7502293 rv Voorstel indienen zienswijze op concept Regionaal Risicoprofiel Kennemerland 2023 en het concept Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing Kennemerland 2023-2026

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouder Steller Collegevergadering

Voorstel indienen zienswijze opconcept Regionaal Risicoprofiel Kennemerland 2023 en het concept Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing Kennemerland 2023-2026 Marianne Schuurmans-Wijdeven Theo Kloosterman 28 maart 2023

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

7502293

1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. in te stemmen met het concept Regionaal Risicoprofiel Kennemerland 2023, waarin de impact en waarschijnlijkheid van een aantal crisistypen is toegenomen: Klimaatverandering; Energietransitie/energiezekerheid; Digitale verstoringen; Maatschappelijke onrust; Nieuwe infectieziekten; 2. kennis te nemen van het concept Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing Kennemerland 2023-2026 en in te stemmen met de vijftal ambities die centraal worden gesteld voorde komende beleidsperiode: Een flexibele organisatie; Interregionale samenwerking en samenwerking met (crisis)partners; Informatiegestuurd werken; Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht. Kwalitatieve borging vakbekwaamheid crisisorganisatie; 3. geen gebruik te maken van de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen, omdat zowel het conceptregionaal risicoprofielals het concept regionaal beleidsplan helder en volledig zijn. 2. Samenvatting

Op grond van artikel 14, lid 2a en 15, lid 3 Wet veiligheidsregio's overlegt de burgemeester voorafgaand aan de vaststelling met de gemeenteraad over het Concept Regionaal Risicoprofiel Kennemerland 2023 en het Concept Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing Kennemerland 2023-2026 van de Veiligheidsregio. Na overleg met de gemeenteraden, worden beide documenten ter vaststelling aangeboden aan het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK). Het bestuur van de VRK heeft beide concept documenten op12 december 2022 vastgesteld.

Voorstel indienen zienswijze ophet conceptRegionaal RisicoprofielVeiligheidsregio

Kennemerland pagina 2

2023 en het conceptRegionaal Beleidsplan Risico- en Crisisbeheersing

2023-2026

De raad wordt gevraagd om een zienswijze naar voren te brengen over het bijgevoegde concept Regionaal Risicoprofiel Kennemerland 2023 en het bijgevoegde concept Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing Kennemerland 2023-2026. Omdat zowel het Risicoprofiel als het Beleidsplan accuraat en volledig zijn en met de specifieke risico's voorHaarlemmermeer voldoende rekening wordt gehouden, wordt voorgesteld geen gebruik te maken van de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. 3. 3.1

Uitwerking Wat willen we bereiken?

Op grond van artikel 14 en 15, Wet veiligheidsregio's is het bestuur van de VRK verplicht eens in de vier jaar een regionaal risicoprofiel en regionaal beleidsplan crisisbeheersing vast te stellen. Op 12 december 2022 heeft het bestuur van de VRK het concept regionaal risicoprofiel en de ambities voorhet beleid en de daaruit voortvloeiende prestaties zoals opgenomen in het concept regionaal beleidsplan vastgesteld. Wij willen dat de raad hiervan kennis neemt. 3.2

Wat gaanwe daarvoordoen?

Wij stellen de raad voorkennis te nemen van concept Regionaal Risicoprofiel Kennemerland 2023, en het concept Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing Kennemerland 2023-2026 van de VRK en daarover geen zienswijze aan het Dagelijks Bestuur van de VRK kenbaar te maken en dit met een brief aan hen kenbaar te maken. De concept brief is bij dit raadsvoorstel gevoegd. Regionaal Risicoprofiel Het Regionaal Risicoprofiel biedt inzicht in fysieke veiligheidsrisico's: grote branden, rampen en crises die de regio kunnentreffen. Het risicoprofiel is doorde wetgever gepositioneerd als een strategisch instrumentom gerichte keuzes te maken voorhet beleid ten aanzien van de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het risicoprofiel ondersteunt bestuurders en uitvoerende diensten bij het stellen van prioriteiten en het maken van gefundeerde beleidskeuzes ten aanzien van de voorbereiding en uitvoering van de crisisbeheersing. Die keuzes kunnenzich richten ophet verminderen van de waarschijnlijkheid dat iets zich voorgaat doen (pro-actie en preventie), het verminderen van de impact als het zich voordoet(preparatie, repressie en nazorg) of het risico accepteren. De risico's zijn echter nooittot nulte reduceren; een risicoloze samenleving is niet voorstelbaar. Het Regionaal Risicoprofiel biedt het eerste inzicht, de keuzes zijn verankerd in het Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing.

Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing Kennemerland Het Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing 2023-2026 geeft richting aan de verdere ontwikkeling van de multidisciplinaire samenwerking ophet gebied van crisisbeheersing in de regio Kennemerland. In het beleidsplan staan de belangrijkste thema's en doelstellingen waar de focusvan de crisisbeheersing voorde VRK de komende vier jaar ligt. In samenspraak met de crisispartners heeft het geleid tot een prioritering van de thema's in het beleidsplan. Vanzelfsprekend blijven we daarnaast opalle beleidsterreinen actief in de crisisbeheersing. Naast de geïnventariseerde risico's het Regionaal Risicoprofiel, geven de gesignaleerde (landelijke) ontwikkelingen en initiatieven, richting aan de ambities en doelstellingen. Daarin worden ookde leerpunten en aanbevelingen uit de aanpak van recente crises, zoals de coronacrisismeegenomen. Met de inzichten van nu,zijn de volgende organisatorische ontwikkelingen in kaart gebracht die het proces van crisisbeheersing en de weerbaarheid tegen de genoemde (dreigings)thema's in

Voorstel Indieren zienswijze ophet conceptRegionaal RisicoprofielVeiligheidsregio 2023 en het conceptRegionaal Beleidsplan Risico- en Crisisbeheersing

Kennemerland

pagina 3

2023-2026

het Regionaal Risicoprofiel kunnenversterken. Dit heeft concreet geleid tot de volgende thema's: 1. Flexibele organisatie De samenleving wordt complexer en confronteert onsmet nieuwe crisistypen: ongekende crises. Dit zijn crisistypen die vooronsnog onbekend zijn. Crises waarvoor nog geen plannenen draaiboeken klaarliggen. Ongekende crises komen niet in plaats van de traditionele incidenten en flitsrampen, maar komen erbij. Samen met onze crisispartners hebben we oog voor ontwikkelingen en identificeren we risico's, zodat er tijdig opgeanticipeerd kan worden. De kern van crisismanagement is het organiseren én het opde juiste manier inzetten van slagkracht tijdens dynamische en complexe situaties. Niet de structuurvan onze crisisorganisatie staat centraal, maar de veiligheidsvraagstukken waar we onsvoorgesteld zien staan. 2. Interregionale samenwerking en samenwerking met (crisis)partners De onvoorspelbaarheid en complexiteit van ongekende crises vereisen dat er geïnvesteerd blijft in een sterk en flexibel netwerk van (crisis)partners, dat zowel tijdens, voorafgaand aan als na afloopvan crisis adequaat kan reageren. De crisisbeheersing bij de partners is afgelopen jaren geprofessionaliseerd. Het is aan de VRK om al die partijen bij elkaar te brengen en ervoor te zorgen dat al deze partijen hun verantwoordelijkheid nemen. 3.

Informatiegestuurd werken Een goede informatiepositie is een randvoorwaarde voorflexibele en effectieve crisisbeheersing. Er wordt gestreefd naar een compleet en actueel inzicht in de grootste (fysieke) veiligheids- en gezondheidsrisico's in onze regio. Er wordt informatiegestuurd en risicogericht gewerkt. De kennis en capaciteit wordt daar ingezet waar de grootste veiligheidswinst te behalen valt. Het is daarvoor noodzakelijk dat er informatie wordt uitgewisseld met regionale, bovenregionale en landelijke crisispartners. Het delen en koppelen van data en informatie tussen de disciplines en tussen de Meldkamer Noord-Holland(MKNH) vraagt aandacht in de ontwikkeling van het Veiligheidsinformatie Knooppunt (VIK). Een plek waar informatie uit verschillende bronnenen organisaties samenkomt, wordt geanalyseerd, geduid en als ééngeheel gedeeld. Hiermee wordt de crisisorganisatie beter voorbereid op (dreigende) crises, en kunnener in een vroegtijdig stadium maatregelen worden genomen om verdere escalatie te voorkomen. 4. Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht Zelf- en samenredzaamheid wordt omarmd. De komende jaren worden de crisisfunctionarissen meer bewust gemaakt van het thema 'burgerhulp', en opwelke wijze ze hier tijdens incidenten en crises gebruik van kunnenmaken.

Daarnaast worden onze inwonersover de risico's in de regio geïnformeerd en wordt ze een handelingsperspectief verstrekt. Zodat ze adequaat kunnen optreden bij incidenten, en zichzelf en elkaar in veiligheid kunnenbrengen. 5. Kwalitatieve borging vakbekwaamheid crisisorganisatie De veiligheidsregio's worden aangesproken ophet goed functionerenvan de crisisorganisatie en daarin zijn vakbekwame crisisfunctionarissenvan groot belang. Het is daarom belangrijk dat er inzicht is in de vakbekwaamheid van de verschillende crisisfunctionarissen,ookals de primaire verantwoordelijkheid voordie vakbekwaamheid in sommige gevallen niet is belegd bij de veiligheidsregio.

Voorstel indienen zienswijze ophet concept Regionaal RisicoprofielVeiligheidsregio 2023 en het conceptRegionaal Beleidsplan Risico- en Crisisbeheersing

Kennemerland

pagina 4

2023-2026

Watzijn de argumenten?

Het Regionaal Risicoprofiel bestaat uit: 1. Een risico-inventarisatie: dit geeft antwoordopde vraag: 'wat kan onsoverkomen?'en geeft een overzicht van de bedreigingen die tot een brand, ramp of crisis kunnen leiden in onze regio; 2. Een risicoanalyse: dit geeft antwoordopde vraag: 'hoe erg is dat?' en geeft een weging en inschatting van de gevolgen van de soorten branden, rampen en crises. Dit gebeurt doorvoorelk van de geselecteerde crisistypen een -fictief- representatief scenario te beschrijven waarbij de mogelijke impact en waarschijnlijkheid wordt beoordeeld. De analyse uit het risicoprofiel levert de volgende bevindingen op: 1. Er zijn geen grote verschillen met het Regionaal Risicoprofiel Kennemerland uit 2018. De impact van de volgende scenario's is toegenomen: een dijkdoorbraak, natuurbrand, extreem weer en verstoring publieksbijeenkomst; 2. De waarschijnlijkheid van extreem weer (zowel voordroogte en hitte als voorstorm en regen) is toegenomen ten opzichte van 2018; 3. 'Klassieke' incidenten zoals branden in bijzondere gebouwen, ongevallen en incidenten met gevaarlijke stoffen scoren opimpact aanzienlijk tot ernstig. De impact wordt daarbij vooral bepaald doorde aantallen mogelijke doden en gewonden. De hulpdiensten zijn voorbereid opde bestrijding van deze scenario's; 4.

De scenario's ziektegolf, infectieziekte uit het buitenland, aanslag, brand in Schipholspoortunnelen luchtvaartincident scoren onverminderd hoog op waarschijnlijkheid en impact. De ervaring met de coronacrisisis dat de sociaalmaatschappelijk impact nog groter kan zijn dan voorzien. Een soortgelijke pandemie is denkbaar en niet minder waarschijnlijk dan corona; 5. Bij crises als uitval van een vitale voorzieningwordt de impact minder bepaald doorhet aantal mogelijke doden en gewonden, maar vooraldoorde kosten, de verstoring van het dagelijks leven en de sociaalpsychologische impact. De impact van deze scenario's manifesteert zich dus vooralin het sociaal-maatschappelijk veld. In enkele gevallen kan bestuurlijk afbreukrisico ontstaan(lokaal, regionaal) bijvoorbeeld wanneer de crisisbeheersing in het publieke oordeel tekort heeft geschoten; 6. Verstoring van elektriciteit (vitale voorziening) heeft per definitie ernstige impact. Door de grote afhankelijkheid van fysieke en digitale infrastructurenis de impact van een verstoring daarvan evenredig groot. De afhankelijkheid van de elektriciteitsvoorziening wordt de komende tijd groter doorde energietransitie. De keteneffecten van uitval hiervan kunnenzeer uiteenlopend zijn (onder andere veiligheid, sociale en politieke stabiliteit); 7. De waarschijnlijkheid van gelijktijdigheid van verschillende crisistypen lijkt toegenomen.

Tijdens extreme weersomstandigheden zal de waarschijnlijkheid van verstoring van een vitale voorziening(elektriciteit, drinkwater) groter worden. Ook cyberverstoringen kunnentot uitval van vitale voorzieningen leiden; 8. Bij een aantal crisistypen kan verstoring van de continuïteitvan de hulpverlening en crisisbeheersing optreden. Bijvoorbeeld bij extreem weer, uitval ICT of een ziektegolf; 9. Ook kunnencrisistypen elkaar qua impact beïnvloeden. Tijdens de corona-lockdowns bijvoorbeeld was de samenleving (door thuiswerken etcetera) nóg afhankelijker van ICT dan daarvoor. Wanneer tijdens zo'n lockdowneen ICT- of energieverstoring zou hebben plaatsgevonden was de impact daarvan evenredig groter geweest. Risicobeeld Haarlemmermeer In de Haarlemmermeerpolder - dus onder zeeniveau - bevinden zich diverse speciale objecten: zoals gezegd de nationale luchthaven Schiphol, maar ookjustitiële inrichtingen, een grote

Voorstel indienen zienswijze ophet conceptRegionaal RisicoprofielVeiligheidsregio 2023 en het conceptRegionaal Beleidsplan Risico- en Crisisbeheersing

Kennemerland

pagina 5

2023-2026

locatie van het Spaarne Gasthuis, drinkwater- en energievoorzieningen, weg- en treintunnels (Schipholtunnel, Schipholspoortunnel). Schiphol is voordit risicoprofielaangemerkt als risicohotspot. In de gemeente bevindt zich Het Haarlemmermeerse Bos en is een deel van recreatiegebied Spaarnwoudegesitueerd. Hier vinden ookevenementen plaats, zoals Mysteryland en Awakenings. Dit brengt specifieke risico's met zich mee. Binnen de gemeente bevinden zich 21 bedrijven die vallen onder het besluit externe veiligheid inrichtingen en twee bedrijven die vallen onder de wetgeving van het Besluit risico's en zware ongevallen (dit zijn Aircraft Fuel Supplyen KLM Engineering & Maintenance). De risicosituatie in onze gemeente wordt natuurlijksterk gekleurd doorde aanwezigheid van Schiphol in het noordoosten van de gemeente. De nationale luchthaven brengt een specifieke risicosetting met zich mee. Op Schiphol, maar ookbij verschillende andere bedrijven in de gemeente vindt opslag en verwerking van gevaarlijke stoffen plaats. Ook zijn er vuurwerkopslagen. Er zijn enkele hoge gebouwen en objecten (zoals windmolens) in de gemeente gesitueerd. De gemeente grenst aan het Noordzeekanaal, een risicohotspot.Hier is ookeen pontverbinding (Buitenhuizen), waarover gevaarlijke stoffen vervoerd worden.

De gemeente ligt in de nabijheid van opslagterminals (met gevaarlijke stoffen) in het Westpoortgebied (Amsterdam). 3.3

Wat mag hetkosten?

Aan de uitvoering van dit voorstel zijn, naast de beschikbare ambtelijke capaciteit, geen kosten verbonden. Het risicoprofiel en beleidsplan zijn geschreven vanuithet perspectief van de bestaande financiële kaders van de VRK, te weten de inkomsten uit inwonerbijdragen van de regiogemeenten, en de inkomsten uit de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (Bdur). Die kaders zijn landelijk wel in beweging. Het Rijk zet in opversterking van de crisisbeheersing in Nederland, naar aanleiding van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio's, opbasis van evaluaties van eerdere crises, en met een oog oprampen en crises van de toekomst, die zich kenmerken doortoenemende complexiteit, grenzeloosheid en onvoorspelbaarheid. Om ervoor te zorgen dat ookde 25 veiligheidsregio's hierin hun rol kunnenspelen, wordt landelijk geleidelijk € 83 miljoen aan de brede doeluitkering rampenbestrijding toegevoegd, met een aantal specifiek te realiseren doelen. Het beleidsplan crisisbeheersing van de VRK sluit aan op die doelen. Watzijn definanciële risico's?

Onze gemeente looptgeen vermeldenswaardige financiële risico's bij de uitvoering van dit voorstel. Het risicoprofiel en beleidsplan zijn geschreven vanuithet perspectief van de bestaande financiële kaders van de VRK, te weten de inkomsten uit inwonerbijdragen van de regiogemeenten, en de inkomsten uit de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (Bdur). 3.4 Wie is daarvoorverantwoordelijk?

Op grond van de Wet veiligheidsregio's dient overleg plaats te vinden met de raad alvorens het Concept Regionaal Risicoprofiel en het Concept Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing Kennemerland 2023-2026 kan worden vastgesteld. De portefeuillehouder Veiligheid is binnen het college het eerste aanspreekpunt. 3.5 Wanneeren hoe zal de raadoverde voortgangworden geïnformeerd?

Het Algemeen Bestuur zal, nadat de deelnemende gemeenteraden vooreind mei 2023 hun zienswijzen hebben kunnenindienen, het concept Regionaal Risicoprofiel Kennemerland 2023

Voorstel indienen zienswijze ophet conceptRegionaal RisicoprofielVeiligheidsregio 2023 en het conceptRegionaal Beleidsplan Risico- en Crisisbeheersing

Kennemerland

pagina 6

2023-2026

en het concept Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing Kennemerland 2023-2026 definitief vaststellen op10 juli 2023. Na de besluitvorming van het Algemeen Bestuur met inachtneming van de ingediende zienswijze(n) wordt de raad daarover schriftelijk geïnformeerd doorde directie van de VRK. 4. Ondertekening

Bijlage(n): • Concept Regionaal Risicoprofiel Kennemerland 2023 • Concept Regionaal Beleidsplan Crisisbeheersing Kennemerland 2023-2026 • Conceptbrief reactie Raad • Aanbiedingsbrief aan gemeenten 2023 RRP en RBP