7621548 rv Meerjaren Perspectief Grondzaken (MPG); standlijn 1 januari 2023

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouder Steller Collegevergadering

Meerjaren Perspectief Grondzaken(MPG); standlijn 1 januari 2023 drs. JurgenNobel Rowan Mathot 25 april 2023

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

7621548 1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college heeft beslotenom: 1. winst te nemenuit de projecten: a. De Hoek €29.000; b. De President 1.1 €1.181.000; c. LincolnparkTweede Fase € 1.600; d. Nieuw-VennepZuid € 216.000; e. Verkoopbarekavels € 785.000; en deze winst ten gunstete brengenvan de reserve Grondzaken; 2. de in de voorgaandejaren genomenwinstenvan het projectBadhoevedorp Centrummet € 3.623.000 te verlagen en dit nadeel te verwerken in de Jaarstukken 2022; 3. winst terug te stortenin de projecten: a. BeukenhorstZuid € 1.442.000; b. HoofddorpZuidrand€ 404.000; c. HoofddorpNassaupark € 20.000; d. HoofddorpTudorpark€ 173.000; e. Nieuw-VennepSpoedzoekers& Statushouders€ 6.500; en dit ten laste te brengenvan de reserve Grondzaken; 4. het volgendeinitiatief af te sluitenen het verleende initiatievenbudget: a. Jan van Gentstraat € 6.886; ten laste te brengenvan de reserve Grondzaken; 5. ten aanzien van de Voorzieningnegatieve resultaten planneneen bedrag van € 5,9miljoen ten gunstete brengenvan de reserve Grondzaken; 6. de Voorzieningoverige ruimtelijke projectente verminderentot € 2,2 miljoenen hiertoe een bedrag van € 282.000 ten gunstete brengenvan de reserve Grondzaken; 7. ten aanzien van de Verliesvoorzieningstrategische grondende voorziening te verminderen met een bedrag van € 224.870doorde herwaardering van de strategische grondvoorraad en dit ten gunstete brengenvan de reserve Grondzaken; 8.

opgrondvan artikel 87 van de Gemeentewet, vooreen periodevan vijfjaar, geheimhouding opte leggen opde bijlage Meerjaren Perspectief Grondzaken1 januari 2023 behorende bij het raadsvoorstel Meerjaren Perspectief Grondzaken(MPG); standlijn 1 januari 2023. De geheimhouding wordt opgelegdopgrondvan artikel 5.1 lid 2 onderb van

Meerjaren Perspectief Grondzaken(MPG); standlijn1 januari2023

pagina 2

de Wet openoverheid in verband met de economischeoffinanciëlebelangen van de gemeente. Het college besluit de raad voorte stellen om: 1. het Meerjaren Perspectief Grondzaken,standlijn 1 januari 2023 vast te stellen; 2. een aanvullendVTA-budget vast te stellen voorde volgendeprojecten: a. Raadhuisplein en omgeving€ 356.000; b. PARK21 GrootVennep€66.000; c. HoofddorpZuidrand€ 138.000; d. HoofddorpNassaupark € 71.000; e. Hoofddorp Tudorpark€ 25.000; f. De President 1.1 €163.000; g. Sectorpark€ 35.000; h. De Liede€ 176.000; i. Nieuw-VennepZuid € 25.000; j. RijsenhoutDorpscentrum € 25.000; k. Boseilanden€ 34.000; l. Verkoopbarekavels € 25.000; m. BeukenhorstOost Oost € 100.000; n. Lisserbroek Centrum€ 100.000; o. RijsenhoutTrafostation€ 20.000; p. Spaarne Buiten€ 50.000; q. Lisserbroek Binnenturfspoor € 130.000; r. Lisserbroek Noord€ 70.000; 3. een aanvullendUitvoeringsbudgetvast te stellen voorde volgendeprojecten: a. Raadhuisplein en omgeving€ 1.526.000; b. HoofddorpZuidrand€ 1.017.000; c. HoofddorpNassaupark € 87.000; d. HoofdorpTudorpark€ 200.000; e. De President 1.1 € 191.000; f. Sectorpark€ 753.000; g. De Liede € 233.000; h. Nieuw-VennepZuid € 55.000; i. Boseilanden€ 276.000; j. Verkoopbarekavels € 25.000; k. Nieuw-VennepSpoedzoekers& Statushouders€ 71.000; l. Spaarne Buiten€ 125.000; m. Planetenweg€ 150.000; 4.

de grondexploitatieHoofddorpKruisweg 835-839 af te sluitenen het resultaat van € 17.770 ten gunstevan de reserve Grondzakente brengen; 5. de grondexploitatieHoofddorp Spectrum- gebied af te sluitenen het resultaat van € 371.653 ten gunstevan de reserve Grondzakente brengen; 6. het projectPOSTNL af te sluitenen de boekwaarde van € 18.574ten gunstevan de reserve Grondzakente brengen; 7. het projectSlingertuinAkerveld af te sluitenen de boekwaarde van € 23.443ten laste van de reserve Grondzakente brengen; 8. het projectSGN OCAP af te sluiten; 9. het projectBestemmingsplanSchuilhoeve af te sluiten; 10. het projectBestemmingsplanTeleverde af te sluitenen de boekwaarde van € 7.629ten gunstevan de reserve Grondzakente brengen;

Meerjaren Perspectief Grondzaken(MPG); standlijn1 januari 2023

pagina 3

11.

het projectIntentieovereenkomst AM-locatie af te sluitenen de boekwaarde van € 114.829 ten laste van de reserve Grondzakente brengen; 12. het projectStadscentrum Hoofddorpaf te sluitenen de boekwaarde van € 837.630ten laste van de reserve Grondzakente brengen; 13. voorde beslispunten2 en 3 vast te stellen de lle begrotingswijzigingvan 2023. 2.

Samenvatting

Met het Meerjaren Perspectief Grondzaken(MPG) geven wij inzicht in de huidige financiële positievan de reserve Grondzakenen een prognose van de te verwachten resultatenzodat integrale beslissingen voorde toekomstgenomenkunnenworden.Met dit raadsvoorstel leggen wij het MPG met standlijn 1 januari 2023 voor.De MPG-rapportageis als (geheime) bijlage bijgevoegd. De belangrijkste conclusiebij het MPG 2023 is: Er komt een storting vanuitde reserve Grondzakenin de reserve Schaalsprong (2021.0002603). Dit komt enerzijds doorveel grondverkopen, anderzijds doorpositieveontwikkelingenbij de negatieve grondexploitatiesBoseilandenen De Liede, waardoorde voorzieningnegatieve resultatenplannendaalt. Dit alles ondanksde roerige tijden met vele directe en indirecte invloedenzoals de geopolitieke spanningen, de stijgende (bouw)kosten,de stroomproblematiek,de stikstofproblematieken het arrest Didam (gronduitgifte).De projectuitvoering gaat vooralsnogredelijk voorspoedig. De stand van de reserve Grondzakenbedraagt € 8,3 miljoenper 31 december 2022. Dit ligt hoger dan het vastgestelde plafondin de VerordeningGrondzaken2020 (2020.0000918) van € 5 miljoenen betekent dat er bij de Jaarstukken 2022 een bijdrage van € 3,3 miljoenaan de reserve Schaalsprong wordt gedaan.

De stijgende (bouw)kostenzorgenbij het actualiseren van de parameters voorhet terugstorten van winstenbij diverse projectenen per saldo een beperkte winstuitname.Het aanpassenvan de parameters zorgt daarnaast bij de grondexploitatiesookvooreen grootaantal budgetaanvragen. Met de uitspraak van de Raad van State van 14 december 2022 is het bestemmingsplan BadhoevedorpSchuilhoeve vernietigd en dit heeft verregaande gevolgenvoorde grondexploitatie.Het saldo daalt, in combinatie met de gewijzigde parameters, aanzienlijk en reeds genomenwinstenter dekking van de afdracht aan de A9 wordenteruggestort.Per 1 juli 2023 wordt een herziening aan de raad aangeboden. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?

Wij rapporterenin het MPG aan de raad over de financiëlestand van zaken en ontwikkelingen van: 1. de grondexploitatieprojecten in uitvoeringén in voorbereiding; 2. de projectenopbasis van een overeenkomst; 3. de stand van de strategische gronden; 4. de stand van de reserve Grondzaken; 5. het overzicht van de reserve Ruimtelijke InvesteringenHaarlemmermeer (RIH). Het MPG is een essentieel instrumentvoorde raad om zijn controlerendetaak bij het onderwerpgrondzakengoed te kunnenuitvoeren.Het gaat om een financieel-technisch

pagina4

Meerjaren PerspectiefGrondzaken(MPG); standlijnIjanuari2023

documentmet veel vakspecialistische termen. Ons doel is om het inzicht opeen zo transparant mogelijke en vooreenieder te begrijpenwijze weer te geven. 3.2

Wat gaanwe daarvoordoen?

Wij signaleren en monitorenvele factoren (onderandere marktsituatie, wetgeving) die invloed hebben opde projecten,de strategische grondvoorraaden de reserve RIH en sturen desgewenst bij. De financiëleeffecten hiervan wordenzichtbaar in het MPG 2023. 3.3

Watmag het kosten?

Het budget voorde ambtelijke inzet voorde totstandkomingvan de (t)MPG-rapportagewordt jaarlijks onttrokkenaan de reserve Grondzaken. lA/of zijn definanciële risico's?

Onze gemeente looptgeen vermeldenswaardige financiëlerisico's bij de uitvoeringvan dit voorstel. 3.4

Wie is daarvoorverantwoordelijk?

Het MPG wordt doorde raad vastgesteld. Waar beslissingen het budgetrecht van de raad raken, neemt de raad diverse besluiten. Binnenhet college is de portefeuillehouderGrondzakenhet eerste aanspreekpunt voorhet MPG. 3.5

Welkeoverigerelevante informatieis beschikbaar?

De stand van de reserve Grondzakenbedraagt € 8,3 miljoenper 31 december 2022. Dit ligt hoger dan het vastgestelde plafondin de VerordeningGrondzaken2020 (2020.0000918) van € 5 miljoenen betekent dat er bij de Jaarstukken 2022 een bijdrage van € 3,3 miljoenaan de reserve Schaalsprong (2021.0002603) wordt gedaan. De reserve Grondzakenbestaat uit de volgendeonderdelen: 1. vereveningGrondzaken; 2. overige besluiten; 3. vennootschapsbelasting; 4. stand reserve Grondzaken; 5. reserve RIH. Ad 1. Verevening Grondzaken

In onderstaandetabel 1 wordt een overzicht gegeven van de vereveningGrondzaken. Tabel 1: VereveningGrondzaken Bedragen*€ 1 mln.

MPG 2023

a. Gerealiseerde winsten b. Effect negatieve resultaten plannen c. Afsluitengrondexploitaties d. Afsluitingenoverige plannen(niet-grex) e. Mutaties strategische gronden f. Effect overige ruimtelijke projecten

€0,2 €5,9 €0,4 -€0,9 -€ 0,2 €0,3

Totaalverevening Grondzaken

€5,5

De optellingen vindenplaats opbasis van niet afgerondebedragen. Dit kan leiden tot afrondingsverschillen.

Meerjaren Perspectief Grondzaken(MPG); standlijn 1 januari 2023

pagina 5

o. Gerealiseerde winsten In totaal bedraagt de winst € 0,2 miljoenen komt ten gunstevan de reserve Grondzaken. b. Effect negatieve resultaten plannen De voorzieningnegatieve resultaten plannenlaat een positiefeffect zien van € 5,9miljoenen komt ten gunstevan de reserve grondzaken.Dit wordt voornamelijkveroorzaakt doorde verbetering van het saldo van de projectenBoseilandenen De Liede. c. Afsluitengrondexploitaties Bij dit MPG wordende grondexploitatieprojecten HoofddorpSpectrum- gebied en Hoofddorp Kruisweg 835-859 afgesloten. Het afsluiten heeft een effect van € 0,4 miljoenen komt ten gunstevan de reserve Grondzaken. d. Afsluitingen overigeplannen (niet-prex) De projectenPOSTNL, SlingertuinAkerveld, SGN OCAP, intentieovereenkomst AM-locatie en het projectin voorbereidingStadscentrum Hoofddorpzijn in 2022 afgesloten. Het totale effect van deze afsluitingenis - € 0,9 miljoenen gaat ten laste van de reserve Grondzaken. e. Mutatiesstrategischgronden In 2022 hebben enkele wijzigingenin de strategische grondeninvloedopde reserve Grondzaken,het gaat om een perceel dat is overgeboektnaar de materiële vaste activa, omdat het perceel niet ontwikkeldgaat worden.Een ander perceel is in een investeringsproject ingebracht, waardoorde voorziening voorhet perceel vervalt. In totaal wordt € 0,2 miljoenten laste gebracht van de reserve Grondzaken. f.

Effect overigeruimtelijkeprojecten De risicovoorziening bij de projectenin voorbereidingis in 2022 verminderd met € 0,3 miljoen. De verbetering wordt voornamelijkveroorzaakt doorhet afsluitenvan Hoofddorp Stadscentrum. De financieringsstructuur van dit projectwijzigt zodanigdat het projectin voorbereidingkan wordenafgesloten. De voorziening wordt ingezet voorafsluitenvan het voorbereidendeproject. Voorhet projectBadhoevedorp CentrumNoordbestaat het risico dat een deel van de gemaakte kostenniet verhaalbaar zijn via een intentieovereenkomst. Bij de projecten Tennislocatieen Dr. W. Nijestraat is een beperkte toenamevan het Binnenweg,Hoofddorp risico te zien. De risicovoorziening bij de projectenmet ontwikkelaaris in 2022 met € 0,1 miljoengestegen. Grootsteaandeel hierin is de risicovoorziening voorhet projectSpaarne Buiten. Over 2022 zal deze voorzieninguitkomenop€ 2,2 miljoen,een daling van € 0,3 miljoenten opzichte van het MPG 2022 en deze daling zal ten gunstekomenvan de reserve Grondzaken. Verevening Grondzaken

De stand van de vereveningGrondzakenkomt hiermee uit op€ 5,5 miljoen. Dit komt ten gunste van de reserve Grondzaken. Ad 2. Overigebesluiten

De overige besluiten bestaan uit structurelebesluitenen incidentelebesluiten. Het totaal van de structurelebesluiten bedraagt circa € 0,3 miljoen.Dit betreffen kostenvoorde ambtelijke

pagina 6

Meerjaren PerspectiefGrondzaken(MPG); standlijn1 januari 2023

inzet voorde totstandkomingvan het (tjMPG, het toekennenvan initiatievenbudgeten de kunstbijdrage. Het totaal van de incidentelebesluiten bedraagt € 0,9 miljoenen dit is de effectueringvan het besluit dat in het MPG 2022 (2022.0001913) is genomen.Als gevolg van de hertaxatie van het Van Groningenterrein is besloten€ 0,9 miljoente onttrekkenaan de reserve Grondzakenen in 2022 te stortenin de bestemmingsreserve Pionier-BOLS(2021.0003183). Het totaal van de overige besluitenis € 1,2 miljoenen wordt ten laste gebracht van de Reserve Grondzaken. Ad 3. Vennootschapsbelasting

De voorlopigevennootschapsbelasting was voor2020 bepaald, echter na correctie komt er nog € 0,1 miljoenbij. Voor2021 is de voorlopige vennootschapsbelastinglastbepaald op€ 1,8 miljoen. Per saldo wordt een bedrag van € 1,9 miljoenten laste gebracht van de reserve Grondzaken. Ad 4. Stand reserve Grondzaken

In onderstaandetabel 2 staat de stand van de reserve Grondzaken2022, waarbij een afdracht van € 3,3 miljoenplaatsvindtaan de reserve Schaalsprong. Tabel 2: Reserve Grondzaken Bedragen*€ 1 mln.

MPG 2023

Stand per 1 januari2022 reserve Grondzaken

€5,9

1. VereveningGrondzaken 2. Overige besluiten 3. Afdracht Vpb

€5,5 -€ 1,2 -€ 1,9

Reserve Grondzaken31 december

€8,3

4. Afdracht reserve Schaalsprong

-€ 3,3

Reserve Grondzaken31 december

€5,0

Ad 5. Reserve RuimtelijkeInvesteringen Haarlemmermeer (RIH)

Het totaaloverzicht van de reserve RIH wordt onderstaandweergegeven. Tabel 3: Reserve RIH Bedragen*€1mln.

MPG 2022

Mutaties

MPG2023

Boekwaarde

Vastgesteld bijdragen (verplichting)

€ 103,9

€ 16,1

€ 120,0

€76,0

Vastgelegde onttrekkingen(verplichting)

€74,7

€5,4

€80,1

€40,2

Saldo subtotaalRIH-verplichting

€29,2

€10,8

€40,0

€35,8

De optellingenvindenplaats opbasis van niet afgerondebedragen. Dit kan leiden tot afrondingsverschillen.

De vastgestelde bijdragen, bijdragen die doormiddel van een raadsbesluit of een overeenkomst zijn vastgesteld, zijn € 120,0 miljoen.Daartegenoverstaat € 80,1 miljoenaan vastgestelde onttrekkingen.Dit zijn claims die ten laste van de reserve RIH komen.Het totaal 'vrij beschikbare deel' bedraagt € 40,0 miljoen.Dit is een stijging van € 10,8 miljoenten opzichte van het MPG 2022. Het 'vrij beschikbare deel' kan wordeningezet voor toekomstige onttrekkingenwaar nogeen raadsbesluit voorgenomenmoet wordenen zal nodigzijn voorde voorzieneopgavevoorde

Meerjaren Perspectief Grondzaken(MPG); standlijn1 januari 2023

pagina 7

komendejaren (Schaalsprongwonen).In het MPG 2023 staat een overzicht van de toekomstige onttrekkingen. Het kostenverhaal via de RIH gaat in een gewijzigde vorm terugkomenin de Omgevingswet. Het Ministerie voorInfrastructuur en Waterstaat is momenteelbezig met de voorbereidingvan de Omgevingswet die op1 januari 2024 in werking treedt. Ontwikkelingenin deze wordenscherp in de gaten gehouden,met name de mogelijke effecten opde reserve RIH. Grondverkopen De totale prognosegrondverkopen voor2022 bedroeg bij het MPG 2022 € 31,2 miljoen.Het uiteindelijkeresultaat is € 37,8miljoen. Dit komt voornamelijkdoordatin Badhoevedorp Centrum,Cruquiusen De President 1.1 meer verkocht is dan geraamd stondvoor2022. De prognosevoorgrondverkopen in 2023 is € 28,4miljoen.De meeste grondverkopen worden verwacht in BadhoevedorpCentrum. BadhoevedorpCentrum Met de uitspraakvan de Raad van State van 14 december 2022 is het bestemmingsplan BadhoevedorpSchuilhoeve vernietigd. Deze uitspraakwordt momenteelgeanalyseerd. Hierbij wordt gekeken naar zowel de juridische gevolgenals de ontwikkeimogelijkheden.De verschillende mogelijkheden en de te maken keuzes wordenvervolgenster besluitvorming voorgelegd. Voorde grondexploitatieheeft de uitspraakvergaande gevolgen.Zondereen bestemmingsplan valt de juridisch-planologischebasis voorde ontwikkelingvan Schuilhoeve weg.

De komende tijd gebruikenwe om duidelijkheid te krijgen over hoe nuverder met de ontwikkeling.In Deelgebied Schuilhoeve zijn de ramingenvoorgrondopbrengsten en kosteneruit gehaald. Het saldo is hierdoor in combinatie met de gewijzigde parameters aanzienlijk gedaald. Per 1 juli 2023 zal een herziening van de grondexploitatieaan de raad wordenaangeboden. Doorde uitspraak is ookhet risicoprofielflink gewijzigd. Doorde sterke daling van het saldo wordende reeds genomenwinstenter dekking van de afdracht aan de A9 onttrokkenuit de Algemene Dekkingsreserve en teruggestortin de grondexploitatie. Arrest Didam Op 26 november2021 heeft de Hoge Raad bepaald dat overheden die grondwillen verkopen dat via een transparanteproceduremoetendoenen mededingingsruimtemoetenbieden (uitgangspunt). Daarbij heeft de Hoge Raad onderkenddat denkbaar is dat bij voorbaat op grondvan objectieve, toetsbare en redelijke criteria vaststaat dat er maar ééngegadigde is (uitzonderingopvoornoemduitgangspunt).

In dat geval mag van een transparanteprocedure wordenafgezien, maar gelden andere voorschriften.Een voornementot verkoopdient tijdig voorafgaandaan de verkoopopzodanigewijze bekend gemaakt te wordendat eenieder daarvan kenniskan nemen.Daarbij dient te wordengemotiveerd waarom opgrondvan de genoemdecriteria bij voorbaat vaststaat of redelijkerwijs mag wordenaangenomendat er slechts éénserieuze gegadigde in aanmerking komt. Gemeentebreed wordt geïnventariseerdwat de risico's zijn, zowel juridisch als financieelen laten we advies uitbrengenover de in het gemeentelijk risicobestand opte nemenrisico's en voorzieningen. Hier kan eventueelexterne juridische expertise bij wordeningeroepen.Tot dat momentwordt de risicoduidingover het totaal van de grondwaardenin de projecten opgenomen in het weerstandsvermogenvan de Jaarstukken 2022.

pagina 8

Meerjaren PerspectiefGrondzaken(MPG); standlijn 1 januari2023

Handreiking grondexploitaties Dit jaar hebben we de handreiking grondexploitatiesvoorraadsleden geactualiseerd. Deze handreiking wordt aan de raad aangebodenom enkele veel voorkomendeonderwerpenen termen uit het (t)MPG, zoals bouwrijpmaken, grondexploitatieen nettocontantewaarde, toe te lichten. Geheimhouding Bij onzebesluitvormingis het uitgangspunt dat informatieopenbaaris. Dit sluit aan bij het principevan een transparanteoverheid zoals is bedoeld in de Wet openoverheid (Woo).Er kunnenzich echter gevallen voordoenwaarbij openbaarmakingvan bepaalde informatieniet gewenst is. Daarvan is in dit geval sprake. De bijlage Meerjaren Perspectief Grondzaken(MPG); standlijn 1 januari 2023 bevat informatie over lopendeactieve grondexploitaties.Omdat openbaarmakingde financiëleen economische belangen van de gemeente schaadt en dit de onderhandelingspositie van onzegemeente kan aantasten dan wel verzwakken, maken we gebruik van de uitzonderingsgrond als bedoeld in artikel 5.1 lid 2 onderb van de Woo.We besluitenin dit geval die informatie,vooreen periode van vijfjaar, niet openbaarte maken. 3.6 Wanneeren hoe zal de raad/hetcollegeoverde voortgangworden geïnformeerd?

Het MPG is een financieeloverzicht van de stand van zaken van alle projectendie een relatie met de reserve Grondzakenhebben. Elk halfjaar wordt een rapportageopgesteld.De volgende rapportagebetreft de standlijnvan 1 juli 2023, deze verschijnt in het najaar van 2023. 4. Ondertekening

Burgemeesjéremwethouders van de gemeente Haarlemmermeer, de seefetaf^r^O^, de burgemeester,

MarianneSchuurmans-Wijdeven ö

Bijlage(n): • Meerjaren Perspectief Grondzaken(MPG); standlijn 1 januari 2023 (geheim) • Handreikinggrondexploitaties

S5^