Bijlage 1.1 Verkeersveiligheidsanalyse Haarlemmermeer

Tellingen met telslangen leveren een beter resultaat op maar geven niet aan waar de fietsers vandaan komen of naar toegaan. (Aantallen fietsers zijn bepalend voor de breedte van de fietspaden!) *Zo krijg je andere heatmaps van STRAVA gebruikers dan bij de gegevens uit de fietstelweken. In beide gevallen is de grote groep scholieren en winkel bezoek zwaar onderbelicht. Een vergelijking bij het tellen van de fietsen met camera’s bij busbaankruisingen gaf een factor verschil tussen de 23 en 150 met een fietstelweek resultaat.

Registratie incidenten. Dat de incidenten (ongelukken met wel of geen persoonlijke en/of materiële schade) niet goed worden geregistreerd is en blijft lastig. Oorzaak is dat vele personen zijn betrokken zonder dat ze weten waarvoor de registratie kan worden gebruikt. In de ICT is hiervoor een ITIL proces beschikbaar. Aanvullend hierop kan je kijken met de Six Sigma methode om verbeteringen te bewerkstelligen. Met de SPI (Safety performance index) via de Fietsersbond kan je een volledig beeld vastleggen van de fietspaden. Het blijkt dat de gemeentes in de Vervoerregio Amsterdam een afwachtende houding te hebben. Is er een alternatief in gebruik? Willen we een vergelijking kunnen maken t.o.v. elkaar (en verdeling van het budget) dient wel een zelfde methodiek gebruikt worden gericht op fiets infrastructuur. Is hier een trekkersrol voor de Vervoerregio? Worden met SPI ook de gegevens van de kruispunten vastgelegd? In de aangeleverde documentatie is geen onderscheid gemaakt tussen wat voor ongelukken er zijn geweest zoals; voorrangsfouten, frontaal botsen, eenzijdige ongelukken. Daardoor is het gissen tot de aanpak van de oorzaak en de invloed van o.a. de infrastructuur, snelheid, afleiding en gedrag. Bijgaand het plaatje van T. Verkade van de Correspondent waarin de tegenpartij in kaart is gebracht.

Fietshindernissen De landelijke Fietsersbond heeft in het verleden de “Fietsbalans” aangeboden om de fietsinfrastructuur te vergelijken met die in andere gemeentes. Uitgangspunt waren de vergelijkende ritten tussen twee punten met zowel de auto als de fiets. De fiets ging uit van een standaard snelheid van 18km/u,

Fietsersbond afdeling Haarlemmermeer • www.fietsersbond.nl/haarlemmermeer • e-mail: haarlemmermeer@fietsersbond.nl • 2 van 4

waarbij je met twee fietsen naast elkaar moest rijden. Zodra dat niet kon is er sprake van een fietshindernis. Voor de Haarlemmermeerse gemeenteraadleden is de volgende samenvatting gemaakt https://haarlemmermeer.fietsersbond.nl/fietsbalans-2011/ . Deze hindernissen zijn door ons verder uitgewerkt in een mindmap met toelichting (zie https://files.fietsersbond.nl/app/uploads/sites/17/2013/10/03171602/fiets_hindernissen_mindmap.pdf en de toelichting https://files.fietsersbond.nl/app/uploads/sites/17/2013/10/03171601/fiets_hindernissen_0.pdf ) Een aantal fietshindernissen kan zeker leiden tot ongelukken. Waar een puber zo’n hindernis ziet als normaal kan dat voor een oudere fietser een reden zijn om niet te gaan fietsen! Onvermeld zijn de gevaren en gevolgen van het (ultra) fijnstof voor de fietser. Haarlemmermeer Haarlemmermeer is een grote gemeente met 31 dorpen. Hierdoor zijn er veel verschillen tussen fietsroutes binnen en buiten de dorpen. Op sommige plaatsen is in de loop van de tijd de bebouwde kom grens opgetrokken zodat er meer kon worden voldaan aan de snelheidsbeperking van de auto’s op of langs de fietsroutes. Door de lange rechte fietsroutes langs de Ringdijk en door de polder verkaveling is onze gemeente een lust voor de snelle doorfietsers tussen de kernen. Vanaf de kust tussen IJmuiden en Katwijk aan Zee naar Amsterdam kan je niet om Haarlemmermeer heen.

Onderzoek uit de Fietstelweekgegevens heeft dat ook uitgewezen. https://haarlemmermeer.fietsersbond.nl/bereikbaarheid-schiphol/ De oude kernen in de dorpen kunnen dit fietsverkeer en het huidige auto aanbod nauwelijks aan, zeker aan de westkant van Haarlemmermeer bij files op de A4/A44 en als de Keukenhof open is. Omdat de wegen daar ter plaatse te smal zijn kan je er dan ook niet meer langs de file met de fiets en de Duinpolderweg lost dit niet op! Omdat de snelheid dan laag is, zijn ongelukken niet ernstig en hoor je er niets over. Het is natuurlijk wel een reden om niet te gaan fietsen. De aanleg van de fietspaden in Haarlemmermeer is in het verleden gedaan volgens toenmalige standaarden. De huidige beoordelingsbasis is de ontwerpsnelheid. De aansluitingen van de fietspaden bij kruisingen lijken het meest te botsen met de huidige CROW richtlijnen v.w.b. de zichtlijnen en bochtstralen. Door de toegenomen snelheid van E-bikes, ligfietsen, brommers en snorfietsen gaat dat op deze punten soms mis. Wegbeheerders Binnen Haarlemmermeer zijn de volgende wegbeheerders actief: Rijk, Provincie, Gemeente, Staatsbosbeheer, recreatiegebed Spaarnwoude, privaat bezit (bv. Schiphol). Aanvullingen Voor een verbeterde registratie van de incidenten zou er verschillende niveaus van registratie moeten kunnen plaatsvinden.

Als er geen politie bij betrokken is door het slachtoffer een low level verhaal (of “Google form”) met wel de juiste locatie (waar op de rotonde i.p.v. op de rotonde), de tegenpartij, datum/tijd, schade, foto locatie, merk en type voertuig(en), etc. opsturen naar een mailadres (onder de inzenders een prijs verloten?). (let op de AVG Algemene Verordening Gegevensbescherming!). Ambulance personeel, huisartsen(posten) voorzien van visite kaartjes met uitnodiging om een melding te maken. Politie als onderdeel van het PV een script laten volgen om alle relevante informatie direct te verzamelen, dit tijdens kantoorwerk verder laten aanvullen met de verhalen van beide betrokkenen. Wel voorkomen dat de politie in de stromende regen e.e.a. op hun telefoon moeten intypen. De politie zou dan ook een suggestie kunnen doen om in die situatie een incident te voorkomen, dit vanuit het oogpunt van het slachtoffer(s), tegenpartij en infrastructuur (Dit al of niet in overleg met iemand met voldoende kennis). Onduidelijk is of de politie opleiding hierin voorziet. Wat is er bij hun bekend van de CROW richtlijnen? De suggesties moeten afzonderlijk gedeeld kunnen worden onafhankelijk van de schuldvraag. (bv. wat te doen met een te hoog alcoholpercentage en als slachtoffer een fietser zonder licht).

Fietsersbond afdeling Haarlemmermeer • www.fietsersbond.nl/haarlemmermeer • e-mail: haarlemmermeer@fietsersbond.nl • 3 van 4

Buiten de drie snelfietsroute plannen dient er in Haarlemmermeer de volgende acties te worden gedaan om de fietsinfrastructuurveiligheid te vergroten: • Volgens de SPI (Safety performance indicator) en Fietstelweek resultaten de betreffende routes op minimaal de CROW richtlijnen te verbreden en vergevingsgezinde bermen toe te passen. (hoeveel van onze >400km fietspaden komen hiervoor in aanmerking?) • Op de kruispunten (zijn die ook in kaart gebracht in de SPI?) zorgdragen voor de goede bochtstralen en zichtlijnen. • Brommers en snorfietsen van het fietspad af als onderdeel van de beperking van de verschillen in snelheid op het fietspad en daarmee de extra inhaal manoeuvres beperken. • Duurzaam veilig 3.0 toepassen. • Snelheid autoverkeer BIBEKO terug naar 30 km/u. • Wegen buiten de bebouwde kom zonder fietspad terug naar 50 km/u. • Alle 50km/u wegen waar fietsers of voetgangers oversteken voorzien van vluchtheuvels van 2 meter breed. • Autoluw maken van de oude bruggen over de Ringvaart door alternatieven voor het autoverkeer te maken. • Overgangen van fietsstroken naar een vrij liggend tweerichtingen fietspad voorkomen. • DIOR (Duurzame inrichting openbare ruimte) aanpassen en voor specificaties alleen nog maar naar de (nieuwste) CROW richtlijnen te verwijzen. Deze dan ook bij alle nieuwbouwplannen toe te passen.

Fietsparkeervoorzieningen De benodigde fietsparkeervoorzieningen vallen eigenlijk niet onder het voorkomen van ongelukken. Echter hebben goede fietsparkeervoorzieningen wel invloed op de verkeersveiligheid vanwege de kwaliteit van de fietsen zelf. De “stations” fietsen die worden gebruikt vanwege slechte stallingen hebben vaak een mindere staat van onderhoud en verlichting. Ook worden ze vaker beschadigd door onvoorzichtige mede gebruikers van de stalling. Daar de nieuwbouw van fietsstallingen veel geld opeisen van het “fietsbudget” zouden deze kosten moeten worden losgekoppeld van het budget voor verbetering van de fietsinfrastructuur. Kosten De wensen of oplossingen zullen ver boven het geschatte budget uitgaan. Voor de oplossing stuiten we uiteraard op prioriteiten. Kijkend naar de verwachtte aantallen, snelheden, modal-split, de aard van de op te lossen situaties en het uitvoerend vermogen zouden bepalend moeten zijn. Budget Er zijn diverse bronnen aan te wenden die door de verschillende wegbeheerders zullen moeten worden geclaimd. O.a. Vervoerregio Amsterdam, Tour de force, Rijks programma meer utilitair fiets verkeer, achterstallig onderhoud, mee liften op andere projecten (bv. A9 en N201), preventie akkoord, voorkomen investeringen op auto infrastructuur.

Sponsoren Zoals nu al veel bedrijven de auto infrastructuur ondersteunen (bv roltrappen naar parkeer garages, eerste uur parkeervergoeding bij aanschaf van een minimum bedrag, onderhoud rotondes, ook de mogelijkheid dit voor de fiets infra te regelen. Met een vriendelijke fiets groet Namens de Fietsersbond afdeling Haarlemmermeer Han van der Ploeg Telefoon: 0235630899 of 0640226068 Email: fietshan@xs4all.nl Twitter: @Fietshan Wat wil de provincie: https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Verkeer_vervoer/Fiets Wat is de visie van de Fietsersbond: https://files.fietsersbond.nl/app/uploads/2018/12/05142907/visie2040_lr_def.pdf

Fietsersbond afdeling Haarlemmermeer • www.fietsersbond.nl/haarlemmermeer • e-mail: haarlemmermeer@fietsersbond.nl • 4 van 4

Bijlage 4

Gespreksverslag Politie Eenheid Noord-Holland

Gespreksverslag Politie Eenheid Noord-Holland Maandag 28 oktober 2019

Gesproken met: Ruud Kuntzel (Politie-verkeersadviseur), Richard van Dieken (Politiebeleidsondersteuner), Sjoerd Rooth (Politie-verkeersadviseur), Marjo de Jong (Politieverkeersadviseur) Vanuit Provincie Noord-Holland: Olle Jonker (PNH - Beleid) Vanuit Sweco/Provincie Noord-Holland: Inge Mijnders Opmerking bij dit verslag. Dit gesprek is geïnitieerd vanuit Provincie Noord-Holland die actief bezig zijn met het opzetten van het risicogestuurd werken in de verkeersveiligheidsaanpak en het opzetten van een regionale governance. Provincie Noord-Holland en Vervoerregio Amsterdam hebben hierin dezelfde opgave. Hierna zijn de relevante onderdelen voor de Vervoerregio uit het gesprek overgenomen vanuit het oorspronkelijke verslag. Algemeen Politieregio Noord heeft 3 eenheden: Noord-Holland, Amsterdam en Midden-Nederland. De eenheden zijn verdeeld in districten en binnen de districten zijn basisteams werkzaam. In Noord-Holland zijn er in totaal 10 basisteams. In Noord-Holland zijn er 6 verkeersadviseurs; zij geven (on)gevraagd advies aan wegbeheerders.

Toelichting op SPV2030 Er volgt een korte toelichting op de achtergrond en de inhoud van het SPV2030. Provincie Noord-Holland en Vervoerregio Amsterdam zijn actief aan het werk gegaan met de uitwerking van het SPV2030... ... Het lijkt wenselijk dat in de regionale werksessies van de provincie en de Vervoerregio Amsterdam zowel de verkeersadviseurs als de mensen uit de basisteams aanhaken. Inhoudelijke zaken • De verkeersveiligheidsaanpak wordt op een nieuwe risicogestuurde manier uitgewerkt. Dit betekent voor betrokken partijen dat zij op een andere manier naar verkeersveiligheid moeten gaan kijken: waar ligt de prioriteit voor verkeersveiligheid, waar kan het grootste risico worden aangepakt en/of de grootste winst worden geboekt. De afgelopen 25 jaren is er veel op Duurzaam Veilig en een duurzaam veilige inrichting ingezet: wat is een geloofwaardige inrichting passend bij de functie van de weg. • Politie geeft aan vaak te maken te hebben met gevoelens van bewoners: er wordt hier te hard gereden. Het Openbaar Ministerie heeft een ‘flitspalenbeleid’ gemaakt en dat geldt voor alle wegen. Binnen 30 en 60 km zones wordt in principe niet gecontroleerd, omdat de inrichting van de weg de maximum snelheid moet afdwingen. Alleen als na inrichting blijkt dat er toch ongevallen gebeuren en er te hard wordt gereden, kunnen snelheidscontroles worden overwogen (nee, tenzij).

Afspraken over handhaving door de basisteams worden in de lokale driehoek gemaakt. Bij een verzoek om handhaving zal Politie de wegbeheerder vragen te onderzoeken of inderdaad te hard gereden wordt middels snelheidsmetingen (blijkt vaak niet het geval – subjectieve beleving) en vervolgens wordt een voorstel voor maatregelen gedaan. Handhaving is geen doel op zich. Er geldt een aantal voorwaarden voor handhaving o Er dient een geloofwaardige limiet te zijn. o Het overtredingspercentage is (maximaal) circa 20%. o Er dient sprake te zijn van objectieve verkeersonveiligheid en risico’s op onveiligheid. • Het verkeersteam (hele eenheid) handhaaft met een radar, de basisteams met een laser. o De inzet van een verkeersteam is op basis van een handhavingsplan, voornamelijk VARAS (veelplegers, afleiding, rood licht, alcohol, snelheid), helm, gordel, zwaar vervoer controles. o De inzet van de basisteams wordt bepaald in de driehoeksoverleggen; veelal staat verkeersveiligheid als zodanig hier niet op de agenda – er zou in elk beleidsplan van een basisteam een paragraaf “Verkeersveiligheid” opgenomen moeten worden, (verantwoordelijkheid teamchef basisteam) om afspraken over handhaving te kunnen vastleggen. Het moet op de agenda komen te staan.

• • •

• •

•

De verkeersadviseurs hebben een adviserende rol voor beleid / maatregelen die wegbeheerders uitwerken, maar dus ook in het oppakken van eventuele handhaving. Het is wenselijk om terugkoppeling te krijgen van handhavingsacties door Politie in de regionale verkeersveiligheidssessies (CJIB, BOA). De risicogestuurde aanpak vereist een goede registratie van ongevallengegevens. Het is van belang om de precieze locatie van ongevallen te registreren. Het verzoek is aan VIA gedaan om op de kaart de precieze locatie aan te kunnen geven. Tot 2010 heeft Politie op papier een volledige beschrijving van ongevallen opgenomen (volledige toedracht, manoeuvrediagrammen) > dit ging naar DVS. Nu wordt alleen de aard geregistreerd, de toedracht wordt wel genoteerd maar niet uitgelezen. Vanaf 2014 is de Politie gestart met het aangeven van exacte locaties. VeiligheidNL werkt vanuit ziekenhuisregistratie en SEH-registratie van slachtoffers. Hierdoor ontstaat ook zicht op de onveiligheid maar er zijn nog geen locatiekoppelingen mogelijk. Er is een lijst met ongevallen op basis van BVH-nummers; als deze goed zijn gerapporteerd, kan op basis van deze codering veel meer informatie verkregen worden (alle kenmerken). Dit kan informatie opleveren om meer grip te krijgen op de onveiligheid.

Indien het BVH-nummer in de risicotool (product Hastig) zou staan waar provincie en gemeenten mee werken, dan kan een verkeersadviseur eenvoudig voor een casus gegevens ophalen uit het politiesysteem. De Politie werkt met de BLIQ-rapportages – VOC top 10, top 10 CROSS en snelhedenkaart van VIA. Op basis van deze informatie hebben de verkeersadviseurs gesprekken met de gemeenten.

Overige zaken • Er wordt aangegeven dat de Politie al heel lang wacht op maatregelen door de provincie bij de N205; hier hebben al meerdere ernstige ongevallen plaatsgevonden. Het overleg hierover is al een tijd geleden gestart, maar tot op heden wordt er niet doorgepakt. • Provincie en Vervoerregio Amsterdam kiezen er voor om te werken met het Verkeersveiligheidskompas en het SPI-kompas van bureau Hastig. De komende tijd zullen we met de verkeersveiligheidspartners gaan ervaren welke tools nodig zijn om uitwerking te geven aan het risicogestuurd werken. We kunnen met elkaar nagaan of het wenselijk is om in de kompassen een selectie op Politieregio’s uit te kunnen voeren.