ontwikkeling van Binnen Turfspoor en staat in nauwe relatie met de essentiekaart Binnen Turfspoor. Dit document is tot stand gekomen in een co-creatie tussen de gemeenschappelijke grondeigenaren en de Gemeente Haarlemmermeer. Daarnaast staat de ontwikkeling van Binnen Turfspoor niet op zichzelf. Lisserbroek wordt ook ten noorden van het huidige dorp uitgebreid en de relaties met het huidige dorp worden verbeterd. De zogenaamde GBR, de Groen-Blauwe Ruggengraat verbindt alle nieuwe en bestaande delen van het ze nieuwe Lisserbroek Binnen Turfspoor wordt een centrum dorps woonmilieu dat naar het zuiden toe steeds landschappelijker wordt. In dit beeldkwaliteitsplan zijn de regels voor de uitwerking van de bebouwing en de erfscheidingen geformuleerd. Van noord naar zuid verandert de sfeer: de woningdichtheid wordt wat lager, de bouwvolumes losser en minder geschakeld en de architectuur meer landelijk van sfeer doordat de goothoogtes van de kappen lager worden. 8 juli 2025 2. Beeldkwaliteit1.

Inleiding 4 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 6 7 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN BINNENTURFSPOOR ESSENTIEKAART12 2.3 Functies & voorzieningen Binnenturfspoor wordt een gevarieerde ontwikkeling, met verschillend milieu’s en voorzieningen. De bouwvelden zullen in noord- zuidelijke richting een verlopend gradiënt aan woningdichtheid en woningtypen kennen. Aan de randen van de GBR worden de voorzieningen strategisch geplaatst zodat ze ook goed bereikbaar zijn vanaf de entrees van Binnenturfspoor. Gradiënt in bouwvelden De bouwvelden zullen bestaan uit drie verschillende woningdichtheden met bijpassende woonmilieu’s. Het noordelijk gedeelte bestaat uit een centrum dorps milieu met een bijpassende dichtheid van <25 wo/ha. Het milieu kent dorpse dichte bouwblokken waarbij het parkeren grotendeels aan de binnenzijde opgelost is. Hierdoor ontstaat een wat rustiger straatbeeld, waarbij langsparkeren nog wel nodig zal zijn. In het middengebied wordt dorps landelijk woonmilieu nagestreefd met een dichtheid van >25 wo/ha. Een losse korrel met o.a. vrijstaande en tweekappers zal hieraan bijdragen. Bij deze woningtypen wordt meer op eigen terrein geparkeerd waardoor er een gevarieerd straatbeeld ontstaat. Parkeren vindt plaats in parkeerpockets tussen de woningen. Richting het zuiden zal een landelijk woonmilieu zijn intrede doen.

Hier ligt de bebouwingsdichtheid laag en zal de bebouwing hoofdzakelijk bestaan uit vrijstaande en tweekappers. Binnen dit plandeel zullen zich ook alternatieve en collectieve woonvormen bevinden. Voorzieningen. Een deel van de voorzieningen dat aan de GBR wordt geplaatst ligt in Binnenturfspoor. De kralenketting van voorzieningen start in Binnenturfspoor aan de noordzijde met een centrumvoorziening. Het betreft een nieuwe basisschool die binnen een afstaand van 750m van de bestaande basisschool gepositioneerd dient te worden. De basisschool ligt op een prominente plek aan de GBR zodat deze vanuit het centrum Lisserbroek als uit Binnenturfspoor gemakkelijk te bereiken. Dit geldt voor langzaam en gemotoriseerd verkeer. voorzieningengradiënt in bouwvelden zoeklocatie zorg & commerciel kas zoeklocatie school dorps landelijk landelijk centrum dorps Het dorpse karakter van Binnen Turfspoor wordt onder andere verkregen doordat een mix van woningtypes het straatbeeld bepalen. Binnen Turfspoor kent drie verschillende woonsferen met verschillen in dichtheid, rooilijnafstand, ruimte tussen de woningen en verschil in dominantie van de gevels of kappen. De drie woonsferen zijn: centrum dorps, dorps landelijk en landelijk. In het noordelijke gebied is de architectonische korrel bescheiden van grootte. De korrel is herkenbaar binnen een vrij dichte aaneengesloten straatwand.

In het middengebied is de korrelgrootte een bouwvolume: vrijstaande woning, twee woningen onder een kap of een rij. Elk bouwvolume is één duidelijk geheel. Tussen deze bouwvolumes is vrij veel (groene) ruimte. De objecten staan los van elkaar en zijn georiënteerd op de straat. Het zuidelijke deel is nog ruimer van opzet. Hier wordt het idee van straten op sommige plekken losgelaten. De bouwvolumes liggen soms verspreid in het (collectieve) groen of wordt rond erven georganiseerd. Het parkeren wordt zo veel mogelijk geconcentreerd opgelost. Binnen de drie verschillende woonsferen is er op straatniveau (centrum dorps) en op buurtniveau (dorps landelijk en landelijk ) weer ruimte om onderscheid te maken. De voorgestelde typerende elementen moeten herkenbaar terugkomen per uitwerkingsgebied.

2.1a Drie dorpse woonsferen centrum dorps dorps landelijk landelijk stedenbouwkundige eenheid straat in samenhang ontworpen buurt in samenhang ontworpen vloeiende overgang tussen wijk en omgeving parkeeroplossing zoveel mogelijk in achterhoven zoveel mogelijk in parkeerkoffers zo veel mogelijk concentreren parkeren in straten minder parkeren in straten zo min mogelijk in straten geveltuin voortuin tuinen overgang prive/openbaar delftse stoep haag erf bankje/gevelbank/ bloembak hek met haag haag/houten hekjes voortuin mogelijk door sprong rooilijn incidenteel delftse stoepen zo veel mogelijk gesloten gevelwand openingen in gevelwand bebouwing vrij in de tuin/landschap straatbeeld zo veel mogelijk bebouwde hoeken tuinen op de hoek vrijliggende bebouwing doorlopende rooilijn versprongen rooilijn alzijdig gevelwand bestaat uit "kleine" korrels kappenlandschap herkenbaar individueel pand/rijtje korrel als achitectonische eenheid schuur/boerderij als basis architectuur in het aanzicht meer gevel dan dak in het aanzicht dak dominanter dan gevel eenduidige hoofdvorm wisselende goothoogte afwisseling hoge en lage goot lage goot variatie in gevelbeëindiging korte rijtjes dak dominanter dan gevel platte daken als uitzondering mogelijk platte daken als uitzondering mogelijk baksteen baksteen of hout baksteen of hout, pannen of riet materialisatie decoratie in gevel/ ornament raamindeling

ondersteunt de massavorm eenvoudige of abstracte detaillering vertikale raamindeling detaillering ondersteunt de massavorm glazen gevels/open puien verbijzondering voordeuren pannen als gevel zijn mogelijk kleine raamopeningen In bovenstaande matrix worden voor de grondgebonden woningen de verschillen tussen de woonsferen aangegeven. In de uitwerking is aandacht vereist bij aansluitingen van nieuwe kavels op bestaande kavels aan Gansoord, Turfspoor en Ringdijk. Bij voorkeur sluiten deze kavels met de tuinzijde aan op de tuinzijde van bestaande kavels. 2.1 Divers eenheid in verscheidenheid • Eenheid door een groen en blauw landschappelijk raamwerk (waterstelsel en GBR). • Verscheidenheid in de (woon)buurten. Door variatie in waterlopen, beplanting, ligging en architectuur van de woonstraten verschilt het karakter per buurt. • Dorps woonmilieu met drie woonsferen door verschillen in o.a. dichtheid, voorgevelrooilijn en de ruimte tussen de bouwvolumes. • Voor de bebouwing gelden er verbindende ontwerpregels met oog voor het behoud van voldoende variatie en diversiteit. Binnen Turfspoor is een eenheid door het samenhangend raamwerk van groen en blauw. Tot het raamwerk van Binnen Turfspoor behoren het waterstelsel met begeleidende beplanting en de Groen Blauwe Ruggengraat (GBR) die het gebied met Lisserbroek verbindt.

Het raamwerk heeft een landschappelijk karakter met inheemse beplanting zoals wilgen, elzen en rietkragen. Rondom de GBR liggen herkenbare en van elkaar te onderscheiden (woon)buurten. De openbare ruimtes van de buurten krijgen een gevarieerde invulling. Door variatie in de breedte en de vormgeving van de waterlopen en woonstraten verschilt het karakter per buurt. De beplanting kleurt mee met de seizoenen; rijkbloeiende soorten in het voorjaar, vele herfst-kleuren in het najaar. Bijzondere accenten zijn boomgaarden in de collectieve buitenruimtes en velden met krokussen en narcissen (verwijzend naar de vroegere bollenteelt). In de bestaande linten zijn de grote tuinen met (treur) bomen beeldbepalend. Voor de bebouwing gelden er verbindende ontwerpregels met oog voor het behoud van voldoende variatie en diversiteit.

BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 8 9 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN In dit woonmilieu zijn de straten en pleinen in samenhang ontworpen Parkeren Naast het parkeren in de straten worden de parkeerplaatsen zoveel mogelijk geconcentreerd in de binnenhoven. Typologie De vrijstaande woningen, twee onder een kap woningen, rijwoning-en en appartementen vormen gezamenlijk zo veel mogelijk een aaneengesloten gevelwand. De meeste woningen hebben een kap. Straatbeeld Er is sprake van een zo veel mogelijk aaneengesloten gevelwand waarbij verspringingen in de rooilijn bijdragen aan het dorpse karakter. De gevels zijn beeldbepalender zijn dan de daken. Verschillen tussen individuele korrels zijn in de gevelwand duidelijk herkenbaar. Verschillen in vorm, kaprichting en goothoogte worden hierbij als middel ingezet. Een architectonische korrel kan bestaan uit meerdere woningen. De straathoeken worden zo veel mogelijk bebouwd. Op de hoek hebben de woningen een tweezijdige oriëntatie. Overgangen van privé naar openbaar De woningen hebben een kleine private buitenruimte als overgang naar het openbaar gebied. Deze overgang wordt vormgegeven als geveltuin of als privé stoep met ruimte voor een zitje en/of plantenbakken. Door sprongen in de gevel kunnen er incidenteel diepere voortuinen voor de gevel gerealiseerd worden.

Zijtuinen grenzend aan de openbare ruimte kunnen worden uitgewerkt als muurtjes en hekwerken vormgegeven met daarachter eventueel een haag. Gevelindeling en detaillering Het individuele karakter van de verschillende korrels wordt door de raamindeling en de ornamentiek van de gevel versterkt. Door metselverbanden, dakkapellen beëindigingen van topgevel of gootlijsten wordt het individuele karakter versterkt. Door de verbijzondering van de voordeuren wordt de overgang tussen privé naar openbaar gemarkeerd. Bij dit woonmilieu past vooral een verticale raamindeling. Kleur en materiaalgebruik Per korrel wordt gekozen voor een kleur baksteen. De verschillende gevels worden opgebouwd uit een baksteen in meerdere kleur variaties (van rood/paars tot oranje/rood). Incidenteel kan als een accent een gevel wit worden gekeimd. De daken worden uitgevoerd in een terracotta of een grijze/zwarte pan. Belangrijk is dat in het dakvlak de zonnepanelen zorgvuldig worden meeontworpen 2.1b Centrum dorps kenmerken aaneengesloten gevelwand gevel dominanter dan dak aaneengesloten gevelwand met incidenteel gevelsprongen baksteen in verschillende kleurvariaties Centrum dorps sfeerbeelden Voorbeelden van aaneengesloten gevelwanden. Het duidelijke onderscheid per korrel wordt zichtbaar door een verschil in vorm, kaprichting, goothoogte, gevelindeling en kleur.

Af en toe een lage goot versterkt het dorpse karakter. Voorbeelden van bebouwde hoeken met een overhoekse oriëntatie. Het appartementencomplex (boven) vormt een onderdeel van de gesloten gevelwand. Voorbeelden van de overgang tussen de woning en het openbaar gebied. De overgangen kunnen gemaakt worden door een privésstoep, geveltuin of een tuin door een sprong in de gevel.

BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 10 11 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 1 1 1 1 2 2 4 6 1 7 Delftse stoep 0,6m tot 1,5m Geveltuin Plantenbak als onderdeel van de architectuur Zitelementen als onderdeel van de architectuur Incidenteel diepere voortuin met haag Nis in de gevel Klimdraden/klimrek voor gevelbegroeiing Gemetselde penanten of muurtje met een hek en haag ertussen Gemetselde tuinmuur eventueel met groen of verbijzondering in metselwerk Incidenteel hekwerk met haag Hoekwoningen met ramen en deuren aan beide straatgevels AXO_1.200_centrum dorps Centrum dorps Overgang van privé naar openbaar 1 1 2 2 3 3 4 411 5 5 6 6 7 7 8 8 9 9 10 11 10 7 In het centrum dorpse deel zijn er zorgvuldige vormgegeven overgang zones van de woning naar de straat met allerlei aanleidingen voor vergroening en kleine verblijfsplekjes. Ingrediënten centrum dorps woonmilieu: n.b. Bergingen en opstelruimte voor containers meeontwerpen! 7 8 11 | 11 1 1 | 1 2 2 3 4 10 5 | 11 | 11 | 11 11 4 12 | 13 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 14 15 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN AXO_1.200_achter_centrum dorps parkeren Centrum dorps: overgang van parkeervelden naar privé, met voldoende groen.

Hekwerk met haag aan de zijde van de achtertuinen Ruimte voor bomen Graskeien op parkeerplaatsen A A B C B C C 7 7 7 9 5 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 16 17 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN baksteen in verschillende kleurvariaties en zwart hout In het dorps landelijke woonmilieu worden de woonbuurten in samenhang ontworpen Parkeren Naast het beperkt parkeren in de straten worden de parkeerplaatsen zoveel mogelijk geconcentreerd in parkeerkoffers. Typologie Langs de straten liggen vrijstaande woningen, twee onder een kap woningen en rijwoningen. De (geclusterde) woningen worden vormgegeven als een architectonische eenheid. De meeste woningen hebben een kap. Het dorpse karakter van de rijwoningen kan worden versterk door sprongen in de rooilijn of goothoogte. Appartementen vormen een onderdeel van de staat of liggen aan de GBR. Straatbeeld Het straatbeeld is dorps door de verspringing van de goothoogte en de rooilijn. Er is ruimte (zo mogelijk met doorzichten) tussen de bouwblokken. De bouwblokken worden vormgegeven als een architectonische eenheid waarbij de kappen beeldbepalend zijn. Elke bouwblok heeft meer kap dan gevel. De parkeerkoffers worden met hagen afgeschermd Overgangen van prive naar openbaar De straten ogen groen door de voortuinen met hagen en tuinen op de hoek. Incidenteel worden de voortuinen afgewisseld door een delftse stoep.

Aan de achterzijde worden bij de woningen aan het water de overgangen meeontworpen en zo groen mogelijk ingericht. Het is hier niet toegestaan om schuttingen te plaatsen. Zijtuinen grenzend aan de openbare ruimte kunnen worden vormgegeven met hekwerken met haag. Gevelindeling en detaillering De basisvorm van de bouwblokken is eenvoudig en helder, er is sprake van een herkenbare architectonische eenheid onder een enkelvoudig dakvlak. Dit wordt ondersteund door de raamindeling.Ook de detaillering van de bouwblokken ondersteund de basisvorm. Kleur en materiaalgebruik Per korrel wordt zo veel mogelijk gekozen voor één materiaal. De gevels worden opgebouwd uit bakstenen in verschillende kleur variaties (van rood/bruin tot oranje/rood) of hout in een naturel tint of zwart. Af en toe kan een gevel als accent wit worden gekeimd. De daken worden uitgevoerd in een terracotta of zwart/grijze pan. Om de beeldbepalendheid van het dakvlak te versterken kunnen ook pannen als gevelbekleding ingezet worden.

Belangrijk is dat in het dakvlak de zonnepanelen zorgvuldig worden meeontworpen 2.1c Dorps landelijk kenmerken ruimte tussen de bouwblokken dominaner dak dan gevel, afwisseling van kopgevels en langskappen, wisselende goothoothoogtes: de verdeling is ongeveer 1/3 maximaal 3,5m/ 1/3 maximaal 4,5 en 1/3 maximaal 6m hoog door met de gevel verbonden dakkapellen en doorgetrokken gevels kan een goede indeling op de verdieping worden gemaakt versprongen rooilijn Dorps landelijk sfeerbeelden Elke korrel vormt een architectonische eenheid. De wisselende rooilijn draagt bij aan het informele karakter.Voor de woningen liggen voortuinen met lage hekken en hagen of “Delftse stoepen”. De buurt heeft een groen karakter door voortuinen met hagen en tuinen op de hoek. Ook aan de achterzijde worden de overgangen naar het water zo groen mogelijk ingericht. Pannen kunnen als gevel bekleding gebruikt worden waardoor de goot visueel verlaagd wordt.

BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 18 19 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 1 6 6 8 3 3 4 Dorps landelijk Overgang van privé naar openbaar AXO_1.200_dorps landelijk 7 1 2834 67 Incidenteel Delftse stoep 0,6m tot 1,5m Voortuin met haag Voortuin met hek en haag 1 2 3 Zijtuin met hek en hoge haag Parkeerkoffer met hagen Berging/garage op beeldbepalende hoek met kap en/of onderdeel van het hoofdvolume 4 5 6 Haag tussen brede opritten n.b. Bergingen en opstelruimte voor containers meeontwerpen! Aandacht voor achtertuinen aan het water7 8 In het dorps landelijke deel is het straatbeeld dankzij de vele groene hagen en voortuinen kleinschalig en intiem. Ingrediënten dorps landelijk woonmilieu: BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 20 21 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 2 3 4 5 5 3 7 7 2 7 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 22 23 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN woningen zo veel mogelijk vrij in het groen dak dominanter dan gevel kleine privé buitenruimte gericht op het omliggende groen sobere detaillering en rustige kleurstelling In het landelijke woonmilieu is er sprake van een vloeiende overgang tussen de nieuwbouw en het bestaande landelijk gebied Parkeren Het parkeren wordt in dit deelgebied zo mogelijk geconcentreerd. Parkeren op eigen terrein is mogelijk. In het deelgebied worden zo min mogelijk straten met parkeervakken aangelegd.

Typologie De bebouwing ligt verspreid en zo veel mogelijk vrij in het landschap. Woningen kunnen worden geclusterd rond een erf. In de volumes kunnen ook rijwoningen en/of appartementen worden ondergebracht. Tevens kunnen kleine volumes (Tiny houses) in moestuinen worden opgericht. De meeste woningen hebben een kap. Sfeerbeeld Bij een vrijliggende positie van de woningen is sprake van een alzijdige oriëntatie. Agrarische bebouwing zoals schuren of boerderijen vormen de beeldreferenties voor de gebouwen. Er is sprake van rechthoekige grondvlakken met eenduidige hoofdvormen. De volumes hebben zo veel mogelijk een lage goot met een fors dakvlak. Overgangen van privé naar openbaar In dit woonmilieu is het wonen in de straat ruimer opgezet. De meeste woningen hebben een voor- en achtertuin. Sommige woningen liggen vrij in de (collectieve) ruimte. Hierbij zijn de privé buitenruimte (terrassen) klein en gericht op de openbare of collectieve ruimte. Ook kan de ontsluiting van de woningen vormgegeven worden als een erf. Zijtuinen grenzend aan de openbare ruimte kunnen worden vormgegeven met hagen en houten hekjes. Detaillering Elk bouwvolume vormt een herkenbare architectonische eenheid. De detaillering van de bouwvolumes is sober. Gevelopeningen ondersteunen het landelijk karakter. Een groot contrast tussen de grootte van opening in de gevel is een middel.

Naast kleine raamopeningen kunnen grote glazen puien toegepast worden. Kleur en materiaalgebruik Per bouwvolume wordt zo veel mogelijk gekozen voor één materiaal. De gevels worden opgebouwd uit een paars rode baksteen of hout in een naturel tint of zwart. Naast terracotta en zwart/grijze pannen kunnen ook rieten of zinken daken worden toegepast. Belangrijk daarbij is dat de zonnepanelen zorgvuldig worden meeontworpen 2.1d Landelijk kenmerken eenduidige hoofdvorm meerder woningen in één volume eenduidige volumes blijven herkenbaar conceptwoning Landelijk sfeerbeelden

BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 24 25 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 1 6 8 5 3 3 7 AXO_1.200_achter.landelijk Landelijk Overgang van privé naar openbaar Ingrediënten landelijk woonmilieu: In het landelijke deel is de sfeer het meest informeel met erf-achtig ontsluitingen, kastanjehekjes, boerenhagen en zo groen mogelijk achtererven. Informeel parkeren op een erf, of geïntegreerd in de architectuur Pergola of veranda als overgangselement Zijerf of achtererf aan water zorgvuldig begrenzen bijvoorbeeld met een rietkraag 5193 427 6 8 9 7 Delftse stoep Voortuin met kastanjehekje1 2 3 Delftse stoep met gevelbankje als onderdeel van de architectuur Zijtuin met boerenhaag Berging, carport of garage op beeldbepalende situatie met kap 4 5 6 Geveltuin n.b. Bergingen en opstelruimte voor containers meeontwerpen! BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 26 27 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 5 9 9 9 2 4 7 4 2 6 8 29 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLANBINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN28 Luchtwarmtepompen worden zorgvuldig ingepast, afgeschermd of meeontworpen. Zonnepanelen worden meeontworpen in het dakvlak. 2.2 Natuurlijk verbonden Binnen Turfspoor is op een natuurlijke manier verbonden met het landschap, de bodem, de historie en het watersysteem. Het netwerk van wandel- en fietspaden verbind de woonwijk met de omgeving.

Hierdoor is het omliggend landschap en zijn de voorzieningen in het (dubbeldorp) goed bereikbaar. De (Groen Blauwe Ruggengraat) GBR van Binnen Turfspoor vormt hierin een belangrijk element. Het water in de wijk vormt een onderdeel van het bestaande waterstelsel. Door de partiële ophoging van de bouwvelden wordt het oude maaiveldniveau in delen van de wijk behouden. Binnen Turfspoor kenmerkt zich door een bodem van goede teelaarde. Deze aarde wordt zoveel mogelijk hergebruikt als bovenlaag bij het ophogen van het bouwvlak. In de architectuur wordt op een duurzame manier omgegaan met de elementen: zon, water, aarde en lucht. In het kader van klimaatadaptatie worden de hemelwaterafvoeren losgekoppeld van het riool. Dit gebeurt zo veel mogelijk zichtbaar als onderdeel van de ontwerpopgave. Dit kan bijvoorbeeld door het meeontwerpen van de hemelwaterafvoeren en het gebruik van regentonnen. Zonnepanelen en andere elementen voor energievoorziening worden meeontworpen in het dak- of geveloppervlak. De vlakken met PV panelen zijn heldere rechthoekige vlakken. De kleur van de panelen is afgestemd op de kleur van het omliggende bouwmateriaal. Het terugdringen van de warmtelast wordt onderdeel van de ontwerpopgave door het gebruik van luiken, overstekken en veranda’s. Luchtwarmtepompen worden zorgvuldig in de architectuur ingepast.

De warmtelast wordt door luiken, overstekken en veranda’s beperkt. De afvoer van het hemelwater wordt zorgvuldig meeontworpen. natuurlijk verbonden • De GBR legt de verbinding met het bestaande dorp. • Het water in Binnen Turfspoor is onderdeel van het bestaande stelsel. • Het netwerk van wandel- en fietspaden is verbonden met het landschap en de voorzieningen in het (dubbel)dorp en omgeving. • Historisch verbonden met de ondergrond door (bewust) niet integraal op te hogen en de vruchtbare grond te gebruiken in tuinen en openbaar groen. • In de architectuur is de verbinding met de elementen zichtbaar en meeontworpen. De Groen Blauwe Ruggengraat legt de verbinding met het bestaande dorp. De overgangen en scheidingen tussen privé en openbaar worden zorgvuldig vormgegeven. De landschappelijke kwaliteit van het plan wordt hierbij zoveel mogelijk geborgd. 30 31 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLANBINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 2.3 Puur ‘What you see is what you get’. Binnen Turfspoor heeft de kracht van de eenvoud. In de architectuur is puur terug te vinden in vorm, detail en materiaalgebruik. ‘Puur’ werkt door in de materiaalkeuze van de openbare ruimte en in de beplantingskeuze. Er worden natuurlijke materialen gebruikt of duurzame innovatieve alternatieven. De materialen verouderen mooi.

Het meubilair voor de openbare ruimte heeft een stoere uitstraling, zonder opsmuk en zeker niet te ‘gedesigned’. ‘Puur’ vertaalt zich in de architectuur naar een heldere vormentaal: een duidelijke dakvorm en een heldere massavorm. Expressieve afwijkingen op de hoofdvorm worden vermeden. De architectonische hoofdvorm is terughoudend en eenvoudig. De materialisering en details zijn van goede kwaliteit en goed doordacht. Voor de bouw wordt gebruik gemaakt van natuurlijke materialen die mooi oud worden (baksteen/keramische pan/hout). Het basiskleurenpallet bestaat uit aardse tinten. Een Hollands dorps woonmilieu wordt in grote mate bepaald door goede baksteenarchitectuur. Dit materiaal is daarom in Binnen Turfspoor het voornaamste toegepaste gevelmateriaal. Het accent ligt op mooie, gebakken (handvorm)stenen: puur en eerlijk. Een mooie steen komt het beste naar voren in een verdiepte donkere voeg. Om eenheid in het dorp te verkrijgen, is gekozen voor een beperkt kleurenpallet: Tussen paars-bruin, rood-bruin en oranje-rood. Witte gekeimde gevels kunnen incidenteel worden toegepast. Ook voor gekeimde gevels wordt een mooi gevormde steen gebruikt. Voor schuurvolumes of bijzondere accenten kan gekozen worden voor gevelplanken. Het kleur- en materialenpakket is beperkt tot naturel kleurig hout en zwart. Op de daken liggen vooral keramische pannen.

Dit eerlijke materiaal wordt mooi oud en gaat lang mee. De daken zijn terracotta of donkergrijs. Er worden geen geglazuurde pannen gebruikt. In de meest zuidelijke punt kan ook riet of zink toegepast worden. Voor de kozijnen kan gekozen worden voor pure materialen die weinig onderhoud vragen, lang mee gaan en mooi oud worden: hout of metaal. Daarbij zijn de kozijnen slank uitgevoerd en de aansluitingen altijd haaks. Kozijnen zijn terughoudend van kleur: blank hout, witte, grijze, of zwarte tinten. bruin-rood oranje-rood wit gekeimd kleurenpallet dorps landelijk hout zwart grijs/zwartterracotta kracht van eenvoud, circulariteit, lokaal • Op alle schaalniveaus een herkenbaar kleurenpallet en heldere vormentaal. • Échte, (innovatieve) circulaire materialen die mooi oud worden. • Beplanting passend bij groei-omstandigheden en ondergrond. hout naturel hout zwart kleurenpallet landelijkkleurenpallet centrum dorps bruin-rood oranje-rood wit gekeimd paars-rood paars-rood riet grijs/zwartterracotta zink grijs/zwartterracotta 33 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLANBINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN32 2.4 Onbezorgd leven De maat en schaal van Binnen Turfspoor zorgen voor geborgenheid en overzichtelijkheid. De woonstraten zijn niet te lang en de breedte van de straten geeft intimiteit. Duidelijke grenzen tussen openbaar en privé dragen bij aan de veiligheid.

De oriëntatie van de huizen is zodanig dat diverse ‘ogen’ op de buitenruimte gericht zijn. De woningen en woonvelden zijn overzichtelijk, zorgvuldig en netjes ontworpen. Bergingen en garages worden mee-ontworpen (bijvoorbeeld met de woning, met een kap of als onderdeel van de erfafscheiding). Bergingen en garages bevinden zich naast of achter de woning. Dakkapellen worden mee-ontworpen als onderdeel van de kap of de gevel. Mensen kunnen onbezorgd leven in een kwalitatief goede woning, die tijdloos is en weinig onderhoud vraagt. De individuele woning is, binnen elke typologie, herkenbaar. De overgang van het privédomein naar de openbare ruimte wordt zorgvuldig vormgegeven. Aan de voorzijde kan dit bijvoorbeeld door heggen en hekjes in combinatie met groen. Aan de achter- of zijkant van een woning kan dit bijvoorbeeld door een hoogteverschil met het maaiveld. Een veranda of balkon kan hier de privé buitenruimte vormen. Een aantal woningen zijn aan de achterzijde zijn aan het water gelegen. Ook hier wordt de overgang naar het water meeontworpen. Door meeontworpen veranda’s en terrassen aan het water krijgt de oever hoogwaardige kwaliteit. Door de oever openbaar toegankelijk te maken blijft ook het groene karakter geborgd.

veilig, gebruiksvriendelijk, onderhoudsvriendelijk, waardevast • Veiligheid; duidelijke grenzen openbaar-privé, ogen op de buitenruimte, overzichtelijk, geen wateroverlast bij piekbuien. • Gebruiksvriendelijk, goede oplossingen voor parkeren en afval. • Onderhoudsvriendelijke opstallen en buitenuimtes. • Waardevast; mooie woning in mooie wijk is veilige investering. Een deel van de woningen is verbonden met het water. Een verrommeling van de oevers is onwenselijk. De natuurlijke overgang naar het water wordt zo veel mogelijk meeontworpen. Hiermee wordt het afschermen van de tuinen met schuttingen zo veel mogelijk vermeden. Met een doorlopende steiger aan het water kan een zorgvuldige overgang naar het water gemaakt worden. Bij een ruime opzet kunnen de kleine terrassen en vlonders ingebed worden in een groen beplante oever.

34 35 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 2.5 Opgroeien Binnen Turfspoor geeft ruimte aan de verschillende levensfases van de bewoners. De speelplaatsen in de wijk zijn afgestemd op verschillende leeftijdsklassen. Daarnaast is de buitenruimte is ook voor ouderen en mindervaliden goed toegankelijk. De inrichting heeft de nodige flexibiliteit om te voldoen aan veranderende wensen in de loop van de tijd. De beplanting krijgt tijd en ruimte om te groeien. Dat vraagt om de juiste standplaats met een goede ondergrond. Er wordt gekozen voor een mix van soorten zodat deze beter bestand is tegen ziekten. De beplanting is afgestemd op de venige ondergrond en hoge waterstanden. Er wordt gezorgd voor een afwisseling in bloeiperiode, zodat het groen het hele jaar aantrekkelijk is. De gronden van Binnen Turfspoor zullen gefaseerd worden ontwikkeld. De bestaande bebouwingslinten en een aantal bedrijven blijven gehandhaafd. Braakliggende terreinen en/of leegstaande kassen krijgen tijdelijke functies, zoals een moestuin, of een avontuurlijke speelplaats. Het tijdelijke gebruik geeft ruimte voor experiment en creatieve ideeën, brengt energie in de wijk en maakt de locatie bekend bij een groter publiek (‘place-making). De tijdelijke ontwikkelingen mogen een ‘definitieve’ ontwikkeling planologisch, maar ook ruimtelijk niet in de weg staan.

Woningen hebben de mogelijkheid om mee te groeien met hun bewoners. Dit kan met erkers, dakkapellen of woninguitbreidingen. Woninguitbreidingen gebeuren in idioom met de woning, of juist sterk contrasterend in vorm en materiaal. In Binnen Turfspoor is ruimte voor bijzondere woonvormen, zoals starterswoningen, gezinswoningen en kangoeroewoningen. Binnen de buurtjes worden verschillende woningtypes gemaakt, waardoor doorgroeien binnen de wijk ook mogelijk is. In Binnen Turfspoor krijgen ook dieren de kans om op te groeien. In de architectuur wordt naar technische oplossingen gezocht die bijdragen aan de biodiversiteit (natuurinclusief bouwen). Zowel in de Groen Blauwe Ruggengraat als in de woonbuurten worden speelplekken aangelegd. In de Groen Blauwe Ruggengraat worden naast de speelplaatsen plekken ingericht waar jong en oud elkaar kunnen ontmoeten. ruimte bieden aan mens, plant en dier • Mens: aan alle leeftijden ruimte bieden. • Groen bloeit en groeit in verschillende seizoenen en overlappende periodes. • Dier: allerlei nestelgelegenheden aanbieden. • Place-making. • Ruimte voor woninguitbreidingen. Op verschillende schaalniveaus is er in Binnen Turfspoor ruimte om samen te komen. De Groen Blauwe Ruggengraat zal ingericht worden als een plek voor ontmoetingen. Centraal in de plandelen liggen speelplekken voor de basisschooljeugd (6 t/m 12 jaar).

Deze speel plekken liggen verspreid over het gebied op maximaal 400m van de woning) Op buurtniveau zijn er kleinschalige ontmoetingsplekken. Op deze plekken zullen voor peuters en kleuters (0 t/m 5 jaar) speelplekken worden ingericht (deze liggen op maximaal 100 meter van de woning). De groenblauwe ruggengraat vormt een groenstructuur voor de hele wijk. Deze wordt op buurtniveau gekoppeld aan het groen langs de watergangen. De buurten hebben een groen karakter door de nabijheid van de groenblauwe ruggengraat, de groene beplante oevers, de hagen en bomen bij de parkeerkoffers en op de binnenterreinen. BINNENTURFSPOOR ESSENTIEKAART10 2.1 Water & groenstructuur De groenstructuur is een belangrijke drager voor de ontwikkeling van Turfspoor, hier wordt de relatie gelegd met de rijke en bijzondere geschiedenis van dit stuk Haarlemmermeer. Met name de verfijnde waterstructuur draagt bij aan de herkenbaarheid en identiteit van het gebied. Haaks hierop zal de Groen Blauwe Ruggengraat als verbindend element de verschillende voorzieningen en woonmilieus met elkaar verbinden Waterstructuur De verfijnde waterstructuur is te herkennen aan de afwisselende en smalle watergangen in oost- westelijke richting met een lichte draaiing in oriëntatie. Watergangen binnen het plangebied worden gerealiseerd in de maten 4,10m en 7,10m breed, dit in overeenstemming met Waterschap Rijnland.

Naast deze breedtematen worden er op enkele plekken waterpartijen toegepast om de watergangen met elkaar te verbinden in noord- zuidelijke richting. De breedte maten van 4,10m en 7,10m bieden mogelijkheid om enkele watergangen samen te voegen, op deze manier wordt er voldoende ruimte gecreërd voor woningbouw en ontsluiting. Een belangrijk uitgangspunt voor de waterstructuur is dat deze herkenbaar blijft en dat de watercompensatie inpasbaar is. Deze betreft 15%’van al het verharde oppervlak en 7,5% van tuinen. GBR De Groen Blauwe Ruggengraat is een beeldbepalende landschappelijke zone, die de verschillende woonmilieu’s en voorzieningen binnen Lisserbroek verbindt doormiddel van een autoluwe langzaam verkeersverbinding. Hierdoor ontstaat een doorlopende kindvriendelijke route, waaraan verschillende maatschappelijke functies zijn gepositioneerd zoals sportfaciliteiten, winkels en basisschool. De route kent een minimale breedte van 4 meter waarbij fiets en voetgangers de ruimte samen delen ook wel het ‘shared space’- principe genoemd. De route beweegt zich door de landschappelijke zone welke duidelijk herkenbaar is door zijn inrichting en materiaal watergangen groene verblijfsruimte verblijfsruimtes & spelenGroen Blauwe Ruggengraat In Binnen Turfspoor worden op verschillende plekken natuurlijk ingerichte speelplekken aangelegd.

In Binnen Turfspoor wordt ook bij de bouw rekening gehouden met onder andere de nestplaatsen voor vogels.

36 37 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN 2.6 Uitnodigend Afvalcontainers worden zo veel mogelijk aan het zicht onttrokken. De overgangen, tussen buitenwijks en binnenwijks, en tussen openbare ruimte en privé worden helder en zorgvuldig vormgege- ven. Juist deze overgangen dragen bij aan de uitnodigende sfeer van de wijk. Binnen Turfspoor is een uniek stukje oud land in de Haarlemmermeer. Er is een groot contrast tussen de kleinschalige binnenwereld van Binnen Turfspoor en de grootschalige droogmakerij daar omheen. Bij de entree aan de oostzijde van de wijk gaat de stevige laan over in een meer intieme woonstraat met meer gevarieerde beplanting. Langs de groenblauwe ruggengraat liggen hoofdzakelijk voorkanten van woningen. Waar woningen met de zij- of achterkant naar de groenblauwe ruggengraat zijn georiënteerd, worden zij opgenomen in een collectieve buitenruimte of krijgen zij een uniforme groene rand. De woonvelden hebben een alzijdige kwaliteit. Aan alle zijden liggen voordeuren. Hoekwoningen krijgen een alzijdige kwaliteit. De overgangszone tussen prive en openbaar wordt op aantal manieren vormgegeven. Zoals door een Delftste Stoep; dit gaat om situaties met een overgangszone van 1-1,5 meter tussen voorgevel en de straat.

Een voortuin van 2-4 meter is ondiep genoeg zodat mensen er geen auto in kunnen parkeren en met een haag, haag/ hek of muurtje ter plaatse van de overgang tussen straat en tuin. Een zeer diepe voortuin is een uitzondering. Op straatniveau zijn de inrichtingselementen op de overgang van de woning naar de straat belangrijk voor het uitnodigende karakter van Binnen Turfspoor. Daarom hebben bijvoorbeeld de woningen in het centrum dorpse woonmilieu uitnodigende deuropeningen en zijn de raamopeningen groot, met een lage borstwering. Er liggen geen parkeerplaatsen direct voor de woning. Containers krijgen een goede afgeschermde plek en worden niet in het zicht geplaatst. In Binnen Turfspoor wordt zo veel mogelijk gestreefd naar uitnodigende toegangen en zorgvuldige hoekoplossingen. o.a. geveltuinen en gevelbanken vormen de overgang tussen privé en openbaar. overgangen vormgeven als aanleidingen voor ontmoeting Op alle schaalniveaus uitnodigende overgangen maken. • Overgang van huis naar straat (veranda, gevelbankjes, steigers, openbare oever, Delftse stoep, voordeur) • Overgang naar het landschap, het oude bebouwingslint van Turfspoor en overgang naar Ringvaart. • Overgang van de buurten naar de groenblauwe ruggengraat. In het dorps landelijke deel worden de tuinen zo veel mogelijk afgeschermd door groene hagen. Ook de hoeken van de woonvelden worden zo veel mogelijk groen ingericht.

Uitnodigende voordeuren en een lage borstwering verbinden de woningen met de openbare ruimte in het centrum dorpse woonmilieu. 38 39 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN Zorgvuldig ontwerpen van goede overgangen tussen openbaar en privé geldt niet alleen voor de grondgebonden woningen, maar ook voor de appartementengebouwen. Omdat buiten zijn goed is voor de mens, zowel fysiek als sociaal, krijgt iedere woningen een goede buitenruimte. Bij appartementengebouwen is er een onderscheid tussen de buitenruimtes op de begane grond en de verdiepingen. Buiten zitten, aan de meer openbare zijde van je huis, stimuleert ontmoeting en sociale cohesie. In het ontwerp wordt goed gereageerd op de oriëntatie. Waar mogelijk worden de buitenruimtes aan de west- of zuidzijde gesitueerd. Op de begane grond zijn het veelal terrassen en of voortuinen aan de openbare of collectieve ruimte. In deze situaties gaat het dus om de scheiding tussen de privé buitenruimte en het openbaar gebied of tussen de privéruimte en een collectief binnengebied. Voor de buitenruimtes aan de binnenzijden van de bouwblokken zijn de begrenzingen informeler. Op de verdiepingen gaat het om balkons, galerijen en leefgalerijen. Deze zijn uitermate zorgvuldig vormgegeven, inclusief zachte verlichting en noodtrappen, en zijn integraal onderdeel van de architectuur.

Het zijn belangrijke ontmoetingsplekken. Balkons zijn welhaast de meest beeldbepalende onderdelen van de architectuur van een appartementencomplex. De buitenruimtes aan de openbare ruimte doen mee met de plastiek van het gebouw. Dat kan op meerdere manieren. Van belang is dat het hoofdvolume helder blijft. Architectonische elementen dienen integraal deel uit te maken van het gebouwontwerp en daaraan dienend te zijn. Ze zijn ondersteunend aan het totaal beeld op gebouwniveau en dragen bij aan een samenhangende beleving van het straatbeeld als geheel. Vooral als het aangehangen balkons zijn, zijn er voorbeelden te over waar deze buitenruimte afbreuk doet aan het gebouw. En zeker als bewoners de kans krijgen om allerlei vlechtwerk door spijlenhekken te maken! Het is dus zaak om hier kwaliteit aan te geven. Dat kan op meerdere manieren. Op de volgende pagina’s worden de een aantal mogelijke principes beschreven. Afhankelijk van de positie van het gebouw in het plan kan voor het meest passende een principe worden. Er is een duidelijk verschil voor gebouwen die onderdeel zijn van een bouwblok of gebouwen die meer vrij in de ruimte staan. In het plan zijn er appartementengebouwen die onderdeel zijn van een bouwblok en er zijn appartementengebouwen die meer solitair zijn, in of aan de GBR.

Het type buitenruimte kan daarop reageren; zie principes die op volgende pagina’s beschreven zijn. 2.6.1. Buitenruimtes appartementen

40 41 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN Buitenruimtes Loggia’s en half verdiepte loggia’s Volledig verdiepte loggia Half-verdiepte loggia 1 1 1 1 1 2 1 2 2 2 2 Principe 1 Een loggia binnen het hoofdvolume, met deze oplossing is er geen aantasting van het volume. Een halfverdiepte loggia, als dit goed gedaan wordt met een goede borstwering op de buitenruimte kan dit een kwalitatief goede oplossing zijn. Referenties in metselwerk vooral geschikt voor appartementenblokken als onderdeel van een bouwblok. Te veel onderscheid tussen balkons en de rest van het volume 42 43 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN Buitenruimtes Balkons Aanhangende balkons Hoek aanhangende balkons Principe 2 Een aangehangen balkon, meestal is dit de goedkoopste oplossing, maar vraag ook de meeste zorgvuldige detaillering. Er zijn diverse manieren om de balkons mee te laten doen met de architectuur van het gebouw, door borstweringen in hetzelfde materiaal te maken als de gevel of de balkons voort te laten komen uit horizontale gevelbanden. Ook kan een oplossing zijn om meerdere balkons architectonisch te koppelen tot een groter element. Referenties in metselwerk vooral geschikt voor appartementenblokken als onderdeel van een bouwblok.

2 2 1 1 1 1 1 2 2 2 1 Te veel onderscheid tussen balkons en de rest van het volumeTe veel onderscheid tussen balkons en de rest van het volume 44 45 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN Buitenruimtes Balkonzone in grotere structuur Principe 3 In dit principe worden alle aangehangen balkons gevat in een groter gebaar voortkomend uit het basisvolume van het gebouw. Deze zone maakt een rationele scheiding tussen de thermische schil in het volume en de zone met de buitenruimtes. Referenties in hout vooral geschikt voor appartementenblokken aan de GBR. 2 1 Balkons binnen ‘verlengd’ volume Balkons in grotere structuur 2 1 1 1 2 2 1 1 1 1 46 47 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN Buitenruimtes Leefgalerij Principe 4 In sommige situatie is de leefgalerij (waar balkon en ontsluitingsgalerij gecombineerd worden aan dezelfde zijde van het gebouw) een mogelijke oplossing. Ook hier is sprake van een groter gebaar dat in zijn detaillering van kolommen en hekwerken aandacht verdient, zeker als deze oplossing grenst aan openbaar gebied.

Minder helder scheiding tussen privé-deel en loopgedeelte Loopgedeelte leefgalerij 1,2m breed minimaal Buitenruimte Vide’s 1 2 3 1 1 2 3 32 1 1 2 3 3 2 48 49 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN ontmoetingsplekken op meerdere schaalniveaus Plekken maken en aanleidingen aanbieden om samen te komen. • Ruimte voor ontmoeting rond de toegangen van de woningen • Collectieve buitenruimte (moestuin, boomgaard). • Buurtgroen (tafels en zitplekken). • Groen Blauwe Ruggengraat. Sfeerbeelden van de Groen Blauwe Ruggengraat. De GBR verkleurt van “natuurlijk” naar “cultuurlijk”. BINNENTURFSPOOR ESSENTIEKAART8 2.1 Water & groenstructuur De groenstructuur is een belangrijke drager voor de ontwikkeling van Binnenturfspoor, hier wordt de relatie gelegd met de rijke en bijzondere geschiedenis van dit stuk Haarlemmermeer. Met name de verfijnde waterstructuur draagt bij aan de herkenbaarheid en identiteit van het gebied. Haaks hierop zal de Groen Blauwe Ruggengraat als verbindend element de verschillende voorzieningen en buurten met elkaar verbinden Waterstructuur. Binnen de ontwikkeling vormt de waterstructuur een belangrijk element. De verfijnde waterstructuur is te herkennen aan de smalle watergangen in oost-westelijke richting met een lichte draaiing in oriëntatie.

Watergangen binnen het plangebied worden gerealiseerd in de maten 4,10m en 7,10 breed, dit in overeenstemming met Waterschap Rijnland. Naast deze breedtematen worden er op enkele plekken waterpartijen toegepast om de watergangen met elkaar te verbinden in noord- zuidelijke richting. De breedte maten van 4,10m en 7,10m bieden mogelijkheid om enkele watergangen samen te voegen, om zo voldoende ruimte te creëren voor woningbouw en ontsluiting. Een belangrijk uitgangspunt voor de waterstructuur is dat deze herkenbaar blijft en dat de watercompensatie inpasbaar is. Deze betreft 15%’van al het verharde oppervlak en 7,5% van tuinen. GBR. De Groen Blauwe Ruggengraat is een beeldbepalende landschappelijke zone, die de verschillende wijken en voorzieningen binnen Lisserbroek verbindt doormiddel van een autoluwe langzaam verkeersverbinding. Hierdoor ontstaat een doorlopende kindvriendelijke route, waaraan verschillende maatschappelijke functies zijn gepositioneerd zoals sportfaciliteiten, winkels en basisschool. De route kent een minimale breedte van 4 meter waarbij fiets en voetgangers de ruimte samen delen ook wel het ‘shared space’- principe genoemd.

De route beweegt zich door de landschappelijke zone welke duidelijk herkenbaar is door zijn inrichting en materiaal watergangen groene verblijfsruimte Groen Blauwe Ruggengraatwatergangen watergangen 2.7 Saamhorig Ontmoeting wordt in Binnen Turfspoor gefaciliteerd in zowel de openbare ruimte als in de private ruimte. Saamhorigheid speelt op verschillende schaalniveaus een rol: in de straat, de gemeenschappelijke tuin, het buurtgroen en het wijkgroen. Op het niveau van de straat gaat het om de ruimte die wordt gegeven om elkaar te ontmoeten: in de vorm van een veranda, Delftse stoep, geveltuinen of een voortuin met een bankje. In Binnen Turfspoor is er ruimte voor zeer diverse woonmilieus. Een aantal daarvan heeft gemeenschappelijke buitenruimtes zoals bijvoorbeeld een gemeenschappelijk erf of een hof. De buitenruimtes rondom de woningen kunnen verschillende vormen aannemen. Er kan sprake van een gezamenlijke tuin, een gemeenschappelijke moestuin of een tuin met een landschappelijk karakter. Het buurtgroen en de centraal gelegen GBR nodigen uit tot ontmoeting. Het zijn plekken om te spelen, voor een buurtfeest of een picknick. In de inrichting wordt hier ruimte voor gemaakt. Saamhorigheid vertaald zich naar het stimuleren en faciliteren van ontmoeting tussen mensen. De zone tussen de voordeur en de openbare straat speelt hierin een belangrijke rol.

Aan deze overgangszone wordt in het ontwerp aandacht besteed. Het doel is dat mensen zich hier thuis voelen, dat het onderdeel is van de woning, maar dat het ze tegelijkertijd ook onderdeel zijn van de openbare straat. De erfafscheiding is laag om burencontact niet in de weg te staan. In de openbare ruimte worden plekken gemaakt waar de bewoners elkaar kunnen ontmoeten. De Groen Blauwe Ruggengraat nodigt uit tot ontmoeting. De GBR vormt een doorgaande structuur die opgebouwd is uit verschillende plekken. Vanaf het zuiden naar het noorden wordt de inrichting meer “cultuurlijk”. Verschillende plekken worden ingevuld met “eetbaar” groen. De GBR is een beeldbepalende landschappelijke zone die de verschillende woonmilieus en voorzieningen in Lisserbroek verbindt via een autoluwe | De GBR is een beeldbepalende landschappelijke zone die de verschillende woonmilieus en voorzieningen in Lisserbroek verbindt via een autoluwe Lisserbroek GBR Lisserbroek GBR | langzaamverkeersroute, en daarbij duidelijk herkenbaar blijft. Lisserbroek GBR | Lisserbroek GBR | langzaamverkeersroute, en daarbij duidelijk herkenbaar blijft.

Lisserbroek GBR Beeldkwaliteit inrichting groen en water passen zich aan aan de ondergrond en De GBR verbindt milieus uit verschillende tijdperken, type landschappen en | Beeldkwaliteit continue elementen: verharding, verlichting, zitelementen, sport | De GBR verbindt milieus uit verschillende tijdperken, type landschappen en | De GBR verbindt de verschillende woonmilieus. Ieder woonmilieu heeft zijn eigen de verschillende woonmilieus: speelplekjes, bomen, grassen. cultuur-historische ondergronden. | en eventueel bruggen. | cultuur-historische ondergronden. | beeldkwaliteitsplan. * . Verharding in gladde afwerking in asfalt Asfalt is afgestrooid (slijtlaag beige / grijs met | Één familie van sporttoestellen langs de GBR steenslag of schelpen) | * Geen bewegwijzering op het asfalt (geen verkeersscheiding voor wandelaars en fietsers) Geen opsluitbanden * Pad langs Bosbaan: wandelgebied – fietsers te gast. Pad is hier 3 meter breed, wij maken 4.5 meter breed. | . Één type bank voor de hele GBR, qua uitstraling en materialisatie. Kaart uit 1850. Lisserbroekerpolder als eigen entiteit in de droogmakerij | Vanaf 1970 tot 2012 wordt het dorp Lisserbroek gebouwd, tot wat het nu is. | Kaart uit 1850. Lisserbroekerpolder als eigen entiteit in de droogmakerij | Vanaf 1970 tot 2012 wordt het dorp Lisserbroek gebouwd, tot wat het nu is. Haarlemmermeer.

Hierop geprojecteerd de route van de GBR. | Haarlemmermeer. Hierop geprojecteerd de route van de GBR. * Eventuele versiering op het asfalt. . * Één type prullenbak voor de hele GBR 1. | Bestaande dorp | 1. | Bestaande dorp 2. | Dorpskern (met Sporthart) | 2. | Dorpskern (met Sporthart) 3a. | Dorpsmilieu Lisserbroek-Noord | 3a. | Dorpsmilieu Lisserbroek-Noord 3b. | Centrum dorpsmilieu Lisserbroek-Noord | 3b. | Centrum dorpsmilieu Lisserbroek-Noord 4. | Bosmilieu Lisserbroek-Noord | 4. | Bosmilieu Lisserbroek-Noord Één type lichtmast voor de hele GBR | 5. | Lintmilieu Turfspoor 6. | IJwegmilieu Lisserbroek-Noord | 5. | Lintmilieu Turfspoor 7. | Centrum-dorps milieu Binnen Turfspoor | 6. | IJwegmilieu Lisserbroek-Noord 8. | Dorps landelijk Binnen Turfspoor | 7. | Centrum-dorps milieu Binnen Turfspoor 9. | Landelijk Binnen Turfspoor | 8. | Dorps landelijk Binnen Turfspoor 10. | Bedrijventerrein Lisserbroek | 9. | Landelijk Binnen Turfspoor 11. | Woonmilieu Aziyadé | 10. | Bedrijventerrein Lisserbroek 12. | Dijkmilieu Ringvaart | 11. | Woonmilieu Aziyadé 13. | Dijkvoetmilieu | 12. | Dijkmilieu Ringvaart 14. | Lintmilieu Gansoord | 13. | Dijkvoetmilieu a. | Parkbos Zwaansbroek | 14. | Lintmilieu Gansoord b. | De Olmenhorst en Groene Kwadrant | a. | Parkbos Zwaansbroek b.

| De Olmenhorst en Groene kwadrant De GBR verbindt verschillende woonmilieus die elk een eigen | De groene ruimte rond het pad verloopt van natuurlijk Toekomstig beeld van het dorp Lisserbroek | De GBR verbindt verschillende woonmilieus, die elk een eigen karakter | Toekomstig beeld van het dorp Lisserbroekkarakter hebben, vastgelegd in de Beeldkwaliteitsplannen van groen, natter, in Binnen Turfspoor naar meer cultuurlijk De GBR verbindt verschillende woonmilieus, die elk een eigen karakter Dorp bestaat uit vier gebieden: het bestaande dorp, Binnen Turfspoor | hebben, vastgelegd in de Beeldkwaliteitsplannen van Lissebroek Noord, | Dorp bestaat uit vier gebieden: het bestaande dorp, Binnen Turfspoor Lissebroek Noord en Binnen Turfspoor.groen in het centrumgebied naar meer natuurlijk groen, hebben, vastgelegd in de Beeldkwaliteitsplannen van Lissebroek Noord, op het restveen landschap, Lisserboek-Noord in het landschap van de | Binnen Turfspoor en Azyadé. Daarnaast draagt de GBR ook bij aan | op het restveen landschap, Lisserboek-Noord in het landschap van de | bosrijk, in Lisserbroek Noord. Natuurlijk groen, natter, past Binnen Turfspoor en Azyadé. Daarnaast draagt de GBR ook bij aan droogmakerij en Azyadé. Sted enbouwkundige opbouw Binnen Turfspoor | de verbinding van verschillende maatschappelijke en commerciele | droogmakerij en Azyadé.

Sted enbouwkundige opbouw Binnen Turfspoor N.B. Ook eventuele programmaonderdelen zoals bijvoorbeeld de verbinding van verschillende maatschappelijke en commerciele is gebaseerd op de fijnmazige opbouw van het restveen-landschap, | voorzieningen, de Ringdijk en het Zwaansebroekbos. | Één stijl voor de bruggen | is gebaseerd op de fijnmazige opbouw van het restveen-landschap,speelplekjes, komen voort uit de regels van de verschillende bij het restveen-landschap, natuurlijk groen, bosrijk, past voorzieningen, de Ringdijk en het Zwaansebroekbos. stedenbouwkundige opbouw van Lisserbroek Noorden en Azyadé is | stedenbouwkundige opbouw van Lisserbroek Noorden en Azyadé is | bij de droogmakerij. gebaseerd op de polderstructuur van de Haarlemmermeer. | gebaseerd op de polderstructuur van de Haarlemmermeer.woonmilieus. Kunst langs de route? Versie 25/04/2025 - pagina 3/4 Versie 25/04/2025 - pagina 1/4 | Versie 25/04/2025 - pagina 2/4 | Versie 25/04/2025 - pagina 1/4 | Versie 25/04/2025 - pagina 4/4 50 | 51 52 53 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN de welkome relativering • Ingrepen die de kwaliteit van ‘de uitzondering bevestigt de regel’ in het plan aanbrengen. Een markante twist kan op ieder schaalniveau gemaakt worden. De school in het centrum dorpse deelgebied krijgt een opvallende expressieve vorm.

De school krijgt een bakstenen gevel met een expressief dak. Zowel kleine gevelopeningen als grote raampartijen zijn mogelijk. Langs de Groen Blauwe Ruggengraat liggen een aantal grotere markante gebouwen met een maatschappelijke functie. Deze gebouwen krijgen een afwijkende vorm ten opzichte van de omliggende woningen. 2.8 Markante twist De drager van het plangebied Binnen Turfspoor is het oorspronkelijke landschap, het historische slotenpatroon en de langgerekte kavel. Binnen Turfspoor wordt in harmonie met deze historie ontwikkeld. Hierbij is ruimte voor een eigenzinnige draai: de markante twist. De markante twist zet de geschiedenis van Binnen Turfspoor extra kracht bij. Objecten die je openbare ruimte terug vindt hebben een link met de locatie. Hergebruikte vliegtuigonderdelen kunnen dienst doen als speeltoestellen en oude schuren en kassen kunnen een nieuwe functie vervullen. Zit- en speelobjecten worden zoveel mogelijke geïntegreerd in het maaiveld: een walletje dat ook een glijbaan is, een aanlanding van de brug die ook een zitplek is. De typologie van de woningbouw is over het algemeen dorps te noemen en als zodanig herkenbaar (vrijstaande woning, twee-onder-één-kap-woning of rijtjeswoning). Voor specifieke doelgroepen geven bijzondere typologieën de mogelijkheid voor verrassende alternatieven (hofjes, rug-aan-rug-woningen, schuurwoningen, tiny houses).

Binnen het traditionele woningbouwprogramma is op bepaalde plekken, bijvoorbeeld in het verlengde van een zichtas, ruimte voor een contrasterende woning. Ook hierbij kan bijvoorbeeld door een kaswoning verwezen worden naar de historie van het gebied. Naast het traditionele woningbouwprogramma komen ook enkele grotere (woon-)gebouwen voor. Deze gebouwen zijn te herkennen als bollenschuur of kas die de historie van het gebied het gebied kenmerkten. De school zal uitgevoerd worden in baksteen en een expressieve vorm krijgen. De overgangen van de uitgegeven terreinen naar het openbaar gebied zullen zorgvuldig vormgegeven worden. Binnen het centrum dorpse woonmilieu kan een “kaswoning”worden toegevoegd die verwijst naar het agrarische verleden van het gebied Bollenschuren vormen de inspiratiebron voor de grotere volumes met appartementen in het dorps landelijke woonmilieu. De bestaande monumentale bollenschuur (onderste foto) in het gebied vormt hiervoor de inspiratiebron. In het zuidelijke landelijke deel kunnen woningen worden vormgegeven als kassen. Tevens zal de bestaande kas een nieuwe (publieksaantrekkende) functie krijgen. bestaande kas 54 55 BINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLANBINNEN TURFSPOOR BEELDKWALITEITSPLAN Indicatief beeld 2040

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://haarlemmermeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/935b6290-ab5a-4c91-ae6b-defbd70d1691?agendaItemId=22b65af0-d4c5-4b94-9a3b-f9f072638b76