Bijlage 2 - Financiele hoofdlijnen voorbeeldweergave Programmabegroting 2023-2026 onderdeel schuldpositie

Financiële hoofdlijnen voorbeeldweergave Programmabegroting 2023-2026 Schuldpositie Op basis van het in deze programmabegroting opgenomen meerjarenbeeld, het investeringsplan, de ontwikkeling van de reserves en de prognoses van het MPG (standlijn 1 januari 2022) is de ontwikkeling van de schuldpositie geactualiseerd. De verwachting is dat de schuldpositie (korte- en langlopende geldleningen) in de jaren 2022-2026 toeneemt met circa € 250 miljoen. In 2023 wordt een stijging met € 86 miljoen verwacht. In de berekening van de schuldpositie is rekening gehouden met een realisatie van de investeringen van 75%. Haarlemmermeer is een groeigemeente, onze schuldpositie blijft hoog ten opzichte van andere

gemeenten. Zie ook de toelichting hiervoor onder 'Investeringen'. De meerjarige ontwikkeling van de schuld is weergegeven in Figuur 1. Uit de lijnen PB2022-2025 en PB2023-2026 blijkt dat de schuld de eerste jaren meer geleidelijk stijgt dan voorzien in de Programmabegroting 2022-2025, maar dat per 31 december 2025 de geprognosticeerde stand van de schuld bijna aansluit bij prognose van de vorige programmabegroting. In de paragraaf Financiering wordt verder ingegaan op de ontwikkeling van de schuldpositie.

Figuur 1

Kengetallen schuldpositie In de notitie meerjarig financieel inzicht voor de raad van de commissie BBV is aangegeven dat de belangrijkste indicatoren en kengetallen van de

balans en van de baten en lasten in samenhang dienen te worden gepresenteerd en toegelicht. De ontwikkeling van deze samenhang in de loop

Gemeente Haarlemmermeer 1

van de tijd (de afgelopen jaren en toekomstige (minimaal) vier begrotingsjaren) wordt hierin verwerkt en de trends worden geduid. In de notitie Schuldpositie 2023 heeft de raad besloten drie kernindicatoren schuldpositie aan te wijzen. In de programmabegroting en jaarstukken worden

deze aangevuld met een aantal ondersteunende indicatoren, welke de kernindicatoren nuanceren, of in breder perspectief plaatsen. Toelichtingen op de manier waarop de indicatoren worden berekend kunnen worden gevonden in de notitie Schuldpositie 2023.

Bij de kernindicatoren valt op dat twee van de drie kernindicatoren eind 2021 op groen staan. De netto schuldquote is op basis van de werkelijkheid eind 2021 hoger dan gemiddeld, maar bevind zich in de categorie minst risicovol. Deze is zo'n 25% hoger dan bij de gemiddelde gemeente van vergelijkbare omvang. Echter zijn de verschillen binnen de vergelijkingsgroep groot. Gezien de ambities voor groei heeft Haarlemmermeer meer gronden in bezit dan gemiddeld. Eind 2021

bedraagt onze grondexploitatiequote bijna 23%, terwijl de gemiddelde gemeente in deze categorie zo'n 10% heeft. De hogere nettoschuldquote wordt hier dan al door een groot deel door verklaard. De solvabiliteit bevind zich in oranje (neutraal), maar op de grens met groen (minst risicovol). Opvallend is hier dat onze gemeente beter scoort dan de vergelijkingsgroep, die zich in het geheel in de categorie oranje (neutraal) bevind. Hierdoor heeft

2 Gemeente Haarlemmermeer

Haarlemmermeer een meer solide positie in tijden van financiële tegenspoed. De weerstandsratio bevestigt dit beeld. De indiciator lasten schuldpositie bevind zich eind 2021 in de categorie minst risicovol. Op de langere termijn bewegen de netto schuldquote en de solvabiliteit zich in de categorie neutraal (oranje). De lasten schuldpositie blijft gedurende het gehele meerjarenbeeld op groen. De netto schuldquote beweegt zich aan het eind van het meerjarenbeeld richting de grens met meest risicovol. Dit wordt met name veroorzaakt door de investeringen. We zien namelijk dat de ratio grondexploitatie afloopt. Ook kan de stijging niet verklaard worden vanuit de exploitatie, de indicator structurele exploitatieruimte toont zich tot en met 2025 positief. Met twee kernindicatoren die zich binnen oranje bewegen is waakzaamheid voor de hoogte van de schuld conform het instrumentarium wenselijk, maar er is nog geen reden tot noodzakelijk ingrijpen op hoogte van de schuld. Uit analye bij de notitie Schuldpositie 2023 is daarbij gebleken dat de kengetallen zeker in de laatste jaarschijven onzekerheid vertonen en in de praktijk, ondanks zorgvuldige ramingen, door diverse oorzaken beter uitvallen dan ingeschat.

Dit is overigens een beeld dat we ook bij de vergelijkingsgroep terug zien, de netto schuldquote van de vergelijkingsgroep maakt tussen 2021 en 2022 een opvallend grote sprong doordat 2022 gebaseerd is op begrotingscijfers van deze gemeenten. De overige ondersteunende indicatoren staan nog op neutraal of groen. De lage rente gemiddelde rente op de bestaande leningenportefeuille (1,57% bij de Jaarstukken 2021) en het weerstandsvermogen van de gemeente maken dat de last van de schuld op de langere termijn houdbaar is en blijft. De spreiding binnen de leningenportefeuille voorkomt dat de gemeente kwetsbaar is voor een renteschok. Dit blijkt ook uit de renterisiconorm. Met de stijgende rentes sinds begin 2022 zal ook Haarlemmermeer in de toekomst rekening moeten houden met extra lasten. De exploitatie was de afgelopen jaren meer dan sluitend. Ook voor de eerstvolgende jaren toont deze zich beter dan de vergelijkingsgroep. De daling van de inkomsten vanuit het gemeentefonds vanaf 2026 maakt dat ook hierbij waakzaamheid een vereiste is.

Gemeente Haarlemmermeer 3