Bijlage 2 - Toelichting
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Hoofddorp Stadscentrum 1
Bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1
Projectnummer 0452581.100 Revisie 03 Datum 2023-05-25
Auteur(s)
Opdrachtgever Gemeente Haarlemmermeer Raadhuisplein 1 2132 TZ Hoofddorp
datum vrijgave beschrijving revisie 2023-05-25 ontwerp
goedkeuring K. Keijzers
vrijgave P.F.G.M. Kennes
Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Inhoudsopgave
blad 3 van 89
Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
Inleiding Aanleiding Ligging en begrenzing plangebied Doel en planvorm Geldend bestemmingsplan en regeling Planproces Leeswijzer
5 5 5 6 6 6 7
Hoofdstuk 2 2.1 2.2
Beschrijving van het plangebied Ruimtelijke structuur Functionele structuur
9 9 11
Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3
Beleid Rijksbeleid Provinciaal en regionaal beleid Gemeentelijk beleid
13 13 19 24
Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3
Nieuwe situatie Visie op het plangebied Ruimtelijke structuur Functionele structuur
39 39 42 47
Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15
Sectorale onderzoeken Archeologie en cultuurhistorie Bodem Bedrijven en milieuzonering Externe veiligheid Natuur Water Verkeer en parkeren Luchtkwaliteit Geluid Luchtvaartverkeer Kabels en leidingen Duurzaamheid Bezonningsstudie Windhinder M.e.r.-beoordeling
49 49 51 53 55 57 59 67 69 71 73 74 75 75 78 78
Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3
Uitvoerbaarheid Financiële uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid Handhaafbaarheid
83 83 83 86
Hoofdstuk 7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Juridische toelichting Opzet regels en verbeelding Inleidende regels Bestemmingsregels Algemene regels Overgangs- en slotregels
87 87 87 88 88 88
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Toelichting
blad 4 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Hoofdstuk 1
1.1
Inleiding
Aanleiding In 2017 is met het Ontwikkelplan Stadscentrum Hoofddorp (OSH) het startsein gegeven voor de opwaardering van het centrum van Hoofddorp. Ten behoeve van deze ontwikkeling is de gemeente Haarlemmermeer voornemens op ongeveer de plek van het bestaande raadhuis een nieuw gemeentehuis te bouwen en het gebied eromheen van meer allure te voorzien en daarnaast verdere ontwikkelingen (paragraaf 4.1 geeft een uitgebreide toelichting op het voornemen). Het voornemen is onderdeel van een grotere gebiedsontwikkeling, namelijk de ontwikkeling van het stadscentrum van Hoofddorp. Het voornemen omvat: de sloop van het gehele raadhuis en de bouw van één nieuw gemeentehuis (voor de gehele organisatie); de bouw van twee appartementencomplexen Centrumzicht en Parkzicht (maximaal 38.170 m² bruto woonoppervlakte); voorzieningen zoals horeca, dienstverlening, kleinschalige sport, maatschappelijke voorzieningen en kleinschalige kantoorconcepten in de plint van gebouwen; parkeervoorzieningen.
1.2
Ligging en begrenzing plangebied Het projectgebied ligt in het zuidoostelijk deel van het centrum van Hoofddorp. Het plangebied wordt globaal begrensd door Burgemeester van der Willigenlaan , de Prins Hendriklaan en het Raadhuisplein.
Figuur 1.1: Ligging plangebied in de gemeente Haarlemmermeer (rood omlijnd).
blad 5 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
1.3
Doel en planvorm De doelstelling van het bestemmingsplan 'Hoofddorp Stadscentrum 1' is om een juridisch-planologisch kader te bieden voor de herinrichting van de locatie aan het Raadhuisplein/Burgemeester van der Willigenlaan met gemeentehuis, bestuurlijke functies, appartementen, voorzieningen en parkeervoorzieningen.
1.4
Geldend bestemmingsplan en regeling Op de projectlocatie geldt het bestemmingsplan 'Hoofddorp-Centrum', vastgesteld d.d. 28 januari 2016. Binnen dit bestemmingsplan zijn ter plaatse van de beoogde ontwikkeling de volgende functies van toepassing: centrum, maatschappelijk en verkeer - parkeergarage. Binnen de functie centrum zijn diverse functieaanduidingen en hoogtebeperkingen opgenomen. Op basis van de huidige planregels is het benutten van de gronden voor de beoogde parkeergarages, commerciële functies en de woonfunctie niet toegestaan. Het voornemen past niet binnen dit bestemmingsplan. Deze ontwikkeling wordt planologisch mogelijk gemaakt met een nieuw bestemmingsplan.
Figuur 1.2: Verbeelding huidige bestemmingsplan 'Hoofddorp-Centrum' (plangebied rood omlijnd).
1.5
Planproces Een bestemmingsplan doorloopt de procedure zoals bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening en het Besluit ruimtelijke ordening. Het voorontwerp bestemmingsplan wordt op grond van artikel 3.1.1 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) voor advies voorgelegd aan Rijk en provincie voor zover beleid van deze overheden hierbij in het geding is, en aan het waterschap. Door de gemeente Haarlemmermeer wordt ook de betreffende dorps- of wijkraad in de gelegenheid gesteld op het voorontwerp bestemmingsplan te reageren. Binnengekomen reacties worden verwerkt in het ontwerp bestemmingsplan. Tijdens de ter visie legging van het ontwerp bestemmingsplan kan een ieder schriftelijk of mondeling of via de gemeentelijke website een zienswijze kenbaar maken. De ingediende zienswijzen
blad 6 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
worden afgewogen bij de vaststelling van het bestemmingsplan. Het vastgestelde bestemmingsplan wordt nogmaals ter inzage gelegd. Gedurende deze terinzagelegging kan beroep worden ingesteld bij de Raad van State.
1.6
Leeswijzer Het tweede hoofdstuk van deze toelichting geeft een beeld van de bestaande situatie in het plangebied. Er wordt een beschrijving gegeven van de ruimtelijke en functionele structuur van het gebied. In het derde hoofdstuk wordt ingegaan op het relevante beleid en de regelgeving en de invloed hiervan op het bestemmingsplan. Het vierde hoofdstuk gaat in op de nieuwe situatie met de te verwachten ontwikkelingen en de gewenste ruimtelijk-functionele structuur. Het vijfde hoofdstuk gaat in op de onderzoeksgegevens en beperkingen. In het hoofdstuk zes komt de uitvoerbaarheid aan bod en in het laatste hoofdstuk wordt ingegaan op de juridische aspecten van dit bestemmingsplan.
blad 7 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
blad 8 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Hoofdstuk 2
Beschrijving van het plangebied
2.1
Ruimtelijke structuur
2.1.1
Ruimtelijke ontwikkelingen Hoofddorp Hoofddorp heeft zich vanaf ongeveer 1855 midden in de polder ontwikkeld als kruisdorp langs de Hoofdweg/Hoofdvaart en Kruisweg/Kruisvaart. Rond de eeuwwisseling wordt de Geniedijk aangelegd, onderdeel van de Stelling van Amsterdam. Begin 20e eeuw wordt de spoorlijn tussen Aalsmeer en Haarlem aangelegd, met bij Hoofddorp een afbuiging naar Leiden. Er wordt aanvankelijk binnen die begrenzing voornamelijk in zuidoostelijke richting uitgebreid. Het rechthoekige stratenpatroon volgt de typerende richting van de polderverkaveling. Na 1945 maakt de kern een concentrische groei door. Bij de interne structuur van de wijken wordt soms het polderraster losgelaten. Hoofddorp verandert rond 1980 naar een stedelijk gebied met meerdere centra. De sprong over de Geniedijk is daarbij gemaakt. De nieuwe ontsluitingswegen de Weg om de Noord en de Van Heuven Goedhartlaan vormen de nieuwe stadsranden. Met de status als groeikern wordt deze randen al snel naar het westen en het zuiden overgestoken voor de bouw van nieuwe woonwijken. Ook wordt het (winkel)centrum Hoofddorp verder uitgebreid en intensiever bebouwd. Aan de zuidoostzijde worden grootschalige kantoorlocaties en bedrijventerreinen gerealiseerd.
Figuur 2.1: Ruimtelijke ontwikkeling tussen 1870 en 1980
blad 9 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
2.1.2
Stedenbouwkundige structuur Kenmerkend voor de ruimtelijke structuur van de Haarlemmermeerpolder zijn de lange lijnen en de mathematische verkaveling. De lijnen van de polder zijn ook goed zichtbaar in het centrum: de Kruisweg en Hoofdweg als ruimtelijke dragers van de Haarlemmermeerpolder als geheel en de Prins Hendriklaan en Burgemeester van Stamplein/Burgemeester van der Willigenlaan op stedelijk niveau. Binnen het rechthoekig stramien van de nabij het plangebied gelegen Kruisweg en Hoofdweg, ligt parallel aan de Hoofdweg aan de oostzijde van die weg de Nieuweweg.
Figuur 2.2: Lange lijnen in het stadscentrum Het plangebied ligt in het centrum van Hoofddorp, naast het winkelcentrum met bijbehorende parkeervoorzieningen. Het ligt tussen de kenmerkende ruimtelijke dragers Prins Hendriklaan en Burgemeester van der Willigenlaan en aan de Nieuweweg. Aan de zuidzijde van het plangebied staat aan de andere kant van de Burgemeester van der Willigenlaan kantoorbebouwing met daarachter de woonwijk Piratenwijk en aan de noordzijde ligt het gemengd gebied wonen/werken/voorzieningen rondom de Kruisweg. Het ligt nabij de landschappelijke elementen de Fruittuinen en het Wandelbos. Aan de zuidzijde van de Burgemeester van der Willigenlaan ligt een groenstrook met daarin een waterpartij. Een ander kenmerkend element is de Geniedijk die de gehele Haarlemmermeerpolder doorkruist. Deze ligt iets verder ten zuiden van het plangebied. De Geniedijk is een landschappelijk en ook cultuurhistorisch element (UNESCO-monument).
2.1.3
Bebouwingsstructuur Plangebied In het plangebied staat het raadhuis met een bouwhoogte van ongeveer 12 meter en een bovengrondse parkeervoorziening op maaiveldniveau. Het Raadhuisplein zelf is verhard en vormt het entreegebied van het raadhuis.
blad 10 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Omgeving Aan de oostzijde van het Raadhuisplein staat het cultuurgebouw Cpunt met een bouwhoogte van 14 meter. Aan de westzijde staat aan rand van het Winkelcentrum Vier Meren bebouwing variërend van 12 tot 18 meter. Aan de zuidzijde van de Burgemeester van der Willigenlaan staat aan de zijde Nieuweweg een woongebouw van 24 meter, twee kantoorgebouwen van 15 meter met ten westen daarvan woongebouwen variërend van 30 tot 45 meter.
2.2
Functionele structuur Plangebied Het plandeel aan het Raadhuisplein kent de publieke, bestuurlijke en ambtelijke functies binnen het raadhuis en een inmiddels gesloopte tijdelijke parkeergarage met totaal 321 parkeerplaatsen. Omgeving Verkeer Het plangebied wordt voor autoverkeer en langzaam verkeer aan de noordzijde ontsloten via de Prins Hendriklaan naar de Nieuweweg in noordelijke richting en vervolgens de Kruisweg. Aan de zuidzijde en westzijde wordt deze locatie voor autoverkeer en langzaam verkeer ontsloten door de Burgemeester van der Willigenlaan, die aan de zuidzijde aansluit op de Nieuweweg en aan de noordzijde aansluit op de Kruisweg. Ter hoogte van het raadhuis en Raadhuisplein is de Nieuweweg als doorgaande verbinding alleen toegankelijk voor langzaam verkeer. Met de Kruisweg is vanuit de oostzijde het centrum bereikbaar en via de Van Heuven Goedhartlaan is de westzijde van het centrum bereikbaar. De Van Heuven Goedhartlaan maakt onderdeel uit van de ring Hoofddorp vanwaar de N201 en A4 bereikbaar zijn en vanwaar in zuidelijke richting via de Spoorlaan een hoofdontsluiting naar Nieuw-Vennep ligt. Met de Nieuweweg is in zuidelijke richting via Graan voor Visch de Van Heuven Goedhartlaan bereikbaar. De weg genaamd Raadhuisplein (aan de westzijde van het raadhuis) is officieel een 50 km/u weg.
Echter kan men op deze weg vanwege de verkeerskundige inrichting maximaal rond de 30 km/u rijden. De weg vormt de entree van de naastgelegen parkeergarages en is deels vormgegeven als lus. Voor de overige wegen in en aansluitend aan het plangebied geldt een maximum snelheid van 50 km/h. De gehele ontwikkeling maakt deel uit van het stadscentrum Hoofddorp. Op ongeveer 300 meter afstand van het plangebied zijn aan de Burgemeester van Stamplein bushaltes, waaronder ook voor Hoogwaardig Openbaar Vervoer. Wonen Het plangebied ligt in het stadscentrum van hoofddorp. Aan de westzijde van het plangebied liggen overdekte winkels in de plint met daarboven wonen in appartementen. Aan de zuidzijde ligt de Piratenwijk. Dat is een wat oudere woonwijk met voornamelijk grondgebonden woningen. Alleen nabij de rotonde Nieuweweg / Burgemeester van der Willigenlaan is wonen gesitueerd in gestapelde vorm. Voorzieningen Aan de oostzijde van het Raadhuisplein ligt het cultuurgebouw Cpunt, met theater, bibliotheek, tentoonstellingsruimte, culturele ruimten en horeca. Aan de westzijde van het raadhuis en Raadhuisplein ligt het winkelcentrum met een gevarieerd aanbod van winkels, horeca, cultuur, ontspanning. Grenzend aan het raadhuis Onder het winkelcentrum is veel parkeerruimte in ondergrondse parkeergarages.
blad 11 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Bovengronds parkeren is onder andere op het Aprisco-terrein aan de noordzijde van het Raadhuisplein. Ten zuiden van het raadhuis staan tussen de Burgemeester van der Willigenlaan en de Piratenwijk kantoorgebouwen. In paragraaf 5.3 Bedrijven en milieuzonering wordt de verhouding tussen de kantoorgebouwen en de beoogde ontwikkeling omschreven.
blad 12 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Hoofdstuk 3
Beleid
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. Dit is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Het document schetst de (21) nationale belangen, uitdagingen en keuzes waar Nederland in de komende decennia voor komt te staan. Belangrijke thema's hierin zijn de bouw van één miljoen nieuwe woningen, de groei en bereikbaarheid van steden, het versterken van de natuur en biodiversiteit en het behoud van landschap en vitaliteit van de landbouwsector. Een integrale aanpak van al deze thema's in samenwerking met andere overheden en maatschappelijke organisaties en meer regie vanuit het rijk staat hierbij centraal. Conclusie Binnen het projectgebied is geen sprake van nationale belangen die een belemmering zouden kunnen vormen voor de uitvoerbaarheid.
3.1.2
Structuurvisie infrastructuur en ruimte 2040 De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid op rijksniveau en is de 'kapstok' voor bestaand en nieuw rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. De SVIR vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de MobiliteitsAanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Tevens vervangt het de ruimtelijke doelen en uitspraken in de volgende documenten: PKB Tweede structuurschema Militaire terreinen, de agenda landschap, de agenda Vitaal Platteland en Pieken in de Delta. In de SVIR schetst het kabinet hoe Nederland er in 2040 uit moet zien: concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig. Het ruimtelijke- en mobiliteitsbeleid wordt meer aan provincies en gemeenten overgelaten. Hieronder valt bijvoorbeeld het landschapsbeleid. De rijksoverheid richt zich op nationale belangen, zoals een goed vestigingsklimaat, een degelijk wegennet en waterveiligheid. Tot 2028 heeft het kabinet in de SVIR drie rijksdoelen geformuleerd: de concurrentiekracht vergroten door de ruimtelijk-economische structuur van Nederland te versterken. Dit betekent bijvoorbeeld een aantrekkelijk (internationaal) vestigingsklimaat; de bereikbaarheid verbeteren; zorgen voor een leefbare en veilige omgeving met unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden.
De provincies en gemeenten krijgen in het nieuwe ruimtelijke- en mobiliteitsbeleid meer bevoegdheden. Bijvoorbeeld op het gebied van landschappen, verstedelijking en het behoud van groene ruimte. Provincies en gemeenten zijn volgens het kabinet beter op de hoogte van de situatie in de regio en de vraag van bewoners, bedrijven en organisaties. Daardoor kunnen zij beter afwegen wat er in een gebied moet gebeuren. Planspecifiek
blad 13 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Het beschreven rijksbeleid geeft geen directe uitgangspunten voor de gewenste herontwikkeling. Het rijksbeleid staat de uitvoering van het voorgenomen plan niet in de weg.
Figuur 3.1: Ambitiekaart Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
3.1.3
Besluit ruimtelijke ordening (Bro) (2011) Op 1 oktober 2012 is in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' (verder: 'de Ladder') als motiveringseis opgenomen. Doel van de Ladder is het bereiken van een goede ruimtelijke ordening via optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Het Rijk wil met de introductie van de Ladder vraaggerichte programmering bevorderen. De Ladder beoogt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten, waaronder een herziening van het bestemmingsplan. Sinds 1 juli 2017 is de 'nieuwe' Ladder voor duurzame verstedelijking in werking getreden. De traditionele opeenvolgende treden van 'de Ladder' zijn hierbij komen te vervallen. De belangrijkste wijzigingen van de voorgaande regeling betreffen: De begrippen 'actuele' en 'regionale' zijn geschrapt. De nieuwe Ladder bevat geen treden meer. De treden 1 en 2 zijn samengevoegd en trede 3 is geschrapt. Voor ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied geldt een uitgebreide motiveringsplicht. Er is een nieuw artikellid toegevoegd voor de Laddertoets bij uitwerkings- en wijzigingsplannen. De Laddertoets kan dan worden doorgeschoven naar het moment van vaststelling van het wijzigings- of uitwerkingsplan. De huidige definities worden niet gewijzigd.
De uitgezette lijn in de jurisprudentie blijft hiermee in stand. Deze wijziging heeft als doel de regeling te vereenvoudigen, waarbij de effectiviteit van het instrument behouden moet blijven. Een onderzoek naar de behoefte heeft slechts tot doel na te gaan of de vestiging van een dienst in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. Concreet betekent dit dat met betrekking tot de economische behoefte, de marktvraag of de beoordeling van de mogelijke of economische gevolgen van die vestiging ruimtelijke effecten (bijv. leegstand) relevant zijn. Artikel 3.1.6. lid 2 van het Bro luidt als volgt: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het
blad 14 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.” Dat betekent: eerst bepalen of een nieuwe ontwikkeling een nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft, vervolgens kijken of er vraag is naar een bepaalde nieuwe ontwikkeling, daarna analyseren of het bestaande stedelijk gebied of bestaande bebouwing kan worden hergebruikt en tot slot afwegen of de ontwikkeling negatieve ruimtelijke gevolgen tot gevolg kan hebben. Planspecifiek (Ladder voor duurzame verstedelijking) De Laddertoets moet worden uitgevoerd wanneer er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. In artikel 1.1.1 onder i van het Bro is een nadere omschrijving van het begrip stedelijke ontwikkeling vastgelegd: 'ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.' In het Bro is geen ondergrens voor de minimale omvang van een nieuwe stedelijke ontwikkeling vastgelegd. Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Het gaat hierbij zowel om fysiek ruimtebeslag als de wijziging of toevoeging van functies.
In geval van globale bestemmingen, zoals de bestemming 'Centrum', moet de laddertoets formeel gaan over de maximale planologische mogelijkheden. Ten behoeve van het gehele stadscentrum is voor voor commerciële voorzieningen een onderzoek gedaan waarin de Ladder voor Duurzame verstedelijking is onderbouwd. De rapportage is opgenomen bij dit bestemmingsplan (Bijlage 1). De conclusies worden hierna besproken. Toetsing Conform de systematiek en de relevante jurisprudentie van de Ladder is het noodzakelijk om de behoefte te onderbouwen van de woningbouwontwikkeling en de verschillende commerciële voorzieningen. De behoefte aan een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet zowel in kwantitatief als kwalitatief opzicht worden aangetoond. De kwantitatieve behoefte betreft het aantal voorzieningen en de omvang hiervan. De kwalitatieve behoefte betreft specifieke segmenten waarin de behoefte zich concentreert. Behoefte Woningbouwontwikkeling Haarlemmermeer is een groeigemeente. Binnen de Metropoolregio Amsterdam heeft Haarlemmermeer een woningbouwopgave van 20.000 woningen tot 2040 toebedeeld gekregen. Naar verwachting neemt in de periode 2018-2035 het aantal inwoners in de gemeente toe van 147.400 tot 174.400. De vraag concentreert zich voor een aanzienlijk deel het in het centrum van Hoofddorp.
In het centrum van Hoofddorp wonen in 2035 naar verwachting 20.700 mensen, zo blijk uit de bevolkingsprognose van de gemeente Haarlemmermeer. Dit is een groei van maar liefst 42%. Conform de Provinciale ruimtelijke verordening wordt de ontwikkeling van de woningvoorraad regionaal afgestemd in het Woonakkoord Amstelland – Meerlanden. Het Woonakkoord Amstelland - Meerlanden (2021 – 2025) geeft aan dat de behoefte aan extra woningen zich voordoet in alle prijsklassen, zowel huur als koop. Met name betaalbare woningen zijn een belangrijk aandachtspunt. Uit de prognoses blijkt dat ook in de toekomst de behoefte in alle segmenten nog verder zal toenemen. Voor de regio als geheel wordt de groei van de woningbehoefte in de periode 2017-2027 geraamd op ca. 79.500 woningen. Hier staat een harde plancapaciteit van bijna 62.500 woningen tegenover, waardoor een blad 15 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
tekort aan harde plannen van 17.000 woningen bestaat. In de marktregio Amstel-Meerlanden (o.a. gemeente Haarlemmermeer) is er behoefte aan ongeveer 9.150 nieuwe woningbouwplannen. De aangegeven bestaande grote woningbehoefte geeft de urgentie aan van het realiseren van woningen. Er is onvoldoende harde planvoorraad (woningbouwtitels in bestemmingsplannen) om in de grote behoefte aan woningen te kunnen voorzien. Dit geldt zowel voor de gemeente als de regio. De huidige harde planvoorraad in Hoofddorp bedraagt circa 3.100 woningen, terwijl de behoefte circa 5.000 woningen bedraagt. Dit betekent dat er nog voldoende ruimte is voor het vaststellen van harde plancapaciteit. Voorliggend bestemmingsplan maakt maximaal 340 woningen mogelijk. Het merendeel van deze plannen is bovendien gesitueerd buiten het stadscentrum van Hoofddorp. De woningvraag concentreert zich echter grotendeels binnen het stadscentrum. Bovendien heeft inbreiding in beginsel de voorkeur boven uitbreiding. Appartementen zijn in Haarlemmermeer daarbij een welkome toevoeging aan de bestaande woningvoorraad die grotendeels bestaat uit grondgebonden eengezinswoningen. Het plan draagt dan ook bij aan een gevarieerder woningaanbod in het stedelijk woonmilieu dat in de gemeente nog beperkt aanwezig is.
De plannen aan het Raadhuisplein zijn dus nodig om te voorzien in de actuele regionale kwantitatieve én kwalitatieve behoefte en zijn in overeenstemming met het RAP. Commerciële voorzieningen In het ontwikkelingsplan is een zorgvuldige afweging gemaakt in het programma van commerciële voorzieningen. Doel van dit programma is in onderlinge samenhang een levendig gebied te realiseren. Dit vraagt om een fijnmazige mix van functies op een passend voorzieningenniveau. Uit het behoefte onderzoek is gebleken dat het vooral gaat om kleinschalige functies. De behoefte aan voorzieningen zoals horeca, fitness, maatschappelijke dienstverlening, commerciële dienstverlening en detailhandel bedraagt 1.900 tot 3.000 m2 bvo. Om in de behoefte te voorzien is het wenselijk dat de kwalitatieve aspecten van deze voorzieningen goed worden afgestemd op elkaar, de omgeving en andere ontwikkelingen die plaatsvinden in Hoofddorp (bijvoorbeeld Hyde Park). Daarnaast is in Hoofddorp behoefte aan kleinschalige kantoorconcepten met units van 50 tot 100 m2 . Het bestaande aanbod kantoorgebouwen voldoet niet aan deze specifieke kwalitatieve vraag. Deze vraag bestaat hoofdzakelijk uit start-ups, zzp'ers en creatieve bedrijven. Ook is Hoofddorp een interessant alternatief voor bedrijven die de huurprijzen in Amsterdam niet kunnen betalen.
Met het rapport 'Laddertoets Stadscentrum Hoofddorp' is getoetst of de plannen in het Stadscentrum Hoofddorp invulling geven aan een kwantitatieve en kwalitatieve behoefte in het kader van een duurzame verstedelijking. Onderstaand wordt de toets voor detailhandel en horeca samengevat. Detailhandel Het Stadscentrum Hoofddorp zit in de categorie middelgrote steden die onder druk staan vanwege hogere leegstand en teruglopende omzetten. Op basis van het Koopstromen Onderzoek Randstad 2018 is wel een verbetering van de detailhandel te zien. De koopkrachtbinding van bewoners uit Haarlemmermeer is gestegen en de afvloeiing naar andere gemeenten is gedaald. Er is een goede koopkrachttoevloeiing van buiten Hoofddorp. Om de potentie van het Stadscentrum volledig te benutten en te benadrukken is een kwalitatieve versterking is nodig. Stadscentrum Hoofddorp is hoofdzakelijk gericht op het midden- en lage prijssegment, passend bij de aanwezige doelgroepen in de omgeving. Hiermee is het Stadscentrum ook onderscheidend ten opzichte van Amsterdam, Amstelveen en Haarlem. Voor Stadscentrum Hoofddorp is het doel een stadscentrum met meer ruimte voor blad 16 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
ontmoeting en beleving te ontwikkelen. In beleidsstukken gaan zowel gemeente als provincie in op de kwaliteit, hierbij wordt benadrukt dat grootschalige toevoeging van detailhandel niet gewenst is. Met oog op de coronacrisis is het in het algemeen van belang dat gemeenten investeren in centrumgebieden en deze aantrekkelijk proberen te maken. In Stadscentrum Hoofddorp wordt daar met de voorziene ontwikkelingen al op ingezet met het compact blijven van het winkelcentrum met ruimte voor detailhandel en aanvullend programma op het gebied van cultuur, horeca en vermaak. Door woningbouw in het Stadscentrum en de omgeving neemt het draagvlak voor commerciële voorzieningen toe. Op basis van indicatieve berekening blijkt dat er richting 2030 een relatief evenwichtige situatie zal ontstaan binnen dagelijkse en het niet-dagelijks segment in Stadscentrum Hoofddorp. Uitgaande van het huidige aanbod is er in 2030 voor het niet-dagelijkse segment nog circa 300 m² wvo marktruimte. In het dagelijkse segment is er een latente behoefte van circa 1.100 m² wvo. Wanneer de beoogde ontwikkelingen in het gehele stadscentrum worden beschouwd, wordt met het vastleggen van ontwikkelingen in nieuwe bestemmingsplannen planologisch ongeveer 4.500 m2 detailhandel uit de voorraad onttrokken.
Kansarme ruimte in leegstaande panden waarvan de kans om op korte termijn in gebruik genomen te worden klein is komt te vervallen. Bij nieuw aanbod wordt ingezet op (in potentie) kansrijke plekken (binnen het kernwinkelgebied). Hierdoor zal de detailhandelsstructuur worden versterkt. Met de beoogde ontwikkelingen zal er in 2030 totaal circa 62.000 m² detailhandel zijn in het stadscentrum. Er is dan een behoefte aan niet-dagelijkse detailhandel van een kleine 4.000 m². In het dagelijkse segment zal een evenwichtige situatie ontstaan (door de toevoeging van circa 720 m² wvo supermarkt in Hyde Park). Horeca Stadscentrum Hoofddorp is een belangrijkste voorzieningencluster voor de inwoners van Haarlemmermeer. Stadscentrum Hoofddorp is hoofdzakelijk gericht op het midden- en lage prijssegment, passend bij de aanwezige doelgroepen in de omgeving. De gemeente wil inzetten op kwalitatieve versterking om de positie als ook regionale trekker te versterken. Het beleid is er op gericht het horeca-aanbod aan te vullen en diversifiëren met kwalitatief hoogwaardiger horeca, onderscheidende horeca en horeca met terras. Nieuwe horeca zal primair in (en aan de randen van) het winkelcentrum geclusterd worden, met daarbij als concentratieplekken het Raadhuisplein, Kruisweg (omgeving Dik Tromplein) en het buitenplein van het winkelgebied Polderplein.
De horecasector is – bekeken over een langere periode – een groeimarkt. De horeca wordt echter wel getroffen door de uitbraak van het coronavirus. Op korte termijn is de hoge groei weg gevallen en in het algemeen wordt verwacht dat er een krimp ontstaat. Herstel zou in 2023 of 2024 kunnen zijn behaald. In Stadscentrum Hoofddorp is leegstand op dit moment nog niet aan de orde, maar zou hier voor enkele voorzieningen voor totaal ongeveer 500 m2 sprake van kunnen zijn gezien de te koop aanbieding van panden. De gemeente Haarlemmermeer heeft een aanbod aan horeca dat iets lager is dan vergelijkbare gemeenten. Dat wijst erop dat er marktpotentie is om horecagelegenheden toe te voegen. Bovendien zal het aantal inwoners in en in de directe omgeving van het Stadscentrum toenemen (met ruim 10.000 mensen). De huidige plannen en beoogde programma's binnen het Stadscentrum Hoofddorp zorgen niet voor een forse wijziging van het aantal vierkante meters horeca. Door het wegvallen van vierkante meters op kansarme locaties (buiten het kernwinkelgebied/beleidsmatig gewenste plekken) en toevoeging van vierkante meters programma binnen het kernwinkelgebied/beleidsmatig gewenste plekken, wordt de algehele structuur van Stadscentrum Hoofddorp versterkt. In totaal wordt een toevoeging van 3.000-3.500 m² bvo mogelijk geacht, zonder dat dit ruimtelijke effecten met zich mee brengt.
Het gaat dan blad 17 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
bijvoorbeeld om een grand café, een of meerdere lunchrooms en/of fastservicerestaurants, een vernieuwend loungeconcept en/of horeca met terras. Bestaand stedelijk gebied Conform lid twee van artikel 3.1.6. van het Besluit ruimtelijke ordening dient te worden gemotiveerd of de beoogde ontwikkeling plaatsvindt binnen het bestaand stedelijk gebied. In het kader van duurzaam ruimtegebruik wordt de behoefte waarin de ruimtelijke ontwikkeling voorziet bij voorkeur opgevangen in het bestaand stedelijk gebied. Dit kan door op lege plekken de ruimte 'in te vullen', een andere bestemming te geven aan een gebied, door herstructurering van bestaande terreinen of door transformatie van bestaande gebouwen of gebieden. De definitie van het 'bestaand stedelijk gebied' is vastgelegd in artikel 1.1.1, lid 1 van het Bro en luidt als volgt: "bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur". De beoordeling of een locatie is gelegen binnen het bestaand stedelijk gebied hangt af de omstandigheden van het geval: enerzijds wordt gekeken naar de specifieke ligging, de feitelijke situatie en de aard van de omgeving. Anderzijds is ook het vigerend planologisch-regime van belang.
Het project betreft een binnenstedelijke herontwikkeling in het centrum van Hoofddorp. De gronden zijn in de huidige situatie reeds bebouwd of betreft stedelijke infrastructuur. Van braakliggende gronden of (binnenstedelijk) groen is geen sprake. Er is dus sprake van bestaand stedelijk gebied. Conclusie De ontwikkeling voorziet in de kwalitatieve en kwantitatieve behoefte. Verder vindt de ontwikkeling plaats binnen het bestaand stedelijk gebied en voldoet daarmee aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking.
3.1.4
Nationaal Waterplan 2022 – 2027 Het Nationaal Waterplan (NWP) bevat de hoofdlijnen van het nationaal waterbeleid en de daartoe behorende aspecten van het ruimtelijk beleid. Nederland voldoet hiermee aan de Europese eisen om actuele plannen en programma's op te stellen ten aanzien van duurzaam watergebruik en waterveiligheid. Planspecifiek In het plan worden normen gesteld voor de hoogte van dijken en de ruimte voor reservering van waterberging. Het onderhavig plangebied valt niet binnen het waterbergingsgebied, waardoor het Waterplan geen gevolgen heeft voor de voorgenomen ontwikkeling.
blad 18 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
3.2
Provinciaal en regionaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie NH2050 Op 19 november 2018 is de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 vastgesteld. Dit beleidsdocument vervangt de Provinciale structuurvisie Noord-Holland 2040. In de omgevingsvisie staat beschreven hoe de provincie de ambities wil realiseren voor de belangrijkste ontwikkelingen zoals klimaatverandering, de overgang naar duurzame energie, verdere verstedelijking, bereikbaarheid, een gezonde leefomgeving, de economische transitie en natuur en biodiversiteit. De omgevingsvisie NH2050 wil zorgen voor balans tussen economische groei en leefbaarheid. Een economisch vitale provincie draagt bij aan het welzijn, en een leefbare provincie draagt bij aan economische vitaliteit. De visie laat in algemene zin zien wat de ontwikkelprincipes zijn voor de hele provincie om een hoge leefomgevingskwaliteit te bieden. Deze principes zijn overkoepelend: ze gelden voor de hele provincie. Daarnaast worden er vijf bewegingen geschetst, die laten zien hoe er wordt omgegaan met deze ontwikkelprincipes. Het betreft onderstaande vijf bewegingen: Dynamisch schiereiland Metropool in ontwikkeling Sterke kernen, sterke regio's Nieuwe energie Natuurlijk en vitaal landelijk omgeving De bewegingen verbinden de economische kansen aan het versterken van de leefbaarheid, juist met het oog op duurzame economische groei.
Met de visie wordt de juiste koers uitgezet om ook in 2050 een economisch concurrerende en leefbare provincie Noord-Holland te zijn en te blijven.
Figuur 3.2: Benaderingswijze duurzame ontwikkeling: fysieke leefomgeving, samenleving, gebruik leefomgeving: Deze drie elementen werken op elkaar in en bepalen uiteindelijk samen de kwaliteit van onze leefomgeving. blad 19 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Planspecifiek De ontwikkeling binnen het plangebied valt binnen de beweging 'Metropool in ontwikkeling'. De metropool in ontwikkeling kenmerkt zich door een grote verscheidenheid aan steden, dorpen en deelregio's, met specifieke identiteiten en kwaliteiten. De vraag naar woningen houdt aan, evenals de ruimtevraag voor recreatie en andere functies. Tegelijkertijd willen we de landschappen in de metropool sparen. De bebouwingsopgave moet dan ook zoveel mogelijk binnen de bestaande kernen plaatsvinden. Wonen en werken worden binnenstedelijk geconcentreerd (transformeren, bundelen, verdichten). Hierbij houden we oog voor behoud en versterking van de leefbaarheid in bestaande en nieuwe gebieden. Voorliggend bestemmingsplan maakt de transformatie tot woning-werk-horeca locatie mogelijk. De transformatie naar woningbouw past qua aard, omvang en ontwikkeling van het centrum beter bij de omgeving. De voorgenomen ontwikkeling zorgt tevens voor efficiënter ruimtegebruik en een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit, zonder dat hiervoor gecompenseerd hoeft te worden in het landelijk gebied.
3.2.2
Provinciale Omgevingsverordening De Omgevingsverordening Noord-Holland vervangt de bestaande verordeningen die betrekking hebben op de leefomgeving zoals de Provinciale Ruimtelijke Verordening, de Provinciale Milieuverordening, de Waterverordeningen en de Wegenverordening. De provincie wil met de omgevingsverordening ontwikkelingen, zoals woningbouw en de energietransitie, mogelijk maken en zet in op het beschermen van mooie en bijzondere gebieden in Noord-Holland. Een evenwichtige balans tussen economische groei en leefbaarheid is daarbij van belang. De ambities voor Noord-Holland, zoals omschreven in de Omgevingsvisie, zijn verankerd in de nieuwe Omgevingsverordening Noord-Holland. Planspecifiek Ten eerste gelden er voor het plan algemene regels. Artikel 6.3 'Nieuwe stedelijke ontwikkelingen' schrijft voor dat een ruimtelijk plan alleen kan voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als dit is afgestemd met de regio. Voorliggend plan is opgenomen in de Monitor Woningbouw 2021. Artikel 6.62 'Klimaatadaptie' schrijft voor dat in een nieuw ruimtelijk plan rekening is gehouden met de risico's van klimaatverandering. In het kader van de watertoets is dat beoordeeld (voldoende waterberging). Daarnaast voorziet het plan in het behoud van zoveel mogelijk bomen, waardoor de ontwikkeling profiteert van de verkoelende eigenschappen van groen.
Ten tweede zijn voor het plangebied in de Omgevingsverordening de volgende specifieke aanduidingen opgenomen: 1. 2.
Bodemsanering Peilbesluit
Ad. 1: Bodemsanering In artikel 4.46 is bepaald dat Afvalzorg Bodemservice B.V. een uitsluitend recht geniet in geval van nazorg in het kader van sanering in opdracht van de provincie. Dat artikel is voor dit bestemmingsplan niet relevant. Figuur 3.3 geeft de ligging van het plangebied binnen 'Bodemsanering' weer.
blad 20 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Figuur 3.3 Uitsnede provinciale omgevingsverordening 'Bodemsanering' (Provincie Noord-Holland, 2020) Ad 3: Peilbesluit In artikel 6..8.2. staat beschreven dat de peilbesluiten die door het waterschapbestuur worden vastgesteld, actueel moeten zijn. Dit artikel heeft geen betrekking op voorliggend plan. Figuur 3.4 geeft de ligging van het plangebied binnen 'Peilbesluit' weer.
Figuur 3.4 Uitsnede provinciale omgevingsverordening 'Peilbesluit' (Provincie Noord-Holland, 2020) Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de beoogde ontwikkeling in overeenstemming is met de provinciale Omgevingsverordening. Derhalve past het bestemmingsplan binnen de kaders van het provinciaal beleid.
3.2.3
Woonakkoord Amstelland-Meerlanden 2021-2025 Het Woonakkoord is gesloten op 28 mei 2021. Het is een bestuurlijk akkoord tussen de provincie Noord-Holland en de zes gemeenten in de regio Amstelland-Meerlanden (hierna: AM): gemeente Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel en Uithoorn. De ambities uit het woonakkoord passen binnen het gemeentelijk beleid zoals vastgelegd in het Woonbeleidsprogramma 2019-2025, en binnen het provinciale woonbeleid zoals vastgelegd in de Woonagenda 2020-2025 en de Omgevingsregeling NH2020. De provincie en AM-gemeenten stellen in het Woonakkoord de volgende prioriteiten: We verbinden ons aan versnelling van de woningbouwrealisatie met een betaalbaar, aantrekkelijk en duurzaam woonaanbod voor verschillende doelgroepen; We willen de bestaande betaalbare woningvoorraad beter benutten;
blad 21 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Als er knelpunten zijn in de samenwerking, dan maken we die zoveel mogelijk bespreekbaar – en werken we samen aan een oplossing; Samen sterk in de regionale samenwerking: waar mogelijk trekken we als partners op – binnen AM en de MRA en naar het Rijk. Ieder vanuit eigen rol en verantwoordelijkheid. Bij het Woonakkoord zijn twee kaarten en de lijst met nieuwbouwlocaties gevoegd, zoals door de gemeenten in Noord-Holland en de MRA aangegeven in de monitor plancapaciteit 2020. Jaarlijks actualiseren alle gemeenten hun plancapaciteit. Ook twee onderzoeken van RIGO Research en Advies die een beschrijving geven van de woningmarkt en de woningbehoefte in de AM-gemeenten, zijn onderdeel van het Woonakkoord. De behoefte aan extra woningen doet zich voor in alle prijsklassen, zowel huur als koop. Maar betaalbare woningen zijn een belangrijk aandachtspunt. Voor Haarlemmermeer is afgesproken de woningbouw te versnellen. Het is daarbij essentieel dat de provincie mee investeert in de bereikbaarheid van Hoofddorp. Ook vraagt de gemeente aan de provincie om ondersteuning bij het project Lincolnpark in Hoofddorp bij onderzoek naar kansen om tot verdichting en een duurzame stadswijk te komen. Woningbehoefte De geraamde extra woningbehoefte in de periode 2020 tot 2030 is voor de regio Amstelland-Meerlanden 18.580 woningen. Het huidige tekort is hierin niet meegerekend.
De plannen zoals bekend in 2020 van de gemeenten in deze regio voorzien op dit moment in ongeveer 38.000 woningen tussen 2020 en 2030. Dit zijn zowel plannen waarvan de planologische procedure is afgerond (harde plancapaciteit), als plannen die nog in voorbereiding zijn of genomen moeten worden (zachte plancapaciteit). Het aandeel van Haarlemmermeer is hierin ongeveer 14.500 woningen. Ook als een deel van de plannen afvalt of wordt uitgesteld, lijken er voldoende plannen te zijn om in de extra woningbehoefte te voorzien en wellicht nog wat extra te bouwen om de druk te verlichten. De opgave ligt dan ook vooral op het 'hard' maken van de zachte plannen en uiteindelijk het daadwerkelijk realiseren van de voorgenomen plannen. Doel is het versnellen van de woningbouwrealisatie met een betaalbaar, aantrekkelijk en duurzaam woonaanbod voor verschillende doelgroepen. Onder 'betaalbare woningen' verstaan we sociale huurwoningen en middeldure woningen. In de plannen zoals in 2020 bekend voor de regio als geheel (zowel harde als zachte plannen) wordt voor de periode tussen 2020 en 2030 voorzien in een aandeel van 31% sociale huurwoningen. Daarmee kan worden voorzien in de extra behoefte aan sociale huurwoningen bij een scenario met gunstige economische omstandigheden en bij een scenario met gemiddelde economische omstandigheden.
Daarin is het aandeel sociale huurwoningen 15% (3.100 woningen) respectievelijk 21% (4.500 woningen). In ongunstige economische omstandigheden kan die behoefte oplopen tot bijna 8.000 sociale huurwoningen, waarmee het benodigde aandeel oploopt tot 37%. In alle scenario's betreft de extra behoefte aan middeldure koopwoningen (waarbij RIGO een bovengrens van € 279.000,- hanteert) in de periode tussen 2020 en 2030 ongeveer 6.000. De behoefte aan het middeldure huurwoningen is in de drie economische scenario's beperkt, met 400 tot 1.200 woningen. Deze twee segmenten zijn tot op zekere hoogte uitwisselbaar, althans uit oogpunt van woonlasten / betaalbaarheid. Het accent in de extra woningbehoefte ligt in vergelijking met de bestaande woningvoorraad meer op de kleinere woningen, met name in de huursector. Vooral in het ongunstig economisch scenario is dit het geval. Bij het gunstiger economisch scenario neemt de blad 22 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
behoefte aan zowel grote als kleine (tot 60 m2) koopwoningen toe. Er blijft behoefte aan extra eengezinswoningen. Steeds meer bestaande eengezins-koopwoningen zullen worden bewoond door ouder wordende niet-gezinnen doordat kinderen uit huis gaan, terwijl er ook nog tal van jonge (aanstaande) gezinnen worden gevormd die (net als jonge gezinnen in het verleden) ook zo 'n woning willen. Om hieraan te kunnen (blijven) voldoen zou meer bouwruimte beschikbaar moeten zijn. Het is daarom van belang om te proberen senioren te verleiden hun eengezinswoning te verruilen voor een geschikt appartement, zodat er meer doorstroming komt. Hoe meer eengezinswoningen er uit de woningvoorraad vrij komen, des te minder hoeven er te worden gebouwd. Planspecifiek De voorgenomen ontwikkeling past binnen de kaders van Woonakkoord Amstelland-Meerlanden 2021-2025. Het realiseren van twee woongebouwen draagt bij aan het verminderen van het woningtekort.
3.2.4
Metropoolregio Amsterdam (MRA) en Plabeka Door de Metropoolregio Amsterdam (een samenwerking tussen de gemeenten en provincies in de noordvleugel van de Randstad) is onderkend dat voor het werken naar de toekomstige metropolitane strategie (strategie om de (noordelijke) Randstad op termijn concurrerend te maken met grootstedelijke gebieden als Parijs en Londen) Schiphol en de regio elkaar nodig hebben. Om deze binding te bevestigen wordt een convenant opgesteld dat de onderlinge relaties regelt en waarin reeds lopende trajecten worden meegenomen. Binnen Plabeka verband (Platform Bedrijven en Kantoren) van de Metropool Regio Amsterdam (MRA) zijn afspraken gemaakt over de beperking van het planaanbod van nieuwe kantoren en bedrijven tot 2040. Planspecifiek De ontwikkelingen in dit bestemmingsplan zijn niet in strijd met dit beleid.
3.2.5
Woonagenda provincie Noord-Holland 2020-2025 Op 31 maart 2020 is de Woonagenda provincie Noord-Holland 2020-2025 vastgesteld. De provincie Noord-Holland wil dat er de komende jaren veel betaalbare en duurzame woningen beschikbaar komen. Zij gaat gemeenten met raad en daad helpen om de flinke ambitie op het gebied van wonen waar te maken. Dat staat in de definitieve Woonagenda die is vastgesteld door het college van Gedeputeerde Staten. Planspecifiek De ontwikkelingen in dit bestemmingsplan dragen bij aan de woningvoorraad en zijn niet in strijd met dit beleid.
3.2.6
Leidraad Landschap en Cultuurhistorie (2018) Algemeen De Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 2018 is een provinciale handreiking voor het inpassen van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in het landschap, zoals bebouwing, agrarische bedrijven, infrastructuur of vormen van energieopwekking. De Leidraad geeft gebiedsgerichte én ontwikkelingsgerichte beschrijvingen en biedt zo toepasbare informatie over de manier waarop ruimtelijke ontwikkelingen kunnen bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. De provincie beoogt met deze Leidraad om samen met bijvoorbeeld gemeenten, ontwikkelaars en initiatiefnemers te werken aan het behouden en versterken van de kwaliteit van het landschap en de cultuurhistorie.
blad 23 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Met deze Leidraad wil de provincie partijen zoals gemeenten, initiatiefnemers, beheerders en ontwerpers stimuleren en inspireren om tot kwalitatieve en duurzame ruimtelijke ontwerpen te komen. De Leidraad is daarbij ook bedoeld om – in lijn met de ambities van de Omgevingswet en de aankomende provinciale Omgevingsvisie – inzichtelijk te maken welke landschappelijke en cultuurhistorische waarden van belang zijn. De Leidraad zal een belangrijke bouwsteen zijn voor de provinciale Omgevingsvisie. Planspecifiek Het plangebied ligt binnen de schootscirkel van Fort Hoofddorp. Als uitgangspunt voor de schootscirkels wordt in de Leidraad Landschap & Cultuurhistorie benoemd dat openheid met passende functies als landbouw, natuur of waterberging beoogd dient te worden. In het geval van Fort Hoofddorp, geldt dat de openheid van de schootscirkel reeds ernstig verstoord is. De ontwikkeling leidt niet tot een verandering in de openheid van de schootcirkel en daarmee een verdere verstoring. Het heeft ook geen effect op andere waarden van de Stelling van Amsterdam. In paragraaf 5.1. wordt nader ingegaan op het aspect cultuurhistorie en hoe invulling wordt gegeven aan de vigerende beleidskaders.
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 De gemeenteraad van Haarlemmermeer heeft de 'Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040' op 3 maart 2022 vastgesteld. De Omgevingsvisie vervangt de Structuurvisie Haarlemmermeer 2030 en de Structuurvisie 2035 van Haarlemmerliede en Spaarnwoude. Door middel van deze visie wil de gemeente "de samenhang laten zien van plannen en gewenste toekomstige ontwikkelingen". Het is een belangrijk ruimtelijk instrument waarin de inrichting van de ruimte beschreven wordt en dat de basis vormt voor alle bestemmingsplannen /omgevingsplannen. Er staat bijvoorbeeld in hoofdlijnen in waar gewoond, gewerkt en gerecreëerd mag worden. De ambities voor Haarlemmermeer in 2040 zijn als volgt benoemd: wonen waar dorp en stad samenkomen; economisch krachtig en divers; ontspannen in het buitengebied; slim en stevig verbonden met onze netwerken. De omgevingsvisie beschrijft de grondslagen die als uitgangspunt worden gehanteerd bij de verdere ontwikkeling van Haarlemmermeer. Voor Hoofdorp zijn deze samengevat in de volgende opgaven voor de toekomst: Ontwikkel Hoofddorp door met nieuwe stedelijke woonmilieus, onder meer in het Stadscentrum Hoofddorp, in de stationsomgeving (waaronder Hyde Park) aan de noordkant van Hoofddorp (inclusief verlegging van de Weg om de Noord) en rond knooppunten bij HOV-haltes. Zorg dat samenhang tussen deze gebieden ontstaat.
Neem de bestaande inwoners van Hoofddorp mee in deze ontwikkelingen. Ontwikkel Stadscentrum Hoofddorp tot een aantrekkelijke, duurzame en levendige stad met een hoogstedelijke allure voor iedereen die wil wonen, werken, ontspannen, ontmoeten en winkelen. Breng meer in brede zin meer kwaliteit aan en zorg voor verbeterde verbindingen en goede bereikbaarheid. Verbeter de bereikbaarheid van Hoofddorp bij het toevoegen van meer woningen. Voorkom dat bestaande noodzakelijke bedrijven geen plek meer hebben door 'verdringing' door nieuwbouw van woningen op (voormalige) bedrijvenlocaties.
blad 24 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Stimuleer het vergroten van de levensduur van werklocaties, bijvoorbeeld door circulair en flexibel bouwen. Zorg dat de sociale cohesie, bereikbaarheid en veiligheid op orde blijft en versterkt wordt. Vooral in wijken die ouder worden en vergrijzen en waar nieuwe groepen bewoners komen wonen. Planspecifiek In de omgevingsvisie blijft de gemeente inzetten op het doorontwikkelen van mix van wonen, werken en voorzieningen. Middels het planvoornemen wordt wonen, werken en verblijven samengebracht, wat een bijdrage levert aan deze ambitie. Hiermee past het voorgenomen project binnen de geformuleerde doelstellingen in de omgevingsvisie.
3.3.2
Verdichtingsvisie Haarlemmermeer 2040 (2022.0000047) Met deze visie legt de gemeente vast hoe en waar Haarlemmermeer binnen de bestaande kernen kan groeien. De verdichtingsvisie beschrijft hoe Haarlemmermeer op sommige plaatsen meer stads wordt en er op andere plekken ruimte is voor groen, recreatie en het open polderlandschap. De verdichtingsvisie betreft een lange-termijnontwikkeling met een horizon van 2040. De verdichtingsvisie heeft twee doelen: inspireren en randvoorwaarden meegeven hoe verdichting van meerwaarde kan zijn voor Haarlemmermeer. Door compacter bouwen is het vaak mogelijk om herkenbare locaties te ontwikkelen. Een hogere dichtheid biedt daarnaast meer ruimte voor functiemenging van wonen, werken, voorzieningen en recreatie met kansen voor niet-gemotoriseerd verkeer en prettige leefomstandigheden. Verder wordt verdichting gezien als een manier om te voorkomen dat er steeds meer groene ruimte verdwijnt. Tot slot leidt de hogere dichtheid tot efficiënter ruimtegebruik en creëer je door het toenemend aantal inwoners meer draagvlak voor bestaande voorzieningen. Planspecifiek De ontwikkeling is in lijn met de verdichtingsvisie Haarlemmermeer 2040.
3.3.3
Deelstructuurvisie Hoofddorp 2030 De deelstructuurvisie Hoofddorp is op 3 oktober 2013 vastgesteld door de raad. De deelstructuurvisie is opgesteld om sturing te geven aan de ontwikkeling van Hoofddorp. De hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid voor Hoofddorp Centrum, zoals de voorgestelde wegenstructuur, nieuwe HOV-lijnen en de binnenstedelijke woningbouwopgave staan in de deelstructuurvisie en daarmee ook voor dit bestemmingsplan. Inhoud deelstructuurvisie Hoofddorp In de Deelstructuurvisie Hoofddorp (Hoofddorp 3.0) wordt aangegeven dat de kern Hoofddorp in verandering is: van dorp, via groeikern steeds meer in de richting van een stad, met de bijbehorende positieve en negatieve effecten. De opgave voor Hoofddorp De structuurvisie bevat een weergave van de 10 uit te werken opgaven uit de startnota deelstructuurvisie Hoofddorp 2030, die in mei 2009 door de gemeenteraad is vastgesteld als leidraad voor de op te stellen deelstructuurvisie. De 10 grote opgaven zijn: 1. 2. 3.
blad 25 van 89
bouwen van minimaal 3300 woningen voor starters, nieuwkomers en doorstromers, voorzieningen realiseren die passen bij de veranderende behoeften, herstructureren en transformeren van oudere bedrijven en sportgebieden, Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
4. 5. 6. 7.
bereikbaarheid garanderen door scheiden lokaal van regionaal verkeer fiets- en openbaar vervoer-infrastructuur verbeteren, het centrum op een logische en toekomstgerichte wijze bereikbaar houden, koppelen van het werkgebied ten oosten van het spoor aan het centrum en het woongebied aan de westzijde van het spoor, 8. versterken en combineren van groen, water en ecologie met routes, 9. Identiteit en herkenbaarheid van Hoofddorp verbeteren, en 10. van Hoofddorp een klimaatbestendige en klimaatneutrale plaats maken; Met de Structuurvisie Haarlemmermeer en de uitwerking in de Deelstructuurvisie Hoofddorp stippelt de gemeente een nieuwe weg uit voor Hoofddorp, waarin bovenstaande opgaven verwerkt zijn. Na een sterke groei vanaf 1970 tot 2010 met van elkaar gescheiden, aan de buitenzijde van Hoofddorp gesitueerde woonwijken, kantoorgebieden en bedrijventerreinen, wordt Hoofddorp de stad van Haarlemmermeer. Het moet een grotere, intensieve, maar ook meer levendige stad worden, waar werken, wonen en voorzieningen veel meer met elkaar gemengd worden. En waar een sterke ruimtelijke structuur, gericht op groen en infrastructuur basis is voor een duurzame binnenstedelijke ontwikkeling en beheer van het bestaande gebied. Hoofddorp wordt een stad met een goede balans tussen kwaliteit van wonen en voorzieningen.
Enkele aspecten die van toepassing zijn op het bestemmingsplangebied voor Hoofddorp Centrum: Naar verwachting, en als de woningmarkt het toelaat, zou er de komende 10 jaar in Hoofddorp gestart kunnen worden met de bouw van in totaal 4000 woningen, voornamelijk in het zuiden (Tudorpark) en in het centrumgebied. Afhankelijk van de vraag aan woningen en de mogelijkheden om belemmeringen weg te halen zal op langere termijn, met name in het noorden van Hoofddorp nog eens 4000 tot maximaal 7000 woningen gebouwd kunnen worden. Bij deze aantallen gaan wordt uitgegaan van compact bouwen, dat kan hoogbouw zijn, of intensieve laagbouw. Hoofddorp kan daarmee uitgroeien tot een stad met 100.000 inwoners. Het centrum van Hoofddorp heeft de laatste jaren een metamorfose ondergaan. Het is gegroeid van een dorpscentrum naar een efficiënt stadscentrum voor alle inwoners. En het heeft inmiddels een regionale aantrekkingskracht. Wat het centrum nog ontbeert is een goede verbinding naar het station en de levendigheid (horeca) van een echte stad. In de deelstructuurvisie is aangegeven dat het centrumgebied vergroot gaat worden richting het station en naar het noorden. Daardoor wordt aan ondernemers meer mogelijkheden geboden voor commerciële voorzieningen en dienstverlening. Het centrumgebied zal ook naar het noorden vergroot worden.
blad 26 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100
Figuur 3.5: Huidig en toekomstig centrumgebied Planspecifiek De deelstructuurvisie noemt de vernieuwing van het raadhuis als uit te werken punt. Het raadhuis e.o. is onderdeel van het centrumgebied. De gemeente is voornemens om het centrumgebied te vergroten en daarbij te verlevendigen met voorzieningen. Ook vormt woningbouw in het woonmilieu centrum-stedelijk-plus een onderdeel van dit voornemen. Hierbij is het doel om een woningdichtheid van 80+ woningen per hectare met bijbehorende voorzieningen te realiseren. Deze ontwikkeling past binnen de beleidskaders van de deelstructuurvisie. De ontwikkeling van het gebied aan en nabij het Raadhuisplein draagt bij aan de ambities van de deelstructuurvisie. Het is onderdeel van het grote proces Hoofddorp-Centraal, wat verder onder meer omvat de transformatie van het kantorenterrein Beukenhorst West naar woongebied met voorzieningen en het tot stand brengen van een goede verbinding tussen het station en het centrum van Hoofddorp. In de Deelstructuurvisie Hoofddorp staat vermeld dat het gebied is ingericht voor parkeren en dat het is aangewezen als woningbouwgebied stedelijk-compact. Geconcludeerd wordt dat het planvoornemen aansluit bij de kaders vanuit de Deelstructuurvisie Hoofddorp.
3.3.4
Ontwikkelplan Stadcentrum Hoofddorp Het Ontwikkelplan Stadscentrum Hoofddorp (OSH) is in mei 2017 door het college vastgesteld en geeft aan hoe het centrum van Hoofddorp een levendig hart kan worden. Het OSH beschrijft de ruimtelijke ontwikkelingen voor het gebied rondom het Raadhuisplein in Hoofddorp met daarin de nieuwe plannen voor het raadhuis, de link tussen het woon- en parkgebied van Hoofddorp-Centraal (nu programma Stadscentrum Hoofddorp) en het bestaande centrum. Een gebied waar binnenkort nieuwe ontwikkelingen zijn te verwachten. Het moet het bestuurlijk, cultureel en uitgaanshart van Hoofddorp gaan worden. Naast het cultuurgebouw, horeca en de bioscoop zal het nieuwe gemeentehuis vorm geven aan de gemeentelijke ambitie voor dit gebied rond het Raadhuisplein. Planspecifiek Binnen het plangebied worden onder andere appartementgebouwen beoogd. In de plinten van deze appartementcomplexen wordt een diverse programmering ingepast. Hierdoor draagt dit plan bij aan het versterken van het uitgaanshart van Hoofddorp. De ontwikkeling past daarmee binnen de beleidskaders van het Ontwikkelplan Stadcentrum Hoofddorp. In het 'Stedenbouwkundig kader stadscentrum Hoofddorp, Raadhuisplein en omgeving (2020)' (Bijlage 2) is het OSH nader uitgewerkt. In hoofdstuk 4 wordt uitgebreid ingegaan op de uitgangspunten van het plan, zoals deze in het Stedenboukundig kader zijn opgenomen.
3.3.5
Mobiliteitsvisie 2018 Het aantal inwoners en ondernemers groeit zowel in Haarlemmermeer als in de regio. De druk op de verkeers- en vervoersnetwerken zal daardoor toenemen. Daarnaast zet de groei van de verkeersstromen van en naar de luchthaven de bereikbaarheid van de Multimodale Knoop Schiphol onder druk. Uitganspunt voor de Mobiliteitsvisie Haarlemmermeer 2018 is dat de reiziger zelf het beste bepalen met welke vervoersmiddel hij zijn reis kan maken. De visie zal worden gevolgd door een nieuwe meerjarige investeringsagenda waarbij overgebleven Deltaplanprojecten (uit het voorgaande verkeersbeleid) en middelen worden meegenomen en heroverwogen. Ook worden investeringen beter afgestemd met beheer- en onderhoudsplannen en zullen bereikbaarheidseffecten gemonitord blijven worden. In de Mobiliteitsvisie zijn de volgende ambities opgenomen:
blad 27 van 89
Ruimte - Antea Nederland B.V.
ontwerp bestemmingsplan Hoofddorp Stadscentrum 1 Gemeente Haarlemmermeer Projectnummer 0452581.100