Bijlage 2 Advies participatieraad

Postbus 250

Aan het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Haarlemmermeer

2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Faxnummer 023 563 95 50

Cluster Contactpersoon Telefoon Uw brief Ons kenmerk

Maatschappelijke Ondersteuning en Zorg mevrouw I. van Dijk (secretaris Participatieraad) 0900 1852 XS-25111207.1605 PRH2025-11

Verzenddatum

25 november 2025

Bijlage(n) Onderwerp

Advies beleidsplan Schuldhulphulpverlening

Geacht college,

In uw brief van 12 november 2025 met als kenmerk XS-25111207.1605 vraagt u de Participatieraad sociaal domein Haarlemmermeer (PR) om advies uit te brengen over het concept beleidsplan Schuldhulpverlening 2026-2029. De Participatieraad kan zich goed vinden in uw visie en de intentie om de schuldhulpverlening in eigen beheer te nemen. De PR onderschrijft de uitgangspunten zoals verwoord in Hoofdstuk 3. Visie, maar plaatst wel een kanttekening/advies bij 'Meetbaar doel'. Hoofstuk 3. Visie 'meetbaar doel' De PR vindt de ambitie om onder het landelijk gemiddelde van het aantal huishoudens met problematische schulden te blijven onvoldoende ambitieus. Als reden hiervoor wordt aangegeven dat binnen de huidige budgettaire kaders niet alles mogelijk is. Naar de mening van de PR is armoedebestrijding echter een beleidsprioriteit. Wij adviseren daarom om de ambitie te verhogen en naar extra budget te zoeken binnen het sociaal domein of zelfs binnen het fysieke domein. Het is immers bekend dat het terugdringen van armoede en problematische schulden een preventieve werking heeft op meerdere levensdomeinen van inwoners en kan leiden tot kostenbesparingen. In dit advies gaan wij verder in op het onderdeel van uw beleidsplan over de vroegsignalering. Daarna gaan wij nog in op wat overige punten.

Ons kenmerk: PRH2025-11

Pagina 2

Vroegsignalering In het beleidsplan signaleert de gemeente ook zelf dat de schuldhulpverlening verschuift naar vroegsignalering en bij voorkeur nog naar het voorkomen dat mensen in de schulden geraken. De PR is daarom enigszins verbaasd dat in uw beleidsplan pas halverwege 2027 verder uitwerking wordt gegeven aan uw beleidsvoornemen om ook de vroegsignalering in eigen hand te nemen. Het is immers niet logisch, zoals u terecht schrijft, om vroegsignalering extern te beleggen, terwijl de intake intern plaatsvindt. In een ongevraagd advies van januari 2024 adviseert de PR u al om scenario 2b van het onderzoek van Berenschot integraal over te nemen. In dit scenario wordt ook de vroegsignalering door de gemeente zelf uitgevoerd tezamen met de relevante maatschappelijke partijen. De gemeente stelde in antwoord op ons ongevraagde advies, dat de intake, stabilisatie en nazorg zelf zal worden uitgevoerd per 1 januari 2026 en zou worden onderzocht hoe de vroegsignalering effectief zelf kan worden ingezet en met welke partijen. U stelt in uw reactie, dat u het nadrukkelijk eens bent met de PR te komen tot een integrale dienstverlening die dichtbij de inwoner georganiseerd is. Niettemin erkent de PR dat de intake, stabilisatie en nazorg per 1 januari 2026 enige tijd vergt om te monitoren en te evalueren.

Wij adviseren u om al in 2026 verder te onderzoeken hoe de gemeente de vroegsignalering onder eigen regie het beste kan organiseren, zodat implementatie van dit beleid per 1 januari 2027 mogelijk wordt. Het gaat hier nogmaals vooral om de inwoners die gebaat zijn bij een integrale en effectieve schuldhulpverlening. Ook heeft de PR nog een aantal vragen/opmerkingen/advies bij de voorgelegde beleidsvoornemens: 4.1 Schulden Voorkomen In het beleidsplan wordt gesteld dat er grenzen zitten aan de inzet van vrijwilligers. Dit is waar, maar geldt ook voor betaalde medewerkers. Ook met vrijwilligersorganisaties zijn goed afspraken te maken over inzet en resultaat en ook daar wordt professioneel gewerkt. Wij adviseren om Vluchtelingenwerk nadrukkelijk te betrekken bij de uitvoering van dit beleid. Zij hebben al bewezen goed werk te verrichten waardoor mensen niet in de schulden komen of geholpen worden ut de schulden te komen. Ervaringen in de praktijk leren dat de termijn waarin Vluchtelingenwerk financiële begeleiding geeft zou moeten worden verlengd met één jaar voor stabilisatie. Een jaar is in de praktijk te kort gebleken. Ook stijgen dan de kosten voor de gemeente navenant.

Wij adviseren om bedrijven in de regio te betrekken in het beleid van vroegsignalering, opdat ook bedrijven vroegtijdig melden of iemand schulden heeft en/of dat bedrijven actief informatie geven aan werknemers over ondersteuningsmogelijkheden bij (dreigende) schulden. 4.3 Schulden snel en duurzaam oplossen In het beleidsplan wordt het voornemen geuit om een convenant met bewindvoerders af te sluiten. Wij adviseren ook een dergelijk convenant met afspraken over tarieven en omgang af te sluiten met mogelijk in te zetten incassobureaus bij het innen van schulden. Er zijn zogenaamde sociale deurwaarders waarmee afspraken kunnen worden gemaakt. 4.4 Jongeren Wij missen de motivatie om als gemeente niet aan te sluiten bij het Jongeren Perspectief Fonds en Geldfit. Wij adviseren, dat de gemeente wel aansluit bij Geldfit en het Jongeren Perspectief Fonds. Dit is bewezen effectief gebleken. Het beleid richting jongeren lijkt er nu uitsluitend op gericht te voorkomen dat jongeren in de schulden komen. Een terechte keuze naar onze mening, maar is er dan nog hulp beschikbaar voor jongeren die al in de problemen zitten?

Ons kenmerk: PRH2025-11

Pagina 3

6. Financiën Wij hebben de volgende vragen: worden de hogere kosten in 2027 veroorzaakt door het in eigen uitvoering nemen van de vroegsignalering? Vanaf 2026 worden er veel minder taken door Verder uitgevoerd, omdat de gemeente deze taken zelf ter hand neemt: zouden de uitvoeringskosten/budget voor Verder dan niet navenant moeten dalen? De Participatieraad ziet uw reactie op dit advies graag tegemoet.

Met vriendelijke groeten,

Ab Warffemius, Voorzitter Participatieraad Haarlemmermeer