7366858 rv Budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek transformatorstation A4 zone west

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouder Steller Collegevergadering

Budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek transformatorstation A4 zone west drs. Jurgen Nobel, mr. Charlotte van der Meij Frans Breg (+31235674648) en Evelien Scherpenhuijsen (+31235674863) 21 februari 2023

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

7366858

1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college heeft besloten om: 1. in te stemmen om, aanvullend ophet besluitvan 20 december 2022 (2022.0002719), samen met initiatiefnemers TenneT en Liander een haalbaarheidsonderzoek te verrichten naar een tweede mogelijke locatie 'In de Green Data Centre Campus'voorde vestiging van een transformatorstation, naast de mogelijke locatie 'Langs de Bennebroekerweg, optie1' in de A4 zone West nabij Hoofddorp.Een eventueel definitief locatiebesluitzal doorde raad kunnen worden genomen opbasis van dat nadere haalbaarheidsonderzoek waarvan een participatietraject met de omgeving deel uitmaakt; 2. opgrond van artikel 25 van de Gemeentewet geheimhouding opte leggen opde gewijzigde bijlage 2 'Kostenoverzicht plankosten'. De geheimhouding wordt opgelegd opgrond van artikel 5.1, tweede lid, onder b van de Wet open overheid in verband met de economische offinanciële belangen van de gemeente; 3. opgrond van artikel 25 lid 3 van de Gemeentewet met een separaat voorstelde raad voor te stellen de geheimhouding van bijlage 2 'Kostenoverzicht plankosten' te bekrachtigen in de eerstvolgende raadsvergadering. Het college besluitde raad voorte stellen om: 1.

een budget van € 125.000 beschikbaar te stellen ten behoeve van de begeleiding van een haalbaarheidsonderzoek opde locaties 'Langs de Bennebroekerweg, optie1' en 'In de Green Datacenter Campus'voorde plaatsing van een nieuw transformatorstation. Het budget wordt gedekt doormiddel van een allonge opde 'Intentieovereenkomst TenneT Liander onderstation STP' met TenneT en Liander voorhet bedrag van € 98.187en een subsidie voor de regievoering transformatorstations en tracés Noord-Holland van de provincie NoordHolland van € 26.813 en hiertoe vast te stellen de 7e begrotingswijziging van 2023.

Budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek transformatorstation A4 zone West

pagina 2

2. Samenvatting

Er is sprake van een tekort én grote vraag naar transportcapaciteit van elektriciteit in zowel het oostelijkals het westelijk deel van onze gemeente. Er kunnen in grote delen van de gemeente geen nieuwe grootverbruikaansluitingen meer worden aangebracht, terwijl er ophet gebied van woningbouw, bedrijven en de energietransitie veel extra capaciteit nodig is. Op 27 mei 2021 heeft de raad met een daarop betrekking hebbend bestemmingsplan de definitieve locatie van een transformatorstation opSchipholLogistics Park, gelegen ten zuiden van de Incheonweg in Rozenburg- Zuid, vastgesteld (2021.0000636). Dit bestemmingsplan is inmiddels onherroepelijk en de daadwerkelijke realisatie is doorde betrokken netwerkbedrijven in voorbereiding genomen. Daarmee wordt het oostelijkdeel van onze gemeente bij ingebruikname in de tweede helft van 2025 voorzien van voldoende capaciteit. Doorherschikking ophet totale stroomnet kunnen hierdoorde doorLiander ingestelde stroomleveringsbeperkingen in onze gemeente worden opgeheven. Echter, doorde groei van de stroombehoefteontstaat opbetrekkelijk korte termijn weer een nieuw stroomtransporttekort.Op grond hiervan hebben TenneT en Liander vastgesteld dat ookten westen van de A4 opkorte termijn na ingebruikname van het station aan de oostzijde een transformatorstation nodig is.

Hierbij in acht nemend dat de ervaring heeft uitgewezen dat met een locatieonderzoek en -besluit, inclusief overleg met de omgeving en een planologische regeling veel tijd gemoeid is. Het gaat om het gebied ten westen van de A4, waarbij naast de extra stroomvraagvoor woningbouw en de energietransitie ookin de vraag van bedrijfsontwikkelingen opde volgende gebieden zal worden voorzien: SchipholTrade Park (STP)/ Green Datacenter Campus (GDDC); De President; De Hoek; Hoofddorp; overige gebieden, waaronder PrimA4a en PARK21. In het locatieonderzoek dat zich richtte ophet gebied ten westen van de A4 en grenzend aan Hoofddorpis naar voren gekomen dat de locatie genaamd 'Langs de Bennebroekerweg, optie1' de voorkeurgeniet (2022.0002718d.d. 20 december 2022). Bij de bespreking van dit onderzoek in de raad op2 februari 2023 is gevraagd ookde locatie 'In de Green Datacenter Campus' bij het haalbaarheidsonderzoek te gaan betrekken. In dit onderzoek, waarvan onderzoek naar het draagvlak in de omgeving, de verwervingsmogelijkheden van de locatie, alsmede de planologische beoordeling deel uit maakt, zal moeten blijken of de raad een voorstel kan worden gedaan om een definitief locatiebesluitvooréén van beide locaties te nemen. Vervolgens wordt een noodzakelijke herziening van het bestemmingsplan voorgelegd.

Gedurende het haalbaarheidsonderzoek zal doorSchipholArea Development Company (SADC) niet zonder toestemming van de gemeente in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) grond kunnen worden verkocht in het vooreen transformatorstation te reserveren gedeelte (circa vier hectare) van het te onderzoeken gebied. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?

We willen de realisatie van een transformatorstation (Liander) annex GIS-station (TenneT) bereiken in de A4 zone West, zodat de stroomvoorziening in onze gemeente geborgd is voor

Budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek transformatorstation A4 zone West

pagina 3

een termijn van circa 10 tot 15 jaar. Een GIS-station is een grotendeels inpandig systeem, waarbij de 150 kilovolt(kV) installaties doorTenneT in een gebouwzijn ondergebracht en de transformatoren van Liander in de open lucht staan. Deze transformatoren staan aan drie kanten ommuurdgesitueerd. Het GIS-station levert rechtstreeks 150kV voorde ontwikkeling van de Green Datacenter Campus, die met eigen transformatoren (zogenaamde inkoopstations) de stroomtot de benodigde sterkte terugbrengen. Doordat zij eigen transformator- of inkoopstations hebben gaat dit dus niet ten koste van de 400 Megavoltampère(MVA)capaciteit van de transistoren van Liander van het beoogdetransformatorstation aan de Bennebroekerweg of in de Green Datacenter Campus,waardoor die capaciteit beschikbaar komt en blijft voorandere bedrijfsontwikkelingen, woningbouw en energietransitie. Wat is de aanleiding,context?

Extra transportcapaciteit van elektriciteit in onze gemeente is dringend noodzakelijk. Met het station aan de Incheonweg is in de acute behoefte voorzien, maar hiermee kan niet worden volstaan. Op het gebied van woningbouw, bedrijven en de energietransitie is aanzienlijk meer capaciteit nodig. Op 30 september 2020 heeft Liander code rood uitgevaardigd voorhet oostelijkdeel van Haarlemmermeer. Er kunnen geen nieuwe grootverbruikaansluitingen meer worden aangesloten. Op 27 mei 2021 heeft de raad de definitieve locatie van een transformatorstation opSchiphol Logistics Park, gelegen ten zuiden van de Incheonweg in Rozenburg-Zuid,vastgesteld. Daarmee wordt primair het oostelijkdeel van onze gemeente bij in gebruik name van het station (naar verwachting in 2025) voorzien van voldoende capaciteit voorelektriciteit. Hierdoor kan genoemde code rood met herschikking van het stroomtransportbinnen de gemeente worden opgeheven. Echter, ten westen van de A4 is in het kader van de groeiende vraag ookeen transformatorstation nodig. De bestaande transformatorstations in de nabij gelegen gebieden zullen binnen afzienbare termijn na ingebruikname van het nieuwe station aan de Incheonweg hun capaciteitsgrens opnieuw bereiken, waardoor zij niet meer kunnen voldoen aan de groeiende vraag.

Er is in het gebied ten westen van de A4 en ten zuiden van Hoofddorpeen verkenning gedaan naar een potentieel geschikte locatie van het transformatorstation. Initiatiefnemers TenneT en Liander hebben samen met de gemeente en SADC, de potentiële locaties onderzocht. SADC is betrokken omdat enkele locaties opSchipholTrade Park deel uitmaakten van de verkenning. In de volgende figuurzijn de gebieden die baat hebben bij het nieuwe station, alsmede het locatieonderzoeksgebied weergegeven:

Budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek transformatorstation A4 zone West

pagina 4

Figuur1: Gebieden diegevoed gaanwordenvanuithetnieuwe station,alsmedehetonderzoeksgebied voor delocatievanhettransformatorstation aandewestkantvandeA4 (aangegeven met eenrodestippellijn).

Het gaat om het gebied ten westen van de A4, waarbij naast de extra stroomvraagvoor woningbouw en de energietransitie ookin de vraag van bedrijfsontwikkelingen opde volgende gebieden zal worden voorzien: - SIP/GDCC; De President; De Hoek; Hoofddorp; overige gebieden, waaronder PrimA4a en PARK21. Welkdoel wordt nagestreefd?

Het doel is een gerealiseerd transformatorstation in het westelijk deel van de A4 zone, zodat er voldoende transportcapaciteit en daarmee elektriciteit beschikbaar is om in de klantgebieden de opgaven met betrekking tot woningbouw, bedrijventerreinen en de energietransitie te realiseren. 3.2 Wat gaanwe daarvoordoen?

Een eerste verkenning van het onderzoeksgebied heeft geleid tot vier locaties die nader zijn onderzocht ophaalbaarheid, te weten: langs de Bennebroekerweg, optie1 (ten zuiden van STP, onder de Green Datacenter Campus);

Budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek transformatorstation A4 zone West

langs de Bennebroekerweg, optie2 (ten zuiden van STP, tussen Rijnlanderweg A4); in de Green Datacenter Campus(ten noorden van de Bennebroekerweg); de Energiehub (entreegebied STP, zijde A4).

pagina 5

en de

Deze locaties zijn weergegeven in de volgende figuur:

Figuur2: Plattegrond vandeelgebied 2 met devieropties:Energiehub, In deGreenDatacenter Campus (GDCC), LangsdeBennebroekerweg optie1 enLangsdeBennebroekerweg, optie2.

Uit de locatiestudie, waarin de ruimtelijke verkenning vervat is, blijkt dat de locaties 'Langs de Bennebroekerweg, optie1' en Tn de Green Data Center Campus' als meest kansrijk worden beoordeeld. Er zijn hierbij veel aspecten beschouwd,waarbij de ligging ten opzichtevan de klantgebieden (leidingtrajecten 20kV van Liander) en de daarmee verband houdende benodigde kabellengte en beschikbare ruimte in de ondergrond van grootbelang is. Dat geldt ookvoorde mogelijkheden van voeding met de ISOkV leidingen van TenneT. De technische, financiële en ruimtelijk- planologische mogelijkheden van beide locaties worden onderzocht als basis voor een opgrond van dat onderzoek te nemen definitief locatiebesluitdoorde raad. Vooreen verdere beschrijving van de locaties 'Langs de Bennebroekerweg, optie1' en 'In de Green Data Center Campus'wordt verwezen naar het in de bijlage opgenomen locatieonderzoek.

Budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek transformatorstation A4 zone West

pagina 6

Op 2 februari 2023 is het raadsvoorstel 'Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheid transformatorstation Bennebroekerweg' (2022.0002718d.d. 20 december 2022) in een raadssessie behandeld. Doorde raad is verzocht om naast de haalbaarheid van de locatie 'Langs de Bennebroekerweg, optie1' ookde haalbaarheid van de locatie 'In de Green Data Center Campus'te onderzoeken met als doel om bij de definitieve locatiekeuze een afweging te kunnen maken tussen twee vergelijkbaar uitgewerkte locaties. Het onderzoeken van een tweede locatie levert circa twee maanden vertraging op,zie bijlage 1 voorde planning. We gaan er hierbij van uit dat veel werkzaamheden en onderzoek voorbeide locaties parallel kunnen plaatsvinden. Aan de gesloten intentieovereenkomst (B&W-besluit met kenmerk 2022.0002718d.d. 20 december 2022) zal in de vorm van een allonge de locatie 'In de Green Data Center Campus'worden toegevoegd. De overeenkomst bevatte al een regeling voor verhoging van de met de netwerkbedrijven afgesproken vergoeding in geval van wijziging van de scopevan het haalbaarheidsonderzoek. Het onderzoeken van een tweede locatie wordt als zodanig aangemerkt. De tweede locatie, de wijziging van de planning en de vergoeding van de extra kosten wordt vastgelegd in een allonge met TenneT en Liander. Watzijn de argumenten?

De Green Datacenter CampusopSTP, overige bedrijven opSTP, De Hoek, De President en Hoofddorpzijn de primaire voedingsgebieden voorhet tweede station. De ligging van beide voorkeurlocatiesis gunstig ten opzichtevan deze gebieden. Bepalend is ookwelke aansluitingen de datacenters opmet name STP vragen. Tussen 2026 en 2028 zal er circa tien hectaren worden uitgegeven voormeerlaagse data centers. Er kan door STP worden ingezet opeen beperkt aantal marktpartijen die via een eigen inkoopstation rechtstreeks vanaf het GIS-station ophet hoogspanningsnet van TenneT worden aangesloten. Dit is conform ons vigerend datacenterbeleid. Hiermee blijft de 400 MVA capaciteit van het nieuwe transformatorstation volledig beschikbaar voorandere bedrijfsvestigingen, woningbouw en de energietransitie. Indien doorSADC (gedeeltelijk) voorkleinere datacenters wordt gekozen, zal voeding via het 20kV net van Liander plaats vinden, en gaat dit wel ten koste van de resterende capaciteit. Dit aspect zal bij het haalbaarheidsonderzoek voorbeide locaties worden betrokken. De President, PrimA4a, De Hoek en Hoofddorpworden (ook)voorzien vanuit stations Hoofddorp,Vijfhuizen en (beperkt) Rozenburg-Zuid. Deze stations worden ontlast door overname van bestaande aansluitingen opRozenburg-Zuid (aan de Incheonweg).

Desalniettemin is de stroomvraagaan de westzijde van de A4 dermate grootdat een tweede station noodzakelijk is. De klantvraag vanuit PARK21-aangeslotenen is momenteel nog niet in beeld. Liander houdtwel rekening met een toekomstigevraag vanuit dit gebied. Wat zijn de kanttekeningen en risico’s?

Het betreft een voorlopigelocatiekeuze. Het haalbaarheidsonderzoek zal alle uitvoeringsaspecten in beeld moeten brengen en leiden tot een definitief locatiebesluit.Het onderzoek zal de kanttekeningen en de risico's verder in beeld gaan brengen. Het voorlopige locatiebesluitis daarmee niet onomkeerbaar. Voorbeide locaties geldt dat een bestemmingsplanwijziging nodig is en dat de benodigde gronden verworven dienen te worden.

Budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek transformatorstation A4 zone West

pagina 7

Langsde Bennebroekerweg, optie 1

Parallel aan het haalbaarheidsonderzoek en de daarop volgende besluitvorming loopthet verwervingstraject van de grond voor'Langs de Bennebroekerweg, optie1. Er is een risico dat de grond niet wordt verkocht. Er wordt ookin het haalbaarheidsonderzoek rekening gehouden met de verbreding van de Nieuwe Bennebroekerweg. Daarnaast houden we rekening met weerstand van de omgeving. Er zijn meerdere ontwikkelingen aan de orde in dit gebied, zoals de Nieuwe Bennebroekerweg, de tijdelijke verkeersmaatregelen opde Rijnlanderweg en de ontwikkeling van PARK21. Het is noodzakelijk om zorgvuldigen juist te handelen, afspraken na te komen en de relatie met alle andere ontwikkelingen in dit gebied goed in beeld te houden. In de GreenDatacenter Campus

De locatie 'In de Green Datacenter Campus' is in eigendom van de GEM A4 zone West B.V. Er dient binnen deze GEM uitwerking plaats te vinden over de opzetvan de datacentercampus (genoemde schaalgrootte), alsmede de situering van de drie functies, te weten datacenters, een transformatorstation én resterende ruimte voorlogistiek opde voorde campus gereserveerde gronden. 3.3 Wat mag het kosten?

Op dit moment moet rekening worden gehouden met kosten van ambtelijke begeleiding van de totstandkoming van het haalbaarheidsonderzoek, inclusief consultatie van de omgeving, en de voorbereiding van het definitieve locatiebesluit.Het merendeel van de kosten van het haalbaarheidsonderzoek komt rechtstreeks voorrekening van de netwerkbedrijven TenneT en Liander. Onze plankosten begrootopeen bedrag van € 125.000 komen voorrekening van deze bedrijven, exclusief de subsidie regievoering transformatorstations en tracés van de provincie Noord-Holland van € 26.813. In een intentieovereenkomst zijn de afspraken over de medewerking van de gemeente aan het onderzoek én de vergoeding doorde netwerkbedrijven van onze plankosten uitgewerkt voorhet bedrag van € 100.000 (2022.0002718d.d. 20 december 2022). Onze gemeentelijke kosten zullen met circa 25% (een bedrag van € 25.000) toenemen, (dooronder andere afstemming stedenbouwkundige randvoorwaarden voorde tweede locatie en extra afstemming met SADC). Deze kosten worden ookopgenomen in de allonge opde intentieovereenkomst en ten laste gebracht bij TenneT en Liander. In de programmabegrotingworden de kosten en de bijdragen verantwoord opbeleidsdoel B: Haarlemmermeer realiseert ruimtelijke projecten die bijdragen aan het maatschappelijk doel van het programma Ruimtelijke Ontwikkeling, taakveld 3.2. Watzijn definanciële risico's?

Onze gemeente looptgeen vermeldenswaardige besluit.

financiële risico's bij de uitvoering van dit

3.4 Wie is daarvoorverantwoordelijk?

De raad is verantwoordelijk voorhet vaststellen van de definitieve locatie van het transformatorstation en in vervolg hierophet bestemmingsplan dat moet worden herzien. Het college is verantwoordelijk voorde uitvoering en het sluiten van intentieovereenkomsten met ontwikkelende partijen of afspraken met partijen. De portefeuillehouderRuimtelijke ontwikkeling is binnen het college het eerste aanspreekpunt. 3.5 Welkeoverigerelevante informatieis beschikbaar?

In het gebied van beide locaties zijn weinig woningen. In beginsel kan, de betreffende onderzoeken voorde locatie aan de Incheonweg in beschouwing nemend, voldoende afstand ten opzichtevan deze woningen in acht worden genomen met het oogopte verwachten

pagina 8

Budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek transformatorstation A4 zone West

geluidproductieen elektromagnetische velden. Het zal definitief moeten blijken uit het haalbaarheidsonderzoek en de exacte situering van het station en haar geluidsbronnen. Communicatie

De direct omwonenden en andere belanghebbenden zijn inmiddels doorons per brief en in enkele gevallen in een persoonlijk gesprek over het voorgenomen haalbaarheidsonderzoek geïnformeerd. Zij zullen geconsulteerd worden over de verdere uitwerking van het haalbaarheidsonderzoek. Het is vooromwonenden niet mogelijk om invulling te geven aan het ontwerp van het station. Dit is met name een technische aangelegenheid. Wél zal zorggedragen worden vooreen zorgvuldige landschappelijke inpassing van het station in de omgeving, aansluitend bij de ontwikkeling van PARK21, het uitvoeringsontwerp van de Nieuwe Bennebroekerweg (Langs de Bennebroekerweg, optie1) en de situering binnen STP (In de Green Datacenter Campus). De bewonersinformatie en communicatie in het vervolg kunnen wij met TenneT en Liander gezamenlijk oppakken. 3.6 Wanneeren hoe zal de raadoverde voortgangworden geïnformeerd?

Na het voltooien van het haalbaarheidsonderzoek en mits de locaties 'Langs de Bennebroekerweg, optie1' en 'In de Green Datacenter Campus' haalbaar worden geacht, worden de locaties ter vaststelling aan de raad voorgelegd. Het ontwerpbestemmingsplan dat de vestiging mogelijk maakt wordt vervolgens opgesteld en conform de wettelijke procedures aan de raad voorgelegd. 3.7 Wat betekent dit voor de MetropoolregioAmsterdam(MRA)?

Het stroomcapaciteitstekortspeelt ookin de MRA een grote rol. Met de komst van het transformatorstation wordt ookde regio in betere mate voorzien van stroom.De regio is gebaat bij de komst van het transformatorstation, om in de opgaven voorwoningbouw, de energietransitie en de vestiging van bedrijven te kunnen voorzien. 4. Ondertekening

Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer,

Michiel Ruis

Marianne

Bijlagen: • Bijlage 1 'Planning' • Bijlage 2 'Kostenoverzicht plankosten' (geheim) • Locatieonderzoek Transformatorstation A4-zone West

Schuurmans-Wijdeven