Bijlage 1 - Investeringsagenda Mobiliteit 2024 - 2027

Investeringsagenda Mobiliteit 2024 - 2027

Inhoudsopgave Deel 1. Investeringsagenda Mobiliteit 1.1

Inleiding ................................................................................................................................... 4

1.2

Investeringsagenda Mobiliteit in de beleids- en begrotingscyclus ......................................... 4

1.3

De Investeringsagenda geeft richting voor de langere termijn............................................... 5

1.4

Regionaal beleid ...................................................................................................................... 5

1.5

Gemeentelijk mobiliteitsbeleid ............................................................................................... 6

1.6

Trends en ontwikkelingen ....................................................................................................... 8

1.7

Prioriteren ............................................................................................................................... 9

1.8

Indicatoren ............................................................................................................................ 10

Deel 2. Programmaoverzicht Investeringsagenda Mobiliteit ................................... 11 2.1

Toelichting bij de programmaoverzichten ............................................................................ 12

2.2

Kaart van de gemeente met een selectie van belangrijke projecten.................................... 14

2.3

Programmaoverzicht: maatregelen en projecten 2024-2032 ............................................... 17

2

Deel 1. Investeringsagenda Mobiliteit Leeswijzer In het eerste deel van de Investeringsagenda Mobiliteit benoemen we de beleidskaders, plannen en trends en ontwikkelingen die de komende jaren richting geven aan de activiteiten en te starten initiatieven binnen de gemeente Haarlemmermeer. In het tweede deel presenteren we het programma van de Investeringsagenda, met daarin de activiteiten en projecten. Deze presenteren we in samenhang en gecategoriseerd naar de onderwerpen woningbouw, verkeersveiligheid, netwerken, duurzame mobiliteit en leefbaarheid.

3

1.1 Inleiding Onze gemeente heeft een uitdagende opgave ten aanzien van verkeer en vervoer. Het aantal inwoners groeit en de druk op het mobiliteitssysteem neemt toe. Tegelijk is de woningbouwopgave groot. Nergens in Nederland is de druk op de woningmarkt zo hoog als in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). In korte tijd moeten veel nieuwe woningen worden gebouwd. De totale behoefte in de MRA is 250.000 woningen tot 2040, waarvan 175.000 woningen moeten worden gebouwd vóór 2030. Om dit mogelijk te maken, is een aanzienlijke bereikbaarheidsinvestering nodig van alle MRApartners. Zo ook in gemeente Haarlemmermeer. Eind 2022 kende het Rijk daarom ook een forse rijksbijdrage toe aan mobiliteitsprojecten gerelateerd aan onze woningbouwopgave. De verwachting is dat de druk op de verkeers- en vervoersnetwerken zal toenemen door alle nieuwe inwoners die Haarlemmermeer erbij krijgt en de verkeersveiligheidsopgave groeit. Tegelijk worden de projectkosten hoger en stijgen de prijzen van grondstoffen en energie, mede als gevolg van geopolitieke conflicten en de coronacrisis. Dit betekent dat we scherpe keuzes moeten maken. Door in de investeringsagenda alle activiteiten, projecten en maatregelen op het gebied van mobiliteit in samenhang te presenteren maken we deze volle breedte inzichtelijk en maken we programmeren en prioriteren beter mogelijk.

1.2 Investeringsagenda Mobiliteit in de beleids- en begrotingscyclus De Investeringsagenda Mobiliteit vertaalt de ambities uit de Mobiliteitsvisie Haarlemmermeer in concrete maatregelen. In december 2018 heeft de gemeenteraad de Mobiliteitsvisie Haarlemmermeer vastgesteld. Aan de ambities uit de Mobiliteitsvisie geven we uitvoering met de Investeringsagenda Mobiliteit. De Investeringsagenda geeft inzicht in benodigde studies, initiatieven en projecten voor de komende vier jaar, met een doorkijk tot 2032. Uit deze Investeringsagenda volgt jaarlijks het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (UPM). De Investeringsagenda is daarmee onderdeel van de beleidscyclus, ook wel de Plan Do Check Act cyclus genoemd. De Mobiliteitsvisie plant voor de langere termijn (Plan), we meten vervolgens of de maatregelen opleveren wat we willen (Check) en sturen vervolgens indien nodig de plannen bij (Act). Binnen deze cyclus is de Investeringsagenda de plek van Do: het uitvoeren van de maatregelen.

Figuur 1 Routekaart cyclus mobiliteit

4

Vervolg op Onderzoeks- en Investeringsagenda 2020-2023 De vigerende Onderzoeks- en Investeringsagenda 2020-2023 loopt af. De Investeringsagenda geeft niet alleen inzicht in studies en projecten op het gebied van verkeer en vervoer voor de huidige raadsperiode, maar geeft ook een doorkijk naar de langere termijn. Hiernaast geeft de Investeringsagenda inzicht in de benodigde beleidsontwikkeling door monitoring van de bijdrage die uitgevoerde maatregelen doen aan de ambities uit de Mobiliteitsvisie. Rijksgelden voor woningbouwgerelateerde infrastructuurprojecten In het najaar van 2022 heeft het Rijk € 113,5 miljoen cofinanciering toegekend voor woningbouwgerelateerde infrastructuurprojecten in onze gemeente. Naast uitvoering van al lopende projecten geeft de Investeringsagenda vooral aandacht aan het oplossen van aan mobiliteit gerelateerde opgaven en de daarvoor op te starten nieuwe initiatieven. Dit gaat met name om de maatregelen die samenhangen met ruimtelijke ontwikkelingen in onder andere woningbouw, stations- en centrumontwikkeling en economisch ontwikkelgebieden. Naast deze nieuwe budgetten zijn er ook nieuwe impulsbudgetten vanuit het Rijk toegekend voor verkeersveiligheid. Tevens blijven we ons inzetten voor het impulsbudget voor de woningbouw, waarvoor het Rijk in 2023 de vijfde tranche openstelt.

Deze Investeringsagenda vormt ook een herbevestiging van de ambities uit het collegeakkoord, met daarin ook prioriteit vaan fiets- en verkeersveiligheid, infrastructuurmaatregelen gerelateerd aan woningbouw en de inzet op stationsontwikkeling, grootschalige projecten als HOV Amsterdam-Haarlemmermeer en de Nieuwe Bennebroekerweg.

1.3 De Investeringsagenda geeft richting voor de langere termijn De Investeringsagenda is een strategisch document. Binnen de kaders van de Mobiliteitsvisie geven college en raad met de Investeringsagenda uitvoering aan de beleidsspeerpunten. Hiermee hebben we een langjarig beeld op de kosten die nodig zijn om de doelstellingen van het mobiliteitsbeleid te realiseren. De komende jaren beginnen we met de Investeringsagenda een programmatische werkwijze, waarbij we bereikbaarheids- en mobiliteitsmaatregelen in de tijd plannen, en maatregelen versnellen of temporiseren.

1.4 Regionaal beleid Vastgesteld beleid is het kader voor deze Investeringsagenda. Hiernaast hebben we te maken met de politieke en maatschappelijke prioriteiten en omgevingsinvloeden. Naast het gemeentelijk beleid hebben we oog voor de regionale kaders. We hebben immers onze regionale partners hard nodig. Mensen reizen veelal voorbij de gemeentegrenzen. Daarom is samenwerking binnen de Metropoolregio Amsterdam, met de Vervoerregio Amsterdam en met de Provincie Noord-Holland nodig. Niet alleen als het gaat om keuzes over woningbouw en werkgelegenheid. Maar ook om keuzes over hoe we deze gebieden bereikbaar maken en de gemeentegrensoverschreidende mobiliteit verbeteren. Beleidskader Mobiliteit Vervoerregio Amsterdam De Vervoerregio Amsterdam (VRA) is opdrachtgever van het openbaar vervoer en financiert daarnaast mee aan projecten die bijdragen aan de speerpunten van het Beleidskader Mobiliteit van de VRA. Projecten waar de VRA aan bijdraagt zijn onder andere projecten op het gebied van verbeteringen aan verkeersveiligheid zoals kruispuntplateau’s en drempels, verbreden van fietspaden op het regionale fietsnetwerk. Maar ook grootschalige projecten als de HOV opgave tussen Amsterdam en Haarlemmermeer (doortrekken van de Noord/Zuidlijn), vrijliggende busbanen en ov optimalisaties zoals toegankelijke bushaltes.

De gemeente Haarlemmermeer stemt indirect, via vertegenwoordiging in de regioraad, zelf in met dit beleidskader, waarmee het beleid van de vervoerregio ook richting geeft aan het mobiliteitsbeleid van de gemeente Haarlemmermeer.

5

Het huidige beleidskader is eind 2017 vastgesteld. Maatschappelijke opgaven op het gebied van klimaat, woningbouw en de toenemende vervoersongelijkheid geven de VRA aanleiding tot een herziening in 2023. De opgaven zijn groot en ingrijpend. Om dit in goede banen te leiden, zijn scherpe keuzes in de mobiliteit noodzakelijk. In een nieuw ‘geactualiseerd’ beleidskader legt de vervoerregio deze scherpere keuzes op verschillende thema’s en voor verschillende modaliteiten vast. Daarnaast zullen andere door de regioraad vastgestelde beleidsdocumenten, zoals het beleidskader inclusieve mobiliteit, integraal onderdeel worden van één overkoepelend, hedendaags en richtinggevend beleidsdocument. Het Beleidskader Mobiliteit geeft richting aan de activiteiten van de Vervoerregio aan hand van vijf strategische opgaven: 1. Van modaliteit naar mobiliteit: een betere integratie van de verschillende vervoerwijzen. 2. Naar een CO2-neutraal mobiliteitssysteem vanaf 2050: meer aandacht voor duurzaamheid en leefbaarheid. 3. Een prettige en veilige reis: meer aandacht voor comfort, beleving, veiligheid en informatie. 4. Mobiliteit en omgeving passen bij elkaar: meer aandacht voor inpassing en ruimtelijke kwaliteit. 5. Nabijheid van dagelijkse activiteiten versterken: ondersteuning van verdichtingsopgaven. Deze opgaven zijn nodig omdat het in de Amsterdamse regio steeds drukker wordt.

Het aantal inwoners, arbeidsplaatsen en toeristen groeit met meer fietsen, openbaar vervoer en wegverkeer tot gevolg. Dit leidt tot stevige uitdagingen op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid. Ook komen er nieuwe ontwikkeling op ons af zoals smart mobility en de transitie naar energie neutraal vervoer. Met het regionale verkeer en vervoerbeleid moeten we hier actief op inspelen. Omgevingsvisie NH2050 en Perspectief Mobiliteit Provincie Noord-Holland De provincie Noord-Holland heeft al haar beleid op het gebied van mobiliteit gebundeld in het ‘Perspectief Mobiliteit’. Het Perspectief Mobiliteit is een uitwerking van de Omgevingsvisie NH2050 en biedt een overzicht van de inzet van de provincie Noord-Holland op mobiliteit, in relatie tot grote opgaven als bereikbaarheid, verstedelijking, leefbaarheid, gezondheid, klimaatverandering en energietransitie. De Omgevingsvisie NH2050 en het Perspectief Mobiliteit biedt voor de provincie het handelingskader voor inliggende gemeenten, ook voor gemeenten zoals Haarlemmermeer waarvoor zij geen vervoersautoriteit zijn.

1.5 Gemeentelijk mobiliteitsbeleid Het mobiliteitsbeleid is op verschillende niveaus uitgewerkt. Het hoogste strategische niveau is de Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040. In de omgevingsvisie hebben we vastgelegd wat voor soort gemeente we over twintig jaar zijn en wat dit betekent voor bijvoorbeeld de economie, woningen, het groen en verkeer en vervoer. De negen kernpunten uit de in 2018 vastgestelde Mobiliteitsvisie Haarlemmermeer zijn opgenomen in de omgevingsvisie. De Mobiliteitsvisie hebben we in 2021 samen met de provincie Noord-Holland en de VRA uitgewerkt in de Netwerkstudie Haarlemmermeer 2040. Deelonderwerpen als het fietsplan, strategisch parkeerbeleid en verkeersveiligheidsbeleid zijn deeluitwerkingen van de Mobiliteitsvisie en sluiten aan bij de netwerkstudie. Mobiliteitsvisie Haarlemmermeer De Mobiliteitsvisie Haarlemmermeer is ons mobiliteitsbeleid. Hierin staan onze doelen en ambities op strategisch niveau en hoe we deze willen bereiken. We benoemen in de Mobiliteitsvisie negen inhoudelijke ambities: 1. vrijheid van bewegen en vrijheid om een vervoermiddel te kiezen; 2. ruimte voor innovatie voor het ‘nieuwe bewegen’; 3. een efficiënt en flexibel mobiliteitssysteem: klaar voor de toekomst; 6

4. 5. 6. 7. 8.

het oplossen van bestaande knelpunten in het netwerk; mobiliteit met oog voor de leefomgeving; veilig bewegen; evenwichtige ontwikkeling op de juiste plek, met de juiste functies; mobiliteit in en door Haarlemmermeer: gedeeld belang van gemeente, regio, rijk en bedrijfsleven; 9. faciliteren van schone en stille mobiliteit. De opgaven zijn voor alle modaliteiten. Het wegennet moet robuust worden gemaakt om onder andere de verwachte groei van automobiliteit te kunnen accommoderen en de behoefte aan comfortabel openbaar vervoer te faciliteren. Investeringen in ons netwerk van busverbindingen én een systeemsprong in het openbaar vervoer zijn vereist, met name een zuidwaartse uitbreiding van de Amsterdamse metro naar Hoofddorp. Verbeterde fietsinfrastructuur naar de openbaar vervoerknooppunten is nodig. Ook moet het nationale spoorwegennet en de spoordienstregeling meer gaan aansluiten bij de behoeften van onze gemeente. Tot slot zal de opmars van de fiets, al dan niet geholpen met een (elektrische) motor, doorzetten en voor steeds grotere afstanden worden gebruikt. Het huidige fietsnetwerk zullen we lokaal maar ook regionaal moeten opwaarderen opdat men zich comfortabel, snel en veilig kan verplaatsen op de fiets.

De ambities van de Mobiliteitsvisie hebben we via verschillende beleidsstukken verder uitgewerkt in opgaven en maatregelen die we vervolgens in deze Investeringsagenda Mobiliteit programmeren. Een van deze uitwerkingen is de Netwerkstudie Haarlemmermeer 2040. Netwerkstudie Haarlemmermeer 2040 De Netwerkstudie Haarlemmermeer 2040 is opgesteld in samenwerking met provincie NoordHolland en de Vervoerregio Amsterdam. In deze unieke samenwerking delen we het belang van de bereikbaarheid van onze gemeente. In de netwerkstudie wegen we de structuuropgaven af voor mobiliteit, waarmee we ruimtelijke en economische ambities faciliteren en knelpunten met een regionale context aanpakken. Het doel is om op basis van een adaptieve agenda tot maatregelen te komen, waarmee we vorm geven aan het motto ‘eerst bewegen, dan bouwen’. Ook geven we invulling aan de ambities zoals geformuleerd in de Mobiliteitsvisie. Binnen de oplossingsrichtingen staat een drietal principes centraal: Duurzaamheid, Robuustheid en Adaptiviteit. Deze principes vormen algemene uitgangspunten voor alle oplossingsrichtingen. De oplossingen zijn gegroepeerd in pakketten op basis van hun gemeenschappelijke thema. Daarbij passen we het ontwikkelprincipe STOMP toe: stappen, trappen, openbaar vervoer, MAAS en privéauto.

Door de nadruk te leggen op het vervoerstype zijn de oplossingsrichtingen niet gebonden aan de gebiedsopgaven, maar zullen ze allen in meerdere gebiedsopgaven terugkeren. Dit hebben we uitgewerkt in negen verschillende oplossingsrichtingen: 1. Lokaal netwerk voor lopen en fietsen 2. Deur-tot-deur (elektrisch) fietsen 3. Systeemsprong OV 4. Fiets en OV als één netwerk 5. Stationsgebied Hoofddorp als aantrekkelijk multimodaal knoop 6. Hubs voor deelmobiliteit 7. Autoreizigers naar OV en fiets aantrekken 8. Robuuste randstructuur weg 9. Slimme en efficiënte logistiek

7

1.6 Trends en ontwikkelingen Mobiliteit in verandering We zien dat mobiliteit tijdens de coronacrisis is veranderd. Meer mensen werken vanuit huis, en de bezettingsgraad van het openbaar vervoer is nog niet op het niveau van voor de coronacris. Actieve mobiliteit zoals (elektrisch) fietsen is gegroeid in populariteit. Niet alleen voor recreatie, maar ook voor de woon-werk verkeer en als onderdeel van de ketenmobiliteit. Naast deze meer landelijke trends en ontwikkelingen zien we ook enkele gemeente specifieke ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen gaan geleidelijk maar hebben wel invloed op de mobiliteit in Haarlemmermeer. Een aantal daarvan zijn: -

-

-

-

-

-

Meer inwoners zijn buiten de gemeente gaan werken en minder inwoners van andere gemeenten zijn in Haarlemmermeer gaan werken. Dat betekent dat de uitgaande woon-werk pendel is toegenomen en de inkomende woon-werk pendel is afgenomen. Ook werken minder inwoners in de eigen gemeente. We zien dat het autobezit sneller is gestegen dan het aantal huishoudens. Het aantal brandstofauto’s is licht afgenomen, waarbij het aantal hybride en vooral volledig elektrische auto’s flink is toegenomen. Ook andere elektrische vervoermiddelen zoals speed pedelecs en elektrische scooters zijn in aantallen flink toegenomen. Het aantal verkeersongevallen is gestegen, maar ligt nog altijd onder het niveau van vóór 2020. We zien een dalende trend in het aantal ernstig gewonden, maar het aantal verkeersdoden blijft stabiel. De meeste verkeersslachtoffers vielen onder fietsers en bromfietsers/scooters en in de leeftijdscategorie 18 t/m 24 en 50 t/m 59 jaar. Het aantal verkeersslachtoffers in de leeftijdscategorie 12 t/m 15 jaar nam in de afgelopen jaren toe. Zeventig procent van de verplaatsingen in Haarlemmermeer vindt plaats met de auto. Het aantal verplaatsingen is toegenomen en op sommige plekken ook weer op het niveau van vóór 2020. Negen procent van de verplaatsingen zijn fietsverplaatsingen en acht procent van de reizigers verplaatst zich met openbaar vervoer.

Het OV-gebruik (en vooral de trein) is afgenomen. Het aantal fietsritten is gegroeid, en er vindt meer spreiding over de dag plaats. Scholieren fietsen veruit de meeste kilometers. 25- tot 35-jarigen fietsen het minst. Het is niet zo dat bezitters van een elektrische fiets minder of meer gebruik maken van de auto of het OV. Wel blijkt dat deze groep inwoners duidelijk minder gebruik maakt van de gewone fiets. Het aantal deelauto’s loopt achter op het landelijk gemiddelde en qua omvang vergelijkbare gemeenten. Het aanbod OV-fietsen is voldoende. Het aantal laadpunten voor elektrische auto’s neemt toe, maar er wordt ook steeds meer geladen. Eind 2022 was een publiek laadpunt gemiddeld bijna de helft van een etmaal bezet. De meeste geluidsbelasting van verkeer komt van Rijks- en Provinciale wegen. Maar ook op doorgaande gemeentelijke wegen zoals de Van Heuven Goedhartlaan, de Noordelijke Randweg en de Bennebroekerweg is de geluidsbelasting vrij hoog. Inwoners die een melding doen van geluidsoverlast door verkeer, doen dat het vaakst over de geluidsoverlast door (bezorg)scooters. De gemiddelde bereikbaarheid van voorzieningen in Haarlemmermeer is goed. Maar tussen de kernen onderling zijn grote verschillen te zien. Logischerwijs zijn de voorzieningen in grotere kernen als Hoofddorp, Nieuw-Vennep en Badhoevedorp vaak binnen een fiets- of loopafstand van twintig minuten te bereiken.

Voorzieningen zijn vaker niet dan wel binnen een loopafstand van twintig minuten te bereiken.

De maatregelen in deze Investeringsagenda sluiten aan bij deze ontwikkelingen, en waar nodig sturen deze maatregelen bij als de ontwikkelingen niet bijdragen aan de doelen uit de Mobiliteitsvisie. Zo zien we dat ouderen op de fiets een vergroot risico op een verkeersongevallen hebben. Door onder andere via het fietsplan extra in te zetten op het verbeteren van het 8

fietsnetwerk zorgen we ervoor dat dit risico kleiner wordt, onder andere door fietspaden comfortabel, herkenbaar en breed genoeg te maken, maar ook dat er voldoende ruimte voor alle verkeersdeelnemers op het fietspad is. Tevens is de toename van elektrische auto’s aanleiding om extra laadinfrastrcutuur te plaatsen.

1.7 Prioriteren In de Mobiliteitsvisie is vastgesteld dat we de ontwikkelingen van het mobiliteitssysteem zullen monitoren aan de hand van indicatoren (ambitie 10). Aanpassing van de waardering van de ambities geeft het college en de raad de mogelijkheid om prioriteiten in de Onderzoeks- en Investeringsagenda Mobiliteit aan te brengen. Iedere bestuursperiode kan de weging van de ambities worden herijkt. Thema’s activiteiten en projecten Investeringsagenda We onderscheiden vijf thema’s in de Investeringsagenda, namelijk wonen, verkeersveiligheid, (fiets)netwerken, duurzame mobiliteit en vergroten leefbaarheid. Projecten en activiteiten in de programmatabel plaatsen we onder één van deze thema’s. Veel projecten en activiteiten die onder een bepaalde categorie vallen hebben raakvlakken met andere categorieën, maar gekozen is voor het thema waar het zwaartepunt of aanleiding van de betreffende activiteit binnen valt. De thema’s staan overzichtelijk weergeven in onderstaand taartschema dat we vullen met de financiële consequenties van het programma tot en met 2027. Daarmee is ook inzichtelijk hoeveel investeringen er per thema worden gedaan. In paragraaf 2.3 wordt de invulling van deze thema’s besproken.

Figuur 2 vijf thema's van projecten en activiteiten van de Investeringsagenda Mobiliteit

9

1.8 Indicatoren De Investeringsagenda Mobiliteit is een overzicht van maatregelen die moeten bijdragen aan de ambities uit de Mobiliteitsvisie. Door indicatoren te koppelen aan de vijf categorieën van de Investeringsagenda monitoren we in hoeverre de maatregelen uit de Investeringsagenda bijdragen aan het behalen van deze ambities. Daarna kunnen we bijsturen indien nodig. Onderstaande tabel toont de indicatoren die gekoppeld zijn aan de vijf categorieën en waarmee we de ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit in onze gemeente volgen. Wonen Leefbaarheid

Duurzame mobiliteit

Verkeersveiligheid

(Fiets)netwerken op orde

Woon-werk pendel Bereikbaarheid van voorzieningen Ervaren verkeersoverlast Luchtkwaliteit rondom wegen Geluidsbelasting door wegverkeer Aandeel elektrische vervoermiddelen CO2-uitstoot door verkeer Aanbod en gebruik van laadpunten voor elektrische auto’s Aanbod deelmobiliteit Aantal verkeersongevallen Aantal ernstig verkeersgewonden en -doden Meldingen van verkeersonveilige situaties of locaties Fietsparkeerdruk (centrum) Vervoerwijzekeuze Fietsintensiteiten Aantal OV-reizigers OV-reizigerstevredenheid Gemiddelde vertraging Verkeersintensiteiten

Tabel 2: indicatoren gekoppeld aan thema's

10

Deel 2. Programmaoverzicht Investeringsagenda Mobiliteit

11

2 Programmaoverzichten Dit hoofdstuk toont het volledige programma van de Investeringsagenda Mobiliteit, gerangschikt per deelthema. Op de kaart staan een aantal projecten met grote impact op de bereikbaarheid van Haarlemmermeer. Het programma is een overzicht van alle mobiliteitsprojecten en voornemens waaraan de gemeente bijdraagt. Voor het komende begrotingsjaar (2024) is dit gedetailleerd weergegeven, met een vooruitblik naar de jaren tot 2027 (aansluitend op de Meerjarenbegroting) en doorkijk tot 2032. Dit laatste sluit aan bij de eind 2022 toegekende bijdrage van het Rijk voor het realiseren van mobiliteitsprojecten ten behoeve van de forse woningbouwambities in Haarlemmermeer. Deze agenda vormt straks ook input voor de jaarlijkse actualisatiegesprekken met regionale partners als Provincie Noord-Holland en Vervoerregio Amsterdam, zodat de uitvoeringsprogramma’s en financieringsvoorstellen goed op elkaar aansluiten.

2.1 Toelichting bij de programmaoverzichten De Investeringsagenda maakt inzichtelijk wat er financieel nodig is om bereikbaarheidsambitie van gemeente Haarlemmeer te bereiken. De ambitie is hoger dan het beschikbare gemeentelijke budget. Door grip te krijgen op programmering en kritisch te prioriteren kunnen we de komende jaren het gat tussen ambitie en beschikbare middelen verkleinen. Door ons hiernaast te blijven inspannen om externe financieringsbronnen aan te boren verkleinen we de financiële druk op de begroting. Dat doen we door, gezamenlijk met de partners in de regio, aanspraak te doen op rijksgelden en impulsen voor woningbouw, verkeersveiligheid en klimaat en de beschikbare Europese fondsen. Hiertoe is bij de gemeente sinds kort ook een speciaal daartoe ingericht team gestart. Gemeentelijke budgetten De programmatabel van de Investeringsagenda laat de gemeentelijke bijdrage aan projecten zien, ongeacht de specifieke gemeentebudgetten waaruit de activiteiten of projecten worden bekostigd. Door te laten zien in welke projecten we investeren maken we ook duidelijk wat de gemeentelijke ambities op het gebied van mobiliteit en bereikbaarheid zijn, zonder onderscheid te maken tussen interne begrotingsposten. Specifiek voor het financieren van verkeer en vervoermaatregelen is jaarlijks € 4 miljoen gereserveerd uit het budget van de Uitvoeringsprogramma Mobiliteit.

Wij laten in deze Investeringsagenda zien welke verwachte en projecten uit die begrotingspost bekostigd dienen te worden tot en met 2027, met specifieke aandacht voor het komende begrotingsjaar 2024. Tevens laten we de gereserveerde bijdragen van derden zien, en doen we een indicatie over cofinanciering van onze regionale partners. Daarmee is dit programma ook inzet om te komen tot financieringsafspraken met deze partners. In de programmatabel staat de eigen bijdrage van gemeente Haarlemmermeer. Ook maken wij inzichtelijk wat de dekking is van derden per project.

12

Bijdragen derden De bereikbaarheid van en in Haarlemmermeer is van belang voor bewoners en ondernemers in onze gemeente, maar ook van regionaal en landelijk belang. Deze partijen zijn allen betrokken bij het realiseren van verschillende maatregelen in onze gemeente. Deze bijdragen van onze partners helpen ons bij het bereiken van onze mobiliteitsambities. In figuur 3 is de verdeling tussen de verschillende partijen weergegeven. Hierbij zijn de investeringen voor de HOV Amsterdam – Haarlemmermeer (doortrekken Noord/Zuidlijn) en de Multimodale Knoop Schiphol buiten beschouwing gelaten. Deze projecten zijn zo groot dat zij de verhoudingen in het diagram volledig zouden domineren. De Rijksgelden voor woningbouwgerelateerde infrastructuurprojecten hebben grote invloed op de onderstaande verdeling van de bijdragen, daardoor is het Rijk een grote financierende partij voor mobiliteit in de gemeente. Hiernaast dragen de VRA en provincie Noord-Holland ook fors bij. De rechtstreekse bijdragen van ontwikkelaars zijn ondergebracht bij de categorie anderen. Echter wanneer deze bijdrage loopt via de RIH of de GREX dan is deze ondergebracht bij de bijdrage van de gemeente.

emeente

4

rijk rovincie R

4

anderen

Figuur 3 Investeringen in bereikbaarheid naar bijdragende partij Investeringsagenda Mobiliteit

13

2.2 Kaart van de gemeente met een selectie van belangrijke projecten We brengen in onderstaande kaart een aantal projecten met grote impact op de bereikbaarheid van Haarlemmermeer in beeld. Het is niet mogelijk om alle 112 maatregelen uit dit rapport op te nemen in deze kaart. De kaart geeft wel een goede indruk van de gevarieerdheid van de maatregelen en de spreiding over ons gemeentelijk grondgebied.

Figuur 4 selectie projecten Investeringsagenda Mobiliteit

14

2.3 Programmaoverzicht: maatregelen en projecten 2024-2032 In onderstaande tabellen geven we een overzicht van de maatregelen en projecten in de Investeringsagenda Mobiliteit, gegroepeerd naar het thema waar ze het meest aan bijdragen. Indien ze binnen een ander thema ook een belangrijke rol spelen, zoals bij de BO-MIRT maatregelen, zijn ze daar opnieuw weergegeven. In plaats van de bedragen is dan een groen vlak opgenomen. Dit om dubbeltelling van de bedragen te voorkomen. De investeringsagenda heeft een looptijd tot en met 2027. Gezien de lange looptijd van veel mobiliteitsprojecten, mede gekoppeld aan de landelijke BO-MIRT afspraken, is het zinvol om verder vooruit te kijken dan 2027. We geven daarom een doorkijk tot 2032. Naast de eigen gemeentelijke investering laten we ook de bijdrage van derden zien op het peilmoment bij vaststelling van de investeringsagenda. Deze bedragen zijn enerzijds reserveringen van derden en anderzijds inschattingen van mogelijke bijdragen derden. Tot slot maken we in de tabellen ook een koppeling tussen de investeringsagenda en de ambities uit de mobiliteitsvisie. Voor het overzicht zijn de ambities genummerd overeenkomstig de mobiliteitsvisie: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

vrijheid van bewegen en vrijheid om een vervoermiddel te kiezen; ruimte voor innovatie voor het ‘nieuwe bewegen’; een efficiënt en flexibel mobiliteitssysteem: klaar voor de toekomst; het oplossen van bestaande knelpunten in het netwerk; mobiliteit met oog voor de leefomgeving; veilig bewegen; evenwichtige ontwikkeling op de juiste plek, met de juiste functies; mobiliteit in en door Haarlemmermeer: gedeeld belang van gemeente, regio, rijk en bedrijfsleven; 9. faciliteren van schone en stille mobiliteit. 10. monitoring. Wonen Gezien onze grote woningbouwopgave en de gewenste groei van het aantal arbeidsplaatsen, is investeren in bereikbaarheid belangrijk om deze groei mogelijk te maken: eerst bewegen, dan bouwen. Hiervoor is het thema woningbouw geïntroduceerd. Maatregelen gekoppeld aan de bereikbaarheid van woningbouwlocaties van enige omvang zijn onder het thema woningbouw opgenomen. Dit gaat onder andere om maatregelen vallend onder de Schaalsprong Wonen en alle projecten die we realiseren met de Rijksgelden voor woningbouwgerelateerde infrastructuurprojecten. De laatste zijn extra inzichtelijk gemaakt. Verkeersveiligheid Net als de bestuurlijke aandacht voor de bereikbaarheid van de nieuwe ontwikkellocaties, staat verkeersveiligheid nog altijd hoog op de agenda.

Ondanks de inzet van de gemeente stijgt het aantal verkeersongevallen, maar ligt dit nog altijd onder het niveau van vóór 2020. We zien een dalende trend in het aantal ernstig gewonden, maar het aantal verkeersdoden blijft stabiel. De veilige inrichting van het wegennet blijft onze inzet. Door middel van werk-met-werk maken, waarbij het inrichten van wegen conform de meest recente richtlijnen tegelijkertijd gebeurt met onderhoudswerkzaamheden, willen wij dit efficiënt en effectief realiseren. Daar waar verkeersveiligheidsknelpunten zijn, zonder dat er zicht is op toekomstig onderhoud, is het streven deze als zelfstandig project uit te voeren. Deze aanpak is de afgelopen jaren succesvol gebleken en zetten wij de komende jaren door.

15

Overeenkomstig het coalitieakkoord hebben we extra aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers. Ook bij de uitvoering van het fietsplan en de verkeersstructuurplannen Hoofddorp en Nieuw-Vennep is er veel aandacht voor de kwetsbare verkeersdeelnemers. Netwerken op orde Door de enorme groei die de gemeente doormaakt neemt de druk op de openbare ruimte en de mobiliteitssystemen toe. Dit betekent dat we door de hele gemeente oog moeten hebben voor uitbreiding om te kunnen blijven bewegen. Dit betreft vooral het realiseren van nieuwe HOV-routes, knooppunten en verbeteren of realiseren van doorfietsroutes. In dit thema staan een aantal maatregelen met bijdragen vanuit de Rijksgelden voor woningbouwgerelateerde infrastructuurprojecten. Dit zijn projecten die nodig voor een goede verbinding van de nieuwbouwprojecten en de verbinding met de omliggende wijken en verder. Wij laten ze ook zien in het thema netwerken op orde, maar de kasritmes staan in het thema wonen. Dit om dubbeltellingen te voorkomen. Duurzame mobiliteit De financiële bijdrage die de gemeente doet in duurzame mobiliteitsprojecten is van beperkte omvang. Zo worden laadpalen in de openbare ruimte gefinancierd door de leverancier. Alleen personele inzet voor het zoeken naar de juiste locaties en de besluitvorming zijn voor kosten van de gemeente.

Snellaadstations en waterstofstations zijn net als deelvervoer over het algemeen investeringen van de markt. Daarnaast zijn duurzaamheidsmaatregelen vaak bedoeld om materiaal of energie te besparen. Deze maatregelen worden daarom vaak vanuit de Vernieuwing Openbare Ruimte (VOR) doorgevoerd, zoals ledverlichting. We streven naar de invoering van een zero emissie zone op Schiphol voor bevoorradingsverkeer en taxi’s. De genoemde bedragen in de tabel zijn indicatief en op dit moment zoeken we uit wat de kosten zullen bedragen en wie deze zal dragen. Het college heeft in zomer 2022 besloten over de pilot laadpleinen in de wijken. Vergroten leefbaarheid Veel van de maatregelen die de leefbaarheid vergroten zijn ook goed voor de verkeersveiligheid. Denk bijvoorbeeld aan de 30 km/uur inrichting van straten. Deze maatregelen zijn daarom allemaal onder het kopje verkeersveiligheid opgenomen.

16

18

19

20

Colofon Uitgave van gemeente Haarlemmermeer Versie Versie ter vaststelling gemeenteraad Datum

16-5-2023

Opsteller

Stephan Valenta

Afdeling

Cluster RED – Verkeer en Vervoer

Fotografie

Kees van der Veer, Stephan Valenta

Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming en zonder bronvermelding op enigerlei wijze worden overgenomen en/of verveelvoudigd. Hoofddorp, mei 2023 ©