Bijlage 2 - Toelichting.pdf
Tekst van het document
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels bestemmingsplan 20 december 2021
Toelichting
Inhoud 1
2
3
4
5
Inleiding .............................................................................................................................. 4 1.1
Aanleiding ............................................................................................................................... 4
1.2
Ligging en begrenzing plangebied .......................................................................................... 6
1.3
Doel en planvorm ................................................................................................................... 7
1.4
Geldende bestemmingsplannen en regelingen...................................................................... 8
1.5
Planproces ............................................................................................................................ 11
1.6
Leeswijzer ............................................................................................................................. 12
Beschrijving huidige situatie .............................................................................................. 13 2.1
Ruimtelijke structuur ............................................................................................................ 13
2.2
Functionele structuur ........................................................................................................... 16
Beleid en regelgeving ........................................................................................................ 19 3.1
Rijksbeleid ............................................................................................................................. 19
3.2
Provinciaal en regionaal beleid............................................................................................. 23
3.3
Gemeentelijk beleid .............................................................................................................. 26
Nieuwe situatie ................................................................................................................. 31 4.1
Het initiatief .......................................................................................................................... 31
4.2
Locatie- en tracékeuze .......................................................................................................... 31
4.3
Ruimtelijke en functionele structuur .................................................................................... 36
Milieu- en omgevingsaspecten .......................................................................................... 47 5.1
Inleiding ................................................................................................................................ 47
5.2
Water .................................................................................................................................... 47
5.3
Bodem ................................................................................................................................... 54
5.4
Flora en fauna ....................................................................................................................... 57
5.5
Cultuurhistorie en archeologie ............................................................................................. 64
5.6
Geluid .................................................................................................................................... 67
5.7
Lucht ..................................................................................................................................... 71
5.8
Externe veiligheid ................................................................................................................. 73
5.9
Milieuzonering ...................................................................................................................... 76
5.10
Elektrische en magnetische velden ................................................................................... 78
5.11
Kabels en leidingen............................................................................................................ 82
5.12
Luchtvaartverkeer ............................................................................................................. 83
5.13
Explosieven ........................................................................................................................ 86
5.14
Geur ................................................................................................................................... 87
5.15 6
7
Milieueffectrapportage ..................................................................................................... 87
Uitvoerbaarheid ................................................................................................................ 91 6.1
Financiële uitvoerbaarheid ................................................................................................... 91
6.2
Maatschappelijke uitvoerbaarheid ....................................................................................... 92
Juridische aspecten ........................................................................................................... 99 7.1
Hybride karakter van dit bestemmingsplan ......................................................................... 99
7.2
Opzet regels en verbeelding ................................................................................................. 99
7.3
Inleidende regels ................................................................................................................ 100
7.4
Bestemmingsregels ............................................................................................................. 100
7.5
Algemene regels ................................................................................................................. 101
7.6
Overgangs- en slotregels .................................................................................................... 104
7.7
Handhaafbaarheid .............................................................................................................. 104
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
3
1 Inleiding 1.1 Aanleiding Aanleiding voor dit bestemmingsplan is het verzoek van TenneT en Liander om het hoogspanningsen middenspanningsnet in de omgeving Hoofddorp, Schiphol-Rijk en Rijsenhout (ook wel de A4zone genoemd) uit te breiden. De netuitbreiding bestaat uit de realisatie van een nieuw 150/20 kVtransformatorstation aan de Incheonweg (bij bedrijventerrein Schiphol Logistics Park in Rozenburg) en de aanleg van bijbehorende ondergrondse 150 kV-kabelverbindingen naar Lijnden (nabij knooppunt Raasdorp) waar vervolgens ook aangesloten wordt op het kabeltracé tussen station “Vijfhuizen” (industrieterrein De Liede) en “Nieuwe Meer” (in Amsterdam Nieuw-West). Deze netuitbreiding is noodzakelijk omdat TenneT en Liander constateren dat de maximale beschikbare capaciteit in het elektriciteitsnetwerk in de omgeving Hoofddorp, Schiphol-Rijk en Rijsenhout bereikt is (Liander kan sinds oktober 2020 in de A4-zone nieuwe grootverbruikers niet meer aansluiten), terwijl er juist behoefte is aan extra stroom in Haarlemmermeer om de ambities voor de verdere ontwikkeling van de gemeente waar te kunnen maken. Het gaat om woningen en velerlei voorzieningen, waaronder datacentra. Het gaat ook om thema’s als (elektrisch) vervoer, verduurzaming van de glastuinbouw en de energietransitie. Dit alles vergt meer elektriciteit.
Om deze groei mogelijk te maken, moeten er transformatorstations bij komen en moeten de netten van Liander en TenneT worden verzwaard en uitgebreid om zodoende de transportcapaciteit te vergroten. Op deze manier willen de netbeheerders de ambities van de gemeente faciliteren. TenneT en Liander zijn met de gemeente al lange tijd op zoek naar een locatie voor een nieuw transformatorstation, waarbij hoogspanning (150 kV) wordt omgezet naar middenspanning (20 kV). De locatie aan de Incheonweg bij bedrijventerrein Schiphol Logistics Park (SLP) in Rozenburg heeft nu de voorkeur als locatie voor het station. Het beoogde nieuwe transformatorstation ligt aan de zuidkant van de Incheonweg, ongeveer in het midden tussen de Aalsmeerderweg en de Aalsmeerderdijk. Deze locatie ligt zuidelijk van het SLP in Rozenburg en daarmee dichtbij de bedrijven die aangesloten moeten worden op het nieuwe transformatorstation. Dat is gunstig omdat de kabels dan korter zijn, zodat er minder schaarse ruimte in de grond nodig is. En met korte kabels is er minder energieverlies. Het plan is om alle hoogspanningsvelden van een nieuw transformatorstation op deze plek in een gebouw op te nemen in plaats van ze in de open lucht te plaatsen. Het gebouw sluit dan in omvang en uitstraling beter aan bij de bebouwing op SLP en neemt minder ruimte in dan wanneer de hoogspanningsvelden in de open lucht staan.
Andere delen van de installatie, zoals de transformatoren, komen wel in de open lucht te staan. De nieuw aan te leggen ondergrondse 150 kV-kabelverbindingen voeden het nieuwe station Incheonweg vanaf het reeds bestaande 150 kV-transformatorstation Vijfhuizen en het bestaande 150 kV-transformatorstation Nieuwe Meer.
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
4
Figuur 1.1: De nieuw aan te leggen ondergrondse 150 kV-kabelverbindingen vanaf knooppunt Raasdorp naar het nieuwe station aan de Incheonweg (in rood) in relatie tot het bestaande tracé tussen de bestaande stations “Vijfhuizen” en “Nieuwe Meer” (in blauw).
Er worden 3 verbindingen aangelegd tussen transformatorstation Vijfhuizen en station Incheonweg en er wordt 1 verbinding aangelegd tussen transformatorstation Nieuwe Meer en station Incheonweg.
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
5
Tussen de 150 kV-transformatorstations Vijfhuizen en Nieuwe Meer zijn al ondergrondse 150 kVkabelverbindingen aanwezig. Deze wordt in capaciteit vergroot met extra ondergrondse 150 kVkabelverbindingen. Hiervoor is recent het bestemmingsplan 'Vijfhuizen Nieuwe Meer 150 kV verbinding’ in procedure gebracht. Het is de bedoeling dat de 150 kV-verbindingen vanaf Lijnden (zuidwestelijk van knooppunt Raasdorp) in zuidelijke richting naar het nieuwe station Incheonweg worden aangelegd. Vanaf Lijnden naar het nieuwe station Incheonweg gaat het dus om in totaal 4 nieuwe ondergrondse 150 kV-verbindingen. In afbeelding 1.1 zijn de verschillende (deels bestaande) transformatorstations en ondergrondse 150 kV-verbindingen weergegeven. TenneT en Liander zijn de initiatiefnemers van de realisatie van het station Incheonweg. TenneT is ook initiatiefnemer voor aanleg van de 150 kV-verbindingen. De realisatie van het station en de aanleg van de 150 kV-verbindingen passen niet in de geldende bestemmingsplannen. Dit betekent dat deze bestemmingsplannen (gedeeltelijk) moeten worden herzien om de ontwikkeling van het station en de verbindingen mogelijk te maken. Het voorliggende bestemmingsplan vormt de planologisch-juridische regeling waarmee het station en de verbindingen mogelijk worden gemaakt.
Naast de nieuwe 150 kV-verbindingen van TenneT worden door Liander ook 20 kV-verbindingen aangelegd vanaf het nieuwe station Incheonweg naar de glastuinbouw in het gebied PrimA4a, en de datacenters en bedrijven in de gebieden Schiphol Trade Park en Schiphol Rijk. De 20 kVverbindingen zijn ruimtelijk niet relevant en behoeven daarom geen regeling in het bestemmingsplan.
1.2 Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied van dit bestemmingsplan wordt enerzijds gevormd door het beoogde nieuwe transformatorstation aan de Incheonweg, anderzijds door de aan te leggen 150 kV-verbindingen (het kabelbed) tussen dit transformatorstation en de aansluiting met het kabelbed bij Lijnden. Het beoogde nieuwe transformatorstation aan de Incheonweg ligt aan de zuidkant van de Incheonweg (zuidelijk van het bedrijventerrein Schiphol Logistics Park -SLP- in Rozenburg), ongeveer in het midden tussen de Aalsmeerderweg en de Aalsmeerderdijk. Het station heeft een oppervlakte van ruim 4 hectare en heeft betrekking op verschillende percelen. Deze gronden hebben nu nog een agrarische functie en zijn kadastraal bekend onder gemeente Haarlemmermeer, sectie AL, perceelnummers 498 (gedeeltelijk), 499, 718 (gedeeltelijk), 9935, 936 (gedeeltelijk), 1093 (gedeeltelijk). Het plangebied voor de nieuw aan te leggen 150 kV-verbindingen (het kabelbed) heeft van zuid naar noord bezien globaal betrekking op landbouwgronden parallel aan het Liniepad, waarna vervolgens het tracé onder de Rijnlanderweg gevolgd wordt. Verder naar het noorden begrenzen landbouwgronden en de Rijksweg A5 het plangebied (met een kleine ombuiging ter hoogte van enkele woningen aan de Hoofdweg), waarna ter hoogte van knooppunt Raasdorp aangesloten
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
6
wordt op het tracé met de 150 kV-verbindingen tussen transformatorstation Vijfhuizen en transformatorstation Nieuwe Meer. Zie ook figuur 1.1 en figuur 1.2.
Figuur 1.2: Ligging plangebied op topografische ondergrond
1.3 Doel en planvorm Het bestemmingsplan ‘Transformatorstation Incheonweg en 150 kV-verbinding RSD-INC’ heeft tot doel om het juridisch-planologisch kader te bieden voor de ontwikkeling van een nieuw 150/20 kVtransformatorstation aan de Incheonweg in Haarlemmermeer (nabij SLP in Rozenburg) en de bijbehorende ondergrondse 150 kV-kabelverbindingen. Het bestemmingsplan heeft daarmee een evident ontwikkelingsgericht karakter.
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
7
Het voorliggende bestemmingsplan is deels een algehele herziening van het vigerende bestemmingsplan ten behoeve van het transformatorstation en deels een gedeeltelijke herziening van de vigerende bestemmingsplannen ten behoeve van de ondergrondse kabelverbindingen en de geluidzone rond het transformatorstation. Dit betekent dat het geldende bestemmingsplan voor de gronden van het nieuwe transformatorstation geheel wordt herzien door het voorliggende bestemmingsplan. Op de gronden van de ondergrondse kabelverbindingen blijven de geldende bestemmingsplannen van kracht, maar deze worden gedeeltelijk herzien door toevoeging van een dubbelbestemming voor de ondergrondse kabelverbindingen. Ook voor de geluidzone rond het transformatorstation wordt een gebiedsaanduiding aan het geldende bestemmingsplan toegevoegd met een gedeeltelijke herziening. In een zogenoemde schakelbepaling in de regels is de reikwijdte van deze herzieningen vastgelegd.
1.4
Geldende bestemmingsplannen en regelingen
De locatie van het nieuwe 150/20 kV-transformatorstation aan de Incheonweg maakt deel uit van het bestemmingsplan ‘Rozenburg Schiphol Logistics Park’ dat op 11 februari 2016 door de gemeenteraad is vastgesteld (en onherroepelijk is sinds 25 maart 2016).
Figuur 1.3: Uitsnede verbeelding behorend bij het geldende bestemmingsplan ‘Rozenburg Schiphol Logistics Park’, ter hoogte van de locatie van het nieuwe transformatorstation aan de Incheonweg (rood omlijnd) (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
8
De gronden hebben de bestemming ‘Agrarisch’ als bedoeld in artikel 3 van de bijbehorende regels, en zijn daarmee bestemd voor agrarische bedrijfsactiviteiten met een in hoofdzaak grondgebonden bedrijfsvoering, met bijbehorende voorzieningen. Ook zijn er diverse gebiedsaanduidingen van toepassing ter bescherming van diverse (milieu)aspecten. Het betreft de aanduidingen ‘milieuzone-geurzone’, ‘luchtvaartverkeerzone – lib’ en ‘geluidzone – industrie’. Verder geldt er voor deze locatie ook de aanduiding ‘wetgevingzone – wijzigingsgebied 4’. Dit betekent dat Burgemeester en wethouders bevoegd zijn om onder voorwaarden de agrarische bestemming te wijzigen naar de bestemming ‘Bedrijventerrein’, zoals die ook elders op het SLP geldt. Echter, omdat de regels van deze bestemming ‘geluidzoneringsplichtige inrichtingen’ niet toelaten kan in relatie tot het voorliggende plan geen gebruik worden gemaakt van deze bevoegdheid. De nieuw aan te leggen 150 kV-kabelverbindingen vanaf knooppunt Raasdorp naar het nieuwe transformatorstation aan de Incheonweg doorkruisen het plangebied van een groot aantal bestemmingsplannen en één beheersverordening (inclusief twee aanvullingen op deze beheersverordening). De realisatie van het 150/20 kV-transformatorstation en de aanleg van de kabelverbindingen is op grond van deze geldende regelingen niet zonder meer mogelijk.
Het onderhavige bestemmingsplan ‘Transformatorstation Incheonweg en 150 kV-verbinding RSDINC’ herziet daarom (gedeeltelijk) het bestemmingsplan ‘Rozenburg Schiphol Logistics Park’ ter plaatse van het nieuwe transformatorstation middels een bestemming ‘Bedrijf – Nutsvoorziening’ en vult de onderstaande bestemmingsplannen aan (zoals weergegeven in tabel 1.1) met de dubbelbestemmingen 'Leiding - Hoogspanningsverbinding 150 kV' en de gebiedsaanduidingen 'wetgevingszone - wijzigingsgebied' en 'geluidzone - industrie'. Bestemmingsplan/ Beheersverordening Buitengebied Noord Schiphol Schiphol 1e herziening Hoofddorp De Hoek en omgeving Hoofddorp De Hoek en omgeving 1e herziening Haarlemmermeer 2014 (beheersverordening) Haarlemmermeer 2014 aanvulling met parkeerregels (beheersverordening)
Vastgesteld 04-07-2013 27-03-2013 16-03-2017 26-08-2015 05-10-2017
Identificatienummer NL.IMR0.0394.BPGigbbuitengebnrd-C001 NL.IMR0.0394.BPGsplschiphol0000-C001 NLIMRO.0394.BPGsplschiphol1ehz.C001 NL.IMRO.0394.BPGhfddehoekomgvng-C001 NL.IMRO.0394.BPGDehoekeo1eherz-C001
04-12-2014
NL.IMRO.0394.BVOhlm2014-C001
07-06-2018
NL.IMR0.0394.BHVlgbparkeerregls-C001
Haarlemmermeer 2014 aanvulling met datacenters (beheersverordening)
22-10-2020
NL.IMRO.0394.BHVIgbdatacenters0-C001
Hoofddorp Station en Beukenhorst Zuid
26-02-2010
NL.IMRO.03940000BPGhfdstatbeukz-
Hoofddorp A4 zone West Hoofddorp A4 zone West 1e herziening
16-02-2007 13-03-2014
NL.IMRO.03940000HFDa4zonewestNL.IMRO.0394.BPGhfdA4zonew1eher-C001
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
9
Hoofddorp A4 omlegging buisleidingen
20-04-2012
NL.IMRO.0394.BPGhfdA4omlegbuisl-E001
Inpassingsplan Aardgastransportleiding Beverwijk – Wijngaarden (inpassingsplan)
19-09-2012
NL.IMRO.0000.ELIip11GUBW-3000
Rijsenhout en omgeving Rozenburg Schiphol Logistics Park
26-08-2015 11-02-2016
NL.IMRO.0394.BPGrysrijsenhouteo-C001 NL.IMRO.0394.BPGrozslp-C001
Tabel 1.1: Overzicht geldende bestemmingsplannen en beheersverordeningen die met het voorliggende bestemmingsplan worden aangevuld.
Voor deze gronden blijven de onderliggende bestemmingen met bijbehorende regels en verbeelding onverkort van toepassing, aangevuld met de nieuwe dubbelbestemming en gebiedsaanduiding. Daarnaast vervangt het voorliggende bestemmingsplan ‘Transformatorstation Incheonweg en 150 kV-verbinding RSD-INC’ de beheersverordening Haarlemmermeer 2014, vastgesteld 4 december 2014 met Identificatienummer NL.IMRO.0394.BVOhlm2014-C001, voor zover het de gronden betreft die deel uit maken van het onderhavige bestemmingsplan. De vervanging geldt overigens ook voor de twee thematische aanvullingen op deze beheersverordening met betrekking tot aanvullende regels voor parkeren en datacenters, vastgesteld op respectievelijk 7 juli 2018 en 22 oktober 2020. Een deel van het kabeltracé wordt namelijk bestreken door een beheersverordening en die kan niet met nieuwe ontwikkelingen in de vorm van een nieuwe dubbelbestemming worden aangevuld. Voor dit gedeelte van het kabeltracé vervangt het onderhavige bestemmingsplan de beheersverordeningen. Ter plaatse wordt het bestaande gebruik volgens de onderliggende bestemmingen overgenomen in de vorm van de enkelbestemmingen ‘Agrarisch’, ‘Groen’, ‘Verkeer’ en ‘Water’, in combinatie met de gebiedsaanduidingen ‘geluidzone – industrie’, ‘luchtvaartverkeerszone – lib’, ‘veiligheidszone – lpg’ en ‘vrijwaringszone – straalpad’.
Voor de beoogde aanleg van het nieuwe kabeltracé is de bestemming ‘Leiding – Hoogspanningsverbinding 150 kV’ toegevoegd in combinatie met de gebiedsaanduiding ‘wetgevingszone wijzigingsgebied’. In figuur 1.3 is dit in beeld gebracht.
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
10
Figuur 1.4: Uitsnede verbeelding behorend bij het voorliggende bestemmingsplan ter hoogte van de Rijnlanderweg, waar ter plaatse van het nieuwe kabeltracé ten zuiden van de Kruisweg nu nog de beheersverordening ‘Haarlemmermeer 2014’ geldt. Ter hoogte van de Kruisweg is daarmee de grens/ overgang tussen ‘aanvullen’ en ‘vervangen’ zichtbaar.
De thematische beheersverordeningen voor het aspect parkeren en datacenters zijn volledigheidshalve ook overgenomen in dit plan. Door de gebiedsaanduiding ‘overige zone haarlemmermeer 2014’ te introduceren, is een koppeling gemaakt met de thematische aanvullingen (parkeren en datacenters) op de beheersverordening ‘Haarlemmermeer 2014’. In het onderhavige bestemmingsplan ‘Transformatorstation Incheonweg en 150 kV-verbinding RSDINC’ is het bovenstaande juridisch vastgelegd met een zogenaamde schakelbepaling in artikel 15 van de regels.
1.5 Planproces Een bestemmingsplan doorloopt de procedure zoals bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Daarnaast is het transformatorstation en kabeltracé A4-zone Haarlemmermeer en Amsterdam in de Crisis- en herstelwet (Chw) aangewezen als project waarvoor een versnelling van de procedure kan worden toegepast. Deze versnelling speelt vooral bij een eventuele beroepsprocedure bij de rechter. De bestemmingsplanprocedure zelf verloopt in twee fases: eerst het ontwerp bestemmingsplan en daarna de vaststelling van het bestemmingsplan. Ter voorbereiding van dit bestemmingsplan is de omgeving geconsulteerd over de haalbaarheid van een Transformatorstation aan de Incheonweg op bedrijventerrein Schiphol Logistiscs Park in Rozenburg. Zie daarover uitgebreid de ‘Haalbaarheidsstudie 150/20 kV-transformatorstation Schiphol Logistics Park’ (2 maart 2021) in de bijlagen van dit bestemmingsplan.
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
11
Daarnaast wordt het concept-ontwerpbestemmingsplan conform art. 3.1.1 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) voor advies voorgelegd aan de wettelijke vooroverlegpartners, zoals het Rijk, provincie en waterschap. De wettelijke bestemmingsplanprocedure start met de ter inzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan gedurende 6 weken. Tijdens de ter inzage ligging van het ontwerpbestemmingsplan kan eenieder schriftelijk, mondeling of digitaal een zienswijze kenbaar maken. De ingediende zienswijzen worden afgewogen bij de vaststelling van het bestemmingsplan. Het vastgestelde bestemmingsplan wordt ter inzage gelegd. Gedurende deze ter inzage ligging kan beroep worden ingesteld bij de Raad van State. Dit kan uitsluitend door belanghebbenden, of door eenieder voor zover het onderdelen betreft die door de gemeenteraad gewijzigd zijn vastgesteld.
1.6 Leeswijzer Het tweede hoofdstuk van deze toelichting geeft een beeld van de bestaande situatie in het plangebied. Er wordt een beschrijving gegeven van de ruimtelijke en functionele structuur van het gebied. In het derde hoofdstuk wordt ingegaan op het relevante beleid en de regelgeving en de invloed hiervan op het bestemmingsplan. Het vierde hoofdstuk gaat in op de nieuwe situatie met de te verwachten ontwikkelingen en de gewenste ruimtelijk-functionele structuur. Het vijfde hoofdstuk gaat in op de onderzoeksgegevens en beperkingen. In het hoofdstuk zes komt de uitvoerbaarheid aan bod en in het laatste hoofdstuk wordt ingegaan op de juridische aspecten van dit bestemmingsplan.
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
12
2 Beschrijving huidige situatie 2.1 Ruimtelijke structuur 2.1.1 Algemeen Het plangebied ligt in de Haarlemmermeerpolder, een polder die enerzijds herkenbaar is door zijn hoogwaardige dynamiek en ruimte biedt aan Luchthaven Schiphol en de daaromheen gelegen innovatieve werk- en kantoorgebieden met ook glastuinbouwgebied, en anderzijds herkenbaar is als aantrekkelijk gebied met recreatief groen, een duurzaam watersysteem en woningbouw. Eveneens kenmerkend voor deze polder is dat het wordt doorkruist en geflankeerd door infrastructuur.
Figuur 2.1: Ligging plangebied op een luchtfoto Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
13
Het noordelijke uiteinde van het plangebied heeft betrekking op het nieuw aan te leggen tracé met 150 kV-verbindingen en begint ter hoogte van verkeersknooppunt Raasdorp bij Lijnden (de aansluiting van de rijkswegen A5 en A9), waar ten zuidwesten van dit knooppunt en ter hoogte van de Schipholweg (N232) wordt aangesloten op het reeds bestaande tracé met 150 kV-verbindingen tussen het bestaande transformatorstation “Vijfhuizen” op industrieterrein De Liede en transformatorstation “Nieuwe Meer” in Amsterdam Nieuw-West. Vanaf knooppunt Raasdorp volgt het plangebied in zuidelijke richting de rijksweg A5 met parallel daaraan start- en landingsbaan Zwanenburg van luchthaven Schiphol, met een kleine ombuiging ter hoogte van enkele woningen aan de Hoofdweg. Vervolgens buigt het plangebied naar het zuidwesten en volgt de Rijnlanderweg tot aan de Geniedijk, waarna het kabeltracé verder in oostelijke richting onder de rijksweg A4 en de Aalsmeerderweg loopt, tot aan het nieuw aan te leggen 150/20 kV-transformatorstation aan de Incheonweg en direct grenzend aan het bedrijventerrein Schiphol Logistics Park in Rozenburg.
2.1.2 Historie Na bijna 200 jaar plannenmakerij wordt in 1852 Haarlemmermeer uiteindelijk drooggemalen. De in de loop der tijd steeds verder uitdijende waterplas, die uiteindelijk een bedreiging vormde voor de stad Amsterdam, wordt getransformeerd tot een door (militaire) ingenieurs ingericht agrarisch gebied: sober en doelmatig. Omdat het water van het Haarlemmermeer aan Amsterdam ook als verdediging van de stad een rol vervulde, wordt in de nieuwe droogmakerij een militaire verdedigingslinie, de Geniedijk, geïntegreerd. De Geniedijk Haarlemmermeer werd aangelegd tussen 1888 en 1903 en was onderdeel van de Stelling van Amsterdam, die ongeveer 15 à 20 kilometer rondom Amsterdam ligt. In 1963 werd de militaire status van dit verdedigingswerk opgeheven. In 1996 werd de Stelling van Amsterdam door UNESCO op de Werelderfgoedlijst geplaatst. Bij de drooglegging van de polder is ruimte geboden aan het ontginnen van agrarisch landschap. Dit gedeelte van het agrarische gebied tussen Amsterdam en Schiphol wordt doorsneden door de nodige infrastructuur. Beeldbepalend in dit gedeelte is de Rijksweg A4, die vanaf 1938 een belangrijke verbindingsweg vormt tussen Den Haag en Amsterdam. Door de jaren heen is de weg verbreed en verlengd, waarbij in 2003 knooppunt De Hoek werd aangelegd dat de A4 en de A5 aan elkaar knoopt. De A5 sluit in het noorden, bij knooppunt Raasdorp, aan op de A9.
Ook dit knooppunt is in 2003 in gebruik genomen. Verder loopt het toekomstig tracé van de 150 kV-verbindingen voor een deel onder de onder de Rijnlanderweg door, de voormalige Sloterweg. Deze weg is een bij de aanleg van de Haarlemmermeerpolder aangelegde hoofdweg (een ontginningsas), loodrecht op de (oude) Schipholweg, die het dorp Sloten met Kaag verbond. Door de uitbreiding van het luchthavenareaal van Schiphol-Centrum in de jaren 60 van de vorige eeuw is de weg in tweeën gedeeld. Het plangebied ligt dan ook binnen de invloedszone van luchthaven Schiphol, die sinds 1916 gestaag is gegroeid.
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
14
2.1.3 Omgeving transformatorstation Incheonweg Van origine is het plangebied aan de Incheonweg een agrarisch gebied binnen de rechthoekige polderstructuur van Haarlemmermeer. En hoewel er voorheen ook glastuinbouw aanwezig was, zijn de gronden momenteel als agrarisch (weiland) in gebruik. Tegelijkertijd is de directe omgeving volop in ontwikkeling door onder meer het bedrijventerrein ‘Schiphol Logistics Park’ (SLP) waar zich diverse grote logistieke ondernemingen hebben gevestigd. Deze ontwikkeling is overigens typerend voor het gebied rond het oorspronkelijke dorp Rozenburg, dat in de loop der tijd is veranderd in een innovatief werk- en kantoorgebied als gevolg van ruimtelijk-economische ontwikkelingen rond de luchthaven Schiphol. Ten oosten van het plangebied is Showkas De Arendshoeve (kwekerij en evenementenlocatie) gesitueerd. Deze kas is georiënteerd op de Aalsmeerderdijk, maar het is de bedoeling dat de ontsluiting hiervan in de toekomst op de Pudongweg, onderdeel van het SLP, plaatsvindt. De Pudongweg is net als de Naritaweg en Incheonweg overigens aangelegd als ontsluiting voor het bedrijventerrein SLP, maar ook voor de kern Rijsenhout. Voor Rijsenhout is dit als alternatief omdat de Aalsmeerderweg de aansluiting op de Kruisweg/N196 heeft verloren.
Aan de zuidzijde markeert de Geniedijk (met parallel daaraan het beoogde Geniepark) de begrenzing, waarbij het Fort Aalsmeer in meer zuidoostelijke richting en grenzend aan de Ringvaart ook een belangrijk (cultuurhistorisch) waardevol element is. Aan de oostkant heeft het gebied nu ook nog een agrarische functie, waarbij infrastructuur in de vorm van de Aalsmeerderweg de begrenzing vormt. De Aalsmeerderweg is als oorspronkelijk polderlint doorsneden door de N201, maar is nog wel deels als zodanig zichtbaar.
Figuur 2.2: Ligging plangebied op een luchtfoto (vogelvlucht) in relatie tot het zuidelijke deel van het plangebied, in de omgeving van het nieuwe transformatorstation aan de Incheonweg
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
15
2.1.4 Omgeving 150 kV-verbindingen Het weglichaam van de rijkswegen A4, A5 en A9, met de bijbehorende knooppunten, de rechte polderwegen, de tochten, vaarten en kanalen alsook de kavelstructuur bepalen het landschap waarin het toekomstige tracé van de ondergrondse 150 kV-verbindingen wordt aangelegd. Het polderlandschap van Haarlemmermeer is uniek. De polder ligt vier tot zes meter onder NAP en heeft een consequente en sober uitgevoerde structuur met loodrecht op elkaar staande lijnen. Dit wordt een orthogonale structuur genoemd. Vaarten, tochten, polderwegen, enkelrijige boombeplanting en grote arealen landbouw zijn kenmerkende elementen in dit landschap. Deze oorspronkelijke structuur is nog steeds zichtbaar en wordt gekoesterd. Het oorspronkelijke raamwerk van het landschap is ruimtelijk versterkt door het toevoegen van nieuwe waterlopen en lanen. Daarnaast kent Haarlemmermeer het naoorlogse netwerk van regionale en nationale verbindingswegen. Dit bovenlokale netwerk ontsnapt in toenemende mate aan de orthogonale structuur van de droogmakerij, omdat de snelheden op deze netwerken zich niet verstaan met haakse bochten. De hoofdstructuur van het gebied waar het tracé van de 150 kV-verbindingen doorheen loopt bestaat uit de Geniedijk, rijksweg A4, Rijnlanderweg, Bedrijventerrein De Hoek, rijksweg A5, Hoofdvaart, Hoofdweg en Schipholweg.
2.2 Functionele structuur 2.2.1 Omgeving transformatorstation Incheonweg Wonen In de nabijheid van het te realiseren transformatorstation ligt een aantal woningen. Deze zijn overwegend gesitueerd langs de Aalsmeerderdijk (onderdeel van de kern Aalsmeerderbrug) en de Aarbergerweg. De dichtstbijzijnde woning (Aalsmeerderdijk 455B-12) ligt op ca. 220 meter afstand van de nieuwe bedrijfsbestemming (de terreingrens van het transformatorstation). De woningen aan de Aarbergerweg (nrs. 9A t/m 31) liggen op circa 375 meter afstand. Ook aan de Aalsmeerderweg, westelijk van de locatie voor het nieuwe transformatorstation, bevinden zich nog twee woningen. Deze afstand bedraagt minimaal 320 meter (Aalsmeerderweg 670). Verder zuidelijk bevindt zich, achter de bestaande glastuinbouw aan de Aalsmeerderweg, de bebouwde kom van Rijsenhout. Bedrijven Aan de noordkant van het plangebied wordt de omgeving gekenmerkt door de aanwezigheid van bedrijvigheid georiënteerd op Schiphol, waarbij het reeds genoemde SLP met diverse grote logistieke ondernemingen het meest bepalend is. Oostelijk van het plangebied, aan de Aalsmeerderdijk is Showkas De Arendshoeve gevestigd, deze ontsluit nu nog via de ringdijk, maar het bedrijf verplaatst de ontsluiting naar de Pudongweg om zo de Aalsmeerderdijk te ontlasten.
Aan de zuidkant van het plangebied, zuidelijk van de Geniedijk, begint het glastuinbouwgebied van Rijsenhout. In dit gebied is overigens ook andere bedrijvigheid aanwezig. Het betreft onder meer
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
16
gronden voor een rioolwaterzuiveringsinstallatie en een vuiloverslagstation (o.a. Meerlanden Milieustraat Rijsenhout). Tevens heeft het Fort Aalsmeer, onderdeel van de Stelling van Amsterdam en op ca. 250 meter ten zuiden van het plangebied gelegen, een recreatieve, culturele en educatieve functie.
Figuur 2.3: Locatie beoogd transformatorstation aan de Incheonweg in relatie tot de (directe) omgeving
Figuur 2.4: De beoogde locatie van het nieuwe transformatorstation aan de Incheonweg (linkerzijde), bezien vanaf de rotonde Incheonweg - Pudongweg, met aan de rechterzijde de bestaande bebouwing van het SLP. (bron: Google Streetview) Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
17
Figuur 2.5: De Geniedijk, bezien vanaf de Aalsmeerderdijk (in oostelijke richting). (bron: Google Streetview)
2.2.2 Omgeving 150 kV-verbindingen De omgeving waar de 150 kV-verbindingen komen te liggen, is veelal agrarisch in gebruik. Daarnaast bevinden zich enkele verkeersaders in en nabij het plangebied, zoals de rijkswegen A4, A5 en A9. Een deel van het uiteindelijke tracé komt onder de Rijnlanderweg te liggen. Voorts wordt het tracé parallel aan de Geniedijk aangelegd (zonder dat de Geniedijk doorsneden wordt) en kruist het tracé een aantal hogedruk aardgasleidingen.
2.2.3 Luchthaven Zoals reeds genoemd ligt het plangebied binnen de invloedszone van luchthaven Schiphol. Een groot deel van de toekomstige 150 kV-verbindingen ligt tussen de Zwanenburgbaan en de Polderbaan, terwijl het nieuwe transformatorstation aan de Incheonweg zuidelijk van de Kaagbaan ligt. Bovendien ligt de aan- en uitvliegroute van de Zwanenburgbaan over het plangebied waar het nieuwe transformatorstation wordt beoogd.
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
18
3 Beleid en regelgeving 3.1 Rijksbeleid 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie De kaders van het rijksbeleid op het gebied van de fysieke leefomgeving zijn opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De NOVI is op 11 september 2020 vastgesteld en is vanaf 12 februari 2021 bindend voor het Rijk als geldende visie onder Wet ruimtelijke ordening. De NOVI vervangt daarmee de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR, 2012). Met NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Nederland staat immers voor een aantal urgente opgaven, die zowel lokaal, nationaal als wereldwijd spelen. Het zijn grote en complexe opgaven op het gebied van klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Deze opgaven zullen Nederland flink veranderen. De toenemende druk op de fysieke leefomgeving vraagt daarbij om een actiever Rijksoverheid. De NOVI stelt een integrale aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisatie, en met meer regie vanuit het Rijk. Regie vanuit het Rijk betekent echter niet het centraliseren van taken en verantwoordelijkheden; wel het geven van richting op grote opgaven en regie op goed samenspel, zowel publiek als publiek/privaat.
In de NOVI zijn de genoemde opgaven samengevat in vier prioriteiten: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; een duurzaam en economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om dit te bereiken worden 21 nationale belangen benoemt in de NOVI waarop de nationale overheid zich richt. Deze hebben onder andere betrekking op het zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften, het waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem, het beperken van klimaatverandering, het waarborgen van de hoofdinfrastructuur voor transport van stoffen via (buis)leidingen, het behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang en het verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit. Deze 21 nationale belangen hebben ook een relatie met het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), zie ook navolgende paragraaf 3.1.2. Planspecifiek In relatie tot het voorliggende plan is vooral het nationale belang ‘Een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in 2050 CO₂-arm is, en de daarbij benodigde hoofdinfrastructuur’ van toepassing.
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
19
Het landelijke en Europese transportnetwerk van elektriciteit zal zich namelijk verder ontwikkelen om onder andere de energietransitie te kunnen faciliteren. Hoogspanningsverbindingen van 110 kV en hoger behoren tot het landelijk hoogspanningsnet. De hoofdinfrastructuur hiervoor is dan ook onderdeel van dit nationale belang. Bovendien vergt een CO₂-arm energiesysteem meer ruimte dan een fossiel systeem en vraagt ingrijpende aanpassingen in onder meer het warmte- en elektriciteitssysteem, zowel boven- als ondergronds. De voorgestelde realisatie van een 150/20 kV-transformatorstation aan de Incheonweg in Rozenburg en de aanleg van ondergrondse 150 kV-kabelverbindingen (vanaf knooppunt Raasdorp naar het nieuwe transformatorstation), dragen bij aan het uitbreiden en daarmee versterken van een robuust energienetwerk.
3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Ten behoeve van de bescherming en de verwezenlijking van de nationale belangen, worden in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) algemene regels voorgeschreven die bindend zijn voor de lagere overheden zoals provincie en gemeente. Hoewel in het Barro de kaderstellende uitspraken uit de voorheen geldende SVIR werden bevestigd, blijven deze ook onder de NOVI gelden. Voor gemeente Haarlemmermeer is hierin van belang: • Toekomstige uitbreiding van het hoofdwegennet en hoofdspoorwegennet; • De ruimte reservering voor de parallelle kaagbaan; • Zones onder hoogspanningsverbindingen worden gevrijwaard; • Aan de provincies is opgedragen om NNN te beschermen; • Primaire waterkeringen buiten het kustfundament krijgen ruimtelijke bescherming; • Nationale landschappen zoals het erfgoed van de Stelling van Amsterdam, worden ruimtelijk beschermd; • Kaders voor onder meer het bundelen van verstedelijking en voor de bufferzones. Planspecifiek Ten aanzien van elektriciteitsvoorziening zijn in het Barro regels opgenomen met betrekking tot het hoogspanningsnet en hoogspanningsverbindingen.
Hieronder verstaat het Barro: • hoogspanningsnet: het net met een spanning van ten minste 220 kV en de daarin aanwezige schakel- en transformatorstations en andere hulpmiddelen; • hoogspanningsverbinding: verbinding met een spanning van ten minste 220 kV en de daarmee verbonden schakel- en transformatorstations en andere hulpmiddelen. Het plan voorziet in de realisering van een 150/20 kV-transformatorstation en bijbehorende 150 kVverbindingen. Dit betreft geen net/verbindingen met een spanning van 220 kV. Derhalve zijn de in het Barro opgenomen regels met betrekking tot de elektriciteitsvoorziening niet van toepassing voor het plan. Verder wordt het nieuwe 150/20 kV-transformatorstation ten zuiden van de Incheonweg beoogd. Daarmee is het transformatorstation niet gelegen in het reserveringsgebied van de parallelle Kaagbaan voor Schiphol. Ook de in dit plan beoogde ondergrondse 150 kV-kabelverbindingen naar
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
20
Lijnden (nabij knooppunt Raasdorp) liggen buiten dit reserveringsgebied. Derhalve levert de ruimtereservering voor de parallelle Kaagbaan uit het Barro geen belemmeringen op voor het plan. Met het voorliggende bestemmingsplan zijn ook de overige onderwerpen uit het Barro niet in het geding. Het tracé van de 150 kV-verbindingen ligt weliswaar nabij de Geniedijk, een onderdeel van de Stelling van Amsterdam en welke in het Barro is aangemerkt als Erfgoed van uitzonderlijke universele waarde, maar de kernkwaliteiten van de Stelling worden niet aangetast. Het transformatorstation ligt namelijk buiten de bijbehorende beschermingszone. En hoewel het beoogde kabeltracé wel nabij (en ten noorden van) de Stelling ligt, vindt de aanleg van de 150 kVverbindingen hier plaats door middel van een gestuurde boring. In dit kader wort ook verwezen naar paragraaf 5.5 van deze plantoelichting.
3.1.3 Besluit ruimtelijke ordening In het Bro zijn regels opgenomen die eisen stellen aan de inhoud van een toelichting op een bestemmingsplan. Een toelichting dient een verantwoording van de in het plan gemaakte keuzen te bevatten, net als een waterparagraaf, de uitkomsten van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro, de resultaten van verrichte onderzoeken, een beschrijving van de wijze waarop burgers en maatschappelijke organisaties bij de voorbereiding van het plan zijn betrokken en de inzichten over de uitvoerbaarheid van het plan. Deze toelichting voldoet daaraan. Verder dienen bestemmingsplannen die voorzien in nieuwe stedelijke ontwikkelingen een verantwoording te bevatten aan de hand van de zogenoemde 'Ladder voor duurzame verstedelijking' (hierna: de Ladder). Met de Ladder wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten nagestreefd.
De Ladder is geregeld in artikel 3.1.6 lid 2 en luidt: ‘De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.’ Alvorens te toetsen aan de Ladder, dient te worden vastgesteld of sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Dit begrip is in artikel 1.1.1 Bro gedefinieerd als een "ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen". Uit de tot dusver gevormde jurisprudentie ten aanzien van dit begrip blijkt dat de omvang van de ontwikkeling een rol speelt. Zo wordt een project vanaf 12 woningen of meer aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro. Het plan voorziet in de realisering van een 150/20 kV-transformatorstation en bijbehorende 150 kVverbindingen.
Gelet op de nota van toelichting van het Bro, het gegeven dat nutsvoorzieningen in het Bro niet zijn gedefinieerd als stedelijke ontwikkeling, de strekking van de regeling in het Bro, die mede gericht is op het tegengaan van leegstand, in combinatie met tot dusver gevormde jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State hieromtrent (zie uitspraken van 26 april 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1123, en 24 februari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:465)
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
21
worden een transformatorstation en 150 kV-verbindingen niet aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro. De ladder voor duurzame verstedelijking is daarom niet van toepassing op voorliggend plan.
3.1.4 Luchthavenindelingbesluit Schiphol De ruimtelijke consequenties van het rijksbeleid voor Schiphol zijn geformuleerd in het Luchthavenindelingbesluit (LIB). In dit besluit is een beperkingengebied opgenomen waarbinnen beperkingen worden gesteld ten aanzien van het gebruik en de bestemming van de grond voor zover deze noodzakelijk zijn met het oog op veiligheid (hoge bebouwing) en geluidsbelasting. In dit besluit zijn gronden aangewezen waarbinnen beperkingen gelden ten aanzien van het gebruik en de bestemming van gronden voor zover deze noodzakelijk zijn met het oog op veiligheid (beperkingen voor hoge bebouwing) en geluidsbelasting (beperkingen voor nieuwe woningen) van Schiphol. Op de gronden in het plangebied waar het nieuwe transformatorstation wordt beoogd, zijn verschillende zones en regels uit het LIB van toepassing. Bij de realisatie van het station aan de Incheonweg wordt het LIB in acht genomen. Voor een toelichting wordt verwezen naar paragraaf 5.12. Het LIB is verder niet relevant voor de aanleg van ondergrondse kabelverbindingen.
3.1.5 Structuurvisie Buisleidingen In oktober 2012 heeft het Ministerie van Infrastructuur en Milieu de Structuurvisie Buisleidingen vastgesteld. De Structuurvisie Buisleidingen geeft aan waar in de toekomst ruimte dient te worden vrijgehouden om buisleidingen van nationaal belang voor transport van gevaarlijke stoffen te kunnen leggen. De buisleidingenstroken hebben als doel bij te dragen aan de versterking van de Nederlandse positie in het internationale aardgastransportnetwerk. Het beoogde nieuwe transformatorstation ligt niet nabij een gasleidingtracé zoals bedoeld in de Structuurvisie Buisleidingen. Dit in tegenstelling tot het nieuwe kabeltracé. Bij de realisatie van de 150 kV-verbindingen wordt de benodigde afstand tot bestaande gasleidingtracés in acht genomen. Voor een toelichting wordt verwezen naar paragraaf 5.11.
3.1.6 Beleidsnota mainport en metropool Het Rijk heeft in samenwerking met de zogenaamde regiopartijen en de partijen uit de luchtvaartsector een beleidsnota (2016) opgesteld voor de Schipholregio. Deze beleidsnota is een uitwerking van het programma SMASH (Structuurvisie Mainport Amsterdam Schiphol Haarlemmermeer) en is erop gericht de mainport Schiphol en haar regio te versterken en helderheid te bieden wat betreft de mogelijkheden voor de verdere ruimtelijke en infrastructurele ontwikkeling. De nota heeft de ambitie om de kracht en kwaliteiten van de regio verder uitbouwen, de economische ontwikkeling van de regio en Schiphol te stimuleren en kansen en potenties in de regio beter benutten. Daarnaast willen de partijen binnen de regio de verwachte woningbehoefte van 440.000 geschatte woningen accommoderen. De kracht en kwaliteit van de Schipholregio komt
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
22
voort uit de compactheid ervan en haar diversiteit aan functies. De focus ligt hierbij op vier beleidsopgaven: 1. het versterken van de ruimtelijk-economische structuur; 2. het ruimte bieden voor verstedelijking, kwaliteit van leefomgeving en leefbaarheid; 3. het ruimte bieden voor verdere ontwikkeling van een veilige, concurrerende en duurzame luchtvaart in combinatie met een optimale netwerk- en mainportkwaliteit. 4. meer en betere samenwerking tussen Rijk, regio, marktpartijen en luchtvaartsector. De beoogde aanleg van een 150/20 kV-transformatorstation en bijbehorende ondergrondse 150 kVverbindingen dragen bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat in deze regio. Voldoende capaciteit van het elektriciteitsnet is immers van wezenlijk belang voor de vestiging van bedrijven, kantoren en woningen. Zoals in de inleiding van deze plantoelichting is aangegeven is de maximale beschikbare capaciteit in het elektriciteitsnetwerk in de omgeving Hoofddorp, Schiphol-Rijk en Rijsenhout reeds bereikt en is een netuitbreiding noodzakelijk.
3.2 Provinciaal en regionaal beleid 3.2.1 Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 De Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 (2018) is het integrale provinciale beleidsplan voor de gehele provincie Noord-Holland. In deze visie staat beschreven hoe de provincie de ambities wil realiseren voor de belangrijkste ontwikkelingen die op ons afkomen: • Klimaatverandering; • Overgang naar duurzame energie; • Verdere verstedelijking; • Bereikbaarheid; • Gezonde leefomgeving; • Economische transitie; • Natuur en biodiversiteit. De hoofdambitie van de provincie is het vinden van een goede balans tussen economische groei en leefbaarheid. Zodanig dat bij veranderingen in het gebruik van de fysieke leefomgeving de doelen voor een gezonde en veilige leefomgeving overeind blijven. Met de sturingsfilosofie ‘lokaal wat kan, regionaal wat moet’ heeft de provincie de regionale ruimtelijke consequenties van deze ontwikkelingen grotendeels juridisch verankerd in de Omgevingsverordening NH2020 (zie §3.2.2). Gelet op het voornemen van dit bestemmingsplan is in voorliggend geval uitsluitend het hoofdbelang ‘Overgang naar duurzame energie’ beschreven: • Ambitie is een klimaatneutrale provincie in 2050 en benutting van de economische potentie van de energietransitie en de circulaire economie; • Adaptieve strategie voor het ontwikkelen van een duurzame energiemix op land • Grootschalige energieopwekking op zee;
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
23
• •
Ruimte voor energie-infrastructuur in Noord-Holland met Noordzeekanaalgebied en Den Helder als schakels in een nationaal netwerk; Ruimte voor circulaire economie, met name in Noordzeekanaalgebied, Westas en Boekelermeer met ruimte voor experiment.
Om invulling te geven aan een klimaatneutrale provincie en gebaseerd op (een maximale inzet op opwekking van) hernieuwbare energie, wordt ruimte geboden aan de noodzakelijke energietransitie en daarvoor benodigde infrastructuur. Rekening houdend met de ambities voor verstedelijking en landschap. Planspecifiek Met het voorliggende bestemmingsplan wordt de ontwikkeling van een 150/20 kVtransformatorstation en bijbehorende ondergrondse 150 kV-verbindingen planologisch mogelijk gemaakt, met als doel het hoogspannings- en middenspanningsnet in de omgeving Hoofddorp, Schiphol-Rijk en Rijsenhout (de A4-zone) uit te kunnen breiden. De netuitbreiding bestaat uit de realisatie van een nieuw 150/20 kV-transformatorstation aan de Incheonweg (bij bedrijventerrein Schiphol Logistics Park in Rozenburg) en de aanleg van bijbehorende ondergrondse 150 kVkabelverbindingen naar Lijnden (nabij knooppunt Raasdorp) waar vervolgens ook aangesloten wordt op het kabeltracé tussen station “Vijfhuizen” (industrieterrein De Liede) en “Nieuwe Meer” (in Amsterdam Nieuw-West). Zoals in de inleiding van deze plantoelichting is aangegeven is de maximale beschikbare capaciteit in het elektriciteitsnetwerk in de A4-zone bereikt en is een netuitbreiding noodzakelijk.
Bovendien is de uitbreiding noodzakelijk om ook in de toekomst te kunnen voorzien in de groeiende vraag naar elektriciteit in het gebied, mede als gevolg van een duurzame toekomstgerichte energievoorziening. Juist de vraag naar duurzame energie vergt een grotere capaciteit van het elektriciteitsnetwerk. De onderhavige capaciteitsuitbreiding draagt daaraan bij. Het nieuwe 150/20 kV-transformatorstation wordt gesitueerd op gronden die aansluiten op het Schiphol Logistics Park in Rozenburg. Door de afstand tot deze belangrijke gebruikers van energie kort te houden wordt goed aangesloten bij de provinciale beleidsdoelstellingen voor duurzaam ruimtegebruik. Bovendien zal ingespeeld worden op de relatie met aanliggende landschap. In hoofdstuk 4 van deze plantoelichting wordt hier dieper op ingegaan. Verder zal de impact van de ondergrondse 150 kV-kabelverbindingen op ruimtelijk relevante aspecten uit het provinciale beleid nihil zijn.
3.2.2 Omgevingsverordening NH2020 De Omgevingsverordening NH2020, is in oktober 2020 vastgesteld en in werking getreden op 17 november 2020. Deze verordening is het aangewezen instrument als het gaat om algemene regels omtrent de inhoud van gemeentelijke bestemmingsplannen. Wel zal hierin duidelijk het provinciaal belang naar voren moeten komen. Het uitgangspunt daarbij is dat de bevoegdheden ter doorwerking van het
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
24
ruimtelijk beleid zoveel mogelijk proactief worden ingezet en het provinciale beleid daarbij zoveel mogelijk eenduidig wordt geregeld. De Omgevingsverordening NH2020 is gebaseerd op de huidige wet- en regelgeving, maar is door het samenvoegen en integreren van verschillende verordeningen op het gebied van de fysieke leefomgeving (zoals natuur, milieu, mobiliteit, erfgoed, ruimte en water) al wel voorbereid en opgezet in de geest van de toekomstige Omgevingswet. Hieronder komen de meest relevante onderwerpen uit de verordening in relatie tot het voorliggende plan, de realisatie van een nieuw 150/20 kV-transformatorstation en bijbehorende ondergrondse 150 kV-verbindingen, aan de orde. Daarbij wordt opgemerkt dat de gronden voor de beoogde locatie van het transformatorstation in het nu geldende bestemmingsplan ‘Rozenburg Schiphol Logistics Park’ (2016) reeds de aanduiding ‘wetgevingszone -wijzigingsbevoegd’ hebben. Daarmee kunnen de huidige agrarische gronden worden gewijzigd naar onder andere een bedrijventerreinbestemming. Voor wat betreft nut en noodzaak voor de beoogde bouw van het nieuwe transformatorstation wordt verwezen naar paragraaf 1.1 van deze plantoelichting.
Artikel 6.43 Natuurnetwerk Nederland en natuurverbindingen Op grond van artikel 6.43 van de verordening mag een ruimtelijk plan geen nieuwe activiteiten mogelijk maken die per saldo leiden tot een significante aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden, of tot een vermindering van de oppervlakte van het Natuurnetwerk Nederland of de natuurverbindingen, of van de samenhang tussen die gebieden. Het nieuwe kabeltracé van de 150 kV-verbindingen ligt nabij het Achterkanaal, welke deel uitmaakt van het NNN Natuurverbinding. De bijbehorende werkzaamheden laten deze watergang echter ongemoeid. De watergang van de natuurverbinding wordt zodoende niet aangetast waardoor verstoring van de wezenlijke kenmerken en waarden kunnen worden uitgesloten. Zie ook paragraaf 5.4, waar dit aspect verder wordt behandeld. Artikel 6.49 Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde Het plangebied ligt noordelijk van de Geniedijk, onderdeel van de Stelling van Amsterdam, een erfgoed van uitzonderlijke universele waarde (UNESCO-werelderfgoed). In artikel 6.49 is vervolgens vastgelegd hoe om te gaan met ruimtelijke ontwikkelingen in UNESCO-werelderfgoederen. Een nieuw ruimtelijk plan mag alleen ontwikkelingen opnemen die de kernkwaliteiten niet aantasten.
Hiervan kan afgeweken worden als gaat het om: een grootschalige stads- of dorpsontwikkellocatie, glastuinbouwlocatie of een grootschalig bedrijventerrein of infrastructuurproject. Hierbij moet er aan de volgende vereisten worden voldaan: • er is sprake van een groot openbaar belang; • er zijn geen reële alternatieven, en; • er worden voldoende maatregelen genomen ten aanzien van mitigeren of compenseren. Hiervoor kunnen Gedeputeerde Staten nadere regels stellen. Het beoogde nieuwe transformatorstation aan de Incheonweg ligt buiten de beschermingszone van de Geniedijk / de Stelling van Amsterdam. En omdat het huidige ontwerp voor het kabeltracé ten Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
25
noorden van de Stelling ligt, wordt aantasting van de monumentale verdedigingslinie vermeden. Zie ook paragraaf 5.5, waar dit aspect verder wordt behandeld.
3.2.3 Beleidsagenda Energietransitie 2016-2020 De Beleidsagenda Energietransitie (2016) is opgesteld met als uitgangspunt een bijdrage te leveren aan het behalen van de doelstellingen van het Rijk bij de Klimaattop in Parijs. Uiteindelijk is het doel voor de provincie een volledig duurzame energievoorziening in 2050. De beleidsagenda kent drie beleidslijnen: 1. Energie besparen 2. Duurzame energie opwekken 3. Warmte en koude Daarbij zijn er twee doorsnijdende thema’s die in elk van de beleidslijnen een belangrijke rol spelen, namelijk: op weg naar een nieuw energiesysteem en innovatie. Tot slot geldt een aantal randvoorwaarden waaraan voldaan moet worden om met het beleid successen te boeken. Dit zijn: Ruimtelijke impact, participatie en communicatie, financiering en monitoring. Planspecifiek Met het voorliggende bestemmingsplan wordt de ontwikkeling van een 150/20 kVtransformatorstation en bijbehorende ondergrondse 150 kV-verbindingen planologisch mogelijk gemaakt, met als doel het hoogspannings- en middenspanningsnet in de omgeving Hoofddorp, Schiphol-Rijk en Rijsenhout (de A4-zone) uit te kunnen breiden. Zoals in de inleiding van deze plantoelichting is aangegeven is de maximale beschikbare capaciteit in het elektriciteitsnetwerk bereikt en is een netuitbreiding noodzakelijk.
Bovendien is de uitbreiding noodzakelijk om ook in de toekomst te kunnen voorzien in de groeiende vraag naar elektriciteit in het gebied, mede als gevolg van een duurzame toekomstgerichte energievoorziening. Juist de vraag naar duurzame energie vergt een grotere capaciteit van het elektriciteitsnetwerk. De onderhavige capaciteitsuitbreiding draagt daaraan bij.
3.3 Gemeentelijk beleid 3.3.1 Structuurvisie Haarlemmermeer 2030 In de Structuurvisie Haarlemmermeer 2030 (vastgesteld in oktober 2012) worden de toekomstige ontwikkelingen van de gemeente beschreven. De Structuurvisie gaat over belangrijke structurerende zaken met ontwerpprincipes voor duurzaamheid, een duurzaam en klimaatbestendig watersysteem, energie, netwerk- en ketenmobiliteit, de synergie met Schiphol, ruimte voor attracties, en de cultuurhistorie en diversiteit als drager van de ontwikkelingen. In de toekomst wil Haarlemmermeer de bestaande diversiteit aan woon- en werkmilieus – haar zogeheten atypische stedelijkheid - versterken. Haarlemmermeer wil een gemeente zijn die verbonden is en verbindt, een samenleving met samenhang. Dat betekent ook dat er samenhang moet zijn tussen alle ontwikkelingen die plaats vinden, zowel de ruimtelijke als de sociale ontwikkelingen. Haarlemmermeer positioneert zich ook in de toekomst als een attractieve ontmoetings- en vestigingsplaats. Duurzaamheid en oog voor bestaande structuren zijn leidend bij
Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
26
de toekomstige ruimtelijke, economische en sociale ontwikkelingen. De ambities voor Haarlemmermeer in 2030 zijn als volgt benoemd: • sterk gevarieerd en de atypische stedelijkheid benuttend; • duurzaam en klimaatbestendig; • fysiek en sociaal verbonden met elkaar en met de omgeving; • blijvend gepositioneerd als aantrekkelijke ontmoetingsplaats. De structuurvisie beschrijft daarnaast de grondslagen en ontwerpprincipes die als uitgangspunt worden gehanteerd bij de verdere ontwikkeling van Haarlemmermeer. Deze zijn samengevat in zes kernpunten: 1. Een duurzaam en klimaatbestendig watersysteem. 2. Energie als speerpunt. 3. Netwerk (keten)mobiliteit: de knopen benut. 4. Synergie met Schiphol. 5. Ontmoeten en verbinden: ruimte voor attracties. 6. Cultuurhistorie en diversiteit als drager.
Figuur 3.1: Uitsnede plankaart als onderdeel van de Structuurvisie Haarlemmermeer 2030, in relatie tot de locatie van het beoogde transformatorstation aan de Incheonweg (in geel) Rozenburg Incheonweg transformatorstation en kabels
27
Voor energie geldt dat in de komende dertig jaar grote veranderingen plaatsvinden. Lokale opwekking van energie, terugwinning van grondstoffen uit afval en afvalwater, maar ook elektrisch rijden zorgen de komende jaren voor ruimtelijke veranderingen. De groei van nieuwe vormen van bedrijvigheid zoals datacenters en glastuinbouw vraagt om meer leveringscapaciteit voor het energienetwerk. Planspecifiek Bij het bepalen van het definitieve tracé van de 150 kV-verbindingen is getracht om de gebieden, waar volgens de Structuurvisie ontwikkelingen zijn voorzien, zoveel mogelijk te ontzien. Het aanleggen van ondergrondse kabels kan immers een belemmerende werking hebben op nieuwe ontwikkelingen die bodemroerende activiteiten vereisen om deze mogelijk te maken. De 150 kVverbindingen volgen zodoende zoveel mogelijk bestaande infrastructurele aders en randen van percelen. Daar waar de ondergrondse kabels aangelegd worden, worden zakelijk recht overeenkomsten gesloten met grondeigenaren en gebruikers. Verder ligt het beoogde transformatorstation noordelijk van de Geniedijk, onderdeel van de Stelling van Amsterdam, een historische verdedigingsring rond hoofdstad. In 1963 werd de militaire status van dit verdedigingswerk opgeheven.
In 1996 is de Stelling van Amsterdam vanwege haar historische en culturele waarde geplaatst op de Lijst van het Werelderfgoed van de UNESCO en sinds 2005 is de Stelling Nationaal Landschap. De Geniedijk, en de bijbehorende delen van het Voor- en Achterkanaal, plus alle oorspronkelijke elementen, zijn sinds 1991 provinciaal monument. De Geniedijk heeft bovendien momenteel juist veel meer een recreatieve functie en brengt groen in de stad. Het fungeert als een verbindend element tussen wijken en kernen en loopt naar verschillende groen- en recreatiegebieden. Doordat het nieuwe transformatorstation op meer dan 50 meter van het Achterkanaal wordt gebouwd, blijft er een brede groene zone ten noorden van de Stelling gehandhaafd. De bedoeling is dat deze zone in de toekomst deel uit gaat maken van het Geniepark, voorzien van een bomenweide met wandelpaden, zodat de Geniedijk in de toekomst ervaarbaar blijft als belangrijk onderdeel van de Stelling van Amsterdam. Het is daarom belangrijk dat het nieuwe transformatorstation een passende uitstraling heeft richting het Geniepark. In dit kader zal het onverharde oostelijke en zuidelijke deel van het transformatorterrein worden ingericht als een bloemrijk grasland. In dit kader wordt ook verwezen naar paragraaf 4.3.1 van deze plantoelichting.