8414025 rv tussentijds Meerjaren perspectief Grondzaken (tMPG), standlijn 1 juli 2023

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

tussentijds Meerjaren perspectiefGrondzaken(tMPG); standlijn ljuli 2023

Portefeuillehouder drs.

JurgenNobel RowanMathot Collegevergadering 31 oktober 2023 Steller

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

8414025

1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het collegeheeft besloten om: 1. opgrondvan artikel 87van de Gemeentewet, vooreen periode van vijfjaar, geheimhouding opte leggenopde bijlage tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken 1 juli 2023 behorende bij het raadsvoorstel tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken (tMPG); standlijn 1 juli 2023. De geheimhouding wordt opgelegdopgrondvan artikel 5.1 lid 2 onder b van de Wet openoverheid in verband met de economischeoffinanciële belangenvan de gemeente. Het collegebesluit de raad voorte stellen om: 1. het tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken,standlijn 1 juli 2023 vast te stellen; 2. ten aanzienvan de herzienegrondexploitaties:BadhoevedorpCentrum,Sectorpark, Beukenhorst Zuid, Hart van Zwanenburgen De Hoek, opnieuw vast te stellen met bijbehorend ruimtegebruik,programma,financieelresultaat en budgetstanden; 3. een aanvullendVoorbereidingToezichtAdministratie (VTA)-budget vast te stellen voorde volgendeprojecten: a. BeukenhorstZuid € 1.030.000; b. Sectorpark€ 700.000; c. Hart van Zwanenburg€ 30.000; d. Statushoudersen Spoedzoekers(Veldbloemstraat) € 60.000; e. Nieuw-VennepWest € 140.000; f. HoofddorpAprisco€ 75.000; g. Hoofddorp De Deining€ 300.000; h. BeukenhorstWest € 32.000; i. De Hoek Noord € 150.000; j. De Hoek West € 150.000; k. CruquiusBennebroekerdijk € 160.000 4. een aanvullendVTA-krediet vast te stellen voorde volgendeprojecten: a.

BeukenhorstOost Oost € 50.000; b. Hoofddorp Binnenweg € 160.000; 5. een aanvullend Uitvoeringsbudgetvast te stellen voorde volgendeprojecten:

tussentijds Meerjaren perspectiefGrondzaken(tMPG); standlijn 1 juli 2023

6. 7. 8. 2.

pagina2

a. Sectorpark€ 1.250.000; b. De Hoek €130.000; c. HoofddorpDe Deining€ 7.500; d. SEIN - Cruquiushoeve € 450.000; een aanvullendUitvoeringskredietvast te stellen voorhet volgendeproject: a. HoofddorpEmmaschool€ 15.000; voorde beslispunten3 en 5 vast te stellen de 20e begrotingswijziging van 2023; voorde beslispunten4 en 6 vast te stellen het 23e kredietbesluit van 2023. Samenvatting

Met het tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken(tMPG) gevenwij een prognose van de te verwachtenresultatenzodat integralebeslissingenvoorde toekomstgenomenkunnen worden. De stand van de reserve Grondzaken,de ontwikkelinghiervan,de strategische grondvoorraaden de reserve Ruimtelijke InvesteringenHaarlemmermeer (RIH) worden behandeld bij het Meerjaren Perspectief Grondzaken(MPG) 2024. Met dit raadsvoorstel leggenwij het tMPG met standlijn 1 juli 2023 voor.De tMPG-rapportage is als (geheime)bijlage bijgevoegd. Projectresultaten Het saldo van de grondexploitaties,optotaal niveau,blijft ten opzichtevan het MPG 2023 gelijk. Bij verschillende projectenzijn projectwijzigingen, maar per saldo is er geenverschil. Herzieningen Bij het tMPG worden herzieningen ter besluitvormingaan de raad aangeboden.In de VerordeningGrondzaken (2020.0000918) is bepaald dat een grondexploitatieeens in de vier jaar wordt herzien(administratieve herziening)of eerder, indien noodzakelijk,en ter besluitvormingaan de raad wordt voorgelegd.De volgendeprojectenworden aan de raad en/of aangebodenvanwegehet verstrijken van de termijn van vier jaar, programmawijzigingen omdat kostenen/ofopbrengstensubstantieel afwijken van de laatst bestuurlijk vastgestelde grondexploitatie.Het gaat om de projectenBadhoevedorpCentrum,BeukenhorstZuid, Sectorpark, De Hoek en Hart van Zwanenburg.

Budget- en kredietaanvragen In de beslispuntenwordt met ingangvan het tMPG 2023 onderscheid gemaakt tussen (aanvullend) budget en krediet voorVTA en uitvoering.Conformhet Besluit begrotingen verantwoordingprovinciesen gemeenten(BBV) moetende uitgavenen inkomstenvoor grondexploitatiesen projectenmet ontwikkelaarsworden verantwoordin de programmabegroting. Dit is een (exploitatie)budgeten is er sprake van een budgetaanvraag. De uitgavenvoorvoorbereidende grondexploitatiesmoetenvolgenshet BBV worden verantwoord opde balans onder de vaste activa waardoor sprake is van krediet dat de raad moet autoriseren. Verschillende projectenvragenextra budget/krediet aan. De meeste aanvragenworden gedekt door een bijdrage van de ontwikkelaardie vastgelegd is of wordt in onderliggende overeenkomsten.Echter, bij enkele projectenlaat de overeenkomstdit niet toeen zal het ongedektedeel via de voorziening overigeruimtelijke projectenten laste gaanvan de reserve Grondzaken. Parameters Bij het tMPG passenwe geenparameters aan. Halfjaarlijks bekijken we wel of de bij het MPG gehanteerdeparameters voldoen.Op basis van de huidigeprijsontwikkelingen is de conclusie

tussentijds Meerjaren perspectiefGrondzaken(tMPG); standlijn 1 juli 2023

pagina3

dat de gehanteerdeparameters aan sluitenbij de marktontwikkelingen. Dit geeft ookgeen aanleidingom de geformuleerderisico's in het gemeentelijkrisicobestand bij te stellen. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?

Wij rapporterenin het tMPG 2023 aan de raad over de financiëlestand van zaken en ontwikkelingen van: 1. de grondexploitatieprojecten in uitvoering énin voorbereiding; 2. de projectenopbasis van een overeenkomst(faciliterende projecten). Het tMPG is een essentieel instrumentvoorde raad om zijn toezichthoudendetaak bij het onderwerpgrondzakengoed te kunnenuitvoeren.Het gaat om een financieel-technisch documentmet veel vakspecialistischetermen. Ons doel is om het inzichtopeen zo transparant mogelijkeen vooreenieder te begrijpenwijze weer te geven. 3.2

Wat gaanwe daarvoordoen?

Wij signalerenen monitorenvele factoren(onder andere marktsituatie, wetgeving)die invloed hebben opde projecten,de strategischegrondvoorraaden de reserve RIH en sturen desgewenst bij. De financiëleverwerkingvooralle projectenhiervanwordt zichtbaar in het tMPG 2023. De stand van de reserve Grondzaken,de ontwikkelinghiervan,de strategischegrondvoorraad en de reserve RIH worden behandeld bij het MPG 2024. 3.3

Wat mag het kosten?

Het budget voorde ambtelijke inzet voorde totstandkoming van de (t)MPG-rapportagewordt jaarlijks onttrokkenaan de reserve Grondzaken. Wat zijn definanciële risico's?

Onze gemeentelooptgeenvermeldenswaardige financiëlerisico's bij de uitvoering van dit voorstel. 3.4

Wie is daarvoorverantwoordelijk?

Het tMPG wordt door de raad vastgesteld. Waar beslissingen het budgetrecht van de raad raken, neemt de raad diverse besluiten. Binnenhet collegeis de portefeuillehouder Grondzaken het eerste aanspreekpunt voorhet tMPG. 3.5

Welkeoverigerelevante informatieis beschikbaar?

Als we naar het eerste halfjaar van 2023 kijken dan valt opdat we de effecten merken van het huidigeeconomischetij. De stijgende bouwkostenen dalende Vrij Op Naam (VON)-prijzen (verkoopprijsnieuwbouwwoning) in combinatie met stijgende rente zorgener nuénde afgelopenperiode voordat partijenterugnaar de reken- en tekentafel gaan.Dit heeft onder andere tot gevolgdat partijenterugtrekkendebewegingenmaken waardoor vertraging optreedt in de uitvoering van de ruimtelijke projecten.De heroriëntatieen vertragingleidt tot uitstel en afname van de uitgiftesen uitstel van ondertekeningvan overeenkomsten. Bij het tMPG passenwe geenparameters aan, maar we bekijken wel halfjaarlijks of de bij het MPG gehanteerdeparameters voldoen.Na analyse van de huidigeprijsontwikkelingen is de

pagina4

tussentijds Meerjaren perspectiefGrondzaken(tMPG); standlijn 1 juli 2023

conclusiedat de gehanteerdeparameters aan sluitenbij de marktontwikkelingen en zien wij geenaanleidingom de geformuleerderisico's in het gemeentelijkrisicobestand bij te stellen. Bij het tMPG worden herzieningen ter besluitvormingaan de raad aangeboden. In de VerordeningGrondzaken (2020.0000918) is bepaald dat een grondexploitatieeens in de vier jaar wordt herzien(administratieve herziening)of eerder, indien noodzakelijk,en ter besluitvormingaan de raad wordt voorgelegd.De volgendeprojectenworden aan de raad aangebodenvanwegeprogrammawijzigingen en omdat kostenen/ofde opbrengsten substantieel afwijken van de laatst bestuurlijk vastgestelde grondexploitatie.Bij het opstellen van de herziening wordt gekekennaar de actuele stand van zaken van het projecten de eventueleaanpassingen die gedaan dienen te worden aan het programmaen de daarbij te verwachtenkosten,opbrengstenen fasering.Het gaat om de projectenBadhoevedorp Centrum, De Hoek, Sectorpark,Hart van Zwanenburgen Beukenhorst Zuid. Er worden geenprojectenafgesloten.Tabel 1 laat de ontwikkeling van het saldo opnetto contantewaarde (NCW) van de winst- en verliesgevende projectenzien. Het saldo van de winstgevendeen verliesgevende projectenblijft nagenoeg gelijk. In de ontwikkeling van het risicoprofielvan de grondexploitatieszien we een verbetering, dat wordt veroorzaaktdoor het inboekenvan verschillende kansenen risico's.

Tabel1: Resultaat grondexploitatieprojecten NIPG tMPG Project Bedragen*€ 1 mln. 01/01/2023wijzigingen 01/07/2023 Winstgevendeprojecten

€60,9

€1,6

€62,5

Verliesgevende projecten

-€ 29,6

-€ 1,7

-€31,3

TotaalNCW resultaatactieve grex projecten

€31,3

-€ 0,1

€31,2

BadhoevedorpCentrum

€5,4

€0,1

€5,5

TotaalNCW resultaat

€36,7

-€ 0,1

€36,7

Nota bene: De cijfers in hettMPG zijn vaak afgerondnaar miljoenen.De optellingen vinden echter plaats opbasis van de niet afgerondebedragen. Dit kan leiden tot afrondingsverschillen.

BadhoevedorpCentrumwordt apart in de tabel genoemdomdat winstenniet ten goede komen aan de VereveningGrondzakenen daarmee de reserve Grondzaken,maar ter dekking van de bijdrage aan de omlegging van de A9. De projectwijzigingen bij de winstgevendeprojectenzorgenvooreen verbetering van het resultaat van € 1,6 miljoennaar € 62,5miljoen.Het saldo van de verliesgevende projectenis ten opzichtevan 1 januari2023 met € 1,7 miljoenverslechterd, voornamelijkdoor het project Sectorpark. Verschillende projectenvragenextra budget aan. De meeste aanvragenworden gedekt door een bijdrage van de ontwikkelaardie vastgelegd is ofwordt in onderliggendeovereenkomsten. Echter, bij enkele projectenlaat de overeenkomstdit niet toe en zal het ongedektedeel via de voorziening overigeruimtelijke projectenten laste gaanvan de reserve Grondzaken.

pagina5

tussentijds Meerjaren perspectiefGrondzaken(tMPG); standlijn ljuli2023

Reserve Grondzaken

VereveningGrondzaken: a) geprognosticeerde winsten(grondexploitatieprojecten); b) effect negatieveresultatenplannen(grondexploitatieprojecten); f) voorziening overigeruimtelijke projecten. Voortoelichting zie tabel 2 en de toelichting onder tabel 2. Bij het MPG 2023 worden, naast bovenstaande zaken, de volgendeonderdelen behandeld: VereveningGrondzaken: c) af te sluitenprojecten(deel) grondexploitatieprojecten; d) afsluitingenoverigeprojecten(niet grondexploitaties); e) mutaties in strategischegrondenen; overigebesluiten; vennootschapsbelasting; stand reserve Grondzaken; reserve Ruimtelijke InvesteringenHaarlemmermeer. VereveningGrondzaken

In onderstaande tabel 2 wordt inzichtgegevenin de onderdelen a, b en f uit de Verevening Grondzaken. Tabel2: PrognoseVereveningGrondzaken2023 Bedragen*€ 1 mln.

tMPG 2023

a. Geprognosticeerdewinsten(grondexploitatieprojecten)

€3,2

b. Effect negatieveresultatenplannen(grondexploitatieprojecten)

-€ 1,5

c. Afsluitingen(deel) grondexploitatieprojecten

MPG 2024

d. Afsluitingenoverigeruimtelijke projecten

MPG 2024

e. Mutaties strategischegronden

MPG 2024

f. Voorziening overigeruimtelijke projecten

TotaalVereveningGrondzaken

-€ 0,6

MPG 2024

q. Geprognosticeerde winsten(grondexploitatie projecten) Per 1 juli 2023 is de prognose dat over 2022 circa € 3,2 miljoenwinst genomenkan worden. Bij het MPG 2024 wordt dit verwerkt en wordt ookde uitsplitsing gemaakt naar de reserve Grondzakenen de reserve RIH. b. Effect negatieve resultaten plannen (grondexploitatie projecten) De voorziening negatieveresultatenplannenlaat ten opzichtevan 1 januari2023 een negatief effect zien van € 1,5 miljoen.Dit komt voornamelijkdoor de herziening van het project Sectorpark. c. Afsluitingen (deel)grondexploitatie projecten Bij dit tMPG worden geenprojectenafgesloten,dit gebeurt bij het MPG 2024. d. Afsluitingen overigeruimtelijkeprojecten Bij dit tMPG worden geenoverigeprojectenafgesloten,dit gebeurt bij het MPG 2024. e. Mutatiesin strategische gronden Vanuithet strategischverwervingsbudgetzijn woningen aan de Rijstvogelstraatin Badhoevedorpvoor€ 1,6 miljoenaangekocht(2023.7766315).Het afschrijvenvan deze

tussentijds Meerjaren perspectiefGrondzaken (tMPG); standlijn 1 juli 2023

pagina6

woningen conformgemeentelijkafschrijvingsbeleid bedraagt € 1,0 miljoenen komt bij het MPG 2024 ten laste van de reserve Grondzaken. Het totaal aan mutaties in de strategischegrondenwordt bij het MPG 2024 gepresenteerd.

f. Voorziening overigeruimtelijkeprojecten De risicovoorziening bij de projectenin voorbereidingwijzigt niet. De risicovoorziening bij de projectenmet ontwikkelaaris verslechterd met € 0,6 miljoen.Dit komt voornamelijk door Hoofddorp De Deining(- € 0,3 miljoen)en HoofddorpAprisco(- € 0,2 miljoen).Een deel van de gemaakte kostenzijn niet verhaalbaar via een overeenkomsten er is geenmogelijkheidtot aanvullendkostenverhaal. Reserve Grondzaken De completeontwikkeling van de stand van de reserve Grondzakenover 2023 wordt bij het MPG 2024 gepresenteerd. Grondverkopen Per 1 juli 2023 is een bedrag van € 4,8miljoenaan opbrengstengerealiseerd. Voorde tweede helft van 2023 wordt nogvoor€ 4,5 miljoenaan opbrengstenverwacht. In totaal € 9,3 miljoen aan grondopbrengsten voor2023. Dit is € 18,9 miljoenminder dan werd verwacht bij het MPG 2022 (€ 28,2miljoen).Dit wordt voornamelijkveroorzaaktdoordat grondopbrengsten door bezwaren opde omgevingsvergunning later worden gerealiseerd dan geplandin het project BadhoevedorpCentrum. Bij de onderwerpenArrest Didam, problematiek met betrekking tot stikstof en stroomen BBVregelgevingzijn er ten opzichtevan het MPG 2023 geenwijzigingengeweest die effect hebben ophet tMPG 2023. Deze onderwerpenkomenin het MPG 2024 weer uitgebreider aan bod.

Budget- en kredietaanvragen In de beslispuntenwordt met ingang van het tMPG 2023 onderscheid gemaakt tussen (aanvullend)budget en krediet voorVTA en uitvoering.Conformhet Besluit begrotingen verantwoordingprovinciesen gemeenten(BBV) moetende uitgavenen inkomstenvoor grondexploitatiesen projectenmet ontwikkelaarsworden verantwoordin de programmabegroting. Dit is een (exploitatie)budgeten is er sprake van een budgetaanvraag. De uitgavenvoorvoorbereidende grondexploitatiesmoetenvolgenshet BBV worden verantwoord opde balans onder de vaste activa waardoor sprake is van krediet dat de raad moet autoriseren. Geheimhouding Bij onzebesluitvormingis het uitgangspunt dat informatieopenbaaris. Dit sluit aan bij het principevan een transparanteoverheid zoals is bedoeld in de Wet openoverheid (Woo).Er kunnenzich echter gevallenvoordoenwaarbij openbaarmaking van bepaalde informatieniet gewenstis. Daarvan is in dit geval sprake.

De bijlage tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken (MPG); standlijn 1 juli 2023 bevat informatieover lopendeactieve grondexploitaties.Omdat openbaarmakingde financiëleen economischebelangenvan de gemeenteschaadt en dit de onderhandelingspositie van onze gemeentekan aantastendan wel verzwakken, maken we gebruik van de uitzonderingsgrond als bedoeld in artikel 5.1 lid 2 onder b van de Woo.We besluiten in dit geval die informatie,voor een periode van vijfjaar, niet openbaarte maken.

tussentijds Meerjaren perspectiefGrondzaken(tMPG); standlijn Ijuli 2023

pagina7

3.6 Wanneeren hoe zal de raad/hetcollegeoverde voortgangworden geïnformeerd?.

Het tMPG is een financieeloverzichtvan de stand van zaken van alle projectendie een relatie met de reserve Grondzakenhebben. Elk halfjaar wordt een rapportage opgesteld. De volgende rapportagebetreft de standlijn van 1 januari2024, deze verschijntin het voorjaarvan 2024. 4. Ondertekening

Burgemeesteren wethoudersvan de gemeenteHaarlemmermeer,

•

tussentijds Meerjaren perspectiefGrondzaken(tMPG); standlijn 1 juli 2023 (Geheim)