Bijlage 2E - Participatierapport

Participatierapport Zonnepark Vijfhuizerweg Juni 2023

Inhoudsopgave 1.

Even voorstellen… ................................................................................................................................................................................................................... 3 1.1

TPSolar ............................................................................................................................................................................................................................... 3

1.2

Grondeigenaren ................................................................................................................................................................................................................ 4

2.

Bewonersparticipatie ................................................................................................................................................................................................................ 5

3.

Uitvoering participatie............................................................................................................................................................................................................... 7

4.

5.

3.1

Procesparticipatie.............................................................................................................................................................................................................. 7

3.2

Planparticipatie: hoe kan de omgeving meepraten en mee-ontwerpen? ........................................................................................................................ 8

3.3

Financiële participatie: aanbod lokaal eigenaarschap .................................................................................................................................................... 12

Stakeholderanalyse Zonnepark Vijfhuizerweg ........................................................................................................................................................................ 21 4.1

Gemeente Haarlemmermeer .......................................................................................................................................................................................... 21

4.2

De directe omgeving ....................................................................................................................................................................................................... 22

4.3

De lokale omgeving ......................................................................................................................................................................................................... 24

4.4

Externe stakeholders ....................................................................................................................................................................................................... 24

Resultaten................................................................................................................................................................................................................................ 26 5.1 Vragen ................................................................................................................................................................................................................................... 26 5.2

Aanmerkingen, wensen en ideeën .................................................................................................................................................................................. 28

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

2

1. Even voorstellen… 1.1

TPSolar

TPSolar is een Nederlands familiebedrijf met een grote ambitie: een steentje bijdragen aan de energietransitie in Nederland. Wij zijn gevestigd in de gemeente Haarlemmermeer, in Lijnden. Wij ontwikkelen, financieren, bouwen en beheren grondgebonden zonneparken in Nederland. TPSolar doet dit op een duurzame en ecologisch verantwoorde manier en op alle mogelijk geschikte locaties, zoals voormalige stortplaatsen, niet uitgegeven industrieterreinen of (slechtere) landbouwgronden. Dit doet TPSolar niet alleen, maar altijd in nauwe samenwerking met landeigenaren, agrariërs, bewoners, gemeenten, provincies en energiecoöperaties. Inmiddels heeft TPSolar zes zonneparken ontwikkeld en gebouwd in Uden, Dordrecht, Someren, Zeewolde en twee in Lochem. Deze zonneparken wekken momenteel groene stroom op voor meer dan 15.000 Nederlandse huishoudens. TPSolar werkt bij al haar projecten volgens de Gedragscode Zon op land en is partner van Nederland Zoemt (Actieplatform voor wilde bijen). TPSolar realiseert zich dat de komst van een zonnepark mogelijk invloed kan hebben op het woongenot van omwonenden en hecht dan ook groot belang aan de inspraak van Figuur 1: Schapen en bijenhotel op Zonnepark Armhoede in Lochem. omwonenden.

Daarom gaat TPSolar altijd in gesprek met de omgeving, zodat men kan meedenken en praten over de uiteindelijke invulling en uitvoering van het zonnepark en om samen te komen tot een breed gedragen plan. Daarnaast geven het Klimaatakkoord en de gemeenteraad van Haarlemmermeer aan dat erbij duurzame-energieprojecten gestreefd moet worden naar 50% lokaal eigendom. TPSolar slaat daarom graag de handen ineen met lokale energiecoöperaties. TPSolar wil op deze manier garanderen dat de opbrengsten ‘landen’ bij de lokale omgeving, door bijvoorbeeld lokaal (mede)eigenaarschap, een omgevingsfonds, goedkope stroom of collectieve inkoop van zonnepanelen en werkgelegenheid tijdens bouw en beheer.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

3

1.2

Grondeigenaren

Het huidige plan van het zonnepark is met nauwe betrokkenheid van de lokale grondeigenaar en haar familie tot stand gekomen. Ook zij vinden het namelijk belangrijk dat er een goed plan wordt opgesteld en met oog voor de omgeving. De andere betrokken grondeigenaar is de gemeente Haarlemmermeer zelf. Grondeigenaar 1: De familie woont aan de Hoofdweg Oostzijde 421 in Hoofddorp, in het huis tegenover het plangebied. De familie heeft een akkerbouwbedrijf en woont en werkt al generaties lang in de Haarlemmermeer. De familie woont op ongeveer 150 meter afstand van de planlocatie. De grondeigenaar heeft vorig jaar het bedrijf overgenomen van haar vader. De familie wil graag meedoen met het ontwikkelen van een zonnepark op hun percelen. Een zonnepark biedt kansen om een extra tak aan het bedrijf toe te voegen (risicospreiding) en hierdoor de continuïteit van het agrarisch bedrijf te waarborgen. Grondeigenaar 2: De gemeente bezit meerdere percelen in het zonnecarré. In het gemeentelijk beleid is opgenomen dat het wenselijk is om gemeentelijke percelen beschikbaar te stellen voor zonnepanelen indien een zonneakker wordt ontwikkeld dat grenst aan een gemeentelijk perceel. In dit geval wordt het gemeentelijk perceel ingeklemd tussen de percelen van grondeigenaar 1. Vanuit landschappelijk oogpunt is een aangesloten zonneakker wenselijk. Het perceel heeft geen strategische positie.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

4

2. Bewonersparticipatie In het Klimaatakkoord zijn verschillende afspraken gemaakt over de participatie van burgers en bedrijven in hernieuwbare energieprojecten op land. Het primaire doel van deze afspraken is het verkrijgen van draagvlak en acceptatie voor hernieuwbare elektriciteitsprojecten op land. Het Klimaatakkoord beschrijft bewonersparticipatie daarom als een van de kritische succesfactoren voor de Nederlandse energietransitie. Er is niet één juiste manier om een participatieproces in te richten. Dit hangt af van allerlei kenmerken van het project, de omgeving en context. Wel zijn er kenmerken die de kans op een succesvol participatieproces vergroten. Het is belangrijk dat belanghebbenden, zoals omwonenden, in een vroeg stadium worden betrokken om echt mee te kunnen spreken over het beleid (randvoorwaarden, zoekgebieden, keuze voor technieken) en daarna over de vormgeving van een project (binnen de technische, ruimtelijke en economische kaders die nodig zijn om het project te kunnen realiseren). In het participatieproces worden uiteindelijk afspraken gemaakt over het ontwerp, de exploitatie en financiële deelname door of tegemoetkoming aan de omgeving. In het Klimaatakkoord worden drie categorieën van bewonersparticipatie onderkend: 1. Procesparticipatie: Dit is het proces waarbij bewoners mee mogen en kunnen denken bij het ontwikkelen van het beleid en beleidskaders.

Idealiter maakt de provincie en gemeente beleid voor hernieuwbare energie, voordat er een concreet project is. Zo is het wenselijk dat de omgeving betrokken wordt bij de ontwikkeling en totstandkoming van de Regionale Energiestrategie (RES). Op deze manier wordt bijvoorbeeld de vraag hoeveel ruimte er wordt gegeven aan duurzame energie, in het beleid al beantwoord. Dit kan daarnaast bijvoorbeeld ook verder uitgewerkt worden in een afwegingskader. Het inhoudelijk betrekken van de omgeving bij het proces noemen we procesparticipatie. 2. Planparticipatie: Dit is het proces waarbij omwonenden, inwoners, belangenorganisaties en overige geïnteresseerden kunnen meedenken over de plannen, het ontwerp, de inrichting en het beheer en onderhoud van een installatie voor duurzame energieproductie. Via permanente informatieverstrekking (website, sociale media, nieuwsbrieven), actieve voorlichting, informatiebijeenkomsten en keukentafelgesprekken worden de bewoners betrokken bij het ontwikkelen van het duurzame energie project. 3. Financiële participatie: Dit is het mee-investeren in en/of het voordeel ervaren van de opbrengsten van een duurzaam energieproject. Er zijn diverse vormen van financiële participatie. Het delen van de opbrengst kan onder andere door het streven naar 50% lokaal eigendom, op deze wijze is het “verkrijgen van lokaal eigendom” in het Klimaatakkoord verwoord.

Lokaal eigendom kan onder meer door middel van een samenwerking met lokale energiecoöperaties worden gerealiseerd. Op basis van gesprekken met omwonenden kunnen ook andere opties worden gekozen die de omgeving laten meeprofiteren, zonder dat sprake is van lokaal eigendom, zoals een omgevingsfonds en obligaties.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

5

Dit participatie- en communicatie rapport laat zien hoe de initiatiefnemer zich heeft ingespannen om bewoners te betrekken door hen te laten meepraten en mee-ontwerpen op het gebied van plan- en financiële participatie. Daarnaast wordt er onderbouwd hoe de gemaakte keuzes aansluiten bij de voorkeuren van omwonenden. Ook wordt er onderbouwd hoe de initiatiefnemer, met de keuze voor de werkvormen en de wijze van communicatie, heeft hopen te stimuleren dat iedereen die mee wilde praten, ook de kans heeft gekregen om dit te doen. In de komende hoofdstukken zullen de volgende onderwerpen uitgelicht worden: • • • • •

De werkvormen en activiteiten met de bijbehorende doelstellingen; De gevolgde planning met diverse participatiebijeenkomsten; De rollen en bevoegdheden van de verschillende partijen: welke zeggenschap hebben omwonenden gehad over de ruimtelijke- en landschappelijke inpassing en over de financiële participatie; De manier waarop de initiatiefnemer de afspraken met belanghebbenden heeft vastlegt; De manier waarop initiatiefnemers en inwoners met elkaar communiceren.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

6

3. Uitvoering participatie 3.1

Procesparticipatie

Aan het project Zonnepark Vijfhuizerweg ligt beleid van het Rijk, de provincie, de RES, en de gemeente Haarlemmermeer ten grondslag. •

Het Klimaatakkoord, waarin het Rijk samen met meer dan 100 partijen (organisaties en bedrijven) gewerkt heeft aan een samenhangend pakket aan voorstellen om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan en de opwarming van de aarde te beperken. Het Klimaatakkoord is een onderdeel van het Nederlandse klimaatbeleid. Hierin staan zoals gezegd ook verschillende afspraken over de participatie van burgers en bedrijven in hernieuwbare energieprojecten op land, waaronder het streven naar 50% lokaal eigendom.

•

Het beleid van de Provincie Noord-Holland, waarin regels zijn opgenomen om zo de landschappelijke, economische en ecologische kwaliteit van de openbare ruimte in Noord-Holland te beschermen bij de aanleg van zonnepanelen. Die staan in de Omgevingsverordening NH2020 en bijbehorende omgevingsregeling. Daarnaast laat de Kwaliteitsimpuls Zonneparken zien hoe de regels kunnen worden toegepast. De provincie wil gemeenten en initiatiefnemers inspireren zonneparken te ontwerpen die goed in de ruimte en omgeving passen. Ook staat omschreven dat de ontwikkeling van een zonnepark een maatschappelijke meerwaarde moet opleveren en wat de mogelijkheden voor omwonenden zijn om te participeren in de ontwikkeling en opbrengst van het zonnepark.

•

De RES Noord-Holland Zuid, waarin de energieregio, overheden, inwoners, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties samen omschrijven beschrijven hoe en waar duurzame elektriciteit (zon en wind) opgewekt kan worden, en hoe de warmtetransitie (duurzame alternatieven voor aardgas) mogelijk gemaakt kan worden, evenals de opslag en infrastructuur voor energie en warmte. Dit zijn keuzes die gezamenlijk gemaakt worden, vanuit regionale samenwerking en maatschappelijke betrokkenheid. In Noord-Holland Zuid zijn ruim 100 bijeenkomsten georganiseerd, waaraan in wisselende samenstelling volksvertegenwoordigers, belanghebbenden, deskundigen, bedrijven, energiecoöperaties, maatschappelijke organisaties en bewoners hebben meegedaan. De gemeente Haarlemmermeer heeft in het kader van de Regionale Energiestrategie een zoekgebied vastgelegd waarbinnen zonneakkers kunnen worden ontwikkeld, het zogenoemde zonnecarré. Het doel is om 300 hectare zonneakker te realiseren voor 2030.

•

Het beleid van de gemeente Haarlemmermeer, om de aanleg van de zonneakkers in goede banen te leiden heeft de gemeente duidelijke voorwaarden gesteld en omschreven in het Beleidskader Zonneakkers, Beleidskader lokaal eigenaarschap in zon- en windprojecten en het Beeldkwaliteitsplan Zonnecarré. Twee belangrijke uitgangspunten zijn dat de omgeving maximaal betrokken wordt bij de ontwikkeling van het park en dat de opbrengsten van zonne- en windparken eerlijk verdeeld worden. De gemeenteraad heeft, na openbare bijeenkomsten met inwoners,

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

7

vertegenwoordigers van allerlei organisaties, dorpsraden, raadsleden en andere belanghebbenden twee gebieden uitgekozen. De voorkeur voor deze zoekgebieden is tot stand gekomen via deze bijeenkomsten in het najaar van 2019. Dorps- en wijkraden, grondeigenaren en initiatiefnemers van windmolens en zonneakkers zijn actief opgezocht om hun mening te horen. In het eerste kwartaal van 2021 is er een grootschalige peiling uitgevoerd onder de inwoners van Haarlemmermeer.

3.2

Planparticipatie: hoe kan de omgeving meepraten en mee-ontwerpen?

De ontwikkeling en inpassing van een zonnepark gebeurt, samen met inwoners en lokale ondernemers en in afstemming met de gemeente, via een adequaat participatieproces. Dit houdt dus in dat het project wordt ontwikkeld door een samenwerking van lokale partijen en de ontwikkelaar. De definitie van lokale partijen zijn: inwoners, in de kern lokaal georiënteerde grondeigenaren en bedrijven (zoals agrariërs en ondernemers), lokale verenigingen en coöperaties en lokale overheden (gemeente, waterschap en provincie). TPSolar is als initiatiefnemer verantwoordelijk voor het betrekken van de directe omgeving, de lokale omgeving en zogeheten externe stakeholders. De energietransitie is naast een technische en ruimtelijke transformatie namelijk ook een maatschappelijke opgave. Twee belangrijke uitgangspunten zijn daarom dat de omgeving maximaal betrokken wordt bij de ontwikkeling van het zonnepark en dat de opbrengsten van zonneparken eerlijk verdeeld worden. Het doel is om de omgeving aan het begin van het proces te betrekken bij keuzes over ruimtelijke inpassing en lokaal eigenaarschap. Er zal op het gebied van ruimtelijke inpassing en lokaal eigendom dus moeite worden gedaan om mensen erbij te betrekken en actief gevraagd worden naar hun inbreng. In deze tweede paragraaf gaat het voornamelijk over hoe de omgeving maximaal betrokken wordt bij de ontwikkeling van het zonnepark.

Wat zijn de uitgangspunten? Hoe wordt de omgeving actief geïnformeerd over de opties en mogelijkheden? Hierbij gaat het primair om de inwoners die in een gebied rondom het zonnepark wonen, de verenigingen die daar gevestigd zijn, eventuele wijk- en dorpsraden en (agrarische) ondernemers bij het plangebied. Er wordt in het beleid van de gemeente Haarlemmermeer m.b.t. “de omgeving” onderscheid gemaakt tussen drie categorieën: 1. Plangebied: De percelen van het zonnepark-initiatief. 2. Directe omgeving (‘omwonenden’): de omwonenden in een straal van 800 meter. 3. Lokale omgeving: het zoekgebied en de dorpen daar in de buurt of een straal van ten minste 2 km voor initiatieven buiten het zoekgebied. De genoemde afstanden geven een minimale zone aan die betrokken moet worden. Naast deze 3 categorieën van de omgeving, zijn er ook nog zogeheten externe stakeholders die betrokken worden bij de ontwikkeling van het zonnepark. Bij Zonnepark Vijfhuizerweg zijn dit in ieder geval de Gemeente Haarlemmermeer, de Provincie Noord-Holland, Luchthaven Schiphol, Rijkswaterstaat,

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

8

Waterschap Hoogheemraadschap van Rijnland, Natuur en Milieufederatie Noord-Holland (MNH), LTO Noord (afdeling Haarlemmermeer), NMCX Centrum voor Duurzaamheid, Energiebank Haarlemmermeer en Netbeheerders en nutsbedrijven. Uitgangspunten planparticipatie: meepraten en mee-ontwerpen Het uitgangspunt is dat de ontwikkeling en inpassing van Zonnepark Vijfhuizerweg gebeurt, samen met omwonenden en lokale ondernemers, via een adequaat participatieproces. Communicatie en participatie is afgestemd met de gemeente. De participatie- en communicatieaanpak moet daarmee zo goed mogelijk aansluiten op de wensen van de omgeving. Belangrijk is dat er een duidelijk verhaal is richting omwonenden en dat zij actief zijn geïnformeerd over de opties en mogelijkheden m.b.t. de ruimtelijke inpassing en participatie bij het initiatief en de invulling van lokaal eigenaarschap. Primair richt het participatieplan zich op de directe omgeving. Deze inwoners hebben de meeste kans op hinder en hebben het meeste ‘recht van spreken’ in het participatieproces. Deze inwoners zijn individueel uitgenodigd voor participatiebijeenkomsten. Zij zijn per brief en/of per telefoon benaderd voor een keukentafelgesprek, telefonisch en/of digitaal overleg en voor een algemene informatiebijeenkomst.

Binnen de categorie ‘directe omgeving’ maakt TPSolar het onderscheid tussen omwonenden met direct zicht op de planlocatie en de overige omwonenden in een straal van 800 meter. Eerst genoemde zijn voorafgaand aan de informatiebijeenkomst uitgenodigd voor een keukentafelgesprek en/of digitaal/telefonisch overleg. Het gaat hier bij Zonnepark Vijfhuizerweg in totaal om 9 adressen. Ook de huidige pachter van de gemeentegronden is voorafgaand an de informatieavond uitgenodigd worden voor een keukentafelgesprek. Deze omwonenden zijn daarna samen met alle andere omwonenden binnen 800 meter van het plangebied (nog eens 11 adressen), uitgenodigd voor een eerste informatiebijeenkomst. Ook de betrokken grondeigenaar is woonachtig binnen 800 meter van het plangebied. Tijdens de participatiemomenten is aan de omwonenden uitgelegd wat hun rol en niveau van betrokkenheid is (of nog kan zijn) en hoe de Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

Keuken tafelgesprekken

Werkgroep met afvaardiging van de omgeving

Planparticipatie directe omgeving: meepraten en mee-ontwerpen

Informatie bijeenkomsten

Figuur 2: Participatie- en overlegvormen met de directe omgeving.

9

(beslissings)structuur en bijbehorende informatievoorziening eruit ziet, zodat zij wisten hoe en wanneer zij invloed hebben op cruciale keuzen in het proces. Daarnaast is er tijdens de participatiemomenten uitgelegd hoe zij als inwoners kunnen meedenken over de ruimtelijke inpassing en lokaal eigenaarschap. In zowel de keukentafelgesprekken als tijdens de informatiebijeenkomsten zijn bij de inwoners actief wensen, zorgen en aanbevelingen opgehaald op het gebied van de ruimtelijke inpassing en lokaal eigendom. Als initiatiefnemer hebben wij mensen hiertoe herhaaldelijk uitgenodigd door bij men herhaaldelijk aan te geven dat zij per e-mail, telefoon of in direct contact met ons als initiatiefnemer hun input kunnen aanleveren. Inwoners zijn door initiatiefnemer niet alleen geïnformeerd, maar ook geraadpleegd. Zij zijn om advies gevraagd en hebben zij kunnen meebeslissen over de uiteindelijke invulling van de ruimtelijke inpassing en lokaal eigenaarschap bij Zonnepark Vijfhuizerweg. Door de ontwikkeling van Zonnepark Vijfhuizerweg te zien als een coproductie tussen verschillende belanghebbenden, wil de initiatiefnemer komen tot een gedragen plan. Om deze coproductie wat meer handen en voeten te geven, zijn de inwoners uit de directe omgeving uitgenodigd om deel te nemen aan een werkgroep.

Dit geeft inwoners de kans om als afvaardiging van de omgeving verder mee te denken over de ruimtelijke Informeren inpassing en lokaal eigenaarschap bij Zonnepark Vijfhuizerweg.

Mee beslissen

Ontwikkeling en inpassing van Zonnepark Vijfhuizerweg

Coproduceren

Raadplegen

Daarnaast zijn ook de inwoners in de lokale omgeving en verschillende externe stakeholders, waaronder de Gemeente Haarlemmermeer, geraadpleegd bij de verdere ontwikkeling van Zonnepark Vijfhuizerweg. Ook in overleggen met externe stakeholders heeft de initiatiefnemer hen gevraagd om mee te denken en mee te ontwerpen.

Adviseren

Figuur 3: Uitgangspunten bij de ontwikkeling en inpassing van Zonnepark Vijfhuizerweg.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

10

Indicatie tijdspad zoals voor start afgestemd met de gemeente Haarlemmermeer

Week Participatienummer overleg vorm

7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26

juni

mei

april

maart

febr .

2022

Planparticipatietraject met directe- en lokale omgeving* en Omwonenden met direct Overige omwonenden Lokale zicht binnen 800 m omgeving

Gemeente**

Keukentafelgesprekken X

Informatiebijeenkomst

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Werkgroep Keukentafelgesprekken

Informatiebijeenkomst Mogelijkheid voor aanvullende werkgroep bijeenkomst, keukentafelgesprekken, informatie bijeenkomst, andere vorm van overleggen en bilaterale contacten

* De uiteindelijke frequentie en invulling van participatiebijeenkomsten is maatwerk en verschilt per project en behoefte van betrokkenen. Naast het planparticipatietraject met de directe- en lokale omgeving, zijn er ook nog zogeheten externe stakeholders die betrokken worden bij de ontwikkeling van het zonnepark.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

11

** Initiatiefnemer legt verantwoording af aan de gemeente via participatieverslagen en afstemming over de (tussentijdse) voortgang en resultaten van het participatieproces. De gemeente loopt ook mee in het participatieproces over ruimtelijke inpassing en het bod voor lokaal eigenaarschap, zodat zij kan beoordelen of dit adequaat verloopt. Om deze reden is de gemeente ook uitgenodigd voor participatie bijeenkomsten.

3.3

Financiële participatie: aanbod lokaal eigenaarschap

Net als andere gemeenten, vindt ook de gemeente Haarlemmermeer het belangrijk dat haar inwoners en ondernemers kunnen meeprofiteren van de grootschalige ontwikkelingen op gebied van wind- en zonprojecten. Initiatiefnemers zijn verantwoordelijk voor het vormgeven daarvan, in samenspraak met de omgeving. In het Klimaatakkoord, de Regionale Energiestrategie en het Beleidskader zonneakkers Haarlemmermeer, wordt ‘lokaal eigenaarschap/lokaal eigendom’ benoemd als belangrijke voorwaarde bij de ontwikkeling van zonnepanelen en windturbines. In het beleidskader maakt de gemeente duidelijk wat (de weg naar) lokaal eigenaarschap betekent. Lokaal eigenaarschap en lokaal eigendom worden vaak door elkaar gebruikt. Beiden begrippen hebben als doel dat de omgeving van een bepaald project betrokken wordt bij de verdeling van de lusten. Maar, eigenaarschap gaat verder. Het gaat om een gevoel van betrokkenheid en een zekere mate van verantwoordelijkheid. Dat is ook mogelijk zónder zelf geïnvesteerd te hebben. Eigenaarschap gaat verder dan alleen de vraag; wie is eigenaar? De gemeente definieert het als volgt: Lokaal eigenaarschap = procesparticipatie + lokaal eigendom + mogelijkheden voor collectief voordeel + mogelijkheden voor individueel voordeel Dit geeft de initiatiefnemer de ruimte om samen met de omgeving tot passende vormen te komen.

Er worden wel minimale eisen aan deze onderdelen gesteld. Zo is voor de omgeving duidelijk wat ze kan verwachten en is voor initiatiefnemers duidelijk wanneer een aanbod passend is. Dit is om deze reden ook een belangrijk onderdeel geweest tijdens de participatiebijeenkomsten. Daarnaast zijn de voorbeelden van de invulling van lokaal eigenaarschap van de gemeente Haarlemmermeer ook meegenomen en benoemd tijdens de participatiemomenten met inwoners.1 Of het aanbod ook daadwerkelijk kan worden gedaan en hoe deze er in detail uit zal zien (wat zijn bijvoorbeeld de rendementen, hoeveel eigen vermogen moet er worden ingebracht, etc.) hangt af van de uiteindelijke realisatie van het beoogde Zonnepark Vijfhuizerweg. Dit is onder meer afhankelijk van het

1 Bijlage 2: Inspiratie voor invulling van lokaal eigenaarschap, blz. 14 uit Beleidskader lokaal eigenaarschap in zon- en windprojecten: Om invulling te geven aan procesparticipatie, lokaal eigendom en collectief- en

individueel voordeel bij initiatieven, 21 april 2021 (Gemeente Haarlemmermeer).

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

12

verkrijgen van een onherroepelijke omgevingsvergunning voor het plan, de benodigde aansluiting op het elektriciteitsnet en het verkrijgen van een SDE++ subsidie. Zodra het park daadwerkelijk gerealiseerd wordt en hiervoor de benodigde SDE++ subsidie is verkregen, zal het onderhavige aanbod definitief gemaakt worden. Pas op dat moment is duidelijk hoe de definitieve businesscase van het park eruit ziet en kan het aanbod aan de omgeving concreet gemaakt worden. Dit zal naar verwachting niet eerder dan in 2024 gebeuren. Dit gezegd hebbende, zullen de initiatiefnemers zich inspannen om het – nu nog vrijblijvende – aanbod ook daadwerkelijk gestand te doen. Tevens zullen met de gemeente Haarlemmermeer afspraken worden gemaakt over de financiële participatie voor de omgeving. Hierdoor is verzekerd dat de omgeving financieel kan meeprofiteren van de ontwikkeling van het zonnepark. Zodra zeker is dat het zonnepark ook daadwerkelijk gerealiseerd gaat worden met een SDE++-subsidie, zullen de initiatiefnemers dus verplicht zijn om de omgeving daadwerkelijk financieel mee te laten profteren. Procesparticipatie om tot lokaal eigenaarschap te komen Procesparticipatie gaat om het betrekken van de omgeving bij de planvorming en het gesprek te voeren over de mogelijkheden voor lokaal eigendom, collectief voordeel en individueel voordeel.

Het doel was om de omgeving aan het begin van het proces zoveel mogelijk te betrekken bij keuzes over zowel de ruimtelijke inpassing van het zonnepark als over lokaal eigenaarschap. Daarom is tijdens het procesparticipatieproces van het zonnepark financiële participatie een belangrijk onderwerp geweest. Hierbij gaat het voornamelijk over hoe de opbrengsten van het zonnepark eerlijk verdeeld worden en over het thema lokaal eigendom. Zo was de energiecoöperatie Zon op Haarlemmermeer aanwezig tijdens de informatiebijeenkomsten en hebben zij presentaties gehouden over de coöperatie en lokaal eigendom. De verschillende vormen van financiële participatie zijn ook besproken tijdens deze bijeenkomsten en in het aanbod richting betrokken omwonenden teruggekomen. In keukentafelgesprekken is dit ook besproken. Met twee geïnteresseerde bewoners is een werkgroep gehouden, waarbij het is gegaan over lokaal eigendom en de mogelijke invulling van het omgevingsfonds. Daarnaast zijn de voorbeelden van de invulling van lokaal eigenaarschap van de gemeente Haarlemmermeer ook meegenomen en benoemd tijdens de participatiemomenten met inwoners. Ook voor toekomstige procesparticipatie zal dit onderwerp (nog) verder uitgewerkt worden. Bijvoorbeeld wanneer er nadere afspraken gemaakt worden over de invulling van het omgevingsfonds of bij het uitgeven van obligaties.

Lokaal eigendom: (mede-) eigenaarschap Lokaal eigendom gaat om de mogelijkheid bieden om de omgeving mee te laten investeren en daarmee deels eigenaar te zijn van het project. Bij het zonnepark aan de Vijfhuizerweg zijn er drie mogelijkheden voor het realiseren van lokaal eigendom: TPSolar als lokale partij, de lokale energiecoöperatie en de betrokken grondeigenaren.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

13

Het Klimaatakkoord is een belangrijk onderdeel van het Nederlandse klimaatbeleid. Hierin staan ook verschillende afspraken over de participatie van burgers en bedrijven in hernieuwbare energieprojecten op land, waaronder het streven naar 50% lokaal eigendom. Dit streven houdt in dat men gelijkwaardig wil samenwerken in de ontwikkeling, bouw en exploitatie van hernieuwbare energie, zoals zonneparken. Lokaal eigendom betekent dat bewoners of bedrijven uit de lokale gemeenschap eigenaar of mede-eigenaar zijn van een zonnepark (of windmolen) in de buurt. Mede-eigendom betekent mee-investeren en dus ook risico lopen. Het betekent echter ook zeggenschap en meedelen in de opbrengst. Door te streven naar 50% lokaal eigendom krijgt een lokale gemeenschap (meer) zeggenschap over de energietransitie en worden de opbrengsten lokaal gehouden. Daarbij hoort een inspanningsverplichting voor de initiatiefnemer om een aanbod te doen om bewoners of bedrijven (desgewenst in de vorm van collectief eigendom, bijvoorbeeld via een coöperatie of andere passende rechtsvorm) te laten participeren in een project. De uitgangspunten hiervan zijn de behoefte en de (financiële) mogelijkheden van de lokale omgeving. Mede-eigendom betekent namelijk mee-investeren en dus ook risico lopen. Het betekent echter ook zeggenschap en meedelen in de opbrengst.

Het uiteindelijke percentage wat qua investeringen opgehaald en dus behaald wordt, zal moeten blijken uit de uiteindelijke investeringsbereidheid onder de lokale gemeenschap. De gemeente geeft de volgende eisen voor het aanbod van lokaal eigendom aan: • Er worden in ieder geval de mogelijkheden besproken voor volwaardig (en risicodragend) mee-investeren, uitgeven van obligaties en inzetten van crowdfunding. • Het aanbod hiervoor wordt in fasen opengesteld aan een steeds grotere omgeving. Te beginnen bij omwonenden (de directe omgeving). Een belangrijk onderdeel voor het bewerkstelligen van lokaal eigendom bij Zonnepark Vijfhuizerweg is TPSolar zelf. Als lokaal familiebedrijf uit de gemeente Haarlemmermeer brengen wij een groot aandeel aan eigen vermogen in voor het realiseren van het zonnepark en blijven wij zo (deels) eigenaar van de installatie. TPSolar is degene die het zonnepark ontwikkelt, financiert, bouwt en het project vervolgens gedurende de looptijd exploiteert. Zo is er dus al sprake van 100% lokaal eigendom. Dit is conform de definitie lokale partijen uit het beleidskader van de gemeente. TPSolar werkt bij haar projecten door heel Nederland samen met lokale energiecoöperaties. Daarom hebben wij ook de lokale energiecoöperatie van de gemeente Haarlemmermeer meegenomen in de ontwikkeling van Zonnepark Vijfhuizerweg.

De lokale energiecoöperatie is echter in 2022 pas officieel opgericht, waardoor een groot deel van het ontwikkelproces van het zonnepark al gaande was voordat de coöperatie aanhaakte. Individuele burgers, omwonenden en/of bedrijven kunnen lid worden en zo via de energiecoöperatie mede-eigenaar worden van het zonneparkproject en meeprofiteren. Het uiteindelijke percentage wat qua investeringen opgehaald en dus behaald wordt, zal moeten blijken uit de uiteindelijke investeringsbereidheid onder de lokale gemeenschap. D.m.v. keukentafelgesprekken, informatieavonden, dagbladadvertenties en lokale contacten gaan wij samen met de coöperatie de inwoners van de gemeente Haarlemmermeer enthousiasmeren voor de financiële participatie. De coöperatie is ook voornemens om zowel mensen die kunnen investeren in zonnepanelen als mensen die niet die mogelijkheid hebben mee te nemen in de ontwikkeling. Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

14

De grondeigenaren willen ook graag investeren in het zonneparkproject en (deels) eigenaar blijven van de installatie. Het huidige plan van het zonnepark is met nauwe betrokkenheid van de lokale grondeigenaar tot stand gekomen. De familie heeft een akkerbouwbedrijf en woont en werkt al generaties lang in de Haarlemmermeer. Het zonnepark biedt kansen om de continuïteit van het agrarisch bedrijf te waarborgen en daarom vinden zij het belangrijk om door eigenaarschap betrokken te blijven. Overzicht lokaal eigendom Organisatievorm Lokaal eigendom

Doel

SPV. Entiteit zal een B.V. zijn. TPSolar Vijfhuizerweg B.V. Grondeigenaren Energiecoöperatie Project wordt volledig door lokale partij ontwikkelt, ‘100% lokaal eigendom’ Grondeigenaren blijven eigenaar gronden en betrokken bij installatie Delen van de lusten voor omwonenden

Referentie • TPSolar ontwikkelt, financiert, bouwt en beheert al haar zonneparken zelf. Inmiddels heeft zij in Nederland 6 zonneparken op deze manier gerealiseerd. Van al deze zonneparken is TPSolar dus nog steeds (deels) eigenaar. • Onder andere voor een zonnepark in Oirschot heeft TPSolar een samenwerking met de lokale energiecoöperatie. De vergunning is in 2022 afgegeven en de SDE++ kan nu worden aangevraagd. Nu is dan ook het moment om gezamenlijk aan de slag te gaan met een publiciteitscampagne om inwoners te enthousiasmeren. Zie bijvoorbeeld: https://www.tpsolar.nl/post/woensdag-12-oktober-informatiebijeenkomst-meedoen-met-zonnepark-kriekampen • Bij het zonnepark Lungendonk was lokaal bedrijf Janssen de Jong eigenaar van de gronden. Het park is voor 50% nog steeds eigendom van Janssen de Jong Projectontwikkeling.

Lokaal eigendom: mee-investeren Mocht het de grondeigenaren of de energiecoöperatie niet lukken om het uiteindelijke percentage wat qua investeringen moet worden opgehaald op te halen, dan zal TPSolar een obligatieregeling uitzetten. Ook dit is een vorm van financiële participatie. Via een obligatieregeling van 150.000 euro kunnen de inwoners van de gemeente Haarlemmermeer met voorrang investeren in Zonnepark Vijfhuizerweg en daar een (nader vast te stellen) rendement op krijgen. Deze optie houdt in dat men na de bouw van het project mee kan investeren via een platform zoals “ZonnepanelenDelen” of “Duurzaam Investeren”. TPSolar heeft een samenwerking met beide platformen. In vergelijking met eerder door ons uitgegeven obligatieregelingen zal dit uitkomen op ongeveer 4%. De lokale participatiemogelijkheid wordt in werking gesteld nadat het zonnepark is opgeleverd en aangesloten op het net. Op deze manier lopen inwoners en bedrijven van de gemeente Haarlemmermeer geen (bouw)risico, die men bij (mede-)eigenaarschap wel draagt. Inwoners en bedrijven van de gemeente

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

15

Haarlemmermeer kunnen op deze manier dan 15 jaar lang met laag risico financieel mee participeren met het zonnepark. Dit komt dus bovenop het medeeigenaarschap van TPSolar. Ook voor deze regeling zullen verschillende PR-activiteiten worden opgezet om de omgeving te enthousiasmeren. Bijzonder aan de obligatieregeling is de lage instap: inwoners kunnen al meedoen vanaf € 25,- euro. Daarmee ligt het binnen het bereik van heel veel Haarlemmermeerders. De gemeente geeft in haar beleid aan dat zij graag ziet dat de regeling in fasen opengesteld wordt aan een steeds grotere omgeving. Eerst krijgen daarom alle inwoners uit de lokale omgeving (in een straal van ten minste 2 km) de mogelijkheid om met voorrang te investeren. Bij de Vijfhuizerweg gaat het om 44 adressen. Zij zullen in ieder geval per brief door ons benaderd worden met aanvullende informatie. Overzicht obligatie-uitgifte* Uitgevende instelling Doel

Inschrijven Hoofdsom obligatie Looptijd Minimale en maximale inleg Aflossing Verhandelbaarheid Rente Doelgroep

SPV van het zonnepark en investeringsplatform Gedeeltelijke financiering van het zonnepark; Omgeving profiteert mee van het zonnepark tegen een interessant rentepercentage, geen bouwrisico Nog niet bekend, waarschijnlijk op z’n vroegst in 2026 € 150.000,15 jaar Vanaf €25,- tot €50.000,Lineair en dus jaarlijks gedurende de looptijd Alleen mogelijk met toestemming van de uitgevende instelling Waarschijnlijk 3 tot 5% Lokale omgeving. Postcode n.n.b. Inwoners gemeente Haarlemmermeer krijgen voorrang Nederlanders die graag duurzaam willen investeren

*Alle gegevens zijn alleen ter indicatie, op basis van eerdere uitgegeven obligatieregelingen. Het definitief invullen van deze gegevens vindt pas plaats in een verder stadium van het project (na vergunning, SDE - als deze nog bestaat in 2025 , bouwkosten).

Referentie • TPSolar heeft al bij 3 van haar projecten een obligatieregeling uitgegeven. Binnenkort start de financiering van het recent gerealiseerde zonnepark Bloesemlaan in Zeewolde. Daarnaast heeft TPSolar in 2022 via ZonnepanelenDelen door middel van een senior obligatielening 5 miljoen aan werkkapitaal opgehaald. • De financiering van Zonnepark Lungendonk in de gemeente Someren is deels opgehaald met burgerparticipatie via ZonnepanelenDelen. Inwoners konden investeren via ZonObligaties op naam, de zogenaamde ‘ ZonneDelen’. Investeren was mogelijk vanaf 25 euro met een looptijd van 15 jaar met lineaire aflossing (jaarlijks 1/15e) en een variabel rendement van 3% tot 4% gekoppeld aan de daadwerkelijke stroomproductie. In een maand tijd waren alle ZonneDelen vergeven. Hierbij hadden de inwoners twee weken de tijd om met voorrang te investeren. Hiervoor is geadverteerd in de lokale pers. De 50 adressen in de omgeving kregen per brief van TPSolar en ZonnepanelenDelen een gratis ZonneDeel inclusief aanvullende informatie over de obligatieregeling.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

16

Collectief voordeel: omgevingsfonds Collectief voordeel gaat erom dat de omgeving als geheel meeprofiteert van de ontwikkeling. TPSolar stort daarom jaarlijks – voor de duur van 15 jaar – een deel van de inkomsten van het zonnepark terug aan de omgeving. Dit is 0,50 euro per opgewekte megawattuur (MWh) per jaar, dit is conform de richtbedragen uit het Klimaatakkoord. De precieze hoogte van het totaalbedrag is afhankelijk van de hoeveelheid stroom dat in een jaar wordt opgewekt. Op basis van schattingen zal dit neerkomen op een bedrag van zo’n 9.500 euro per jaar en om een bedrag van 142.500 euro in totaal. Het omgevingsfonds wordt in overleg met de omgeving, in beheer gelegd bij een nader te bepalen lokale partij (in ieder geval niet TPSolar). Vaak is dat een dorpsraad en/of energiecoöperatie, maar het kan ook een vertegenwoordiging vanuit de buurt zijn. In dit geval zijn er wel ideeën geopperd voor de besteding van zo’n fonds, maar hebben de inwoners aangegeven geen rol hierin te willen vervullen in het beheren van het fonds. Hier zou later in het proces, als het project daadwerkelijk gerealiseerd gaat worden, mogelijk nog verandering in komen. Er ligt in ieder geval een inspanningsverplichting bij de initiatiefnemer om een geschikte derde partij hiervoor te vinden. De gemeente kan hier een controlerende functie bij hebben.

Om aanspraak te maken op het fonds kunnen inwoners in de omgeving van het zonnepark jaarlijks projectvoorstellen indienen. De voorstellen worden door het toekomstig bestuur getoetst en op basis van criteria worden toegekend. Overzicht omgevingsfonds Beheerder

n.n.b. VB: Gemeente/EC/dorpsraad/stichting. In ieder geval niet TPSolar.

Doel

Baten zonnepark komen ten goede van de Voordelen via fonds: Kan terecht komen bij minder draagkrachtigen; Bedrag per jaar, of in een keer (opstelsom 15j) voor een grote uitgave; Beheerder/omgeving bepaalt; Hoe zonniger het jaar, hoe groter het budget.

Bijdrage

€ 0,50 / opgewekte MWh.

omgeving.

Referentie • Voor zonnepark Lungendonk stort TPSolar gedurende de exploitatieperiode van het park elk jaar € 0,50 per opgewekte MWh in het duurzaamheidsfonds. Dit fonds wordt beheerd door de gemeente Someren. In 2022 is het fonds besteed aan Stichting Liever in Lierop. Dit is een stichting voor begeleid wonen van jong volwassenen met een verstandelijke, lichamelijke, psychische of meervoudige beperking en bevindt zich in de directe omgeving van het zonnepark. • Voor zonnepark Kriekampen heeft TPSolar in 2022 een definitieve vergunning gekregen, waarmee wij SDE++ subsidie konden aanvragen. Daardoor is er nu meer zicht op de daadwerkelijke realisatie van het zonnepark. Ook daar wordt een deel van de inkomsten van het zonnepark gestort in een fonds voor de omgeving. Samen met de lokale energiecoöperatie voeren wij nu gesprekken met buurtbewoners over de verdere vormgeving van het omgevingsfonds.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

17

Individueel voordeel: lokale groene stroom aanbieden Individueel voordeel gaat erom dat omwonenden meeprofiteren van een ontwikkeling waar zij overlast van kunnen ervaren. Bij het zonnepark aan de Hoofdweg zijn er drie mogelijkheden voor individueel voordeel: korting op de stroom, lokale werkgelegenheid en een zon-op-dak-aanbod. TPSolar gaat voor dit project samenwerken met een (groene) energiemaatschappij, die een platform biedt waarop klanten ‘stroom kunnen afnemen’ van het zonnepark. Met de energiemaatschappij kan worden afgesproken dat omwonenden met bepaalde kortingen kunnen overstappen van energieleverancier. Voordeel van deze regeling is dat het voor de omwonenden relatief makkelijk is (overstappen energieleverancier) en dit geen vermogen eist. Mogelijk kan de energiecoöperatie met de energiemaatschappij hier een faciliterende rol in spelen. Verdere invulling van lokale stroom aanbieden vindt later in het traject plaats, wanneer de projectfinanciering definitief wordt gemaakt. Het realiseren van een zonnepark-project hangt af van de uiteindelijke SDE++ subsidie en PPA (Power Purchase Agreement). Gezien de huidige energiemarkt is het moeilijk om hier nu al concrete invulling aan te geven. Of dit mogelijk is en wat de voorwaarden zijn, zijn nu nog onzeker en zal gedurende het proces duidelijk worden. Overzicht stroomaanbieding* Stroomleverancier

n.n.b.

Doel

Groene stroom voor lokale omgeving.

Doelgroep

Huishoudens, geen bedrijven.

Moment inschrijving

n.n.b.

Duur contract

n.n.b.

Tarief/Voordeel

n.n.b.

Omgeving

Lokale omgeving. Postcodes n.n.b. *In later stadium pas bekend of dit mogelijk is. Gezien de huidige politieke situatie is de energiemarkt moeilijk te voorspellen

Referentie •

Bij Zonnepark Armhoede, in de gemeente Lochem, is destijds een contract afgesloten met Vandebron. Inwoners van Lochem en overige geïnteresseerden kunnen nu via deze energiemaatschappij groene stroom van dit zonnepark afnemen. Nieuwe klanten bij Vandebron ontvingen 100€ korting op hun eerste jaarafrekening.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

18

Individueel voordeel: lokale werkgelegenheid Daarnaast worden er lokale partijen en initiatieven geïnventariseerd die zouden kunnen bijdragen aan de bouw, het beheer en/of het onderhoud van het park, en zij worden betrokken door hen mee te laten dingen in offerteaanvragen en/of opdracht te geven tot het uitvoeren van specifieke werkzaamheden. Hierbij kan gedacht worden aan grondwerkzaamheden en wegenaanleg, hekwerkbouw, beveiliging, catering, schoonmaak bouwplaats, groeninrichting, etc. Een lokale partij zal bij een gelijke kwalitatieve en economische aanbieding altijd de voorkeur hebben. Het mooie hieraan is dat er langdurige partnerships worden aangegaan, bijvoorbeeld met een bedrijf dat 25 jaar lang de landschappelijke inpassing van het zonnepark voor haar rekening neemt. Overzicht werkgelegenheid* Catering bouw

n.n.b.

Elektrotechnisch onderhoud

n.n.b.

Beveiliging

n.n.b.

Schaapsherder in geval schapenbegrazing

n.n.b.

Groenbeheer

n.n.b.

Grondwerkzaamheden

n.n.b.

Hekwerk

n.n.b.

*dit zijn slechts voorbeelden van werkzaamheden rondom een zonnepark die lokaal ingevuld kunnen worden.

Referentie: •

Voor al haar gerealiseerde projecten heeft TPSolar samengewerkt of werkt zij nog steeds samen met lokale partijen. Dit zijn namelijk de partijen met de juiste lokale kennis, maar ook degene die in geval van eventuele calamiteiten snel ter plaatse kunnen zijn. Voor zonnepark Hoogveld-Zuid in Uden, gemeente Maashorst, heeft TPSolar voor het totale groenbeheer een samenwerking met een lokale schaapsherder: https://www.youtube.com/watch?v=ZS1aPnUbqso. Voor zonnepark Lungendonk, gemeente Someren, heeft TPSolar ook met meerdere lokale partijen het zonnepark gerealiseerd. Hier hebben wij een referentie video over laten maken: https://www.youtube.com/watch?v=kb2rPmbO7Is.

Individueel voordeel: zon-op-dak aanbod Voor direct omwonenden komt er een zon-op-dak aanbod. Initiatiefnemers willen graag omwonenden van het zonnepark ondersteunen in het duurzaam opwekken van zonne-energie op hun daken. Het voorstel houdt in dat wij omwonenden per huishouden een financiële tegemoetkoming bieden van een nader te bepalen bedrag als zij binnen 2 jaar na de realisatie van het zonnepark zonnepanelen op hun dak laten leggen. Wij nemen dan een deel van de aanschafkosten voor onze rekening. Mensen kiezen daarbij zelf hun installateur en type installatie. Dit stimuleert werk voor de lokale zon-op-dak ondernemer. In de praktijk hebben wij geleerd dat de opzet van collectieve inkoop van zonnepanelen door de ontwikkelaar(s) de lokale markt ontregelt. Dit aanbod geldt voor de direct omwonenden. De directe omgeving bij Zonnepark Vijfhuizerweg omvat 20 adressen.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

19

Overzicht zon-op-dak aanbieding Doel Doelgroep Inschrijven Maximum bedrag Bijkomend voordeel

Stimuleren zon-op-dak. Direct omwonenden 2 jaar voor of 2 na start exploitatie. n.n.b. Stimulans lokale Opwek groene lagere energierekening direct omwonenden.

werkgelegenheid; energie;

Referenties •

Bij zonnepark Lungendonk in gemeente Someren heeft TPSolar de 50 adressen in de omgeving van het zonnepark een financiële tegemoetkoming aangeboden voor een zon-op-dak opstelling. Dit hield in dat wij op basis van een paar voorwaarden, een deel van de aanschafkosten voor onze rekening namen. Meerdere omwonenden hebben gebruik gemaakt van dit aanbod.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

20

4. Stakeholderanalyse Zonnepark Vijfhuizerweg TPSolar heeft al vroeg in het proces een zogeheten stakeholderanalyse gemaakt. Wij onderscheiden 6 categorieën van stakeholders bij Zonnepark Vijfhuizerweg, namelijk: 1. 2.

3. 4.

5. 6.

Gemeente Haarlemmermeer Directe omgeving (alle omwonenden binnen 800 meter van het plangebied) a) Inwoners met direct zicht op het plangebied b) Overige inwoners binnen 800 meter Lokale omgeving (alle omwonenden binnen 2 km van het plangebied) Belanghebbenden (o.a. Luchthaven Schiphol, Provincie Noord-Holland, Waterschap Hoogheemraadschap van Rijnland, Rijkswaterstaat, Natuur- en Milieufederatie Noord-Holland (MNH), LTO Noord Haarlemmermeer, NMCX Centrum voor Duurzaamheid, Energiebank Haarlemmermeer Netbeheerders en nutsbedrijven Overige geïnteresseerden

Al deze stakeholders spelen een rol in de ontwikkeling van Zonnepark Vijfhuizerweg, al kan hun rol en niveau van betrokkenheid wel onderling van elkaar verschillen.

4.1

Gemeente Haarlemmermeer

De gemeente is verantwoordelijk voor het beleid omtrent duurzame energie, de bestemming van de grond en is ook de vergunningverlener van het project. De gemeente heeft er belang bij dat er duurzaam energie wordt opgewekt en dat hier draagvlak voor is binnen de gemeente. De gemeente zal op alle niveaus (ambtenaren, B&W en gemeenteraad) meegenomen worden in de verschillende fases van de ontwikkeling. Na een positief haalbaarheidsonderzoek, gaat de initiatiefnemer met de gemeente in gesprek over de vervolgstappen. De gemeente heeft beleid vastgesteld waarin kaders zijn opgesteld over onder andere het ontwerp van het zonnepark, ook moet de gemeente het ontwerp goedkeuren en toetsen op een goede ruimtelijke ordening. De gemeente heeft hierdoor een grote mate van zeggenschap over het ontwerp. De nadruk van het beleidskader ligt daarnaast op het voorstel voor lokaal eigenaarschap, bedoeld om inwoners te beschermen. Op basis van de verkenning naar de wensen in de omgeving (onderdeel van het Participatieplan), stelt de initiatiefnemer een voorstel op. Hiervoor geldt een inspanningsverplichting om een aanbod te doen aan de omgeving. De gemeente kijkt hierin nadrukkelijk mee om te zien of het aanbod past binnen het beleidskader.

De gemeente loopt daarnaast nadrukkelijk mee in het participatieproces over ruimtelijke inpassing en het bod voor lokaal eigenaarschap, zodat zij kan beoordelen of dit adequaat verloopt. Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

21

4.2

De directe omgeving

Dit zijn inwoners, verenigingen en agrarische ondernemers in de nabijheid van het initiatief. Deze hebben de meeste kans op hinder en hebben het meeste recht van spreken in het participatieproces. Het zonnepark kan namelijk ervaren worden als een verandering van de leefomgeving, zij hebben dus een groot belang bij de ontwikkeling van het zonnepark. Deze inwoners zijn individueel uitgenodigd voor participatiebijeenkomsten, zodat zij op meerdere momenten tijdens het participatieproces hun input hebben kunnen geven op het gebied van ruimtelijke inpassing en lokaal eigendom. Dit is gebeurt middels keukentafelgesprekken, informatiebijeenkomsten en werkgroepen als afvaardiging van de omgeving. Op deze manier is er sprake van invloed en zeggenschap. Het aanbod voor lokaal eigendom wordt in verschillende fasen opengesteld aan een steeds grotere omgeving, maar begint bij deze groep omwonenden. In alle participatiebijeenkomsten is het plan voor het zonnepark-initiatief toegelicht, samen met het proces en de rol van de omwonenden (bijvoorbeeld in relatie tot het eerste landschapsontwerp en de verschillende financiële participatiemogelijkheden). Ook is er uitgelegd op welke manier men kan gaan meedenken over de plannen, het ontwerp, de inrichting en het beheer en onderhoud van Zonnepark Vijfhuizerweg en wat er met deze input gedaan wordt.

Indien men nog niet bekend was met het beleid van de gemeente, is dit ook als onderwerp tijdens de gesprekken meegenomen, net als zonneparken in zijn algemeenheid. Inwoners konden daarnaast ten alle tijden alle informatie over het project inzien op de website van initiatiefnemer en zijn actief op de hoogte gehouden via brieven, telefonisch en e-mail. De directe omgeving bij Zonnepark Vijfhuizerweg omvat 20 adressen. Binnen deze categorie van de directe omgeving, maken wij een onderscheid tussen de omwonenden met direct zicht op de planlocatie (9 adressen) en de overige omwonenden binnen 800 meter van de planlocatie (11 adressen). Eén van deze omwonenden is zelf ook bezig met een zonnepark-initiatief. Ook woont de betrokken grondeigenaar binnen deze 800 meter straal rondom het zonnepark. In de afbeelding op de volgende pagina is in het geel het totale plangebied van Zonnepark Vijfhuizerweg weergegeven. De iconen in de vorm van rode huisjes geven de adressen weer met direct zicht op de planlocatie. De iconen in de vorm van paarse huisjes geven de adressen weer die geen direct zicht hebben op de planlocatie, maar die wel wonen en/of werken tot ongeveer 800 meter afstand van het plangebied. Omdat dit zonnepark-initiatief nabij de A5 en de N201 ligt, dienen zij als ‘logische’ scheidslijnen tussen de bewoners aan de andere kant van deze (snel)wegen en de planlocatie.

Zij zijn door ons niet uitgenodigd om deel te nemen aan participatiebijeenkomsten. Wel zullen de inwoners in een latere fase, een rol kunnen krijgen bij het bewerkstelligen van lokaal eigendom.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

22

Figuur 4: Plangebied Zonnepark Vijfhuizerweg (geel) met de direct omwonenden met zicht op het plangebied (rood), de betrokken grondeigenaar (groen) en de overige omwonenden binnen 800 meter van het plangebied (paars).

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

23

4.3

De lokale omgeving

De lokale omgeving (buiten 800 meter en binnen 2.000 meter) bij Zonnepark Vijfhuizerweg omvat 24 adressen. Zij hebben geen zicht op het zonnepark. Wel kan het zo zijn dat deze inwoners, verenigingen en/of agrarische ondernemers geregeld langs het zonnepark komen, omdat zij er bijvoorbeeld langs rijden of recreëren. Het zonnepark kan daardoor ervaren worden als een verandering van de leefomgeving, al zal in dit geval de verandering zeer beperkt zijn. De omgeving heeft een matig belang bij het ruimtelijk inpassen van het zonnepark. Wel zijn zij welkom op de laatste informatiebijeenkomst, zodat ook hun feedback gehoord wordt. Ook worden zij gedurende deze bijeenkomst verder geïnformeerd over de mogelijkheden voor financiële participatie. Na de directe omgeving, is de lokale omgeving namelijk de volgende fase die opengesteld wordt voor een aanbod voor lokaal eigendom. Na de lokale omgeving, zijn de overige inwoners van de gemeente Haarlemmermeer aan de beurt. Ook de lokale omgeving kan gedurende het gehele proces alle informatie inzien op de projectpagina van het zonnepark. In de afbeelding hiernaast is in het geel het totale plangebied van Zonnepark Vijfhuizerweg weergegeven. De iconen in de vorm van gele huisjes geven de adressen weer die vallen onder de lokale omgeving.

4.4

Externe stakeholders

Bij de ontwikkeling van het zonnepark, zullen ook zogeheten externe stakeholders betrokken worden op het gebied van ruimtelijke inpassing en financiële participatie. Bij Zonnepark Vijfhuizerweg zijn dit in ieder geval de Gemeente Haarlemmermeer (zie toelichting bij 4.1), de Provincie NoordHolland, Luchthaven Schiphol, Rijkswaterstaat, Waterschap Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

Figuur 5: Plangebied Zonnepark Vijfhuizerweg (geel) met de lokale omgeving (geel).

24

Hoogheemraadschap van Rijnland, Natuur en Milieufederatie Noord-Holland (MNH), LTO Noord (afdeling Haarlemmermeer), NMCX Centrum voor Duurzaamheid, Energiebank Haarlemmermeer en Netbeheerders en nutsbedrijven. De belangen van deze externe stakeholders lopen uiteen van een groot tot matig belang bij de verdere ontwikkeling van het zonnepark. Er is daarom gaande het participatieproces verschillende keren met hen overlegd, en een aantal van hen is ook uitgenodigd voor de informatiebijeenkomsten. Sommige externe stakeholders zullen dus invloed hebben op het ontwerp. Daarnaast zijn een aantal externe stakeholders belangrijk bij het verder vormgeven van financiële participatie en lokaal eigendom. Ook de externe stakeholders kunnen gedurende het gehele proces alle informatie inzien op de projectpagina van het zonnepark.

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

25

5. Resultaten Er zijn zoals gezegd meerdere contactmomenten geweest om zoveel mogelijk inwoners, bedrijven en externe stakeholders te informeren en mee te nemen in het ontwikkelproces van Zonnepark Vijfhuizerweg. Het doel is om de omgeving aan het begin van het proces te betrekken bij keuzes over de ruimtelijke inpassing van het zonnepark en lokaal eigenaarschap.

5.1 Vragen In de keukentafelgesprekken, maar ook tijdens de informatiebijeenkomsten zijn er verschillende vragen gesteld. Er is door TPSolar zoveel mogelijk geprobeerd om antwoord te geven op alle vragen. Hieronder is een overzicht opgenomen met de belangrijkste vragen en antwoorden.

Vraag

Antwoord

Waarom doet de gemeente mee met een stuk grond bij dit project, als de In dit geval bevindt de grond van de gemeente zich tussen 2 percelen van gemeente eerder had aangegeven niet mee te gaan doen? een particuliere grondeigenaar. Volgens het regelement gewogen loting wordt dit project dan als één initiatief gezien. Nadat het initiatief is ingeloot, heeft de gemeente een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat de gemeente het wenselijk vond om dit perceel in te zetten voor een zonnepark. Voor meer informatie over het reglement gewogen loting verwijzen wij nu naar de website van de gemeente: https://haarlemmermeergemeente.nl/nieuweenergie/reglement-gewogen-loting-zonnecarre. Waarom worden de daken niet eerst vol gelegd met zonnepanelen? Het Klimaatakkoord heeft als doel om in 2030 70% van alle elektriciteit en minimaal 27% van alle energie (elektriciteit, gas en warmte) duurzaam wordt opgewekt in Nederland. Om deze doelstellingen te behalen, zullen er zowel zonnepanelen op daken als projecten op land nodig zijn. Nederland doet het Europees gezien heel goed t.a.v. zonnepanelen op daken. In 2020 hadden bijvoorbeeld al meer dan 1 miljoen huizen, oftewel één op de acht, zonnepanelen op het dak liggen.

Wie zijn de andere initiatiefnemers in het zoekgebied? Het doel van de gemeente is om in het Zonnecarré 300 hectare aan zonneparken te realiseren voor 2030. Een drietal initiatieven hadden zich al Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

26

Waarom doet Schiphol in het aangewezen zoekgebied niet mee?

Kunnen jullie de panelen niet hoger plaatsen?

Waarom hebben jullie voor deze opstelling gekozen?

Hoe breed zijn de tafels?

Participatierapport | Zonnepark Vijfhuizerweg

eerder bij de gemeente aangemeld en ‘vullen’ voor de helft al het plafond (bijvoorbeeld zonnepark De Groene Energie Corridor bij Zwanenburg). De gemeente heeft vervolgens besloten om de rest van de beschikbare hectares, 148 hectare, d.m.v. een loting te selecteren. Initiatiefnemers hadden tot en met 31 oktober 2021 de tijd om een projectvoorstel in te dienen bij de gemeente. Via deze loting heeft de gemeente vervolgens nog 4 initiatieven (van dus in totaal circa 148 hectare) ingeloot. Hierbij zitten 2 projecten van TPSolar, waaronder Zonnepark Vijfhuizerweg. Meer informatie over deze loting kunt u ook vinden op de website van de gemeente: https://haarlemmermeergemeente.nl/en/nieuweenergie/nieuws/vier-initiatiefnemers-voor-zonneakkers-ingeloot. Door een zoekgebied aan te wijzen worden grondeigenaren nadrukkelijk niet gedwongen om zonneparken te ontwikkelen. Alle grondeigenaren binnen het aangewezen zoekgebied, kregen de mogelijkheid om een zonnepark te ontwikkelen. Schiphol heeft niet van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. Vanuit de provincie wordt er voor zonnepanelen in het gebied een gewenste maximumhoogte aangegeven van 1,5 meter. Deze maximale hoogte van 1,5 meter is gezien vanaf het omliggend straatpeil, zodat men er overheen kan kijken. Vanaf het maaiveld liggen de panelen dus iets hoger, namelijk op circa 2 meter hoogte.

Dit is een randvoorwaarde in het beleid voor het aangewezen zoekgebied. Alle zonnepark initiatieven zijn gebonden aan deze eis vanuit de provincie. Naast de hoogtebeperking heeft de gemeente in het “Beeldkwaliteitsplan zonnecarré Haarlemmermeer” ook als randvoorwaarde vastgesteld dat er tussen de panelen rijen een afstand van 3,5 meter moet worden vrijgelaten en dat er een uniform beeld moet ontstaan tussen de verschillende zonnepark-initiatieven. Om deze reden hebben wij gekozen voor dezelfde opstelling als Zonnepark de Groene Energie Corridor en Zonnepark IJweg. De tafel is ongeveer 4,6 meter breed en tussen de tafels blijft er een ruimte van ongeveer 0,5 meter vrij zodat er voldoende lucht, water en licht de grond bereikt onder de panelen. Het laagste punt is ongeveer 80 centimeter van

27

de grond en de hoogte punt is ongeveer 2 meter van de grond. Dit is een indicatie, de technische optimalisatie vindt plaats in een later stadium. Wie gaat de panelen schoonmaken en wie is verantwoordelijk voor het TPSolar is verantwoordelijk voor het onderhoud van de technische installatie beheer? en de landschappelijke inpassing van het zonnepark. Wij hebben de voorkeur om dit uit te besteden aan een lokaal bedrijf. Deze inventarisatie zal na de aanvraag voor een omgevingsvergunning verder in gang gezet worden. Hebben jullie een netaansluiting? Ja, TPSolar heeft een principeakkoord van Liander om het Zonnepark Vijfhuizerweg aan te sluiten op het elektriciteitsnetwerk. Gaan jullie de grond voor de bouw van het zonnepark eerst gelijk maken? Wij gaan in de periode voor de bouw van het zonnepark inventariseren of bepaalde stukken van het perceel vlak moeten worden gemaakt.