Bijlage 1 Aangepaste Gebiedsenvelop Lisserbroek (correctie op 17 december 2024)

Gebiedsenvelop Lisserbroek Kader voor de gebiedsontwikkeling Lisserbroek november 2024

NOVEMBER 2024

GEBIEDSONTWIKKELING LISSERBROEK Markante twist – nieuwe smaak met behoud van eigenheid GEBIEDSENVELOP LISSERBROEK

Met ‘Parels aan de Ringvaart’ (2014) is het startsein gegeven om Lisserbroek te gaan ontwikkelen. De gebiedsontwikkeling is op basis van co-creatie gestart. Dit betekent dat marktpartijen, dorpswoordvoerders en gemeente Haarlemmermeer, op gelijkwaardige basis samenwerken aan de totstandkoming van het nieuwe Lisserbroek. Deze samenwerking noemen we de Driehoek. Er zijn verschillende producten in co-creatie gemaakt. Zo is er eerst gezamenlijk gekeken naar de gebiedsidentiteit en de ambitie voor de uitbreiding van het dorp (Ambitiedocument, 2016). Vervolgens zijn er uitgangspunten en negen ruimtelijke principes uitgewerkt (Gebiedskaart 2040, 2018). De gebiedsenvelop die nu voorligt vertaalt deze visie en ambities naar concrete spelregels, zodat het dorp op een duurzame en integrale manier uitgebouwd kan worden. Nu de kaders een verdere uitwerking met direct betrokkenen uit het dorp verlangen, is voorafgaand aan de dorpsconsultatie over de gebiedsenvelop in de Driehoek vastgesteld dat de tijd gekomen is om het stokje door te geven. Besloten is om deze gebiedsenvelop niet vast te stellen in de Driehoek.

In Lisserbroek wordt oud met nieuw gecombineerd. Men is trots op wat er is. Oude elementen worden bewaard, maar wel in een nieuw jasje. Het mag spannender. Speels, divers en kleurAMBITIEDOCUMENT LISSERBROEK rijk. Lisserbroek is met recht een Het Ambitiedocument verwoord de identiteit van Lisserbroek parel aan de Ringvaart te noemen, in 2040: “Lisserbroek staat voor onbezorgd leven in een mooi en bijzonder, harmonieus polderdorp met groene paslongen en water dat stroomt door de aderen vanDe het eigenheid landschap in en om het dorp. Lisserbroek send in de omgeving. is een uitnodigend thuis voor jong en oud. De kwaliteit van en kwaliteit van Lisserbroek worden het oude is bewaard gebleven en op een eigenzinnige zeker bewaard, maar met een eigenmanier gecombineerd met nieuwe markante accenten. zinnige draai. Met wat er is, wordt De eyecatcher(s) laten weten dat je in Lisserbroek bent. op een andereLisserbroek manier iets nieuws onverwacht mooi om te wonen!” gedaan. Ook markante gebouwvinden een plek Lisserbroek Aanwaardoor deze gebiedsidentiteit zijn vier kernwaarden gekoppeld: markante twist, uitnodigend, onbezorgd leven en natuurlijk vernieuwend is en verrast. De dorpse verbonden. worden hieronder toegelicht en sfeer in verbinding metDe dekernwaarden rest van de zijn de basis voor de spelregels in deze gebiedsenvelop. wereld.

De combinatie van de oude met de nieuwe elementen maken GEBIEDSKAART LISSERBROEK 2040 van Lisserbroek karakteristieke De een gebiedskaart vormt de basis voor de ontwikkeling van het omgeving omdorp te leven. Het beste van uit het ambitiedocument zijn in Lisserbroek. De ambities twee wereldendewordt benut.geformuleerd als uitgangspunten en principes. gebiedskaart Hiermeeiswordt inzichtelijk gemaakt wat er bij een groeiend WAUW, Lisserbroek onverwacht aantal inwoners nodig is om de bereikbaarheid, voorzieningen, mooi om te wonen! leefbaarheid en gemeenschapsvorming op peil te houden. Aanvulling bewoners: hoe zorg-en we ervoor dat het oude dorp in verbinding k Hierbij zijn vijf belangrijke uitgangspunten: Het kleurrijke en speelse element wordt gezien als waardevol.

Uitnodigend – een thuis voor jong en oud

ge Lisserbroek is te vervatten in de volgende vier kernwaarden:

met behoud van eigenheid

Lisserbroek, een dorp dat uitnodigt om elkaar te ontmoeten en te leren k schillende mensen en er wordt ruimte geboden aan verschillend pluimag de nieuwe als de huidige bewoners, jong en oud voelen zich er thuis. Liss lige harmonieuze plek om op te groeien. Lisserbroekers zijn best een bee

r , g

en

k e e

2

Markante twist - nieuwe smaak met behoud van eigenheid

Uitnodigend – een thuis voor jong en oud

Oude elementen worden bewaard, maar wel in een nieuw jasje. De

Lisserbroek, een dorp dat uitnodigt om elkaar te ontmoeten en te leren kennen. Zowel de nieuwe als de huidige bewoners, jong en oud voelen zich er thuis. Lisserbroek is warm, geborgen en een veilige harmonieuze plek om op te groeien. Lisserbroekers zijn best een beetje verknocht aan elkaar. ‘Onze plek!’ Het is een zorgzame gemeenschap, waarbij het gezinsleven belangrijk is. De ontmoetingsplekken zijn zo gemaakt dat ze de sociale contacten bevorderen.

rvoor dat het oude in verbinding komt teworden staan met nieuwbouw? eigenheid endorp kwaliteit van Lisserbroek zekerdebewaard, maar t gezienmet alseen waardevol. eigenzinnige draai. Ook markante gebouwen vinden een plek

waardoor Lisserbroek vernieuwend is en verrast. De inwoners voegde daar nog aan toe: “zorg ervoor dat het oude dorp in verbinding komt te staan de nieuwbouw”. om elkaar temet ontmoeten en te leren kennen. Er is interactie tussen de ver-

ng en oud

e geboden aan verschillend pluimage om een eigen plek te creëren. Zowel ong en oud voelen zich er thuis. Lisserbroek is warm, geborgen en een veiien. Lisserbroekers zijn best een beetje verknocht aan elkaar. ‘Onze plek!’ Het is een zorgzame gemeenschap, 2 waarbij het gezinsleven belangrijk is,

Algemeen

1. Sociale samenhang door een verkeersluw hart centraal in het dorp; 2. Onderling verbonden door een groenblauwe ruggengraat; 3. Verbonden door een goede bereikbaarheid van voorzieningen binnen het “dubbeldorp” Lisse-Lisserbroek; 4. Rustig wonen door het spreiden van verkeer en weren van doorgaand verkeer; 5. Eigen identiteit door het behoud van de landschappelijke karakteristieken. Deze uitgangspunten zijn vertaald naar een aantal principes welke de basis vormen voor de spelregels en kaders in deze gebiedsenvelop.

GEBIEDSENVELOP

De gebiedsenvelop geeft specifieke gemeentelijke spelregels mee voor ontwikkelaars en initiatiefnemers, in woord en beeld. Het zijn concrete uitwerkingen van de eerder vastgestelde ambities, uitgangspunten en principes. Op sommige thema’s zijn keuzes gemaakt voor de komende 20 jaar. Op andere thema’s wordt er een richting gegeven, maar is de keuze afhankelijk van tijd, andere belanghebbenden en dergelijke, waardoor er nog geen concreet voorstel gedaan kan worden. De spelregels in deze envelop doen recht aan de behoeften van zowel huidige als nieuwe inwoners van Lisserbroek.

De gebiedsenvelop biedt uiteindelijk het kader voor de juridisch-planologische maatregel, die de gebiedsontwikkeling daadwerkelijk mogelijk gaat maken. Bij de – ontspannen &ruimtelijk-functionele blij uitwerking op wijk- en buurtniveau blijven andere vastgestelde gemeentelijke kaders van kracht. Er dient voldaan te worden In Lisserbroek kun je genieten van een aan vigerend beleid.

Onbezorgd leven

ontspannen leven. Lisserbroek sprankelt, je ESSENTIEKAARTEN voelt de frisheid en vrijheid, een plek om te De spelregels worden vervolgens per plangebied uitgewerkt genieten in enessentiekaarten. te ontspannen. bunge- zien hoe een Hierin Lekker laten ontwikkelaars deel van lend met bepaald je voeten in het hetplangebied water! eruit komt te zien. Lisserbroek kent een mix van melancholie VERVOLGSTAPPEN De gebiedsenvelop en essentiekaarten en vrolijkheid. De weemoed van vroeger,geven de de kaders voor de verdere uitwerking van de deelprojecten in de tijd die vergaat en de momenten van overgebiedsontwikkeling Lisserbroek. Een aantal onderdelen, zoals peinzing.bijvoorbeeld Gecombineerd een grote mate het groenemet kwadrant, vergen nog een specifieke uitwerking de gemeente aan de lat staat. Voor deze van relaxed zijn, waar vrolijkheid envoor onbezorgdonderdelen moet bijvoorbeeld participatie met het dorp en heid. Deze combinatie geeft georganiseerd Lisserbroek een Daarnaast andere belanghebbenden worden. kennen deze een onderdelen projectmatige bijzondere kracht, plek een waar iedereenaanpak, waarbij fasering, strategie, kosten en planning inzichtelijk gemaakt kan verpozen. moeten worden. Maar ook een plek waar gewoon ‘gewoon’ mag zijn, geen opsmuk, no nonsense, niet te ingewikkeld plezierig met elkaar samen leven.

Aanvulling bewoners: het belang van veiligheid op zowel sociaal- als op verkeersgebied.

toekomst. Er is besef –van wat en bloeit en er wordt Natuurlijk verbonden decor van er het groeit dorp de natuur is er ook gewoon, zonder opsmuk, aanraakbaar voo Het landschap is het dragende element van Lisserbroek. Het brengt Lisserbroek kent een mix van melancholie en vrolijkheid. De weemoed als voor de ontspanning. Het open en vrije gevoel van het bui zuurstof, koelte, schaduw, eten, leven en een gezonde omgeving. Maar van vroeger, de tijd die vergaat en de momenten van overpeinzing. den met Lisserbroek. De omgeving nodigt uit om erenop ook ontspanning, rust, vrijheid en ruimte. In Lisserbroek voel, proef ruik uit te Gecombineerd met een grote mate van relaxed zijn, vrolijkheid en Natuurlijk decor van het dorp de natuur. Op landschap niet al te grote afstand je van de element weidse blikken. onbezorgdheid. Maar ook een verbonden plek waar gewoon– ‘gewoon’ mag zijn, in het jegroen. Het is hetgeniet dragende van Liss De binding met de natuur is duurzaam, er wordt rekening gehouden met geen opsmuk, no nonsense, niet te ingewikkeld plezierig met elkaar water en wonen in het landschap wordt belangrijk gevonden. De decor het dorp is wat Lisserbroek de toekomst. De omgeving nodigt uit om er op uit te gaan. De bewoners samen leven.Het Daarbij speeltvan het belang van veiligheid op zowel sociaalbehouden.

aandacht hebben voor energiebewustzijn vindenOok het contact met hette water en wonen in het landschap belangrijk. en du als op verkeersgebied. bijzonder maakt. Groen, bloemen, water; de Onbezorgd leven – ontspannen & blij

puurheid en echtheid van de omgeving. Het landschap vormt de long van het dorp. Het brengt zuurstof, koelte, schaduw, eten, leven en een gezonde omgeving. Maar ook ontspanning, rust, 3

Algemeen

Gebiedskaart Lisserbroek 2040

ECONOMIE

Voor bestaande bedrijven en voorzieningen blijft gelden dat juridisch-planologische rechten en plichten gehandhaafd worden. De nieuwe ontwikkeling mag de rechten niet beperken. Uitbreiding of aanpassing van bedrijven of voorzieningen is alleen mogelijk wanneer dit geen extra hinder oplevert voor de woningbouwontwikkeling. (Bijlage: economische paragraaf)

Co-creatie in de driehoek

CENTRUM DORPS WOONMILIEU

De nieuwe woongebieden Binnen Turfspoor, Noord en de dorpskern worden ontwikkeld als centrum dorps woonmilieu. Dit milieu versterkt het dorpse karakter van Lisserbroek en brengt tevens verscheidenheid in het woningaanbod van Haarlemmermeer. Dit milieu kent veel diversiteit in het woningaanbod en is anders dan het meer stedelijke milieu in Hoofddorp en Nieuw-Vennep, wat gekenmerkt wordt door hoogbouw. De referentiebeelden hiernaast komen uit de Gebiedskaart Lisserbroek 2040 en geven een indruk van het centrum dorpse woonmilieu.

Referentiebeeld: centrum dorps woonmilieu St. Pancras

4

Algemeen

GROENE KWADRANT

^ GEBIEDSGRENZEN

Lisserbroek-Noord wordt in het westen begrensd door de Ringvaart en de Hillegommerdijk. In het noorden strekt het plangebied zich uit tot de N207 en in het oosten is de Nieuwerkerkertocht de grens. In het zuiden grenst het plangebied aan de bestaande kern van Lisserbroek en de dorpskern. Tevens wordt in het zuidoosten de verbinding met Binnen Turfspoor gemaakt, de andere nieuw te bouwen wijk. Het nieuwe woongebied sluit aan op het groene kwadrant. In dit kwadrant zijn meerdere functies van recreatie, sport, spel en natuurontwikkeling mogelijk. Het gebied Binnen Turfspoor wordt in het noorden begrensd door de Lisserweg. In het oosten van het plangebied is een natuurlijke grens in de vorm van de Nieuwerkerkertocht. De nieuwe wijk grenst in het zuidwesten aan de Ringdijk en Ringvaart. In het Noordwesten is de verbinding met de bestaande dorpskern van Lisserbroek.

Referentiebeeld: speelplek in een woonwijk

De dorpskern betreft het bestaande dorp Lisserbroek en enkele locaties daarbuiten. Het gebied wordt begrensd door Lisserbroek-Noord en Binnen Turfspoor. Aan de westzijde wordt de begrenzing gevormd door de ringvaart. Het dorpshart omvat zowel nieuwe als bestaande (openbare) voorzieningen, zoals de school en het dorpshuis.

Referentiebeeld: openbare ruimte in Ypenburg

5

De spelregels hebben betrekking op het gebied binnen de plangrenzen. Over (financiering van) ruimtelijke ingrepen die het niveau van de wijk overstijgen, maken gemeente en marktpartijen aparte afspraken. Het gaat daarbij om de aanleg van infrastructuur, groen en voorzieningen.

Algemeen

LISSERBROEK IN 2040

In 2040 is gebiedsontwikkeling Lisserbroek bijna helemaal gerealiseerd. Er is dan aan de hand van de spelregels uit deze gebiedsenvelop een duurzame ontwikkeling van het dorp geweest. Hierbij is oog geweest voor verschillende gebruikers, zowel ‘oude’ als ‘nieuwe’ Lisserbroekers.

Landgoed de Olmenhorst grenst aan dit groengebied en is een belangrijk sociaal middelpunt van de gebiedsontwikkeling geworden. Lisserbroek is in 2040 niet alleen goed verbonden met infrastructuur in de wijken en buurten zelf, ook zijn er goede (recreatieve) verbindingen met de rest van Haarlemmermeer, dubbeldorp Lisse en van daaruit de rest van de Bollenstreek. De twee belangrijkste verbindingen zijn de Hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) verbinding van Noordwijk naar Schiphol en de zuidelijke aansluiting van de ruit om Lisse en Lisserbroek. Met de aansluiting tussen de N208 en de A44 wordt een groot deel van Lisserbroek ontlast van forenzen en verkeer uit omliggende woningbouwlocaties. Daarnaast kan Lisserbroek met een aansluiting op de A44 uiteindelijk tot 4.000 woningen doorgroeien.

De kern heeft zich ontwikkelt met nieuwe wijken die verschillende dichtheden kennen en veel diversiteit in soorten woningen. Rondom het centrum is er ruimte voor hogere bebouwing en meer grote blokken. Richting het Zwaansbroekbos en de Ringdijk worden de woningen steeds meer onderdeel van het landschap en in losse blokken verspreid. Om het dorp leefbaar en verbonden te houden is er met de bouw van de nieuwe wijken gestart grenzend aan het bestaande Lisserbroek. Langzaam waaiert de bouw uit naar de randen van de gebiedsontwikkeling. Die leefbaarheid van de kern is ook gewaarborgd tijdens de bouw. Er is oog geweest voor tijdelijke (langzaam)verkeersontsluitingen en andere tijdelijke oplossingen bijvoorbeeld om/door nog niet ontwikkelde percelen heen. Vanaf dag één is er een gevoel van samen wonen in Lisserbroek aanwezig en dat wordt versterkt door de ontwikkeling van verschillende voorzieningen (school, sporthal) en door ontmoetingsmogelijkheden in de openbare ruimte.

Tijdens de ontwikkeling van Lisserbroek is verkeer een belangrijk aandachtspunt en wordt er telkens een balans gezocht tussen woningbouw en de daarvoor benodigde infrastructuur. Er is goed gemonitord welke infrastructurele ingrepen nodig zijn om het volgende deel van de woningen te realiseren. Lisserbroek is in 2040 een natuurlijk verbonden dorp met een uitnodigende diversiteit aan woningen en voorzieningen. Elk gebied heeft een eigenheid en kent een markante twist, toch weet je dat je in Lisserbroek bent. Er is ruimte voor ontmoeting en het vormen van duurzame gemeenschappen tussen ‘nieuwe’ en ‘oude’ bewoners. Het onbezorgde leven staat voorop met aandacht voor verkeersveiligheid. Het verkeer wordt zo snel mogelijk naar buiten toe geleid. Zo is er meer ruimte voor de langzamere vormen van verkeer. De recreatieve routes en groenblauwe structuren zijn de verbinders en dragers van de woonwijken, hier komt alles en iedereen samen.

Een belangrijke drager voor ontmoetingen én als verbinder tussen verschillende voorzieningen is de groenblauwe ruggengraat. Deze groenblauwe verbinding van minimaal 20 meter breed biedt ruimte aan allerlei doelgroepen. Kinderen kunnen hier spelen en ravotten, het is de snelste route voor een boodschap, de beste warm-up voor de voetbaltraining en een ideaal ommetje met de hond. Voor een stevige wandeling of een dagje uit dichtbij huis, kan de Lisserbroeker terecht in het groene kwadrant. De ontwikkeling van dit groengebied is gelijk opgegaan met de bouw van de woonwijken. Er is hier ruimte voor (georganiseerde) sport en spel, natuur(ontwikkeling) en verschillende soorten van recreatie.

6

Algemeen

‘LISSERBROEK 2040...’

‘...NODIGT UIT TOT DUURZAME GEMEENSCHAPSVORMING.’

‘...IS NATUURLIJK VERBONDEN MET NATUUR EN RECREATIE IN HET GROENE KWADRANT.’

In Lisserbroek groet men elkaar op straat en heeft oog voor elkaar. Hierdoor is er een grote (sociale) veiligheid in het dorp. Met de gebiedsontwikkeling moet dit principe in stand worden gehouden en waar mogelijk versterkt. Dit betekent dat nieuwe inwoners het gevoel moeten krijgen dat ze erbij horen, vanaf de eerste dag dat ze hun woning betrekken.

Ten noorden van Landgoed de Olmenhorst en ten zuiden van de N207 ligt een agrarisch gebied ingeklemd tussen de IJweg en de Nieuwerkerkertocht. Grenzend aan de Olmenhorst is hier voor de gebiedsontwikkeling de kans om een grootschalig recreatief groengebied te ontwikkelen. Het groene kwadrant. De ontwikkeling van groen is belangrijk, gezien het aantal inwoners wat er in 2040 in Haarlemmermeer en Lisserbroek woont. Al deze bewoners verdienen een plek om te recreëren en te genieten van de natuur.

Lisserbroek voorziet in diverse uitnodigende gebouwde plekken (sporthal, school, voorzieningencentrum) én plekken in de openbare ruimte om elkaar te ontmoeten. Daarnaast is er vanaf het begin van de bouw aandacht voor routes van en naar deze plekken. Zowel vanuit de nieuwe wijken als het bestaande dorp. Het hart van het dorp wordt versterkt met een sterk sporthart, met een sporthal waar multifunctioneel gebruik mogelijk is. Denk hierbij aan een kleinschalig muziekfestival of kindersportdag. Daarnaast is er extra ruimte gereserveerd voor toekomstige functies. Er komen meer en nieuwe commerciële voorzieningen wat leidt tot meer mogelijkheden om elkaar te ontmoeten. Elke keer blijft er oog voor de behoeftes van de inwoners en daarom is er fysieke vrije ruimte om (tijdelijke) initiatieven te organiseren. Op deze manier is er voor iedereen ruimte om bij te dragen aan een leefbaar en vitaal Lisserbroek.

Het groene kwadrant moet een gevarieerd groengebied worden, met verschillende functies. Denk hierbij aan mogelijkheden voor (georganiseerde) sport en spel, recreatie, natuur(ontwikkeling) en economische functies. Het groengebied zal onder andere ruimte gaan bieden aan Natuurnetwerk Nederland (NNN) in de vorm van een ecologische verbindingszone en compensatie van NNNgebieden. Daarnaast wordt er bijvoorbeeld gekeken naar vormen van landbouw die een plek kunnen krijgen, kansen op het gebied van waterhuishouding, verschillende soorten van beleef- en speelgroen en ruimte om lekker te wandelen met de hond. Dit alles wordt door een goed netwerk van langzaamverkeerroutes met elkaar en Lisserbroek verbonden.

‘... KENT EEN MARKANTE GROENBLAUWE DRAGER, DE RUGGENGRAAT VAN HET DORP.’

‘...STAAT VOOR ONBEZORGD EN VEILIG LEVEN MET EEN RUIT OM LISSE-LISSERBROEK.’

De voorzieningen in de nieuwe wijken van Lisserbroek zijn een zeer welkome aanvulling op de voorzieningen in de bestaande kern. Om al deze voorzieningen bereikbaar te maken voor iedereen, is er een belangrijke langzaamverkeerroute bedacht: de groenblauwe ruggengraat (GBR).

Er is grote verkeersdrukte op de Lisserbroekerweg en de Lisserbrug. Het uitgangspunt van de gebiedsontwikkeling is daarom om het verkeer zoveel mogelijk buitenom te laten rijden en in te zetten op HOV en langzaam verkeer. Ten tijde van de Gebiedskaart Lisserbroek 2040 is voor de auto een ringstructuur om Lisserbroek en Lisse heen bedacht.

Deze GBR is een drager van de gebiedsontwikkeling en verbindt onder andere maatschappelijke voorzieningen, commerciële voorzieningen, de Ringdijk en het Zwaansbroekbos. De GBR loopt als een lint van de ene hoek van van het dorp naar de andere en bestaat uit een kindvriendelijk lint ingepakt in een groene verblijfzone. Dit kindvriendelijk lint is gebaseerd op een shared space principe, waar alle vormen van langzaam verkeer welkom zijn, maar de fiets te gast is. De route heeft een hoge verblijfskwaliteit en moet zelfstandig te gebruiken zijn door bijvoorbeeld een kind van zeven jaar. Aangezien de GBR een belangrijk en markant verblijfsgebied wordt, is aansluiting op de nieuwe wijken en het bestaande dorp erg belangrijk. Een fijnmazig netwerk van langzaamverkeerroutes in de nieuwe wijken maakt onder andere de Lisserweg, Turfspoor en de Ringdijk bereikbaar.

In deze gebiedsenvelop staat de mogelijkheid tot deze zogenoemde ruit getekend. Voor het realiseren hiervan is de gemeente mede afhankelijk van andere overheden. Er is een traject gestart, waarbij de gemeente zich tot het uiterste inspant om de ruit te sluiten. De gebiedsontwikkeling Lisserbroek maakt in ieder geval het stukje van de ruit langs de Nieuwerkerkertocht mogelijk en de aansluiting van deze weg op de A44. Voor de woningbouwontwikkeling worden extra wegen aangelegd om de bestaande infrastructuur zoveel als mogelijk te ontzien. Daarnaast worden bestaande wegen waar nodig verbreed of heringericht. De Lisserbroekerweg met haar kruisingen is er daar een van. De herinrichting bij groot onderhoud moet de Lisserbroekerweg veiliger maken en forenzen ontmoedigen.

7

Algemeen

8

Algemeen

9

Algemeen

LANDSCHAP Lisserbroek is één van de ontwikkelgebieden aan de westzijde van Haarlemmermeer. In de Omgevingsvisie is een doorlopende groenstructuur opgenomen bij deze woningbouwlocaties om zo een robuust en groen kader te realiseren. Hier is plek voor recreatief uitloopgebied, natuur(ontwikkeling) en vormen van (stads-)landbouw. Er is onderzoek gedaan hoe groen en landschap bij de woongebieden kunnen bijdragen aan een goed woonmilieu met voldoende uitloopgebied en ruimte voor natuur en water. Voor Lisserbroek wordt er een groen kwadrant voorgesteld ten noorden van Landgoed de Olmenhorst tot aan de N207. In dit kwadrant zijn meerdere functies van recreatie, sport, spel en natuurontwikkeling mogelijk. De volgende spelregels gelden voor de grootschalig recreatieve groene gebieden, ondersteunt door de indicatieve indeling op het kaartje hiernaast.

● De bossenstrategie van de PNH biedt wellicht mogelijkheden voor financiering.

GROENE KWADRANT ● Dit gebied is divers en uitnodigend met een eigen karakter. ● Er wordt zoveel mogelijk aaneengesloten recreatief groen gerealiseerd. ● Het groengebied is een gevarieerd en multifunctioneel landschap dat ruimte biedt aan verschillende kwaliteiten, functies en gebruik.

● Grootschalig recreatief groen grenst zoveel mogelijk aan het dorp en/of is goed bereikbaar vanuit het dorp.

● Toekomstige gebruikers, waaronder ook de jeugd, worden waar mogelijk betrokken bij het uitwerken van het ontwerp.

● De infrastructuur en (recreatieve) fietsroutes worden op een landschappelijke (berm, bomen) en natuurvriendelijke manier (o.a. verlichting, ecopassages) ingepast. ● Water is in het gebied een middel om de kwaliteit van alle functies op een kwalitatief hoger niveau te brengen.

● Voor het groengebied geldt een zonering in mate van recreatie (intensief en extensief gebruik). Direct naast de woonwijken is sprake van intensiever gebruik en inrichting van het gebied. Meer richting de N207 en de Nieuwerkerkertocht neemt de intensiteit van het gebruik en de bijbehorende inrichting af.

● Bij transitie naar een groene invulling is ruimte voor meer open water en flexibele waterstanden wenselijk. De haalbaarheid, technisch en financieel, wordt nog onderzocht.

● Dit gebied dient met nieuwe langzaamverkeersverbindingen goed aangesloten te worden op andere recreatieve (groen-) gebieden.

● Bij de uitwerking van het grootschalig recreatief groen, de aanleg van de NNN-verbinding en de gebiedsontsluiting is aandacht voor de positie van aangrenzende agrariërs.

● Het kwalitatief hoogwaardige en kostenefficiënte beheer van het groene kwadrant draagt bij aan de beleving van het groene kwadrant als één geheel met verschillende accenten.

10

Landschap

● De ontwikkeling van het groene kwadrant loopt gelijk op met de ontwikkeling van de woningbouw.

landschappelijk ingepast en komen zo dicht mogelijk bij het bestaande dorp en de GBR te liggen. De voorzieningen moeten goed bereikbaar zijn vanaf de woonwijken, zowel te voet, met de fiets en de auto.

● De compensatie die nodig is voor NNN-gebied, wat haar status verliest door de komst van de HOV en woningbouw in Lisserbroek, kan tot maximaal 26,5 hectare in het groene kwadrant worden gecompenseerd. De initiatiefnemer moet voor deze compensatie afstemmen met de ontwikkeling van dit gebied.

● Er wordt ruimte gereserveerd voor een provinciale NNNverbinding conform de eisen en verordening van provincie Noord-Holland. Zie verder kopje ‘Landelijk gebied en Nieuwerkerkertocht’.

● Voor het fietspad langs de Nieuwerkerkertocht, dat loopt vanaf de N207 tot de Lisserweg, wordt het meest optimale tracé gezocht in relatie tot de inpassing van de NNN-verbinding, ontsluitingsweg en het groene kwadrant in afstemming met grondeigenaren.

● De invulling van dit gebied wordt onder regie van de gemeente opgepakt met diverse stakeholders, waaronder grondeigenaren en mogelijk toekomstige beheerders. Op basis van een programma van eisen dat afgestemd wordt met betrokken overheden, grondeigenaren en stakeholders, wordt het ontwerp opgepakt.

● De Olmenhorst is een belangrijke ruimtelijke en sociale bouwsteen in de toekomstige gebiedsontwikkeling. Door de komst van infrastructuur en de NNN-verbinding is mogelijk grond van de Olmenhorst nodig. De compensatie zal in dat geval aansluitend aan hun bestaand gebied worden gezocht.

● De bestaande wandelroute het ‘Gierzwaluwpad’ van de Olmenhorst naar de Elisabethhoeve blijft behouden. Wel zal de route anders worden ter hoogte van de nieuwe ontsluitingsweg. ● De gemeenteraad wordt gevraagd RIH-middelen vrij te geven voor de financiering van het Groene Kwadrant.

● Om de verbinding tussen het dorp en landgoed de Olmenhorst te versterken is het de wens om de ingang van het landgoed naar de kant van de IJweg te verplaatsen. ● Om het groene kwadrant en de Olmenhorst te bereiken worden er twee veilige oversteken over de IJweg gerealiseerd. ● De reservering voor sportvelden in het groene kwadrant betreft circa 4 hectare (bijvoorbeeld ruimte voor tien tennisbanen en drie buitensportvelden met ondersteunende voorzieningen). De toekomstige sportvoorzieningen zijn geclusterd, worden

11

Landschap

● Bij ruimtelijke initiatieven die de NNN-verbinding zogenoemd doorkruisen dient verbinding in stand gehouden te worden ten behoeve van doelsoorten (WKW). Hierbij dient te worden gekeken naar oplossingen om de doorkruising te voorkomen of vormen van mitigatie zoals faunapassages en indien nodig compensatie van NNN.  

LANDELIJK GEBIED EN NIEUWEKERKERTOCHT ● De gebiedsenvelop en vervolgens het juridisch planologische kader geeft helderheid aan de grondeigenaren en agrariërs in het gebied. ● Bij de keuzes die gemaakt worden ten behoeve van de gebiedsontwikkeling, spelen onder meer economische, ecologische, landschappelijke en maatschappelijke waarden een rol.

● Overheden realiseren zich dat de gebiedsontwikkeling gevolgen heeft voor agrariërs in het plangebied. De gemeente gaat samen met de provincie in gesprek met de individuele agrariërs over de gevolgen van gebiedsontwikkeling voor de bedrijfsvoering en bespreekt daarbij de mogelijkheden en wensen. De overheden vragen een onafhankelijke partij om deze gesprekken te voeren. Op basis van de gesprekken wordt een vervolgproces bepaald, dit proces kan per individuele agrariër verschillen. aandachtspunten hierbij zijn:

● Er wordt ruimte gereserveerd voor een provinciale NNNverbinding conform de volgende eisen en provinciale verordening: ● de NNN-verbinding zal worden voorzien van een aantal stapstenen. Dit is een iets groter (rust)gebied wat nodig is voor de beoogde doelsoorten.

● De partijen streven naar minnelijke overeenstemming over eventueel te verwerven gronden.

● De NNN-verbinding sluit aan zuidzijde aan op de piekberging. De noordzijde zal aansluiten op de NNNverbinding aan de noordzijde langs de N207.

● In relatie tot de NNN-verbinding wil de gemeente hierin samen op te trekken met provincie Noord-Holland.

● De NNN-verbinding is zowel een natte als een droge verbinding. De verbinding voldoet aan de Wezenlijke Kenmerken en Waarden (WKW), hetgeen een natte verbindingszone samenvattend betekent: brede watergang met oeverstroken met aanliggend moeras en open water.

● Bij de inpassing van infrastructuur en NNN-verbinding wordt aandacht besteed aan het belang van de grondeigenaren. Voor de agrarische bedrijfsvoering is bereikbaarheid van de percelen, irrigatie vanuit de Nieuwerkerkertocht, beschikbaarheid van zoet water en goede afwatering van de agrarische percelen het uitgangspunt.

● De NNN-verbinding wordt ingericht voor verschillende soorten flora en fauna zoals verwoord in de WKW. ● De NNN-verbinding is niet geschikt voor recreatie.

12

Landschap

INFRASTRUCTUUR RUIT LISSE-LISSERBROEK

Turfspoor, de Lisserweg of andere wegen. Het plan heeft als doel om de leefbaarheid en verkeersveiligheid in Lisserbroek te waarborgen tijdens en na de geplande woningbouw.

De driehoek, en met name gemeente Haarlemmermeer in samenwerking met andere overheden, spant zich tot het uiterste in om de ruit rond Lisserbroek en Lisse te sluiten. De ruit bestaat uit: de N208, de N207, de nieuwe weg langs de Nieuwerkerkertocht en de zuidelijke aansluiting tussen de N208 en de A44 (zoals hieronder is getekend in zwarte arcering). De Lisserbrug vormt een knelpunt voor de doorstroming van het lokale verkeer. Daarom is het van belang dat de ruit gerealiseerd wordt. Er is onderzocht op welke wijze en met welke aanvullende infrastructuur er vooruitlopend op het realiseren van de volledige ruit, woningen kunnen worden toegevoegd aan Lisserbroek. Uiteindelijk, met een aansluiting op de A44, is het mogelijk om tot 4.000 woningen erbij te bouwen. De dichtheden in de gebiedsenvelop bieden ruimte tot circa 3.600 woningen.

INFRASTRUCTUUR ● De nieuwe wegen in en grenzend aan het plangebied hebben de functies zoals aangegeven op de infrastructuurkaart hiernaast. Wegen en straten op buurt- en wijkniveau zijn 30 km/h. ● De ontsluiting van bestaande en nieuwe buurten is weergegeven op de infrastructuurkaart.

Er zijn verkeersonderzoeken uitgevoerd, waaruit blijkt dat deze ruimtelijke ontwikkeling met ca. 3.600 woningen en voorzieningen mogelijk is op basis van de nieuwe gebiedsontsluiting. De gemeente wil de verkeerssituatie goed in beeld hebben en daarom wordt er een monitoringsplan opgesteld. Daarin wordt opgenomen op welke momenten en waar gemeten wordt, hoe geëvalueerd wordt en mogelijke oplossingen vastgelegd om verkeersproblemen aan te pakken. Te denken valt aan veranderingen in verkeersroutes of snelheidsbeperkingen. Eventuele maatregelen ter voorkomingen van sluipverkeer kunnen leiden tot afsluitingen voor autoverkeer van bijvoorbeeld

● Maatschappelijke en commerciële voorzieningen komen dichtbij erftoegangswegen op wijkniveau, zodat er zo min mogelijk auto’s rijden in de woonstraten. ● Er komen voldoende fiets- en voetpaden tussen de nieuwe woonbuurten in Lisserbroek-Noord, het bestaande dorp en de nieuwe buurten van Binnen Turfspoor. ● Voor straten in de woonwijk is tweerichtingsverkeer het uitgangspunt, op buurtniveau is eenrichting incidenteel mogelijk. Ontwerpuitgangspunt hierbij is dat oneigenlijk gebruik van eenrichting zoveel mogelijk wordt voorkomen.

13

Infrastructuur

BINNEN TURFSPOOR

DORPSKERN

● Om het aantal autobewegingen laag te houden, mogen op Gansoord maximaal 490 nieuwe woningen ontsloten worden.

● Bij herstructurering van het gebied komt ruimte vrij voor woningbouw. Deze woningen worden ontsloten via de bestaande wegen in het dorp. Er komt geen directe verbinding naar de Lisserbroekerweg om sluipverkeer en parkeeroverlast te voorkomen.

● Woningen die achter het bebouwingslint van Gansoord gebouwd worden, hebben geen eigen directe aansluiting op Gansoord. Ontsluiting vindt plaats zoals aangegeven op de infrastructuurkaart.

● Het sportcomplex wordt voor autoverkeer ontsloten via de Lisserweg. Uitgangspunt is zo min mogelijk overlast voor het bestaande dorp. Bijvoorbeeld in de vorm van sluipverkeer of parkeeroverlast.

● De woonbuurten hebben alleen een aansluiting op Turfspoor of de Lisserdijk voor langzaam verkeer. ● Turfspoor is niet geschikt als doorgaande route voor autoverkeer. Daarom wordt gekeken welke maatregelen nodig zijn ter voorkoming van sluipverkeer. Dit gebeurt in overleg met belanghebbenden en op basis van het monitoringsplan.

● Er komt een aansluiting over de Lissertocht naar de Magnoliastraat. De huidige aansluiting op de Bruidsbloemstraat kan komen te vervallen om sluipverkeer te voorkomen. ● De dorpskern vormt een belangrijke scharnier tussen het bestaande dorp en de gebiedsontwikkelingen. Een fijnmazig langzaam verkeersnetwerk die deze verbinding faciliteert is daarmee belangrijk.

● Het kruispunt van Turfspoor met de Lisserweg wordt veilig ingericht. ● De bestaande Lisserbroekerweg met de kruispunten wordt tijdens groot onderhoud anders ingericht in overleg met inwoners en ondernemers. Maatregelen beperken geluidsoverlast en te hoge snelheden, maar de functie als ontsluiting voor bedrijven wordt zo min mogelijk gehinderd door obstakels of lagere maximum snelheden. Vooruitlopend op deze herinrichting wordt onderzocht welke tijdelijke maatregelen genomen worden om de veiligheid te verbeteren. ● De verkeersveilige kruising van de Lisserbroekerweg met de GBR is bij de oplevering van de eerste woning gerealiseerd. ● Als onderdeel van het fietsroutenetwerk komt er een fietsverbindingen tussen Turfspoor en de Lisserdijk.

14

Infrastructuur

● De hoofdontsluitingsweg in Lisserbroek-Noord is oversteekbaar met twee gelijkvloerse kruisingen. Eén gelijkvloerse kruising met de GBR en één gelijkvloerse kruising ter hoogte van de bushaltes. Hierdoor zijn het voorzieningencentrum en de haltes goed bereikbaar. Optioneel is een derde, ongelijkvloerse, kruising mogelijk.

NOORD ● Daar waar de GBR op de nieuwe woonwijk aansluit, gaat de Lisserweg over in de kindvriendelijke route en mogen er geen auto’s en zwaar verkeer (o.a. vrachtwagens) rijden. ● De vrijliggende busbaan en het bijbehorend fiets- en voetpad wordt op een goede manier ingepast. Er wordt rekening gehouden met de aanwezige richtafstanden en hindercirkels van milieu- en geluid. ● Het uitgangspunt is dat regulier wegverkeer en Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) zoveel mogelijk van dezelfde rijbaan gebruik maken. De weg wordt daardoor zo smal mogelijk. Hiermee vormt de weg waarop HOV meerijdt geen barrière in de wijk. ● De HOV-halte komt zo dicht mogelijk bij de centrumvoorzieningen en de GBR, zodat de HOV zowel voor Noord, het bestaande dorp als Binnen Turfspoor goed toegankelijk is. ● Woonbuurten worden voor autoverkeer niet direct ontsloten op de verlegde Lisserweg voor het deel waar de HOV meerijdt. ● De nieuwe woonwijk wordt met de bestaande dorpskern verbonden door tenminste drie bruggen voor langzaam verkeer over de Lissertocht.

15

Infrastructuur

INRICHTING OPENBARE RUIMTE In de woongebieden wordt de openbare ruimte ingericht met de bestaande water- en groenstructuren als basis. De LIOR is een belangrijk beleidsstuk voor de verdere uitwerking in essentiekaarten, daarnaast gelden de volgende spelregels:

● Wegen met autoverkeer kruisen de GBR op zo min mogelijk plekken. De GBR heeft altijd voorrang. De kruisingen worden nader ontworpen in de essentiekaarten. ● Woonstraten hebben door het plaatsen van bomen, hagen, beplanting en open groene ruimtes een groen karakter.

● Bij het ontwerp van het centrum-dorps woonmilieu is het historische landschap het belangrijkste uitgangspunt.

● Parkeeroplossingen in het ruimtelijk ontwerp doen geen afbreuk aan het groene karakter van de woonbuurten. De beleving van het groen staat voorop;

● Marktpartijen onderzoeken de cultuurhistorische waarden in het gebied (onder andere: ontstaansgeschiedenis, samenstelling van de bodem, hoogte van de grond). Bij verdere planuitwerking, tot en met het omgevingsplan aan toe, komt duidelijk naar voren hoe deze waarden zijn verwerkt.

● Er wordt zoveel mogelijk geparkeerd in parkeerkoffers tussen woningen of in binnenhoven achter de woningen. Parkeerkoffers zijn daarmee zoveel mogelijk aan het zicht onttrokken door hagen.

● Er komt een nieuwe landschappelijke hoofdstructuur: de groenblauwe ruggengraat (GBR). De GBR verbindt de nieuwe wijken met het bestaande Lisserbroek. In deze zone staan (on-) georganiseerde sport, spel (trapveldjes en speeltoestellen), groen en water centraal.

● Bij langsparkeervakken geldt dat het aantal aaneengesloten vakken beperkt is. Daartussen komen bij voorkeur groenvoorzieningen. ● Langs doorgaande wegen zijn er zo min mogelijk haakse parkeervakken voor een betere doorstroming.

● Voor wegen tot op wijkniveau en waterlopen in het plangebied zijn de principeprofielen in het profielenboek van deze gebiedsenvelop het uitgangspunt voor verdere uitwerking.

● De ligging en de vorm van de GBR zoals aangegeven op de kaart van de gebiedsenvelop blijven grotendeels hetzelfde in de essentiekaart en het omgevingsplan. ● De GBR is een beeldbepalende landschappelijke zone. Deze zone is minimaal 20 meter breed. Op die manier is de zone herkenbaar en goed te ervaren. ● In de GBR komt een zichzelf lezende doorlopende kindvriendelijke route van minimaal 4 meter breed, waarbij een breedte van 6 meter niet onmogelijk gemaakt wordt. Aan weerszijden moet rekening gehouden worden met een vrije uitloopstrook van 1 meter. Het ontwerp is op basis van het ‘shared space’-principe: een voet- en fietspad waar de fietser te gast is en kleine kinderen wel zelfstandig kunnen fietsen.

“In de openbare ruimte staat de beleving van water, groen, sport, spel en ontmoeten centraal”

16

Openbare ruimte

BINNEN TURFSPOOR

DORPSKERN

● Het ruimtelijk ontwerp heeft het oorspronkelijke verkavelingspatroon van langgerekte slootjes en smalle kavels als basis.

● De dorpskern betreft een herstructureringslocatie waarbij wordt aangesloten op de al aanwezige groenstructuren en waar mogelijk wordt deze versterkt, om de ruimtelijke verbondenheid te vergroten.

● De openheid van de polder blijft: bestaande doorzichten blijven zoveel als mogelijk bestaan en er komen nieuwe doorzichten waar mogelijk, zodat vanaf verschillende plekken in de wijk de akkers ten oosten van Turfspoor te zien zijn.

● De GBR maakt in de dorpskern gebruik van het huidige park aan de Magnoliastraat. ● De waterstructuur in de dorpskern dient aan te sluiten bij de al aanwezige structuur. Deze is in dit gebied met name bedoeld om een groene omloop rondom het sportcomplex te realiseren.

● Op het punt waar de kindvriendelijke route in de GBR de Lisserbroekerweg kruist, wordt een veilige en kindvriendelijke oversteek gerealiseerd.

● Voor een robuust watersysteem worden nieuwe watergangen aangesloten op het bestaande watersysteem.

● De GBR sluit in het zuiden aan op de Lisserdijk met een voeten fietspad. Het is de bedoeling dat deze route aansluit bij een fietsverbinding over de Ringvaart richting Lisse.

● De bomenrij langs de Kikkerbeetstraat blijft behouden en wordt doorgezet.

● het kindvriendelijk lint wordt waar nodig veilig omgeleid, in de ruimte die er mogelijk is, zolang niet alle percelen bij de gebiedsontwikkeling betrokken zijn.

● Wateroever kennen verschillende invullingen en bieden ruimte voor biodiversiteit.

● De nieuwe woonwijk kent een fijnmazig stratenpatroon. ● Watergangen zijn met name op plekken waar paden en wegen watergangen kruisen goed zichtbaar. Wateroevers kennen verschillende invullingen en bieden ruimte voor biodiversiteit.

NOORD

● Tussen de Lisserdijk en Turfspoor komt een van oost naar west gerichte slotenstructuur. Sloten vormen belangrijke zichtlijnen in de wijk.

● Waar Binnen Turfspoor een fijnmazige structuur kent, sluit Noord aan op de maat en schaal van de Haarlemmermeerpolder. Noord kent grote lijnen in het landschap en wordt gekenmerkt door een directe relatie met het bos ten noorden van het ontwikkelgebied.

● De bestaande watergangen rondom woningen aan Gansoord en Turfspoor worden zoveel mogelijk opgenomen in de verdere uitwerking.

● De poldergridstructuur, structuur van rechte sloten loodrecht op de weg, zoals deze te zien is vanaf de IJweg, blijft in de IJwegzone (minimaal 130 meter uit het hart van de IJweg) gehandhaafd.

● Voor een robuust watersysteem wordt bij te ontwikkelen percelen grenzend aan de Ringdijk waar mogelijk de voetsloot teruggebracht. ● De bestaande bomenlaan aan het Turfspoor vormt een herkenbaar element in Lisserbroek. Deze groenstructuur blijft behouden en wordt waar mogelijk verbreed of uitgebreid.

● Waar mogelijk wordt de gridstructuur van de polder versterkt met de nieuwe waterstructuur. ● De Middelweg blijft als zichtlijn te herkennen in het landschap.

● Het beeld van Turfspoor als karakteristieke weg én als scheiding tussen twee verschillende waterpeilen blijft behouden.

● De Lisserweg, met Lissertocht en bomenrij, vormt een kenmerkend landschappelijke structuur in het gebied. Het is een waardevol deel van het polderlandschap. De Lissertocht en de bomenrij wordt behouden.

● De waterpartij ter hoogte van de huidige bocht van de Lisserbroekerweg blijft gehandhaafd. ● Marktpartijen onderzoeken hoe het bestaande agrarische karakter in de openbare ruimte zichtbaar is door bijvoorbeeld buurtmoestuinen.

● De Lissertocht (tot en met de bovenkant van het talud grenzend aan de Lisserweg) wordt behouden, maar wordt niet meegerekend bij de minimale breedte van de GBR. Alleen ter hoogte van de (nieuwe) sportvelden telt de Lissertocht wel mee.

● Voor alle te (her)ontwikkelen kavels, die in de huidige situatie geheel verhard zijn, geldt dat de slotenstructuur ingepast dient te worden. Aangezien de watercompensatie op geheel verharde percelen niet aan de orde is.

● Er komt een verbinding tussen de GBR en de bestaande maatschappelijke voorzieningen in de huidige dorpskern. ● De waterstructuur wordt opgezet van fijn naar breed. De bredere sloten zijn te vinden rondom de IJweg en smallere sloten bevinden zich richting het bos en de dijk. ● Marktpartijen onderzoeken of er mogelijkheden zijn om in de wijk landschappelijk aan te sluiten op het bos. ● In het centrum wordt parkeren zoveel mogelijk gebundeld op kleine parkeervelden met een groen karakter en wordt dubbelgebruik onderzocht. ● De woonwijk heeft watergangen met een flexibele waterstand. De wateroevers kennen verschillende invullingen en bieden ruimte voor biodiversiteit.

17

Openbare ruimte

STEDENBOUW De gemiddelde dichtheid van de totale gebiedsontwikkeling is 22 woningen per hectare met daarbij 10% afwijking. Het verschil in dichtheden is er om een onderscheid in de stedenbouwkundige opzet, het verschil in typologie tussen de woonwijken en de kwalitatieve kenmerken tussen verschillende gebieden onderling duidelijk ervaarbaar te maken. De dichtheden zijn het hoogste in het centrumgebied en lopen in drie stappen af naar de rand van de gebiedsontwikkeling.

op de gebiedsenvelopkaart. Naarmate de gebieden dichterbij het centrum en de HOV-halte liggen, wordt de dichtheid hoger. ● De verschillende delen van de wijk onderscheiden zich van elkaar door (1) gevarieerde bebouwingsdichtheid, (2) gebiedeigen beeldkwaliteit, (3) diversiteit in woning typologieën en (4) maat en schaal van woningen en bouwblokken. Dit wordt verder uitgewerkt in essentiekaarten. ● De nieuwe woonwijken krijgen een gevarieerd woonaanbod, met vrijstaande woningen, tweekappers, korte rijtjes (door visuele of fysieke onderbreking), kleine bouwblokken en kleinschalige appartementengebouwen, tenzij anders is aangegeven.

Rondom het centrum wordt de opzet voornamelijk gekenmerkt door een grotere blokkenstructuur en hogere bebouwing met ruimtelijke accenten. Het uitgangspunt is bouwvolumes met kapvormen en volumeaccenten met rechthoekige vormen; differentiatie wordt gezocht in de geleding van de bebouwing. De Brinkopzet vormt het hart van het dorpscentrum en bestaat uit de sportvoorzieningen in het midden en daaromheen een bebouwingsrand die deze open ruimte inkadert.

● Met uitzondering van appartementengebouwen wordt de woonbebouwing gekenmerkt door overwegend twee lagen met een kap. De goot- en nokhoogtes, kapvormen en -richtingen en rooilijnen zijn divers. Er is af en toe een accentwerking mogelijk in vier bouwlagen, inclusief de kap (drie verdiepingen). Platte daken komen er nauwelijks.

Het tweede dichtheidsniveau wordt gekenmerkt door grondgebonden woningen in een aaneengeschakelde of rijopzet. De differentiatie wordt bijvoorbeeld gevonden in de geleding van de bebouwing, korte blokken, de inzet van verschillende kapvormen en oriëntatie van de bebouwingsvolumes binnen de gebiedseigen opzet.

● Woonbuurten zijn kleinschalig en ruimtelijk van elkaar gescheiden door openbaar groen en water. Fiets- en wandelroutes zorgen voor verbinding tussen de verschillende woonbuurten onderling.

De buitenranden van de gebiedsontwikkeling worden gekenmerkt door de laagste dichtheid met samengestelde dan wel vrijstaande bouwvolumes en het wonen is ondergeschikt aan de omliggende landschappelijke context. Hier kan de variatie in bebouwing het grootste zijn.

● Grenzend aan de openbare ruimte zijn alleen voor- en/of zijgevels van gebouwen met ramen en andere gevelopeningen. Om het groene karakter te versterken, zijn begroeiide erafscheidingen het uitgangspunt.

De gebieden met een specifieke linttypologie aanduiding, zoals Turfspoor, IJweg en Lisserweg worden gekenmerkt door een herkenbare verwijzing naar de typologie van de boerenschuren. Deze typologie heeft een heldere opzet met primaire vormen en variatie in grootte en schaal van volumes op deze erven.

● Bebouwing met representatief vormgegeven voor- en zijgevels zorgen voor de ruimtelijke begrenzing van de GBR.

Alle gebieden voldoen in ieder geval aan de volgende spelregels:

● In de gelijktijdig met het omgevingsplan vast te stellen beeldkwaliteitsplan is een paragraaf met regels over erfafscheidingen met begroeiingen grenzend aan de openbare ruimte opgenomen.

● Vrijstaande gebouwen in de GBR, in het bijzonder de gebouwen van voorzieningen, zijn met elke gevel gericht op de omliggende ruimte.

● Voor de nieuwe wijk geldt een gemiddelde bruto bebouwingsdichtheid (inclusief groenblauwe structuren, sportvelden, woonvlekken en infrastructuur) zoals aangegeven

“Woonbuurten zijn kleinschalig en ruimtelijk van elkaar gescheiden door openbare ruimte.”

18

Inrichting openbare ruimte

SPECIFIEKE SPELREGELS IJWEG

5 - 15 woningen per hectare Ruime opzet met loskorrelige volumes, veel variatie en ondergeschikt aan het landschap

● De IJwegzone (tot minimaal 130 m uit het hart van de IJweg) sluit met bebouwing en openbare ruimte aan bij de karakteristieke sfeer en uitstraling van de droogmakerij. De eerstelijnsbebouwing oriënteert zich daarbij op de IJweg.

SPECIFIEKE SPELREGELS RINGDIJK

15 - 25 woningen per hectare aaneengeschakelde opzet van losse en korte rijen woningen

● In het bebouwingslint van de Lisserdijk blijven specifieke bestaande open plekken behouden; De bedoeling is dat het lint niet wordt dichtgebouwd. .

met variatie in kapvorm en geleding van gevels

● Bij sloop-nieuwbouw van woningen, zowel onder- als bovenaan de ringdijk, mogen alleen woningen komen van ten hoogste twee bouwlagen met een kap. Nieuwbouw moet zich voegen in het lint en passen bij de het soort woningen dat nu aan de Ringdijk staat qua grootte, schaal en typologie. ● Een inpassing in de dijkvoet zone is erop gericht om tweedelijnsbebouwing te voorkomen waarbij de voorkant van een woning niet gericht mag worden naar de achterkant van een bestaande woning aan de ringdijk. Een uitzondering vormen de woningen onder aan de dijk waarbij het dijklichaam als geheel als “voortuin” fungeert voor een woning gericht met een voorkant naar de ringdijk. Deze woningen zijn landschappelijke ingepast met aandacht voor een alzijdige oriëntatie en een zorgvuldig overgang naar alle omliggende percelen.

25 - 35 woningen per hectare aaneengesloten opzet in blokkenstructuur met differentiatie en variatie met accenten en geleding van de volumes

“De woonwijk krijgt een gevarieerd woningaanbod.”

19

Stedenbouw

SPECIFIEKE SPELREGELS TURFSPOOR

SPECIFIEKE SPELREGELS GANSOORD

● Het karakter van Turfspoor als begrenzing van het gebied blijft herkenbaar: aan de oostkant behouden we de openheid en grootschaligheid van het landschap. Daar staan enkele oudere boerderijen. Aan de westkant van Turfspoor komen vrijstaande woningen.

● De twee karakters van Gansoord, het brede en het smalle profiel, blijven herkenbaar door aanpassing van het profiel of door een ruimtelijk accent. De overgang vindt plaats bij Gansoord nr. 80.

● Alleen aan de westkant van Turfspoor kunnen nieuwe woningen komen als:

○ kavels een minimale breedte hebben van 20 meter en een minimale diepte van 50 meter. De nieuwe woningen passen bij het agrarische karakter van het lint. Bovenstaande geldt voor nieuwbouw ten noorden van Gansoord nr. 80;

● Meer woningen bouwen aan Gansoord is alleen mogelijk als:

○ dit vrijstaande woningen zijn van één laag met kap, op kavels met een minimale breedte van 20 meter; ○ tot de zijdelingse perceelsgrenzen minimaal vijf meter vrij van bebouwing blijft;

○ sprake is van vrijstaande woningen of, een tweeonder-één-kap woningen met een maximale goot- en bouwhoogte van 6 - 9 meter;

○ de breedte van het totale bouwvolume nooit breder is dan de helft van de breedte van het kavel;

○ gemeten vanaf de perceelsgrenzen tot het hoofdgebouw blijft minimaal een zone van 5 meter vrij van bebouwing;

○ de rooilijn van de voorgevel minimaal 20 meter uit het hart van de weg ligt en aansluit bij de andere voorgevelrooilijnen;

○ de breedte van het totale bouwvolume is nooit meer dan de som van de afstanden tot de perceelsgrens aan de zijkanten;

○ ruimte onbebouwd en open blijft in het verlengde van de kenmerkende slotenstructuur, zoals op de kaart van de gebiedsenvelop staat aangegeven.

○ de rooilijn van de voorgevel minimaal 20 meter uit het hart van de weg ligt en aansluit bij de andere voorgevelrooilijnen; ○ de woningen met hun voorgevel gericht zijn op de openbare ruimte; hoekwoningen zijn met twee kanten gericht op de openbare ruimte. ● Achter de bestaande lintbebouwing van Gansoord is tweedelijnsbebouwing niet toegestaan, in die zin dat de voorgevels van deze woningen niet kijken op de achtergevels van de woningen aan Gansoord.

“Het karakter van Gansoord en Turfspoor blijft behouden en herkenbaar.”

20

Stedenbouw

SPECIFIEKE SPELREGELS VOORZIENINGENCENTRUM

● Het laden en lossen dient op een veilige manier te gebeuren. Doorgaand verkeer wordt hierdoor zo min mogelijk gehinderd. ● Levendigheid en vindbaarheid van de centrumvoorzieningen is belangrijk, daarom is er geen dichte gevel in de plint gericht op de voetbalvelden en de verlegde Lisserweg. De entrees worden daarin gesitueerd, zo ontstaat een relatie tussen sport, centrumvoorzieningen en de HOV-halte.

● Het centrum in Noord krijgt verschillende soorten voorzieningen. ● Recht tegenover de bestaande voetbalvelden, ten noorden van de Lissertocht, komen de drie nieuwe voetbalvelden. ● Voor de invulling van de toekomstige sportbehoefte, wordt ruimte gereserveerd in het Groene Kwadrant. Naast deze ruimtereservering moet hier ook de huidige en toekomstige ruimte behoefte van de tennisvereniging worden meegenomen (circa 10 tennisbanen).

SPECIFIEKE SPELREGELS SPORTHAL

● Langs de voetbalvelden komt bebouwing, die is vormgegeven als een samenhangende structuur.

● De sporthal biedt ruimte voor multifunctioneel gebruik.

● Voor de afstand tussen woningen en het sportcomplex dient rekening gehouden te worden met de geldende richtafstanden.

● Bij de bouw wordt zoveel als mogelijk rekening gehouden met een mogelijke uitbreiding van functies in de toekomst.

● De voetbalvelden worden vormgegeven als een ‘brink’. Dit betekent dat de ruimte om de velden ingericht wordt met een bomenlaantje en voetpad.

● Elke gevel van de sporthal is een voorkant en heeft een bepaalde mate van interactie en oriëntatie naar de omliggende openbare ruimte;

● De openbare ruimte direct grenzend aan het voorzieningencentrum langs de voetbalvelden wordt vormgegeven als een multifunctioneel en aantrekkelijk verblijfsgebied.

● Aan de zijde van de voetbalvelden komen verblijfsruimten, met een grote mate van interactie met de velden; ● Er komt aan de kant van het hoofdsportveld een tribune functie; ● Aan de zijde van de Lisserweg en de GBR heeft het gebouw een ingang en een grote mate van transparantie; ● De zijde naar de Lisserbroekerweg biedt mogelijkheden voor bevoorrading en hulpdensten.

● De centrumvoorzieningen worden ingepast in de stedenbouwkundige structuur, bijvoorbeeld door woningen bovenop de voorzieningen te maken en voorzieningen niet losstaand en/of omsloten door parkeren te bouwen.

● Geleding, maat en schaal van het gebouw sluit aan op omliggende bebouwing om te voorkomen dat de sporthal een te massaal gebouw in de GBR wordt.

● De bebouwing van het voorzieningencentrum grenzend aan de voetbalvelden wordt representatief ontworpen. Er komen op de begane grond geen lange gevels zonder ramen in het zicht en de begane grond wordt zoveel mogelijk multifunctioneel ontworpen. ● Er is geen barrière, in de vorm van een doorgaande weg, tussen de GBR en de centrumvoorzieningen. ● De parkeeroplossingen voor het voorzieningencentrum mogen de doorstroming op doorgaande wegen niet belemmeren en worden groen ingepast.

“De bebouwing van het voorzieningencentrum wordt representatief ontworpen.”

21

Stedenbouw

MAATSCHAPPELIJKE EN COMMERCIËLE VOORZIENINGEN Bij de gebiedsontwikkeling Lisserbroek moet ruimte zijn voor de vestiging of verplaatsing van commerciële en maatschappelijke voorzieningen. Op de gebiedsenvelopkaart is te zien dat er ruimte gereserveerd wordt voor verschillende voorzieningen die elkaar aanvullen. Dat doen we vanwege de levensvatbaarheid van voorzieningen, maar ook vanwege de levendigheid en leefbaarheid in het dorp.

● Bij de keuze van een plek voor het schoolgebouw is rekening gehouden met de komst van een sporthal. Deze komt tussen het bestaande aanbod aan basisonderwijs en de nieuwe dependance, omdat de loopafstand tussen de scholen en de sporthal maximaal 1000 meter mag zijn. ● Integraal Kindcentra (IKC’s) worden gestimuleerd. Daarom wordt op basis van normen voor kinderopvang ruimte gereserveerd in (de buurt van) de nieuwe basisschool, waarbij rekening gehouden moet worden met 2.600 m2 perceeloppervlakte. 30% hiervan mag in Noord of langs de GBR in Binnen Turfspoor komen (als stepping stone). Bij de wijziging van het omgevingsplan worden op basis van de prognoses m2 opgenomen.

Het zwaartepunt voor voorzieningen ligt in de wijk Noord én in de bestaande dorpskern. In Noord en de bestaande dorpskern komt binnen- en buitensport. Daarnaast zijn er commerciële en maatschappelijke voorzieningen mogelijk, welke dichtbij de sportvoorzieningen komen. In Binnen Turfspoor komt er in ieder geval een basisschool. Overige voorzieningen, zoals voorgesteld in de Gebiedskaart 2040, worden als stepping stones gerealiseerd. Dit zijn verspreid liggende voorzieningen grenzend aan en bereikbaar vanuit de GBR. Door middel van de GBR en andere onderlinge routes, worden het voorzieningencentrum in Noord, de bestaande voorzieningen in de huidige dorpskern en de voorzieningen in Binnen Turfspoor met elkaar verbonden.

● Langs de GBR is daarnaast circa 1.700 m2 BVO beschikbaar voor bebouwing van de ‘stepping stones’ (kleinschalige commerciële en maatschappelijke voorzieningen, maar detailhandel is uitgesloten). ● Er wordt rekening gehouden met 6% zorgwoningen, waarvan minimaal 4% zelfstandig. De ontwikkelaars hebben een inspanningsverplichting om met het zorgkantoor/zorginstanties een gesprek te voeren over de invulling van de overige 2%. ● De aanwezige volkstuinen blijven in principe op de huidige plek. De volkstuinen grenzen aan de GBR, maar maken geen onderdeel uit van de minimale breedte van 20 meter. De totale oppervlakte van de volkstuinen en de gebruiksmogelijkheden blijven minimaal gelijk aan de huidige situatie.

BINNEN TURFSPOOR ● Er wordt circa 2500 m2 BVO gereserveerd voor een dependance van het bestaande basisonderwijsaanbod (uitgaande van maximaal een tweelaags gebouw van 1300 m2 BVO), met daarbij circa 3200 m2 perceeloppervlakte exclusief parkeren. Het parkeren wordt opgelost in de openbare ruimte. ● De locatie van de scholen grenst aan de GBR en is in de buurt van het centrale voorzieningengebied in Noord. Op deze manier kunnen leerlingen en ouders de schoollocatie en de voorzieningen voor buitensport via de kindvriendelijke route in de GBR bereiken. ● In de uitwerking van de stedenbouwkundige opzet van BTS wordt de ontsluiting en locatie van de school definitief bepaald.

Impressie Lisserbroek in 2040. Links Binnen Turfspoor. In het midden de dorpskern. 22

Maatschappelijke en commerciële voorzieningen

DORPSKERN

NOORD

● De multifunctioneel te gebruiken sporthal komt tussen het bestaande aanbod van basisonderwijs en het nieuwe schoolgebouw in, omdat de loopafstand tussen de scholen en de sporthal maximaal 1.000 meter mag zijn.

● In Lisserbroek-Noord wordt ruimte gereserveerd voor een clustering van commerciële en maatschappelijke voorzieningen. ● Er wordt in Noord voor maximaal 3.000 m2 BVO geclusterde commerciële voorzieningen gereserveerd.

● De sporthal ligt midden in de GBR ten zuiden van de Lissertocht. Voor de hal wordt circa 2.500m2 BVO gereserveerd en daarbij 6.100 m2 aan perceeloppervlakte, inclusief parkeren (plek voor het parkeren wordt in Noord gereserveerd).

● Nabij deze commerciële voorzieningen wordt er ruimte gereserveerd voor gezondheids- en zorgvoorzieningen. Uitgangspunt is 400 m2 per 1000 woningen. Uitgaande van maximaal 3650 woningen voor geheel Lisserbroek zal rekening gehouden worden met 1460 m2 BVO in het voorzieningencentrum.

● Bij de sporthal kan voetbalvereniging Kagia een kantine exploiteren, als zij hiervoor de middelen hebben. ● De sporthal is bereikbaar via de Lisserweg vanaf de rotonde met de IJweg. Bezoekers en gebruikers parkeren ten noorden van de Lissertocht. Voetgangers en fietsers maken gebruik van de bruggen over de Lissertocht en/of de GBR. Ten zuiden van de Lissertocht en in de GBR is de sporthal alleen te bereiken voor nood- en hulpdiensten en bevoorrading.

● Er wordt rekening gehouden met 6% zorgwoningen, waarvan minimaal 4% zelfstandig. De ontwikkelaars hebben een inspanningsverplichting om met het zorgkantoor/zorginstanties een gesprek te voeren over de invulling van de overige 2%. ● Tegenover de bestaande voetbalvelden wordt ruimte gereserveerd voor drie extra voetbalvelden, inclusief parkeerruimte voor de sporthal en deze velden. ● In het groene kwadrant wordt ruimte gereserveerd voor 4 hectare aan sport. Namelijk 10 tennisbanen en drie buitensportvelden met ondersteunende voorzieningen.

Impressie Lisserbroek in 2040. In beeld is Lisserbroek-Noord. 23

Maatschappelijke en commerciële voorzieningen

GEMEENSCHAPSVORMING de sporthal waar toekomstige initiatieven kunnen landen.

Gemeenschapsvorming gaat over de kwaliteit van leven in Lisserbroek; men groet elkaar op straat, heeft oog voor elkaar, voelt zich veilig en iedereen voelt zich welkom en thuis. Elkaar ontmoeten is daarbij van wezenlijk belang. De inrichting van de openbare ruimte en (openbare) voorzieningen spelen een belangrijke rol om gemeenschapsvorming mogelijk te maken en te stimuleren. De volgende spelregels dragen hieraan bij:

● Bij de uitwerking van de sporthal wordt onderzocht op welke manier het gebouw adaptief en flexibel kan zijn, om zo op de veranderende behoefte aan activiteiten en functies in te kunnen spelen. ● De gemeente heeft in de begroting financieel ruimte gereserveerd voor een sporthal met multifunctioneel gebruik. Onderzocht wordt hoe deze middelen zo effectief mogelijk kunnen worden ingezet om in de behoefte van gemeenschapsvorming te kunnen voorzien.

● De gemeenschapsvorming is afhankelijk van een centrale plek waar diverse activiteiten kunnen samenkomen. Hiervoor worden in een vroegtijdig stadium faciliteiten en ruimte beschikbaar gesteld.