7766353 rv Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Zienswijze Beleidskader

Portefeuillehouder

drs. Marja Ruigrok Jolien Prins 30 mei 2023

Steller Collegevergadering

Vervoerregio Amsterdam

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

7766353 1. Voorstel Collegebesluit(en) Het college besluit de raad voorte stellen om: 1. een zienswijze in te dienen ophet concept-Beleidskader Mobiliteit van de Vervoerregio Amsterdam over: - het niet verder afschalen van het openbaar vervoer; - een integrale blik bij het begrip 'nabijheid'; - het onderkennen van het belang van de e-fiets, snorfiets en bromfiets opde middellange afstand; - rekening houden met de realiteit van het belang van de auto; - de uitvoerbaarheid van het ambitieuze Beleidskader Mobiliteit. 2. Samenvatting De Vervoerregio Amsterdam (hierna: Vervoerregio) is een formeel samenwerkingsverband van 14 gemeenten, waaronder de gemeente Haarlemmermeer. Op 10 mei 2023 heeft het Dagelijks Bestuur van de Vervoerregio het concept-Beleidskader Mobiliteit vrijgegeven voorinspraak (zie bijlage 1 t/m 3). Inliggende regiogemeenten hebben tot 2 augustus2023 om een eventuele zienswijze kenbaar te maken bij de Vervoerregio. De raad wordt voorgesteld om een zienswijze in te dienen over: het niet verder afschalen van het openbaar vervoer; een integrale blik bij het begrip 'nabijheid'; het onderkennen van het belang van de e-fiets, snorfiets en bromfiets opde middellange afstand; rekening houden met de realiteit van het belang van de auto; en de uitvoerbaarheid van het ambitieuze Beleidskader Mobiliteit.

De Vervoerregio is verplicht om een 'Regionaal verkeers- en vervoerplan' te hebben. Het concept-Beleidskader wordt het overkoepelende, strategische beleidsdocument van de Vervoerregio. Het schetst de visie van de Vervoerregio opde lange termijn opalle vormen van mobiliteit. En het beschrijft wat de Vervoerregio wil gaan doen om die visie te gaan realiseren. Daarmee geeft het richtingaan het handelen van de Vervoerregio, zoals het toekennen van brede doeluitkeringen (BDU-subsidies).

Zienswijze Beleidskader

Vervoerregio Amsterdam

pagina 2

Het Beleidskader Mobiliteit (als zijnde een 'Regionaal verkeers- en vervoerplan') is een bindend beleidskader voorde Vervoerregio zelf. Daarnaast is het richtinggevend vooronsgemeentelijk handelen. Dat houdtin dat de gemeente essentiële onderdelen in acht moet nemen, zeker als het verzekerd wil zijn van subsidies van de Vervoerregio. In grote lijnen gaat het Beleidskader verder opde eerder ingeslagen weg. Met het nieuwe Beleidskader Mobiliteit worden de keuzes wel scherper neergezet dan in de voorgaande versie. In hoofdzaak verschuift de focusvan reistijd(winst) naar de impact van mobiliteit opde leefkwaliteit. Daarbij moet gedacht worden aan meer nadruk ophet bieden van duurzamere en ruimte-efficiëntere mobiliteitsopties, afhankelijk van het gebiedstype. Ook komt er uitgebreider aandacht voorgedrag en wat mensen beweegt bij het maken van mobiliteitskeuzes. De nieuwe insteek, waarbij de Vervoerregio vanuit een breder perspectief dan alleen bereikbaarheid redeneert, zal meer en meer terugkomen in projecten. Het heeft uiteraard de grootsteimpact opprojecten waar subsidies opverleend worden. Het Beleidskader Mobiliteit wordt niet alleen gebruikt om te kijken of een project binnen de visie past, maar ookals afweging tussen projecten: welke projecten dragen het meest bij aan de doelen van de Vervoerregio en tegen welke kosten. 3.

Uitwerking

3.1 Wat is de aanleiding,context?

De Vervoerregio is wettelijk verplicht om een regionaal verkeers- en vervoerplan te hebben. De Vervoerregio is een formeel samenwerkingsverband van 14 gemeenten, waaronder de gemeente Haarlemmermeer. Binnen de Planwet Verkeer en Vervoer en de Gemeenschappelijke regeling Vervoerregio Amsterdam is het verplicht om een 'Regionaal verkeers- en vervoerplan' te hebben. Het concept-Beleidskader wordt het overkoepelende, strategische beleidsdocument van de Vervoerregio. Het schetst de visie van de Vervoerregio opde lange termijn opalle vormen van mobiliteit. En het beschrijft wat de Vervoerregio wil gaan doen om die visie te gaan realiseren. Daarmee geeft het richtingaan het handelen van de Vervoerregio, zoals het toekennen van BDU-subsidies. Het concept-Beleidskader vervangt het Beleidskader Mobiliteit uit 2017. 3.2 Wat gaanwe daarvoordoen?

Het Beleidskader wordt vastgesteld door de Regioraad van de Vervoerreeio. De Regioraad van de Vervoerregio is bevoegd het Beleidskader Mobiliteit vast te stellen. Op 9 mei 2023 heeft de Regioraad gesproken over het concept-Beleidskader Mobiliteit. Op 10 mei 2023 heeft het Dagelijks Bestuur het Beleidskader Mobiliteit ter inzage gelegd. Alle belanghebbenden, waaronder de gemeente Haarlemmermeer, kunneneen zienswijze indienen. Het Beleidskader Mobiliteit is een kaderstellend document voorde gemeente Haarlemmermeer. Het Beleidskader Mobiliteit (als zijnde een 'Regionaal verkeers- en vervoerplan') is een bindend beleidskader voorde Vervoerregio zelf. Daarnaast is het richtinggevend vooronsgemeentelijk handelen. Dat houdtin dat de gemeente essentiële onderdelen in acht moet nemen, zeker als we verzekerd willen zijn van subsidies van de Vervoerregio. In grote lijnen gaat het Beleidskader verder opde eerder ingeslagen weg. Met het nieuwe Beleidskader Mobiliteit worden de keuzes wel scherper neergezet dan in de voorgaande versie. In hoofdzaak verschuift de focusvan reistijd(winst) naar de impact van mobiliteit opde leefkwaliteit. Daarbij moet gedacht worden aan meer nadruk ophet bieden van meer, en vooral duurzame en ruimte-efficiënte, mobiliteitsopties, afhankelijk van het gebiedstype. Ook komt er meer aandacht voorgedrag en wat mensen beweegt bij het maken van mobiliteitskeuzes.

Zienswijze Beleidskader

Vervoerregio Amsterdam

pagina 3

Het Beleidskader Mobiliteit geeft ookrichtingaan het toekennen van subsidies. Na vaststelling geeft het Beleidskader Mobiliteit richtingaan het handelen van de Vervoerregio. De Vervoerregio is onze vervoersautoriteit en verleent daarmee de zogenaamde Brede Doeluitkeringen voorinfrastructurele projecten (BDU-subsidies). De nieuwe insteek, waarbij de Vervoerregio vanuit een breder perspectief dan alleen bereikbaarheid redeneert, zal dus meer en meer terugkomen in projecten. Dit zal terugkomen in alle projecten waar de Vervoerregio bij betrokken is. Maar heeft uiteraard de grootste impact waar subsidies opverleend worden. Dit speelt zowel bij grote projecten als de Spoorzone,gebiedsontwikkelingen zoals Lisserbroek en kleinere projecten zoals het verbeteren van verkeersveiligheid in onze gemeente. Het Mobiliteit wordt niet alleen gebruikt om te kijken of een project binnen de visie Beleidskader past, maar ookals afweging tussen projecten: welke projecten dragen het meest bij aan de doelen van de Vervoerregio en tegen welke kosten. Zienswijze. Voorgesteld wordt onderstaande aandachtspunten na besluitvormingin de gemeenteraad een zienswijze aan de vervoerregio te doen toekomen. En om dit zo snel mogelijk na de behandeling in de gemeenteraad aan de vervoerregio kenbaar te maken via bijgevoegde reactiebrief (bijlage 4).

in

1. Openbaar vervoer niet verder afschalen. Wij zijn van meningdat een belangrijke taak van de Vervoerregio goed, toegankelijk en betrouwbaar openbaar vervoer moet zijn. Wij vinden dat de Vervoerregio zich moet inspannen om zo goed en fijnmazig mogelijk openbaar vervoer aan te bieden, ookbuiten de drukkere gebieden. Niet iedereen woontdicht bij een NS-station of HOV-halte. In sommige wijken en kernen komt maar weinig openbaar vervoer of dreigt deze zelfs helemaal te verdwijnen. In Haarlemmermeer is het openbaar vervoer de afgelopen decennia steeds minder fijnmazig geworden. Zo zijn er bushaltes opgeheven ten gunstevan HOV-lijnen, wordt vanwege de naweeën van de coronapandemie na 20.00 uurof 21.00 uurniet meer gereden opnietRnetlijnen en sommige kernen, zoals Burgerveen, zijn al jaren helemaal niet meer met het openbaar vervoer bereikbaar. Onze ervaring is dus dat eenmaal verdwenen (fijnmazige) lijnen niet meer terugkomen. Dat de Vervoerregio inzet op'publieke mobiliteit' is wel te begrijpen, maar baart onsookgrote zorgen. Ten eerste zijn er doelgroepen die niet kunnen(deel)fietsen of (deel)autorijden. Daarnaast denken we dat de uitvoerbaarheid in de praktijk tegenvalt. Dit is een kwestie van decennia terwijl de woningbouwopgave en de stijgende kosten vooropenbaar vervoer nuspelen.

We vragen de Vervoerregio met klem om eerst bewezen alternatieven gereed te hebben alvorens te experimenteren met het verder afschalen van openbaar vervoer. Dit speelt zeker bij oplossingen voorde kleinere kernen. We zien een risico dat het openbaar vervoer verder verschraald en dat het (pas te laat hebben van een) flexibele aanvullingjuist leidt tot een hoger autogebruik. 2. Integrale blik van de Vervoerregio bij het begrip 'nabijheid'. In het concept-Beleidskader wordt het belang van 'nabijheid' geschetst. Dat wil zeggen het hebben van zoveel mogelijk (dagelijkse) voorzieningenoploop-en fietsafstand. Wij onderschrijven dit belang. Niet alleen voorde mobiliteit is dit belangrijk, ookvoorhet realiseren van een prettig en leefbare samenleving streven we naar nabijheid. Gebiedsontwikkeling vraagt een integrale aanpak, waarbij niet altijd alle aspecten gerealiseerd kunnenworden. We verwachten van de Vervoerregio hierbij ookeen integrale blik, die verder kijkt dan alleen het belang van mobiliteit. Haarlemmermeer is een uitgestrekte gemeente wat betekent dat mensen soms verder moeten fietsen of rijden naar een middelbare schoolof supermarkt dan in meer verstedelijkte gebieden van de regio. Dit komt ooktot uitingbij gebiedsontwikkelingen. We

Zienswijze Beleidskader

pagina 4

Vervoerregio Amsterdam

vragen hiervoor begrip van de Vervoerregio, ookbij het toekennen van subsidies voor gebiedsontwikkelingen die niet in een stedelijk gebied liggen. 3. Onderkennen belang van de e-fiets, snorfiets en bromfiets opmiddellange afstand. U geeft in uw beleidskader aan dat u nadenkt over alle aspecten die een rol spelen bij mobiliteit. U benoemt ookde snelheidsverschillen opfietspaden. Wij gaan ervan uit dat dat probleem zich met name voordoet in het hoogstedelijke en metropolitane deel van de Vervoerregio. Het valt onsdaarbij opdat u geen uitspraak doet over de rol en het belang van efietsers, snorfietsers, bromfietsers en speed-pedelecs in het regionaal verkeer. Ons inziens heeft deze groepjuist een kans om een grote bijdrage te leveren aan het STOMP-principe. Zeker als het gaat over de middellange afstanden (7,5 tot 15 kilometer voore-fietsen en snorfietsers en 15 tot 25 kilometer voor bromfietsers en speed-pedelecs). Daarvoor is wel een veilige inrichting nodig,opmeer dan alleen de doorfietsroutes. Het gaat daarbij juist om de aansluiting van het fijnmazige buurtniveau ophet MRA-doorfietsroutenetwerk. We vragen de vervoerregio om dit belang te onderkennen en onste betrekken bij de uitwerkingen die het beleidskader in de praktijk zal krijgen. 4. Rekening houden met de realiteit van het belang van de auto.

We onderschrijven het belang van de diverse gebiedstypen binnen de Vervoerregio. Ook het deelgebied Amstelland-Meerlanden is zeer divers te noemen. We begrijpen de plek die Amsterdam inneemt in deze regio en dat de opgave waar hoogstedelijke gebieden voorstaan ookz'n weerslag zullen krijgen opomliggende gebieden. En hoewel we lezen dat STOMP anders uitpakt in de verschillende gebiedstypen, maken we onstochzorgen over de rol die de auto krijgt in dit Beleidskader. Wij verwachten dat de Vervoerregio het belang van een goede bereikbaarheid met de auto onderkent, omdat de auto vooreen grote groep inwoners toegankelijk moet blijven. Dit geldt in de eerste plaats voormensen waarvoor het openbaar vervoer niet concurrerend is. Ook met flexibele aanvullingen, zoals deelmobiliteit, zal publieke mobiliteit in veel gebieden niet concurrerend worden ten opzichtevan de auto. Dit zal wel bijdragen aan de keuzevrijheid, maar niet aan het concurrerend maken ten opzichtevan de auto. We onderschrijven de verandering die nodigis om de regio en de gemeente bereikbaar en leefbaar te houden. We vinden het daarnaast belangrijk dat alle plekken met alle modaliteiten bereikbaar zullen blijven. Dat geldt niet alleen voorwoonbuurten, maar ookvoor winkelgebieden, andere voorzieningenen werklocaties. We vragen de Vervoerregio dit te bevestigen. 5. Uitvoerbaarheid van het Beleidskader Mobiliteit.

Tenslotte zijn we van meningdat dit beleidskader ambitieus is. We maken onsdaarbij zorgen over de betaalbaarheid van de uitvoering.We begrijpen dat niet alles uit dit beleid van vandaag opmorgengerealiseerd gaat worden. We begrijpen ookdat de uitvoeringvan dit beleid een samenwerking vraagt van de Vervoerregio en de gemeente Haarlemmermeer en andere gemeenten, samen met andere partijen zoals het rijk, ontwikkelaars, provincieen vervoerders. We vragen u om inzichtelijk te maken wat u van de inliggende gemeenten (en specifiek ons) verwacht bij de uitvoeringvan dit beleid. De beperkt beschikbare financiële ruimte van de gemeente Haarlemmermeer is leidend bij de uitvoeringvan het beleid. 3.3 Wat mag het kosten?

Onze gemeente voorstel.

looptgeen vermeldenswaardige

financiële risico's bij de uitvoeringvan dit

Zienswijze Beleidskader

pagina 5

Vervoerregio Amsterdam

Watzijn definanciële risico's

Aan de uitvoeringvan deze verbonden.

nota zijn, naast de beschikbare ambtelijke

capaciteit,

geen kosten

3.4 Wie is daarvoorverantwoordelijk?

De deelnemende gemeenten worden door de vervoerregio in de gelegenheid gesteld om een Mobiliteit van de Vervoerregio Amsterdam. zienswijze in te dienen ophet concept-Beleidskader De gemeenteraad is verantwoordelijk voorhet al dan niet indienen van een zienswijze. Binnen het college is de wethouder Verkeer en Vervoer het eerste aanspreekpunt. Binnen de vervoerregio is de Regioraad verantwoordelijk voorhet vaststellen van de kaders voorde vervoerregio. Een afvaardiging van de gemeenteraad en de portefeuillehouder Verkeer en Vervoer van de gemeente Haarlemmermeer hebben zittingin de Regioraad. Vaststelling van het Beleidskader Mobiliteit is éénvan die kaders. De Regioraad van de vervoerregio is dus verantwoordelijk voorhet vaststellen van het Beleidskader Mobiliteit. 3.5 Welkeoverigerelevante informatieis beschikbaar?

De Regioraad heeft op9 mei 2023 besloten om het concept-Beleidskader inspraak door de inliggende gemeenten. Op 25 mei 2023 is de gemeenteraad inhoudvan het concept-Beleidskader Amsterdam. Een eventuele

vrij te geven voor

in een informatieve bijeenkomst geïnformeerd over de Mobiliteit door ambtenaren van de Vervoerregio

zienswijze moet vóór2 augustus2023 bij de Vervoerregio binnen zijn.

3.6 Wanneeren hoe zal de raad/hetcollegeoverde voortgangworden geïnformeerd?

De Vervoerregio rapporteert aan zowel de regioraad als de individuele gemeenten over de binnengekomenzienswijzen via een nota van zienswijzen. 3.7 Wat betekent dit voor de MetropoolregioAmsterdam(MRA)?

Het is belangrijk om over regionale uitgangspunten voortijdigafstemming te hebben met de regio, waaronder de Vervoerregio. 4. Ondertekening Burgemeester en yvefhpwders van de gemeente

Haarlemmermeer, de burgermeester,

ïchiel

Bijlage(n): 1. Aanbiedingsbrief Vervoerregio Amsterdam 2. Concept Beleidskader Mobiliteit, Deel A en B 3. InfographicsBeleidskader Mobiliteit 4. Concept-Zienswijzebrief