Bijlage 2 Notitie Reikwijdte en Detailniveau milieueffectrapportage Warmteprogramma
Tekst van het document
Notitie reikwijdte en detailniveau Milieueffectrapportage Warmteprogramma 2 Gemeente Haarlemmermeer Colofon Tekst, vormgeving en drukwerk Gemeente Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Telefoon 0900 1852 E-mail info@haarlemmermeer.nl Internet www.haarlemmermeer.nl Fotografie Lumen Photo september 2026 3 Gemeente Haarlemmermeer Inhoudsopgave 1. Inleiding .............................................................................................................................................................. 4 1.1 Introductie .............................................................................................................................................................. 4 1.2 Achtergrond ............................................................................................................................................................ 4 1.3 Het Warmteprogramma ......................................................................................................................................... 4 1.4 De milieueffectrapportage ..................................................................................................................................... 4 1.5 Leeswijzer ............................................................................................................................................................... 5 2.
Te onderzoeken alternatieven ............................................................................................................................ 6 2.1 Uitgangspunten Warmteprogramma ..................................................................................................................... 6 2.2 Alternatieven voor het planMER ............................................................................................................................ 7 2.2.1 Uitgangspunten ............................................................................................................................................... 7 2.2.2 Alternatievenbeschrijving ............................................................................................................................... 7 3. Aanpak PlanMER ................................................................................................................................................ 10 3.1 Onderzoekstappen................................................................................................................................................ 10 3.2 Thema’s en beoordelingskader.............................................................................................................................
11 3.3 Buurttypen gemeente Haarlemmermeer ............................................................................................................. 13 3.4 Plangebied ............................................................................................................................................................ 14 3.5 Referentiesituatie ................................................................................................................................................. 15 4. Wettelijke en beleidskaders ............................................................................................................................... 16 5. Mer-procedure ................................................................................................................................................... 19 5.1 Advies Commissie mer .......................................................................................................................................... 19 5.2 Inzage NRD ............................................................................................................................................................ 19 5.3 Vervolg .................................................................................................................................................................. 19 4 Gemeente Haarlemmermeer 1.
Inleiding 1.1 Introductie Dit is de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) voor het milieueffectrapport (MER) dat wordt opgesteld voor het Warmteprogramma van de gemeente Haarlemmermeer. De NRD is de eerste stap in de procedure van de milieueffectrapportage (mer). In de NRD staat welke milieueffecten in het MER onderzocht worden en op welk detailniveau dit gebeurt. Het gaat dus over de inhoud en diepgang (de reikwijdte en het detailniveau) van het MER. In deze NRD komen de afkorting ‘mer’ en ‘MER’ veel terug. De afkorting ‘mer’ gaat over de procedure, terwijl met de afkorting ‘MER’ het uiteindelijke milieueffectrapport wordt bedoeld. 1.2 Achtergrond Nederland streeft met de warmtetransitie naar een aardgasvrije toekomst en duurzame verwarming van gebouwen. Gebouwen moeten worden verwarmd met duurzame energie, zoals windenergie, zonne-energie en aardwarmte. De gemeente Haarlemmermeer heeft in 2021 de Warmtevisie Haarlemmermeer 2030 vastgesteld. Daarin staat welke techniek voor duurzaam verwarmen in een wijk de voorkeur heeft en wat logische momenten zijn om aan de slag te gaan. Ook is aangegeven met welke wijken wij vóór 2030 willen starten. De basis voor deze Warmtevisie is de Kadernota Warmtetransitie Haarlemmermeer uit 2020. Elke 5 jaar moet de gemeente de plannen voor verduurzaming van bestaande gebouwen opnieuw bekijken.
Afgelopen jaar hebben wij de Warmtevisie geëvalueerd. Ook hebben wij de kaders uit 2020 herijkt tot een Kadernota Warmtetransitie 2.0, die op 15 januari 2026 door de gemeenteraad is vastgesteld . De Warmtevisie wordt vervangen door een Warmteprogramma dat het college eind 2027 moet hebben vastgesteld. 1.3 Het Warmteprogramma In het Warmteprogramma beschrijven we de aanpak van het isoleren en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Hierin staan de plannen voor de komende 10 jaar om uiteindelijk in 2050 aardgasvrij te zijn. Dit gaat om de algemene aanpak voor onze gemeente en wat we in een aantal specifieke gebieden gaan doen. We geven aan waar we starten met een gebiedsgerichte (wijk)aanpak, wat de meest kansrijke duurzame warmteoplossing is (de voorkeursoplossing) en wanneer we verwachten dat de gebouwen met die oplossing verwarmd worden. De voorkeursoplossing wordt door meerdere factoren bepaald. Naast de milieueffecten gaat het ook over kosten, energievraag, beslag op de ruimte enz. Het Warmteprogramma wordt elke 5 jaar herijkt, waardoor nieuwe inzichten en ontwikkelingen steeds meegenomen kunnen worden. 1.4 De milieueffectrapportage Een milieueffectrapportage brengt de milieueffecten van een project of programma in beeld voordat de overheid een besluit over dat project of programma neemt.
Onderdeel van de procedure milieueffectrapportage (mer) is een eindrapport, genaamd het milieueffectrapport (MER). Het gaat hier om een MER voor een programma waarin voor de hele gemeente richting wordt gegeven aan de keuzes die later worden uitgewerkt. Dan spreken we over een planMER. Er kan later voor een specifiek project ook een MER nodig zijn op meer detailniveau, een projectMER. Een Warmteprogramma wordt na inwerkingtreding van de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (W giw) een verplicht programma zoals bedoeld in afdeling 3.2 van de Omgevingswet. Als het programma een kader geeft voor projecten die aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben, moet er een milieueffectrapport worden opgesteld. In bijlage V van het Omgevingsbesluit zijn projecten genoemd die aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben. Het Warmteprogramma kan een kader zijn voor activiteiten die zijn genoemd in bijlage V van het omgevingsbesluit , zoals: o B4 Geothermische boring; o C1 Thermische centrales en andere verbrandingsinstallaties voor de productie van elektriciteit, stoom of warm water; o J9 Buisleiding voor warmtetransport; 5 Gemeente Haarlemmermeer o K1 Onttrekken/aanvullen van grondwater (dit is nodig voor een warmtekoude-opslag).
Ook als het programma een kader stelt voor andere projecten die aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben en/of wanneer een passende beoordeling (Natura 2000) moet worden gemaakt, moet worden beoordeeld of een milieueffectrapport nodig is of moet het milieueffectrapport worden opgesteld. De gemeente Haarlemmermeer stelt in het Warmteprogramma kaders voor projecten en activiteiten zoals warmtenetten, geothermie, warmtecentrales en warmte-koudeopslag. Daarom wordt er voor het Warmteprogramma een mer-procedure doorlopen. Met een mer willen we de milieueffecten inzichtelijk maken van de keuzes die we maken binnen het Warmteprogramma: welke warmteoplossing in een gebied de voorkeur heeft als alternatief voor aardgas. Daarbij is niet alleen aandacht voor milieuthema’s, zoals luchtkwaliteit, geluid en waterkwaliteit, maar ook voor andere thema’s, zoals klimaatadaptatie en verkeer. We verwachten dat dit planMER ook waardevolle inzichten biedt voor plannen die volgen op of uit het Warmteprogramma. 1.5 Leeswijzer In hoofdstuk 2 gaan wij in op de te onderzoeken alternatieven in het planMER. In hoofdstuk 3 omschrijven we de aanpak van het planMER. In hoofdstuk 4 omschrijven we de wettelijke en beleidskaders en hoofdstuk 5 bevat een omschrijving van de procedure. 6 Gemeente Haarlemmermeer 2.
Te onderzoeken alternatieven 2.1 Uitgangspunten Warmteprogramma In de Kadernota Warmtetransitie 2.0 heeft de gemeenteraad kaders meegegeven die we gebruiken bij het opstellen van het Warmteprogramma. De kaders vallen onder vier thema’s: gemeentelijke regie, samen aan de slag, haalbaar & betaalbaar en klaar voor de toekomst. Tabel 1: Kaders uit Kadernota Warmtetransitie 2.0 De kaders zijn uitgewerkt tot criteria die we kunnen gebruiken om de warmteoplossingen tegen elkaar af te wegen . Vanuit het Rijk is meegegeven dat de laagste kosten voor Nederland moeten worden meegewogen in de keuze voor een voorkeursoplossing. In ons afwegingskader maken we keuzes niet alleen op basis van de laagste prijs voor Nederland, maar nemen we hierin ook de kosten voor de eindgebruiker én verschillende andere ‘kwaliteitscriteria’ mee. We kiezen daarmee – gemotiveerd – voor oplossingen met de beste prijs-kwaliteitsverhouding voor een gebied.
Het gaat om de volgende criteria: • Nationale kosten • Eindgebruikerskosten • Benodigde aanpassingen in gebouwen • Zo min mogelijk overlast bij aanleg • Impact op elektriciteitsnet (netcongestie) • Draagt bij aan comfort (koelen) • Weinig ruimte nodig in en om de woning • Weinig ruimte nodig in de openbare ruimte • Initiatief staat achter oplossing De gemeente gebruikt het planMER om de milieueffecten mee te wegen bij het kiezen van een voorkeursoplossing in het Warmteprogramma. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) helpt gemeenten bij het opstellen van een Warmteprogramma met een Startanalyse1. Dit is een rekenkundig analyseprogramma. In deze startanalyse werkt het PBL aan de hand van technische informatie en economische factoren verschillende ‘strategieën’ uit om een buurt aardgasvrij te maken. Het PBL doet dit met behulp van het rekenmodel Vesta MAIS. De startanalyse geeft gemeenten informatie over de nationale meerkosten, de meerkosten per ton CO2-emissiereductie (ten opzichte van het referentiebeeld in 2024) en het energieverbruik per buurt wanneer voor een specifieke strategie naar aardgasvrij wordt gekozen. 1 PBL Planbureau voor de Leefomgeving. Gebruikershandleiding. Toelichting op het gebruiken en interpreteren van de resultaten van de Actualisatie van de Startanalyse 2025. (2025).
2.2 | Alternatieven voor het planMER Het planMER brengt de milieugevolgen van | de voorgenomen activiteiten uit het Warmteprogramma in beeld. Daarbij worden mogelijke alternatieven met elkaar vergeleken. Het PBL heeft in de Startanalyse verschillende alternatieven in kaart gebracht om buurten aardgasvrij te maken. De gemeente onderzoekt zeven alternatieven naar aardgas: Tabel 2: Te onderzoeken alternatieven Categorie | Bron | Brontemperatuur | Aflevertemperatuur 1. Individuele | Lucht | N.v.t. | N.v.t. luchtwarmtepomp 2. Individuele | Bodem | N.v.t. | N.v.t. bodemwarmtepomp 3. Middentemperatuur | Geothermie | 50+ | 70 warmtenet met geothermie 4. Middentemperatuur | Industrie | 50+ | 70 warmtenet met restwarmte 5. (Zeer) Lagetemperatuur | Varia: restwarmte, water, zon | 15-30 | 50-70 warmtenet met collectief | WKO opwaarderen 6. (Zeer) Lagetemperatuur | Varia: restwarmte, water, zon, | 15-30 | 15-30 warmtenet met individueel | WKO opwaarderen 7. Klimaatneutraal gas | Groen gas/waterstof | N.v.t. | N.v.t. 2.2.1 | Uitgangspunten We kiezen ervoor om deze zeven warmteoplossingen met elkaar te vergelijken, omdat er tussen deze zeven oplossingen goed onderscheid is te maken in het type warmtesysteem, de temperatuur van het warmtenet en de installaties die daarvoor nodig zijn.
Het isolatieniveau van de gebouwen en de verschillende duurzame bronnen zijn niet als onderscheidende kenmerken beschouwd. Deze aspecten kunnen wel leiden tot andere milieueffecten. Onderstaand is beschreven hoe daarmee wordt omgegaan in het planMER. Isolatieniveau Het effect van een hoger isolatieniveau van de gebouwen wordt in het planMER apart beoordeeld, omdat dit invloed heeft op verschillende milieuthema’s. Daarom worden in het onderzoek eerst de milieueffecten van de aanleg en het gebruik van de zeven technische alternatieven beschreven. Vervolgens wordt het effect van aanvullende isolatiemaatregelen op relevante thema’s, zoals beschermde soorten en hittestress, afzonderlijk toegelicht. Duurzame bronnen In de uitwerking van een alternatief wordt gekeken naar de beschikbare duurzame bronnen binnen de gemeente die de warmte kunnen leveren. De aanleg en het gebruik van deze bronnen kunnen een effect op de leefomgeving hebben. Daarom wordt de aanleg en het gebruik van deze bronnen per alternatief onderzocht en meegewogen in de beoordeling van de diverse aspecten per alternatief in het planMER. Voorbeelden van bronnen zijn restwarmte van datacenters, warmte diep uit de bodem (geothermie) en warmte uit water (aquathermie) eventueel in combinatie met Warmte Koude Opslag (WKO).
Uitgesloten bronnen en technieken Biomassa voor verwarming van woningen wordt in Haarlemmermeer niet gezien als een voorkeursoplossing, gelet op de discussie rondom luchtkwaliteit en het bepalen van de herkomst van biomassa. Bestaande kleinschalige initiatieven kunnen blijven bestaan, maar grootschalige nieuwe inzet van houtige biomassa voor warmtenetten wordt in het planMER niet als zelfstandig alternatief onderzocht. 2.2.2 | Alternatievenbeschrijving Hierna wordt elke alternatieve warmteoplossing kort toegelicht. Per alternatief worden de benodigde installaties benoemd, of netverzwaring noodzakelijk is, de aanlevertemperatuur van het water bij gebouwen en woningen en welke duurzame bronnen gebruikt worden. 7 | Gemeente Haarlemmermeer 8 Gemeente Haarlemmermeer Alternatief 1 – Individuele luchtwarmtepomp Voor alternatief 1 wordt iedere woning en gebouw voorzien van een individuele, elektrische luchtwarmtepomp. Het PBL gaat hierbij uit van een combiwarmtepomp waarbij niet alleen water verwarmd wordt voor de ruimteverwarming maar ook tapwater verwarmd kan worden. Voor het gebruik van deze combiwarmtepompen is elektriciteit nodig. De elektriciteitsinfrastructuur in de wijk dient hiervoor verzwaard te worden. Daarnaast is op het middenspanningsniveau verzwaring van het net nodig. Woningen en gebouwen in deze buurt worden in dit alternatief niet op een warmtenet aangesloten.
De aanduiding individueel duidt erop dat het gaat om een oplossing waarbij elke woning of gebouw een eigen installatie voor de warmtevoorziening krijgt. De luchtwarmtepomp kan ook actief koelen, waarbij warmte uit het afgiftesysteem wordt onttrokken en aan de buitenlucht wordt afgegeven (om gekeerd verwarmingsproces). Alternatief 2 – Individuele bodemwarmtepomp Bij alternatief 2 wordt er in iedere woning een individuele, elektrische bodemwarmtepomp geïnstalleerd. Het PBL gaat hierbij, net als bij alternatief 1, uit van een combiwarmtepomp waarbij niet alleen water verwarmd wordt voor de ruimteverwarming maar ook tapwater verwarmd kan worden. Voor het gebruik van deze combiwarmtepompen is elektriciteit nodig. Het elektriciteitsnet en transformatoren in de wijk dienen hiervoor verzwaard te worden. Daarnaast zijn op het middenspanningsniveau ook verzwaringen nodig. Woningen en gebouwen worden in dit alternatief niet op een warmtenet aangesloten. De aanduiding individueel duidt er op dat het gaat om een oplossing waarbij elke woning of gebouw een eigen installatie voor de warmtevoorziening kri jgt. De bodemwarmtepomp kan ook passief koelen, waarbij warmte uit het afgiftesysteem wordt onttrokken en aan de bodem wordt afgegeven (regeneratie van de bron).
Alternatief 3 – Middentemperatuur-warmtenet met geothermie In alternatief 3 middentemperatuur-warmtenet (MT-warmtenet) met geothermie wordt met behulp van warmte uit de diepe ondergrond water verwarmd en via een warmtenet naar woningen en gebouwen getransporteerd. De temperatuur van het water in het warmtenet is hoog genoeg om direct in de warmtevoorziening voor de ruimteverwarming of warm tapwater te kunnen voorzien. Er zijn daardoor geen extra installaties in de woning of het gebouw nodig: het gaat om een collectieve warmteoplossing. De vraag naar warmte vanuit het warmtenet kan variëren, bijvoorbeeld tijdens koude winterdagen, daarom wordt er naast de geothermiecentrale ook gebruik gemaakt van een warmtecentrale met een piek - of back-upvoorziening. Deze piek- of back-upvoorziening kan een groengasgestookte ketel zijn, maar er kan ook gebruik worden gemaakt van een installatie op waterstof of een elektrische boiler. Het is niet mogelijk om te koelen met een MT geothermie warmtenet. Alternatief 4 – Middentemperatuur-warmtenet met restwarmte In het alternatief middentemperatuur-warmtenet (MT-warmtenet) met restwarmte wordt restwarmte geleverd vanuit de industrie. De restwarmte is afkomstig van industriële processen waar hoge temperaturen bij benodigd zijn, zoals afvalverbranding of zware chemische processen.
Deze restwarmte wordt via een warmtewisselaar overg edragen aan water waarmee het warmtenet wordt gevoed en naar afnemers getransporteerd wordt via een netwerk van leidingen. Het warmtenet kan worden gevoed door één of meerdere restwarmtebronnen met een temperatuur van ten minste 70 °C. Deze temperatuur is hoog genoeg om direct in de warmtevoorziening voor de ruimteverwarming of warm tapwater te kunnen voorzien. Er zijn daardoor geen extra installaties in de woning of het gebouw nodig: het gaat om een collectieve warmteoplossing. Koelen is niet mogelijk in h et alternatief MT-warmtenet met restwarmte. De vraag naar warmte vanuit het warmtenet kan variëren, bijvoorbeeld tijdens koude winterdagen, daarom wordt er ook een warmtecentrale met een piek- of back-upvoorziening geïnstalleerd. Deze piek- of back-upvoorziening kan een groengasgestookte ketel, maar er kan ook gebruik worden gemaakt van een installatie op waterstof of een elektrische boiler. Warmteopwekking door restwarmte is het proces waarbij warmte die vrijkomt bij industriële processen of elektriciteitsproductie wordt hergebruikt. In plaats van deze warmte verloren te laten gaan, wordt deze opgevangen en gebruikt voor het verwarmen van gebouwen of voor andere toepassingen. Dit helpt om energie te besparen en de efficiëntie te verhogen, omdat de warmte die anders verloren zou gaan, nuttig wordt ingezet.
Het is een duurzame manier om bestaande energiebronnen beter te benutten. Alternatief 5 – (Zeer) Lagetemperatuur-warmtenet met collectief opwaarderen In alternatief 5 wordt gebruik gemaakt van een (zeer)lagetemperatuur-warmtenet ((Z)LT-warmtenet) waarbij warmte uit bronnen collectief wordt opgewaardeerd naar een aflevertemperatuur in de woning of gebouw van 50 tot 70 °C. Deze warmte wordt via een warmtenet aan woningen en gebouwen afgeleverd. Bij 70 °C is de temperatuur is hoog 9 Gemeente Haarlemmermeer genoeg om direct in de warmtevoorziening voor de ruimteverwarming of warm tapwater te kunnen voorzien. Wanneer de aanlevertemperatuur 50 °C is, wordt een boosterwarmtepomp in de woning ingezet om de temperatuur te verhogen voor warm tapwater. Een (Z)LT warmtenet kan in sommige varianten ook (passief) koelen, waarbij met deze afgevangen warmte de WKO wordt geregenereerd. De vraag naar warmte vanuit het warmtenet kan variëren, bijvoorbeeld tijdens koude winterdagen, daarom wordt er in de warmtecentrale op buurtniveau een collectieve warmtepomp geïnstalleerd die als de piek - of back- upvoorziening functioneert. Bronnen voor een (Z)LT-warmtenet kunnen zijn water, zon, bodemenergie of laagtemperatuur restwarmte.
Bij het winnen van warmte uit water (aquathermie) kan het bijvoorbeeld gaan om warmte uit oppervlaktewater (rivieren, kanalen, meren), drinkwater (leidingen) of afvalwater (riool of rioolwaterzuivering). Bodemenergie is warmte gewonnen uit de ondiepe bodem (tot 500 meter). Er wordt zowel koude als warmt e gewonnen waardoor de bodem in balans blijft. Meestal is hier sprake van het gebruik van de bodem als opslag. We noemen dit ook wel een Warmte en Koudeopslag (WKO). Meerdere woningen kunnen zijn aangesloten op een collectieve, ondergrondse bron voor warmte en koude. In de zomer wordt warmte ondergronds opgeslagen en kan er koud water uit de WKO worden gehaald om woningen te koelen. In de winter wordt de opgeslagen warmte gebruikt als warmtebron. Alternatief 6 - (Zeer)Lagetemperatuur-warmtenet met individueel opwaarderen In alternatief 5 (zeer)lagetemperatuur-warmtenet ((Z)LT-warmtenet) met individueel opwaarderen wordt warmte onttrokken uit lage of zeer lage temperatuur (Z)LT duurzame bronnen. Via een warmtenet wordt deze (Z)LT warmte van 15 tot 30 °C naar woningen en gebouwen wordt getransporteerd. Binnen gebouwen of woningen wordt, op individueel niveau, het water met een combiwarmtepomp opgewaardeerd tot het gewenste temperatuurniveau voor ruimteverwarming en warm tapwater.
Een (Z)LT warmtenet kan (passief) koelen, waarbij met deze afgevangen warmte de WKO wordt geregenereerd. Daarnaast kan de combiwarmtepomp net als in alternatief 1 (actief) koelen waarbij warmte uit het afgiftesysteem wordt onttrokken en aan de buitenlucht wordt afgegeven (omgekeerde verwarmingsproces). In dit alternatief is geen collectieve piek- of back-upvoorziening aanwezig. Alternatief 7 - Klimaatneutraal gas Alternatief 7 blijft gebruikmaken van de bestaande gasinfrastructuur en vereist relatief weinig aanpassingen in de openbare ruimte. Het aardgas wordt vervangen door klimaatneutraal gas en kan zowel groengas of groene waterstof zijn. In de woning of het gebouw wordt een hybride warmtepomp geplaatst, die warmte levert tot het gewenste temperatuurniveau voor ruimteverwarming en warm tapwater. Klimaatneutraal gas wordt in specifieke gevallen toegepast als alternatief voor woningen en gebouwen waar andere oplossingen, zoals een volledig elektrische warmtepomp, niet haalbaar zijn. Dit geldt bijvoorbeeld voor monumentale panden of andere gebouwen die niet voldoende geïsoleerd kunnen worden. In deze situaties hoeft klimaatneutraal gas niet per buurt ingezet te worden, maar zal dit meestal op individuele basis gebeuren. Hoewel dit alternatief enkele voordelen kent, zijn er ook duidelijke beperkingen.
Zo is de beschikbaarheid van klimaatneutraal gas beperkt, blijven de kosten naar verwachting langdurig hoog, hebben gemeenten weinig regie over de inzet ervan, en is groene waterstof voorlopig nog niet beschikbaar voor woningen. 10 Gemeente Haarlemmermeer 3. Aanpak PlanMER 3.1 Onderzoekstappen 0 – Inventarisatie Er wordt gekeken naar de huidige situatie in Haarlemmermeer: hoe worden gebouwen nu verwarmd, hoe ziet de leefomgeving eruit en welke ontwikkelingen zijn al zeker omdat daar al beleid voor is vastgesteld (de referentiesituatie). Daarna worden de verschillende mogelijke warmteoplossingen (alternatieven) verder uitgewerkt, inclusief de duurzame warmtebronnen die daarbij horen. Vervolgens wordt gekeken naar de verschillen tussen buurten in Haarlemmermeer. Niet iedere wijk is namelijk hetzelfde. Sommige buurten hebben veel oude woningen, andere juist nieuwbouw of veel appartementen. Daarom worden verschillende buurttypen in kaart gebracht en beschreven op basis van kenmerken die belangrijk zijn voor de warmtetransitie. 1 – Generieke beoordeling per alternatief In de eerste fase wordt voor verschillende thema’s en de bijbehorende aspecten in beeld gebracht welke potentiële milieueffecten kunnen optreden bij de aanleg en tijdens het gebruik van de alternatieven en bijbehorende duurzame bronnen.
Dit leidt voor ieder aspect tot een beoordeling op mogelijk optredende milieueffecten per alternatief. Deze beoordeling van de alternatieven wordt voor de aanleg- en gebruiksfase in een tabel weergeven. Er wordt gebruik gemaakt van een zevenpuntschaal om de effecten te beoordelen. Tabel 3.Effectbeoordeling op basis van een zevenpuntschaal Score Toelichting + + Zeer positief effect ten opzichte van referentiesituatie. + Positief effect ten opzichte van referentiesituatie. 0/+ Licht positieve effect ten opzichte van referentiesituatie. 0 Neutraal/ geen effect ten opzichte van referentiesituatie. 0/- Licht negatief effect ten opzichte van referentiesituatie - Negatief effect ten opzichte van referentiesituatie. - - Zeer negatief effect ten opzichte van referentiesituatie. 2 – Verdieping naar buurttype De impact van de diverse alternatieven naar aardgasvrij verschilt per buurt. Om dit inzichtelijk te maken worden de milieueffecten (waar mogelijk) gerelateerd aan buurttypen, om zo ruimtelijke verschillen in de milieu impact van alternatieven inzichtelijk te maken. Daarbij worden de onderscheidende kenmerken van buurttypen gebruikt. Waar een onderscheidend kenmerk van invloed kan zijn op de optredende milieueffecten, zoals het aantal woningen in een buurt (uitgedrukt in woonequivalenten per hectare), wordt aan de hand van dit kenmerk de algemene beoordeling bijgesteld.
Dit resulteert in een beoordeling per aspect voor de alternatieven in de aanleg - en gebruiksfase uitgesplitst naar buurtype. 3 – Haarlemmermeer specifieke, geografische informatie: Locatie specifiek Aspecten die een specifieke geografische component met zich meebrengen, oftewel die buurttype overstijgend zijn, worden op gemeenteniveau onderzocht, het plangebied. Zo wordt onder andere gekeken naar: - Archeologische en cultuurhistorische waarden; - Emissievrije zones; - Ligging van aanwezige bodemenergiesystemen; - Drinkwaterwingebieden- en beschermingszones; - Beschermde soorten in de gemeente; - Oppervlaktewateren voor thermische energieopwekking; - Nabijgelegen Natura 2000-gebieden. 4 – Slotbeschouwing De laatste stap beschrijft de belangrijkste aandachtspunten per alternatief en buurt. Dit geeft inzicht in de uiteindelijke keuze tot een voorkeursalternatief en of er mitigerende maatregelen nodig zijn om negatieve milieueffecten te beperken of te voorkomen. 11 Gemeente Haarlemmermeer 3.2 Thema’s en beoordelingskader Geluid en trillingen Tijdens de aanleg van onderdelen van een aardgasvrij alternatief en tijdens de gebruiksfase komt geluid vrij, zoals bijvoorbeeld bij het gebruik van luchtwarmtepompen. Dit vrijkomen van geluid wordt ook emissie van geluid genoemd.
In het planMER wordt onderzocht in hoeverre de alternatieven cumulatief zorgen voor een toename in de geluidsbelasting. Naast geluid kan bij de aanleg en bij het in gebruik nemen van aardgasvrije alternatieven trillingen ontstaan. Onderzocht wordt in hoeverre dit leidt tot trillinghinder. Elektromagnetische velden Elektromagnetische velden (EMV) ontstaan door de combinatie van elektrische en magnetische velden. EMV rondom transformatoren en hoogspanningslijnen kunnen gezondheidsrisico's met zich meebrengen, afhankelijk van de sterkte en duur van de blootstelling. De benodigde verzwaring van het elektriciteitsnet, ten behoeve van de warmtetransitie, verschilt tussen de alternatieven. De effecten hiervan op het ontstaan van EMV worden in de gebruiksfase onderzocht. Omgevingsveiligheid Omgevingsveiligheid gaat over het voorkomen en beperken van risico's voor mensen en het milieu als gevolg van mogelijke incidenten met gevaarlijke stoffen, branden, explosies of andere calamiteiten in de leefomgeving. Risicovolle bedrijven, transportroutes of buisleidingen hebben invlo ed op de omgevingsveiligheid. De invloed van (de alternatieven van) het Warmteprogramma op de omgevingsveiligheid wordt in het planMER onderzocht. Luchtkwaliteit Luchtkwaliteit zegt iets over de hoeveelheid verontreinigende stoffen in de lucht om ons heen die we dagelijks inademen.
De luchtkwaliteit wordt bepaald door de concentraties van verschillende verontreinigende stoffen in de lucht, zoals fijnstof (PM10 en PM2.5), stikstofoxiden en stikstofdioxide (NOx). Een goede luchtkwaliteit betekent dat de concentraties van deze verontreinigende stoffen laag zijn en binnen de door gezondheidsorganisaties vastgestelde veilige grenzen vallen. De verschillen in de relatieve bijdrage dan wel afname van de verschillende alternatieven op de luchtkwaliteit ten opzichte van de referentiesituatie wordt op basis van deze indicatoren tijdens de aanleg - en gebruiksfase onderzocht. Bodem en grondwater Binnen het thema bodem en grondwater wordt naar verschillende aspecten gekeken. Dit betreft de bodemkwaliteit in de netwerklaag, oftewel de impact die de aanleg of het gebruik van een alternatief op de biologische, chemische en fysische bodemkwaliteit in de netwerklaag heeft. Het onderzoek naar bodemkwaliteit wordt gedaan op basis van beschikbare bouwtechnische informatie over de technieken (bijvoorbeeld de hoeveelheid boringen, diepte boringen, mate van verstoring van de bodem) en beschikbare kennis over de impact van deze stoffen op de biologische, chemische en fysische bodemkwaliteit.
Daarnaast wordt gekeken naar ondergrond en grondwater: de impact die de aanleg of het gebruik van een alternatief op de thermische, biologische, chemische en fysische kwaliteit van de ondergrond en het zich daarin bevindende grondwater heeft. Als laatste wordt het aspect ondergronds ruimtegebruik onderzocht. Dit betreft de impact van het ruimtebeslag van de systemen die nodig zijn bij de verschillende alternatieven. Ruimtelijke kwaliteit De aspecten die worden beoordeeld zijn zichtbaarheid en beleving, bovengronds ruimtegebruik en inpasbaarheid in de openbare ruimte. Bij dit onderdeel kijken we naar wat de verschillende warmteoplossingen betekenen voor het uiterlijk en de beleving van de openbare ruimte. Het gaat daarbij om de situatie nadat de voorzieningen zijn aangelegd en in gebruik zijn. We onderzoeken bijvoorbeeld of installaties zichtbaar zijn in het straatbeeld en in hoeverre dit invloed heeft op hoe inwoners hun buurt ervaren. Daarnaast kijken we naar de hoeveelheid ruimte die de verschillende warmteoplossingen bovengronds nodig hebben, bijvoorbeeld voor technische installaties. Per alternatief beoordelen we of deze voorzieningen passen in de openbare ruimte en hoeveel ruimte daarvoor nodig is. Water Het thema water gaat in op het aspect drinkwater. Voor dit aspect wordt gekeken naar de potentiële impact van warmteleidingen op de kwaliteit van het drinkwater.
Door een toename van warmteleidingen met warm water van meer dan 50° C kunnen omliggende drinkwaterleidingen opwarmen. Hierdoor kan de kwaliteit van het drinkwater achteruitgaan. Het betreft een kwalitatieve beschrijving op basis van kwantitatief onderzoek. Natuur en biodiversiteit Het thema natuur en biodiversiteit gaat in op verschillende aspecten. Zo wordt gekeken naar de omliggende beschermde Natura 2000-gebieden en NNN-gebieden en in hoeverre de alternatieven zorgen voor (verstorings -) effecten op deze gebieden. Daarnaast wordt door middel van een indicatieve stikstofberekening onderzocht of er 12 Gemeente Haarlemmermeer negatieve effecten bestaan op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Daarnaast wordt op basis van openbare en gemeentelijke data geïnventariseerd welke beschermde soorten voorkomen in de gemeente en in hoeverre negatieve effecten ontstaan door middel van geluid, trillingen, isolatiemaatregelen en hittestress op deze beschermde soorten. Daarnaast wordt voor het aspect oppervlaktewater gekeken naar de effecten op waterleven. Deze effecten ontstaan door de ‘koudepluim’ die optreedt in oppervlaktewateren door het onttrekken van warmte en filtering door het inzuigen van fytoplankton en (macro)fauna in een installatie voor aquathermie.
Verkeer Bij het thema verkeer kijken we naar de overlast die werkzaamheden kunnen veroorzaken voor auto’s, fietsers en voetgangers. Deze overlast ontstaat vooral tijdens de aanleg van een warmteoplossing, bijvoorbeeld wanneer wegen of stoepen open moeten voor werkzaamheden aan leidingen in de grond. We onderzoeken per warmteoplossing hoeveel invloed de werkzaamheden naar verwachting hebben op de bereikbaarheid en doorstroming van het verkeer in de wijk. Daarbij kijken we alleen naar de werkzaamheden die direct nodig zijn voor de aanleg van de verschillende warmteoplossingen. Werkzaamheden die mogelijk later nog nodig zijn, zoals uitbreiding van het elektriciteitsnet of toekomstig onderhoud, worden hierbij niet meegenomen. Archeologie en cultuurhistorie Voor het thema archeologie en cultuurhistorie worden de milieueffecten van de alternatieven op archeologische en cultuurhistorische waarden in de aanlegfase- en gebruiksfase onderzocht. Dit wordt gedaan aan de hand van openbare data door middel van bureaustudie. Materiaalgebruik Het thema materiaalgebruik gaat in op de verschillende fasen van de circulariteitscyclus in het gebruik van materialen.
Dit wordt overkoepelend beschreven onder het aspect materiaalgebruik, waarin een onderscheid gemaakt wordt tussen de verschillende alternatieven in levensduur, naar de op dit moment bekende mogelijkheden tot hergebruik en/of recycling en een kwalitatieve beschrijving van totaal materiaalgebruik per alternatief. Het gebruik van F-gassen in warmtepompen en de regelgeving daaromtrent wordt beschouwd. Klimaat Het thema klimaat gaat in op twee aspecten: hittestress en CO 2-beparing. Het aspect klimaat weegt de potentiële impact van de alternatieven op hittestress. Bij aanhoudende, hogere temperaturen kunnen mensen hun temperatuur minder goed reguleren en kan hittestress ontstaan. Dit kan leiden tot zowel lichamelijke als me ntale klachten. Door klimaatverandering stijgen de gemiddelde temperaturen en nemen de frequentie, duur en intensiteit van hittegolven toe. Dit leidt tot meer gevallen van hittestress, vooral tijdens periodes van aanhoudende hitte. Sommige alternatieven geven de mogelijkheid tot koeling en kunnen daarmee een positief effect op hittestress hebben. De effecten voor hittestress worden voor de gebruiksfase beoordeeld. Onder het aspect CO 2-besparing wordt het onderscheid in CO 2- reductie tussen de alternatieven in beeld gebracht. Het einddoel, en daarmee de gebruiksfase, is een klimaatneutrale warmtevoorziening in 2050.
De beoordeling voor het aspect CO 2-besparing gaat daarom over de verschillen in CO 2- besparing tussen de alternatieven door de invoering daarvan ten opzichte van de referentiesituatie. Beoordelingskader De onderstaande tabel geeft weer hoe de thema’s naar aspecten uitgewerkt zijn en of het onderzoek zich op de aanleg- en of gebruiksfase richt. De indicatoren geven aan op welke manier een aspect beoordeeld wordt. Tabel 4. Beoordelingskader MER Warmteprogramma Haarlemmermeer Thema Aspect Indicator Aanleg- en/of gebruiksfase Geluid en trillingen Cumulatieve geluidshinder Toename geluidsbelasting Aanleg- en gebruiksfase Trillingen Hinder door trillingen Aanleg- en gebruiksfase Omgevingsveiligheid Omgevingsveiligheid Plaatsgebonden risico en aandachtsgebieden (groepsrisico) Aanlegfase Elektromagnetische velden Elektromagnetische velden Toename hinder door elektromagnetische velden Gebruiksfase Luchtkwaliteit Luchtkwaliteit Uitstoot van fijnstof (PM10, PM2.5) en stikstofoxide (NOx) Aanleg- en gebruiksfase Bodem en grondwater Bodemkwaliteit (netwerklaag) Impact op de biologische, chemische en fysische kwaliteit van de bodem Aanleg- en gebruiksfase Ondergrond en grondwater De hydrologische, chemische, biologische en thermische impact op de ondergrond en Aanleg- en gebruiksfase 13 Gemeente Haarlemmermeer grondwaterkwaliteit en - kwantiteit Ondergronds ruimtegebruik Ruimtebeslag in de
ondergrond Aanleg- en gebruiksfase Ruimtelijke kwaliteit Zichtbaarheid en beleving Verrommeling van de buitenruimte Gebruiksfase Bovengronds ruimtegebruik en inpasbaarheid openbare ruimte Totaal benodigd bovengronds ruimtegebruik & inpasbaarheid in de openbare ruimte Gebruiksfase Water Drinkwater Impact op de kwaliteit van het drinkwater in nabijgelegen leidingen van benoemde technieken Gebruiksfase Natuur en biodiversiteit Beschermde soorten Impact op beschermde soorten Aanleg- en gebruiksfase Beschermde gebieden Impact op instandhoudingsdoelstelling en van Natura 2000- gebieden Aanlegfase Stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden Stikstofdepositie op stikstofgevoelige habitattypen in Natura 2000-gebieden Aanlegfase Oppervlaktewater Effecten op de biologische activiteit door filtering en koudepluim door gebruik van aquathermie Gebruiksfase Verkeer Verkeer Mate van verkeershinder voor gemotoriseerd verkeer, fietsers en voetgangers Aanlegfase Archeologie, cultuurhistorie en landschap Archeologische waarden Behoud archeologische waarden, onder andere door toepassing (grootschalige) bodemenergie en energie- infrastructuur Aanlegfase Cultuurhistorische waarden Behoud cultuurhistorische waarden, onder andere door toepassing (grootschalige) bodemenergie en energie- infrastructuur Aanleg- en gebruiksfase Landschappelijke waarden Impact op beschermde landschappelijke gebieden,
structuren en elementen Gebruiksfase Materiaalgebruik Materiaalgebruik Levensduur van materiaal, mogelijkheden van hergebruik/recycling en totale hoeveelheid benodigd materiaal Aanlegfase Klimaat Hittestress Mate van verandering in hittestress in verschillende wijken na introductie alternatieve warmtetechniek Gebruiksfase CO2-besparing Reductie in CO2-uitstoot Aanleg- en gebruiksfase 3.3 Buurttypen gemeente Haarlemmermeer De gemeente Haarlemmermeer heeft 93 CBS-buurten. Deze buurten kunnen worden ingedeeld naar buurttype. De verschillende buurttypen worden onderscheiden aan de hand van ruimtelijke kenmerken, zoals breedte van de straat of het bouwjaar van een buurt. De kenmerken vormen de basis van een buurttype en zijn in het 14 Gemeente Haarlemmermeer onderzoeksprogramma Urban Technology gedefinieerd door de onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam, gemeenten en kennisinstellingen in een consortium. Antea Group heeft deze vervolgens voor de warmtetransitie verfijnd. Binnen de gemeente Haarlemmermeer kunnen alle buurten aan de hand van ruimtelijke kenmerken worden ingedeeld in een buurttype.
De negen buurttypen zijn: • Bedrijventerrein • Bloemkoolwijk • Buitenstedelijk gebied • Naoorloogse woonwijk • Tuinstad hoogbouw • Villawijk • Vinexwijk • Vooroorlogse woonwijk • Nieuwbouwwijk In het planMER worden de onderscheidende kenmerken gebruikt om de algemene beoordelingen voor de potentiële milieueffecten per alternatief te verdiepen naar buurttype. Figuur 1: Buurttypen Haarlemmermeer Sommige dorpen zijn getypeerd als buitenstedelijk gebied, zoals Buitenkaag, Burgerveen, Weteringbrug en Nieuwe Meer, omdat de kernmerken van deze gebieden (onder andere relatief veel groen en een ruim opgezet straatbeeld) overeenkomen met dit buurttype. 3.4 Plangebied Binnen de mer-procedure bestaat een onderscheid tussen het plangebied en het onderzoeksgebied. Het plangebied is in dit onderzoek de hele gemeente Haarlemmermeer, zoals de onderstaande figuur 3 weergeeft. De activiteiten die in het Warmteprogramma worden opgenomen kunnen ook effecten hebben op de leefomgeving buiten het gebied van Haarlemmermeer. Daarom wordt er voor sommige milieueffecten ook buiten het plangebied gekeken. Dit is in het onderzoek het onderzoeksgebied. De omvang van het gebied waar dan naar gekeken wordt, hangt af van het milieueffect wat wordt onderzocht. In de milieuonderzoeken die worden uitgevoerd ten behoeve van het planMER wordt per thema het onderzoeksgebied bepaald.
15 Gemeente Haarlemmermeer Figuur 2. Het plangebied: de gemeente Haarlemmermeer 3.5 Referentiesituatie De referentiesituatie beschrijft hoe de toekomstige situatie eruitziet zonder uitvoering van het Warmteprogramma . De referentiesituatie wordt in het planMER bepaald aan de hand van de huidige situatie met (de milieugevolgen van) de ontwikkelingen die al vaststaan en doorgaan, ook zonder het Warmteprogramma. Dit worden autonome ontwikkelingen genoemd. Het gaat om plannen en projecten waar al definitieve b esluiten over zijn genomen. Er wordt uitgegaan van de volgende uitgangspunten: • Het referentiejaar voor de warmtevraag is 2025; • Alle huidige warmte -infrastructuur blijft behouden (bijvoorbeeld het aardgasnet, WKO -bodemsystemen en bestaande warmtepompen); • Ten gevolge van een warmer wordend klimaat neemt de warmtevraag af en de vraag naar actieve koeling neemt toe. In de referentiesituatie betekent dit een toename van airco’s of een bredere inzet van energiesystemen die verwarmen én koelen; • Onder invloed van autonome ontwikkelingen - meer zon PV en meer elektrisch rijden – wordt het elektriciteitsnet verzwaard en dit leidt tot meer kabels, HS/MS-stations en MS/LS-transformatorhuisjes; • Bestaande gebouwen besparen richting 2050 gemiddeld 30 tot 35% energie op hun warmtevraag onder invloed van isolatieprogramma’s.
4. | Wettelijke en beleidskaders BeleidskaderTabel 5. Wettelijk en beleidskader planMER bij Warmteprogramma Relevantie Haarlemmermeer Internationaal/Europees Europese klimaatwet/ | Met de Europese Klimaatwet heeft Europa in de wet vastgelegd Green Deal | klimaatneutraal te willen zijn in 2050. In vergelijking met 1990 moeten broeikasgassen in 2030 met 55% zijn afgenomen. De wet volgde op het klimaatakkoord. De warmtetransitie draagt voor Nederland in grote mate bij aan het behalen van deze doelstelling. Klimaatakkoord van | In 2016 heeft de Europese Unie mede namens Nederland het Parijs (2015) | Klimaatakkoord van Parijs ondertekend. Doel van het akkoord is om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder 2 graden Celsius. Met een duidelijk zicht op 1,5 graden Celsius. De EU-lidstaten hebben met elkaar afgesproken dat de EU in 2030 minimaal 55% minder moet uitstoten. In 2050 wil de Europese Unie klimaatneutraal zijn. Dat betekent dat er dan netto geen broeikasgassen meer worden uitgestoten. Verordening (EU) | Deze verordening bevat voorschriften die moeten bijdragen aan het 2024/1991 inzake | langdurige en duurzame herstel van de biodiverse en veerkrachtige natuurherstel | ecosystemen in de land- en zeegebieden van de lidstaten door middel van het herstel van aangetaste ecosystemen.
Nationaal Besluit activiteiten | In het Besluit activiteiten leefomgeving stelt het Rijk algemene regels leefomgeving (Bal) | voor activiteiten in de fysieke leefomgeving. Deze gelden voor alle partijen die actief zijn in de fysieke leefomgeving: burgers, bedrijven en overheid. Besluit bouwwerken | In het Besluit bouwwerken leefomgeving staan regels over veiligheid, leefomgeving (Bbl) | gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid van bouwwerken. Daarnaast heeft het Bbl regels over de staat en het gebruik van een bouwwerk. En over het uitvoeren van bouw- en sloopwerkzaamheden. Besluit gemeentelijke | Aanvullende uitvoeringsregeling waarin belangrijke onderdelen van de instrumenten warmte | Wgiw verder zijn uitgewerkt. transitie (Bgiw) Besluit kwaliteit | In het Besluit kwaliteit leefomgeving staan regels over leefomgeving (Bkl) | omgevingswaarden, instructieregels, beoordelingsregels en regels voor monitoring. Het Bkl geldt voor het Rijk en decentrale overheden. Klimaatwet | Met de Klimaatwet is wettelijk vastgelegd dat we in 2030 49% minder broeikasgassen moeten uitstoten en in 2050 95% minder ten opzichte van 1990. De warmtetransitie is een van de manieren waarmee Nederland deze doelstellingen wil behalen. Mijnbouwwet | De mijnbouwwet reguleert het gebruik van bestaansbronnen in de diepe ondergrond.
De Mijnbouwwet reguleert ook de informatieverstrekking over het gebruik van bestaansbronnen in de diepe ondergrond. Nationaal | Het Klimaatakkoord is een pakket van maatregelen en afspraken tussen Klimaatakkoord | bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden om gezamenlijk de uitstoot van Broeikasgassen in Nederland in 2030 ongeveer te halveren (vergeleken met 1990). In 2050 moet de uitsto | ot van broeikasgassen met 95% afgenomen zijn. Een van de afspraken die daarvoor is gemaakt, is dat dat Nederland uiterlijk in 2050 volledig aardgasvrij is. Nationaal plan | Het Nationaal Plan Energiesysteem is de kabinetsvisie voor het energiesysteem | energiesysteem tot 2050. In dit plan geeft het kabinet aan hoe we kunnen bouwen, besparen, verdelen en verbinden voor een duurzaam en rechtvaardig energiesysteem - nu en in de toekomst. Nationale | De NOVI komt voort uit de Omgevingswet. In deze nieuwe aanpak wordt omgevingsvisie (NOVI) | als uitgangspunt gesteld dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Op deze manier komt de gemeente in gebieden tot betere en meer geïntegreerde k | euzes. Omgevingswet | De Omgevingswet bundelt 26 wetten op het gebied van de fysieke leefomgeving met elkaar op het vlak van ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water.
Hierbij gaat het om de balans tussen 16 | Gemeente Haarlemmermeer 17 Gemeente Haarlemmermeer beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving met het oog op duurzame ontwikkeling. Programma Energiehoofdstructuur (PEH) Het Programma Energiehoofdstructuur richt zich op de benodigde ruimte voor de nationale onderdelen van het energiesysteem op land voor een klimaatneutraal energiesysteem in 2050. Het PEH is een instrument om met gemeenten, provincies, havenbedrijven en netbeheerders afspraken te maken over de ruimte die hiervoor nodig is. Structuurvisie Ondergrond (STRONG) De structuurvisie richt zich op duurzaam, veilig en efficiënt gebruik van bodem en ondergrond waarbij benutten en beschermen met elkaar in balans zijn. Het is een gezamenlijke visie van de (toenmalige) ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Waterschapsverordening De waterschapsverordening bevat regels specifiek gericht op het watersysteem en waterstaatswerken binnen het beheergebied van een waterschap. Samen met het omgevingsplan bevat de waterschapsverordening de regels voor de fysieke leefomgeving op lokaal niveau. Er staan regels in voor verschillende soorten activiteiten. Kaderrichtlijn Water De Kaderrichtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn die op 22 december 2000 van kracht is geworden.
De doelstellingen binnen de KRW ondersteunen bij het realiseren en behouden van chemisch schoon en ecologisch gezond oppervlaktewater en grondwater. De Europese lidstaten hebben gezamenlijk afgesproken dat uiterlijk in 2027 een goede toestand bereikt moet zijn. Wet collectieve warmte (Wcw) Naar verwachting treedt de Wet collectieve warmte op z’n vroegst vanaf 1 januari 2027 in. Met de wet wordt beoogd de warmtetransitie in de gebouwde omgeving te bevorderen door het gebruik van collectieve Warmtevoorziening te faciliteren en tegelijkertijd de publieke belangen duurzaamheid, leveringszekerheid en betaalbaarheid beter te borgen. Ook worden er met de wet CO2 eisen gesteld aan de te leveren warmte bij collectieve systemen. Met deze wet kan de gemeente haar publieke waarden borgen. Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) De Wgiw stelt gemeenten in staat om maatregelen te nemen voor de transitie naar duurzame warmte door bevoegdheid te geven om lokale instrumenten en regelingen in te zetten. De Wgiw is op 10 december 2024 aangenomen door de Eerste Kamer en zal gefaseerd in werking treden. Wgiw artikel IA, IB, en IIA treden op 1 januari 2025 in werking, en Artikel IC treedt in werking met ingang van 1 januari 2026.
Provinciaal Energievisie en pMIEK provincie Noord- Holland De provincie zet in op besparen van energie, bundelen vraag en aanbod, slim inzetten van energie-infrastructuur, ontwikkeling van energie-infrastructuur met oog voor omgeving en leefkwaliteit en inzet op robuuste energieknooppunten. Regionaal Regionale Energie Strategie (RES 1.0 Noord-Holland Zuid) Herijking Regionale Energiestrategie Noord- Holland Zuid 2024 De energieregio wil in 2030 2,7 Twh aan opwek vermogen realiseren met wind- en zonne- energie. In de RES wordt aangegeven waar en hoe deze energie kan worden opgewekt. Het is een bundeling van bestaande projectlocaties en nieuwe zoekgebieden. Met instemming van de RES 1.0 zijn de zoekgebieden opgenomen in de omgevingsvisie. Met de Herijking RES 2024 worden de wijzigingen in de zoekgebieden vastgesteld. Uit de Herijking RES 2024 blijkt dat er voldoende mogelijkheden blijven om de gezamenlijke ambitie van 2,7 TWh te realiseren. Gemeentelijk Omgevingsvisie Haarlemmermeer Warmtevisie Haarlemmermeer (2021) Kadernota warmtetransitie 2.0 In de Omgevingsvisie beschrijft de gemeente het toekomstbeeld voor Haarlemmermeer. Het bevat beleid op het gebied van groen, water, energie, economie, landbouw, mobiliteit en voorzieningen. In de Warmtevisie uit 2021 is de aanpak beschreven voor verduurzaming van de gebouwde omgeving.
Hierin zijn de kaders beschreven voor de warmtetransitie in de gemeente. De kaders geven weer wat we daarin belangrijk vinden. De doelstellingen op het gebied van klimaat en energie voor de Actualisatie Programma | gemeente zijn vastgesteld op 55% minder CO2 uitstoot in 2030 ten Energietransitie 2022- | opzichte van 1990. 2026 Overig gemeentelijke beleid • | Programma riolering en stedelijk water 2024-2028 • | Klimaatadaptatiebeleid (2022) • | Uitvoeringsplan Schone Luchtakkoord (2025) • | Regionale Nota gezondheidsbeleid 2021-2028 • | Actieplan geluid 2018-2023 • | Groene gezonde leefomgeving, omgaan met het groen in gebouwd gebied en toelichting op de groenstructuurkaarten (2023) • | Visie Polderlinten (2022) • | Visie Landschap en recreatie Haarlemmermeer 2040 • | Visie Ringdijk en Ringvaart (2017) • | Visie op de Geniedijk (2009) • | Nota uiterlijk van bouwwerken Haarlemmermeer 2020 • | Natuurvisie 2021 • | Monumentale en waardevolle bomen (2020) • | Beheer en overlast van bomen (2015) • | Boombeleid (2015) • | Archeologienota (2024) • | Erfgoedvisie 2020-2030 • | Uitvoeringsprogramma Erfgoedvisie 2020-2030 • | Ruimtelijke economische visie Rijsenhout (2018) • | Ruimtelijk kader Rijsenhout (2011) • | Woonbeleidsprogramma 2019-2025 • | Schaalsprong wonen (2018) • | Verordening fysiek domein (2024) • | Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (2023) • | Visie integraal beheer
openbare ruimte (2023) • | Actualisatie Lior 1.1 (2024) • | Leidraad inpassing middenspanningsruimtes 1.0 (2024) • | Verordening aanwijzen interferentiegebied gesloten bodemenergiesysteem Haarlemmermeer (2024) • | Bodemenergieplannen Schiphol Trade Park, Stadscentrum Hoofddorp, Lincolnpark en Pionierterrein (2023) • | Beleidskader omarmen initiatieven in de warmtetransitie (2021) • | Mobiliteitsvisie (2018) • | Uitvoeringsprogramma mobiliteit 2025 • | Actualisatie GPR Duurzaam Bouwen (2018) 18 | Gemeente Haarlemmermeer 19 Gemeente Haarlemmermeer 5. Mer-procedure 5.1 Advies Commissie mer De Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie mer) speelt een belangrijke rol in bij het opstellen van milieueffectrapportages. Deze commissie geeft onafhankelijk advies over de inhoud en kwaliteit van de rapportages. Dit advies helpt bij het verbeteren van de rapporten en zorgt ervoor dat alle relevante milieueffecten goed in kaart worden gebracht. De Commissie mer heeft eerder advies gegeven op de NRD bij het planMER voor de gemeente Utrecht en Eindhoven. De aanpak voor het planMER voor Haarlemmermeer is aan de hand van deze adviezen aangescherpt en aangevuld. Haarlemmermeer vraagt dan ook geen advies aan de Commissie mer voor deze NRD. We vragen wel advies aan de Commissie mer op het planMER (verplicht).
5.2 Inzage NRD De NRD heeft van 3 juli 2026 tot en met 15 juli 2026 ter inzage gelegen. Er zijn drie zienswijzen ingediend. We hebben onze reactie verwerkt in een nota van zienswijzen, waarin ook is toegelicht hoe met de reacties is omgegaan. 5.3 Vervolg Na vaststelling van de definitieve NRD worden het Warmteprogramma en het planMER verder uitgewerkt. De milieu - informatie uit het planMER wordt gebruikt bij het voorbereiden en onderbouwen van de keuzes in het Warmteprogramma, bijvoorbeeld bij de afweging van warmteoplossingen per gebied. Het college legt vervolgens het ontwerp-Warmteprogramma, inclusief het planMER als bijlage, opnieuw ter inzage. Tijdens deze periode kan iedereen opnieuw reageren, dit keer op de inhoud van het ontwerp -Warmteprogramma én de uitkomsten van het milieueffectonderzoek. De ontvangen zienswijzen worden betrokken bij het opstellen van het definitieve Warmteprogramma. Daarnaast wordt het planMER ter toetsing voorgelegd aan de Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie mer). De Commissie mer beoordeelt of het milieueffectonderzoek zorgvuldig en volledig is uitgevoerd. Het toetsingsadvies van de Commissie mer wordt openbaar gemaakt en betrokken bij de definitieve besluitvorming over het Warmteprogramma. Na afronding van deze stappen kan het Warmteprogramma worden vastgesteld.
Het proces ziet er als volgt uit: 20 Gemeente Haarlemmermeer Warmteprogramma Technische analyses Opstellen warmteprogramma Ter inzage ontwerp warmteprogramma Verwerken zienswijzen op warmteprogramma en MER Vaststellen definitief warmteprogramma en MER Milieueffectrapportage Opstellen NRD + ter inzage Opstellen MER Ter inzage ontwerp- MER Advies commissie m.e.r.