7. Nota Concept-beeldkwaliteitsplan ringvaart en ringdijk Haarlemmermeer_Deel2.pdf
Tekst van het document
LINTEN EN LOGISTIEK
34/76
De Verbindende Ring
2.3.4 LINTEN EN LOGISTIEK Typering van het segment
Wat speelt er in het segment?
Het segment Linten en Logistiek vormt een overgang tussen de stedelijkheid in het noorden van de Ringvaartzone en de landelijke sfeer in het zuiden. In het deel tussen de kruising met de A9 en de N231 overheerst de infrastructuur. Hier ontbreekt een route voor langzaam verkeer aan de binnenzijde en de buitenzijde van de Ringvaart.
In het segment spelen de volgende typen opgaven waarvoor het Beeldkwaliteitsplan relevant kan zijn:
Tussen het Nieuwe Meer en Oude Wetering ligt het oudste deel van de Ringvaart. Dit dijktraject bestond al voor de inpoldering van de Haarlemmermeer en maakte deel uit van de 18e-eeuwse waterkering van Aalsmeer. Tot op de dag van vandaag is dit zichtbaar in het grillige verloop van de dijk. Aan de overzijde is zicht op de groene koppen van de legakkers.
▪ ▪
▪ ▪
infrastructurele opgaven zoals de Hoogwaardige Openbaar Vervoerslijn Schiphol-oost bij Schipholdijk, opgaven voor het fietsnetwerk, zoals de fietsonderdoorgang parallel aan de Ringvaart bij de N196 bij Aalsmeerderbrug, opwaardering fietsroutes en aansluitingen, stedenbouwkundige opgaven, zoals de transformatie van bedrijfsgebouwen, opgaven voor de openbare ruimte, zoals de zorg voor het wegdek, het straatmeubilair, de parkeerplaatsen en de verlichting.
De logistieke hallen en kassen in ‘de tweede linie’ onderaan de dijk vormen een scherp contrast met de bebouwing op de Ringdijk. Ten zuiden van de Aalsmeerderbrug is het Ringdijkpark aangelegd dat bemiddelt tussen de grote schaal van de hallen en de woonhuizen (zie blz. 69). Het fort bij Aalsmeer markeert de kruising van de Ringvaart met de Geniedijk van de Stelling van Amsterdam.
1. opgave
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
De Verbindende Ring
35/76
Bebouwing volgt de richting van de legakkers en staat met de kopse kant naar de Ringvaart.
Fort bij Aalsmeer, kleinschalige woonbebouwing op de Ringvaartdijk en de groene legakkers aan de overzijde van de Ringvaart.
36/76
De Verbindende Ring
2.4 DE BETEKENIS VAN DE RING De analyses van de Ringvaartzone laten een fascinerend landschapslint zien, met een meervoudige betekenis als: ▪
▪ ▪
structurerend gegeven binnen de metropoolregio van Amsterdam en een kans voor de ruimtelijke ontwikkelingen, schakel in het watersysteem, het recreatieve netwerk en de ecologische structuur, woon- werk- en ontspanningsmilieu.
In en rond de Ringvaartzone staan vele ontwikkelingen op stapel, zoals hiervoor geschetst. Nu is het het juiste moment om al die ontwikkelingen in te zetten en te gebruiken om de Ringvaartzone sterker en mooier te maken. In het volgende hoofdstuk werken we aan de hand van tien ambities uit hoe alle ontwikkelingen kunnen en moeten bijdragen aan de ruimtelijke kwaliteiten en gebruiksmogelijkheden van de Ringvaartzone.
De ontwikkeling van de Ringvaartzone bevindt zich in een spannende fase. De jarenlange inspanning om de publieke betekenis van de Ringvaart op de agenda te zetten begint zijn vruchten af te werpen. De ‘Visie ringdijk en ringvaart’ (2017) vormt hiervoor de basis. Hierin zijn de ambities vastgelegd en vervolgens zijn in diverse documenten de kwaliteiten en kansen verder in kaart gebracht. Deze documenten hebben bijgedragen aan een bredere waardering voor de Ringvaartzone. Het accent verschuift van de (civiel)technische betekenis van de Ringvaartzone naar een waardering voor het Ringdijklandschap als geheel. Een landschap waarin wordt gewoond, gewerkt en gerecreëerd, met een sterk verhaal en tot de verbeelding sprekend erfgoed.
1. opgave
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
37/76
De Verbindende Ring
De overgang van de Ringvaart naar het Nieuwe Meer in het Amsterdamse Bos.
3. TIEN AMBITIES 3.1 Regionaal ringpark
3.2 De Structurerende Ring
3.3 De Duurzame Ring
3.4 De Uitnodigende Ring
40/76
De Verbindende Ring
3.1 REGIONAAL RINGPARK Voor de toekomst liggen er kansen om de publieke betekenis van de Ringvaartzone nog meer voor het voetlicht te brengen. Recreatieve vaarverbindingen, aantrekkelijke entrees naar de Haarlemmermeerpolder en verbindingen met de routestructuren in de omgeving zijn een eerste stap om deze potentie te benutten. Ook is het zaak het autoverkeer op de dijk terug te dringen, het aanwezige erfgoed te behouden en meer rust en samenhang in de inrichting te krijgen. Dat maakt het ook aantrekkelijk voor ondernemers en bewoners om in de toekomst van de Ringvaartzone te investeren. De Ringvaartzone kan zo uitgroeien tot een regionaal ringpark, dat recreatieve routes en natuurgebieden aan elkaar knoopt en ontspanning geeft in een dichtbevolkte regio. Deze ontwikkeling zal een kwestie van lange adem zijn, met veel stappen en inbreng van uiteenlopende partijen. Dit beeldkwaliteitsplan wil een onderdeel zijn van dit proces door ontwikkelingen te begeleiden en stimuleren. Uit de voorgaande analyses zijn tien ambities afgeleid, gerangschikt onder drie overkoepelende thema’s: ▪ ▪ ▪
de structurerende ring, de duurzame ring, de uitnodigende ring.
1. opgave
De tien ambities vormen aansporingen om de karakteristieken van de Ringdijk en Ringvaart te versterken. Ze gelden in principe voor de hele Ringvaartzone, maar lokale differentiatie is mogelijk en niet alles is overal te vinden of van toepassing. Elke ambitie is verder
vertaald in meer concrete aandachtspunten. Bij elke ingreep dienen deze meegenomen te worden en dient verantwoord te worden hoe deze zijn vertaald in het plan of voornemen.
Structurerende Ring
1 Werk aan een regionaal Ringpark 2
3
Versterk de continuïteit van de Ringvaartzone
▪
versterk de recreatieve netwerken
▪
meer samenhang in de groene scheggen van Amsterdam
▪
versterk de continuïteit van de grondvorm van de dijk
▪
versterk continuïteit van de routes (gebruik principeprofiel van gemeente)
▪
versterk continuïteit van de (natuurvriendelijk) oevers
▪
zorg voor eenheid in straatmeubilair
▪
bruggen: waarborg continuïteit van de Ringvaart en integrale vorm
Maak vormgeving van dwarsrelaties
▪
viaducten: zorg voor ruime doorzichten en meervoudig gebruik
ondergeschikt aan de kracht en continuïteit
▪
aquaducten: zorg voor groene taluds, integreer technische installaties
▪
niveau van de Ringvaartzone: respecteer het ritme van de 19 dorpen en houd de landelijke delen open
▪
niveau van de dorpen: gebruik een wisselende rooilijn en behoud de doorzichten tussen de bebouwing
▪
op het niveau van de bouwvolumes: sluit aan op de bestaande bebouwing, zorg voor heldere
van de Ringvaart
4 Versterk de opbouw van het bebouwingslint
dakvlakken (niet te grote dakkapellen)
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
41/76
De Verbindende Ring
Duurzame Ring
5
Geef ruimte aan klimaatadaptatie
6 Zorg voor meer biodiversiteit 7 Stimuleer korte omlopen
▪
zorg voor een goede landschappelijke inpassing van de aanpassingen in het watersysteem
▪
geef waterhuishoudkundige voorzieningen zo veel mogelijk een meervoudig gebruik
▪
zie de Ringvaartzone als ecologische schakel op regionaal niveau
▪
houd bij de soortenkeuze rekening met de technische eisen van de waterkering (‘geoorloofd sortiment’)
▪
bouw natuurinclusief, bijvoorbeeld vegetatiedaken en mogelijkheden voor nesten
▪
verminder hittestress door vegetatiedaken en vermindering van verharding
▪
maak ‘kringlopen zo klein als kan, zo groot als nodig’
▪
stimuleer de verkoop van Haarlemmermeerse producten langs de Ringdijk en -vaart (bijvoorbeeld bloemen en fruit)
▪
geef ruimte aan innovatieve overslagpunten
▪
voorkom verrommeling in de Ringvaartzone
▪
hanteer het gemeentelijke principeprofiel
Uitnodigende Ring
8
Speel de zone tussen weg en water vrij
▪
opruimen van vervallen steigers of bootjes die niet meer worden gebruikt
▪
gebruik een typologie van unieke recreatieplekken:
9 betekenisvolle plekken in het landschap Leg recreatieve voorzieningen aan op
- rustplekken aan het water - rustplekken geïntegreerd in de buitenruimtes van de forten/gemalen - rustplekken op de voormalige loswallen
10
Zoek de ruimte
▪
kijk naar de hele Ringvaartzone en betrek ook de overkant erbij
▪
benut de potenties van het water
42/76
De Verbindende Ring
3.2 STRUCTURERENDE RING Ambitie 1: werk aan een regionaal ringpark De eerste ambitie is om de ontwikkelingen in de Ringvaartzone te zien in het perspectief van een regionaal ringpark.
Meer samenhang in de groene scheggen De ontwikkeling van het regionale ringpark versterkt ook de landschappelijke samenhang in drie groene scheggen van Amsterdam: de Brettenscheg, de Scheg van West
en de Westeinderscheg. Het ringpark draagt bij aan routestructuren die de individuele scheggen overstijgen en legt de link naar het Groene Hart.
Versterking recreatieve netwerken De ontwikkeling van een regionaal ringpark betekent in de eerste plaats versterking van het recreatieve netwerk. Dat vraagt om meer prioriteit voor het langzaam verkeer in de Ringvaartzone en betere verbindingen met de routenetwerken in de omgeving. Voor de samenhang met het routenetwerk in de Haarlemmermeerpolder is de Geniedijk een stevige basis. Meer overdraagplaatsen voor kano’s versterken de samenhang in het gebruik van het water in en buiten de Haarlemmermeerpolder. Bij de dorpen zijn meer mogelijkheden voor dagelijkse ommetjes wenselijk. Aan de west- en oostzijde zijn weinig verbindingen voor langzaam verkeer over de Ringvaart. Hier zijn toevoegingen noodzakelijk, bijvoorbeeld bij Fort aan de Liede, bij Fort bij Aalsmeer en bij de Pontweg in Aalsmeer. Fietsbruggen kunnen ook grote betekenis hebben in het netwerk voor woonwerk-verkeer. Fietspontjes zijn een waardevolle toevoeging aan het recreatieve netwerk.
Zaanse Scheg
IJmeerscheg Waterlandscheg Waterlandscheg
Brettenscheg Scheg van West
Diemerscheg
Westeinderscheg Amstelscheg
De Ringvaart is een verbindende schakel voor de Brettenscheg, de Scheg van West en de Westeinderscheg.
1. opgave
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
43/76
De Verbindende Ring
Ambities
1 2 3 4 Fietsbrug Cruquius is, als verbinding naar de Groene Zoom en het Spaarne, een waardevolle schakel in het regionale fietsnetwerk.
5 6 7 8 9 10
De Ringvaartzone verbindt aansprekende recreatielandschappen in de omgeving.
Gewenste verbindingen voor langzaam verkeer.
44/76
De Verbindende Ring
Ambitie 2: versterk de continuïteit van de Ringvaartzone Een belangrijke kwaliteit van de Ringvaartzone is de grote maat en schaal. Ter versterking van het grote geheel is de Ringvaartzone gebaat bij continuïteit in de grondvorm, de routes en het water en de oevers. Dat draagt ook bij aan een rustig en aansprekend beeld.
Continuïteit grondvorm Bij de grondvorm van de Ringdijk gaat het om het behoud van het karakteristieke profiel: een flauwe helling aan de kant van de Haarlemmermeerpolder en een steiler talud aan de zijde van de Ringvaart. De breedte van de teensloot aan de voet van de dijk kan variëren afhankelijk van de ondergrond.
Continuïteit routes
Continuïteit water en de oevers
De gemeente Haarlemmermeer heeft voor de Ringdijk een principe-profiel opgesteld. Dit profiel wordt fasegewijs uitgevoerd. De essentie van het profiel is meer ruimte voor de fietsers. Er wordt een onderscheid gemaakt in delen met 30, 50 en 60 km per uur. In de delen met 30 km wordt de weg een fietsstraat, de overige delen hebben duidelijke fietstroken.
Ook voor de oevers geldt continuïteit als richtlijn. Een mooi principe is de dubbele oever, waarin de oevervegetatie door een extra beschoeiing wordt beschermd tegen de golfslag op de Ringvaart. Vooral aan de buitenzijde van de Ringvaart is de dubbele oever kansrijk, omdat die hier in de oever gegraven kan worden wat niet ten koste gaat van de boezemcapaciteit. Bij het Amsterdamse Bos en bij Heemstede zijn deze dubbele oevers inmiddels gerealiseerd.
Bij de bewoningskernen zijn parkeerstroken in het profiel opgenomen, in het deel met 50 km/uur zijn incidenteel parkeermogelijkheden in de berm en in de landelijke delen met 60 km/uur wordt ingezet op groene bermen. In de hele Ringvaartzone wordt parkeren op eigen terrein gestimuleerd. Voor wandelaars zijn in de landelijke delen (buiten de bebouwde kom) smalle paden in de berm opgenomen. Deze paden refereren aan de jaagpaden die vroeger langs de Ringvaart lagen.
Eenheid in straatmeubilair Ook het straatmeubilair dat speciaal voor de Ringdijk is ontworpen draagt bij aan de samenhang. Het gaat om banken, picknicktafels van oude meerpalen (passend bij de historie van de dijk en vaart) en om een specifiek type oplaadpalen voor elektrische fietsen.
Speciaal ontworpen straatmeubilair voor de Ringdijk.
1. opgave
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
45/76
De Verbindende Ring
Ambities
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
De opbouw van de grondvorm van de Ringvaartzone.
46/76
De Verbindende Ring
Herinrichting van de Ringvaartdijk
60 km/h zone
50 km/h - 30 km/h zone
Principeprofiel voor de Ringvaartdijk (gemeente Haarlemmermeer)
1. opgave
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
30 km/h zone
47/76
De Verbindende Ring
Gewenste beeldkwaliteit 60 km/h zone
Ambities
1 2 3 4 5 Struinpad met een bloemrijke berm en een gevarieerde oever.
6 7 8 9 10
Dubbele oever (bij het Amsterdamse Bos)
48/76
De Verbindende Ring
Gewenste beeldkwaliteit 30 km/h - 50 km/h zone
30x30 betontegel in trottoir Betonstraatstenen bij parkeerplaatsen
Dubbele oever (bij Heemstede)
1. opgave
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
49/76
De Verbindende Ring
Gewenste beeldkwaliteit dorpskernen 30 km/h
Ambities
1 2 3 4 Gebakken klinkers in het trottoir
Speciale band op bijzonder plekken
5 6 7 8 9
Verharding van de parkeerplaatsen
10
50/76
De Verbindende Ring
Ambitie 3. Maak de vormgeving van de dwarsrelaties ondergeschikt aan de kracht en continuïteit van de Ringvaart In de Ringvaartzone liggen vele bruggen, viaducten en diverse aquaducten.
We zetten de volgende aandachtspunten voor het ontwerp van de bruggen op een rij: ▪ ▪
Bruggen De bruggen over de Ringvaart laten een grote diversiteit zien, met een groot aandeel ophaalbruggen. Omdat veel bruggen aan vervanging toe zijn, ligt daar voor de komende jaren een belangrijke ontwerpopgave. Bij de vormgeving van de bruggen is het essentieel de continuïteit van de Ringvaart en Ringdijk te respecteren. Dat vraagt om royale overspanningen en een luchtig, transparant beeld. Ook verdient de vormgeving van de onderkant van de brug de nodige aandacht. In dwarsrichting kunnen de bruggen juist een accent vormen als schakel in routestructuren of als poort de polder in.
▪ ▪ ▪ ▪ ▪
een zorgvuldige architectuur, maar de brug hoeft niet iconisch te zijn, geïnspireerd op de (historische) kenmerken van de plek, duurzaam in onderhoud en verschijning, zorgvuldig en duurzaam in detaillering en materiaalgebruik, een integraal dag- en nachtbeeld, verlichting vormt een integraal onderdeel, een open en transparant beeld (bijvoorbeeld de leuningen).
Continuïteit van de fietsroute langs het water (stationsgebied Delft).
Bij de bruggen hebben landschappelijke oplossingen de voorkeur boven bouwkundige, bijvoorbeeld een groen talud in plaats van een damwand. De groene aanlandingen en taluds kunnen ook van betekenis zijn voor de biodiversiteit. Afhankelijk van de plek van de brug in de routestructuren kunnen recreatieve rustplekken in het ontwerp worden meegenomen. Principe van continuïteit in de fietsverbinding langs het water.
1. opgave
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
51/76
De Verbindende Ring
Ambities
1 Viaducten
2
Naast bruggen zijn er nogal wat viaducten over de Ringvaart. Hiervoor geldt: ▪ de continuïteit van de Ringvaart en Ringdijk gaat altijd voor, ▪ ruime doorzichten, ▪ geen (extra) bochten en kronkels in dijk of vaart, ▪ zicht vanaf de dijk op het water maximaal open houden of maken, ▪ aandacht voor verlichting en sociale veiligheid op de Ringdijk, ▪ benutten van kansen voor meervoudig gebruik (ecologische verbinding, ontmoetingsplek).
3 4 5 6 7 8 9 10
De landschappelijke inpassing van de Zuidtangent bij Vijfhuizen zorgt voor een rustig landschappelijk beeld.
Principe van landschappelijk taluds met ecologische betekenis bij aquaduct.
52/76
De Verbindende Ring
Aquaducten en technische installaties
▪
Ook bij de aquaducten is het zaak de continuïteit in de Ringvaartzone te respecteren en te zorgen voor een groen, landschappelijk beeld. Onder andere bij het bestaande aquaduct van de A4 is te zien dat de technische installaties van een aquaduct inbreuk kunnen doen op het beeld van de dijk. Naast een goede inpassing van de technische installaties gelden de volgende aandachtspunten:
▪ ▪ ▪
▪
respecteer het tracé van de Ringdijk (geen extra knikken), waarborg het zicht op het water van de Ringvaart (geen obstakels in de oever), minimaliseer hekken en verharding. gebruik landschappelijke middelen in plaats van bouwkundige, bijvoorbeeld taluds in plaats van keermuren, geef taluds een meervoudige betekenis, onder andere voor biodiversiteit.
Voorbeeld van een continu profiel van landschappelijke bermen bij Weteringbrug.
1. opgave
2. analyse
Een goed voorbeeld voor de vormgeving van een aquaduct is de inpassing van de Zuidtangent bij Vijfhuizen. Het aquaduct voegt zich in het landschap en de groene taluds met een gevarieerde kruidenvegetatie hebben een ecologische betekenis.
Principe van continuïteit in de groene landschappelijke bermen bij een aquaduct.
3. tien ambities
4. wie doet mee?
53/76
De Verbindende Ring
Ambities
1 Ambitie 4. Versterk de opbouw van het bebouwingslint
2
De essentie van de bebouwing in de Ringvaartzone ligt in het ritme van de negentien dorpen, de afwisseling van de bouwvolumes, de doorkijken tussen de bebouwing en de opbouw van de individuele gebouwen. In de hoofdprincipes voor de bebouwing maken we onderscheid in drie niveaus: ▪ ▪ ▪
het niveau van de Ringvaartzone als geheel, het niveau van de dorpen, het niveau van de bouwvolumes.
3 4 Respecteer de afstand tussen de erven.
6
Niveau van de Ringvaartzone Op het hoge schaalniveau is het behoud van het ritme van de negentien dorpen essentieel. Daarvoor gelden de volgende hoofdprincipes: ▪ ▪
▪
5
7 8
houd de landelijke delen tussen de dorpen groen en open, respecteer de afstand tussen bebouwing; plaats noodzakelijke uitbreidingen van (agrarische) erven haaks op de dijk, zodat doorzichten overeind blijven, ontmoedig bedrijvigheid in de tweede linie langs de dijk.
9 10 Behoud het ritme van de 19 dorpen.
54/76
De Verbindende Ring
Niveau van de dorpen Op het niveau van de dorpen gelden de volgende hoofdprincipes: ▪
▪
▪ ▪
behoud doorkijkjes in de dorpen bij uitbreiding of nieuwbouw langs of onderaan de dijk, bijvoorbeeld door voldoende afstand te houden tot de zijdelingse perceelgrens en schuurtjes niet op maar onderaan de dijk te bouwen, voorkom een harde confrontatie tussen grootschalige bedrijvigheid met de Ringdijkbebouwing, bijvoorbeeld door een groene inrichting van de tussenzone en behoud van de doorzichten, zorg voor een goede ruimtelijke inpassing van de bebouwing in de bedrijfszone, verminder de hittestress en draag bij aan biodiversiteit en waterberging.
Voorkom harde confrontatie tussen bedrijfsbebouwing en Ringdijkbebouwing.
1. opgave
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
55/76
De Verbindende Ring
Ambities
1 Niveau van de bouwvolumes
2
Op het lage schaalniveau van de bouwvolumes maken we een onderscheid tussen de kleinschalige bebouwing (‘kleine korrel’) en de grote volumes van bedrijfsgebouwen (‘grote klonten’).
3
Aandachtspunten ‘kleine korrel’ ▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
Stimuleer een gevarieerde bebouwingslijn die bij voorkeur samenhangt met de hoogte van de bebouwing; plaats hogere panden verder naar achteren dan lagere panden. Dit moet wel passen in de context; in een centrumgebied liggen de rooilijnen vaak dichter bij de weg. Plaats bij aansluitingen van wegen op de Ringdijk de bebouwing naar achteren, zodat er ruimte is voor een tuin of plantsoen. Houd de kleine korrel klein (maximaal 2 lagen en een kap, waar nu 1 laag met een kap is dit zo mogelijk behouden en niet vergroten). Laat aanbouwen en andere kleinschalige uitbreidingen passen bij de schaal van het bestaande gebouw. Geef aandacht aan de vormgeving van de kap; voorkom te grote dakkapellen in verhouding tot de kap, plaats de dakkapellen bij voorkeur in een lijn, maak een heldere dakvorm. Maak vrijstaande bijgebouwen ondergeschikt aan het hoofdgebouw: plaats de bijgebouwen bij voorkeur onderaan het dijktalud voor behoud van doorzichten. Parkeer auto’s zo veel mogelijk op eigen erf, bij voorkeur achter of naast de woning.
4 5 6 7 8 9 10 ‘Kleine korrel’: voorkom te grote dakkapellen, respecteer de afstand tussen bebouwing en plaats bijgebouwen naar achteren.
56/76
De Verbindende Ring
Houd de kleine korrel klein en sluit aan op de verhoudingen van de bebouwing in de omgeving.
Ruimte voor groen bij aansluitingen op de Ringdijk.
1. opgave
Creëer ruimte bij wegaansluitingen.
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
57/76
De Verbindende Ring
Ambities
1 Aandachtspunten ‘grote klonten’ ▪ ▪ ▪
▪
2
Bouw nieuwe ‘grote klonten’ alleen onder architectuur. Plaats grote gebouwen naar achteren. Zorg voor een representatieve uitstraling naar de weg, door een groene inrichting van het voorterrein en door het representatieve deel van het gebouw, zoals kantoor en entree, naar de dijk te oriënteren. Parkeer op eigen terrein en richt de parkeerplaatsen groen in.
3 4 5 6 7 ‘Grote klonten’: met een representatieve uitstraling naar de dijk.
8 9 10
Voorbeeld goede inpassing parkeren met haagafscherming (Aalsmeerderdijk).
58/76
De Verbindende Ring
3.3 DUURZAME RING Ambitie 5: geef ruimte aan klimaatadaptatie Klimaatverandering vraagt extra aandacht voor het watersysteem van de Ringvaart. Hevige regenbuien vragen om verruiming van de bergingscapaciteit en de periodes van droogte maken het nog belangrijker om het water vast te houden. Ook voor de waterhuishoudkundige aanpassingen is het belangrijk dat zij zich voegen in het grotere geheel van de Ringvaartlandschap, zodat niet een reeks van incidenten ontstaat. Te denken valt aan verruiming van de teensloot voor seizoensberging met royale rietstroken. Ook ‘waterparels’ aan de voet van de dijk, zoals het park Zaanshoek dat zoet kwelwater vasthoudt, zijn passende aanvullingen.
Uitkijkpunt bij de piekberging door een bordes aan de dijk.
Bij extra voorzieningen voor piekberging, zoals de piekberging die aan de Lisserdijk wordt gerealiseerd, is het belangrijk de continuïteit van het dijklichaam te respecteren. Deze plekken kunnen ook een betekenis krijgen als rust- of uitkijkpunt. Integratie van uitzichtpunten of informatievoorzieningen in de projecten vergroot het waterbewustzijn. Ontwerp van de piekberging aan de Lisserdijk.
1. opgave
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
59/76
De Verbindende Ring
Ambities
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Waterparels langs de dijk met een betekenis voor recreatie, ecologie en waterberging.
10
60/76
De Verbindende Ring
Ambitie 6: zorg voor meer biodiversiteit De Ringvaartzone is een ecologische schakel tussen binnenduinrand en veenweidepolders. De toepassing van een specifiek Ringvaartsortiment kan deze betekenis versterken. Bouwstenen voor dit Ringvaartsortiment zijn: natuurvriendelijke oevers langs het water, bloemrijke vegetaties op de taluds, heesters op de dijk (passend binnen de veiligheidseisen van het Hoogheemraadschap), begeleidende laanbeplantingen langs de dijk, ‘waterparels’ aan de voet van de dijk, monumentale bomen bij de polder-entrees en loofbossen. Door de samenstelling van de vegetaties en beplantingen af te stemmen op de verschillen in de ondergrond van de Haarlemmermeer (veen, klei en zand) ontstaat extra variatie.
Meer bloemrijke vegetaties en vruchtdragende werken ook door in de insectenstand en de variatie van vogelsoorten. Uitbreiding van natuurvriendelijke oevers en ‘waterparels’ langs de dijk zijn gunstig voor de ringslang. Ook zijn nieuwe passages tussen de Ringvaart en het waterstelsel in de polder wenselijk voor de uitwisseling van marterachtigen, zoals de wezel en hermelijn. Verschillende vleermuizen gebruiken de Ringvaart als vliegroute. Voor het behoud van hun rust en fourageerplekken zijn de grote bomen en het extensieve gebruik van historische gebouwen belangrijk.
Laag Holland
Duinen
Bij bouwprojecten kunnen natuurinclusieve maatregelen zoals de toevoeging van vleermuiskasten en vegetatiedaken de ecologische betekenis van de Ringvaartzone nog verder versterken. Ook gaan vegetatiedaken en minder verharding in de woonkernen hittestress tegen.
Groene hart
De Ringvaartzone als ecologische schakel op regionaal niveau.
1. opgave
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
61/76
De Verbindende Ring
Ambities
1 Overplaats
2
Bennebroekbos Amsterdamse Bos
Schinkelbos
Bovenlanden Aalsmeer
3 4 5 6 7
Ecologische schakels op lokaal niveau.
8 9 10
Natuurvriendelijke oever
Markante bomen bij theehuis Cruquius
Bloemrijk dijktalud
62/76
De Verbindende Ring
Ambitie 7: stimuleer korte omlopen Ook voor de Ringvaartzone geldt het algemene motto van ‘kringlopen zo klein als kan, zo groot als nodig’. Langs de Ringvaart zijn kansen voor innovatieve overslagpunten voor regionale producten uit de polder al of niet gecombineerd met toeristische vaarroutes naar Amsterdam, Haarlem en Leiden. Op het niveau van de polder zijn kleinschalige verkooppunten van polderproducten aantrekkelijk voor wandelaars, fietsers en watersporters.
Van oudsher liggen er overslagpunten langs de Ringvaart.
1. opgave
2. analyse
Verkoop van lokale producten bij Stal Jasper (Hillegommerdijk nabij Beinsdorp).
3. tien ambities
4. wie doet mee?
63/76
De Verbindende Ring
Ambities
1 2 3 Kringloop op het niveau van de regio.
4 5 6 7 8 9 10
Kringloop op het niveau van de polder.
64/76
De Verbindende Ring
3.4 UITNODIGENDE RING Ambitie 8: speel de zone tussen weg en water zoveel mogelijk vrij De Ringvaartzone vormt de buitenruimte voor duizenden mensen, waar wordt gefietst, gewandeld en gevaren. Soms is er sprake van conflicterend gebruik tussen recreanten en bewoners of recreanten onderling. Vooral de zone tussen weg en water staat onder druk, wat mede in de hand wordt gewerkt door de verkoop van delen van de oever aan particulieren. Om het gebruik in goede banen te leiden is in de loop van de jaren een wirwar van bordjes en anti-parkeervoorzieningen ontstaan.
1. opgave
2. analyse
De gemeente wil stimuleren en enthousiasmeren om meer lijn in de inrichting van de oevers te krijgen. Een belangrijk hulpmiddel daarbij is het principe-profiel dat door de gemeente is ontwikkeld (ambitie 2) . Vooruitlopend hierop is het opruimen van vervallen steigers of bootjes die niet meer worden gebruikt een eerste stap voor herstel van het vrije uitzicht over de Ringvaart. Ook meer toezicht op de regels die in het bestemmingsplan zijn vastgelegd voor onder andere de steigers draagt bij aan een rustiger beeld.
3. tien ambities
4. wie doet mee?
65/76
De Verbindende Ring
Ambities
1 2 Vrij uitzicht over de Ringvaart
3 4 5 6 7 8 9 10
Groene loswal bij Weteringbrug.
Groene berm bij Weteringbrug.
66/76
De Verbindende Ring
Ambitie 9: leg recreatieve voorzieningen aan op betekenisvolle plekken in het landschap Langs de Ringvaart zijn prachtige aanleidingen voor recreatieve rustplekken, bijvoorbeeld bij de gemalen, de forten en de loswallen. Als richtlijn geldt dat nieuwe restplekken op betekenisvolle plekken in het landschap worden aangelegd. Dat levert plekken op die specifiek zijn voor de Ringvaartzone en de identiteit versterken. Te denken valt aan drie hoofdtypen: rustplekken aan het water waar je vanaf een laag standpunt de Ringvaart kan beleven, rustplekken op de voormalige loswallen en rustplekken geïntegreerd in de buitenruimtes van gemalen en forten.
1. Rustplek aan het water.
1. opgave
2. analyse
3. tien ambities
4. wie doet mee?
67/76
De Verbindende Ring
Ambities
1 2 3 4 5 6 7 8 2. Rustplek bij een loswal.
3. Uitkijkpunt bij gemalen en forten.
9 10
68/76
De Verbindende Ring
Ambitie 10: zoek ruimte voor verdere programmering De laatste ambitie is: zoek de ruimte! Hoewel de Ringvaartzone intensief wordt gebruikt, blijkt het soms mogelijk om het recreatief gebruik beter te spreiden. Een mooi voorbeeld is het Ringdijkpark bij Aalmeerderbrug dat lucht geeft achter de dijkbebouwing. Ook het water biedt kansen voor nieuwe vormen van gebruik, bijvoorbeeld in de vorm van drijvende recreatievoorzieningen. Daarnaast biedt de overkant van de Ringvaart mogelijkheden, die samen met de buurgemeentes opgepakt kunnen worden. Een inspirerend voorbeeld zijn die rustplekken die aan de oever van de Ringvaart bij het Amsterdamse Bos zijn gemaakt.
Drijvende horeca-voorzieningen (centrum Delft)
Recreatievoorzieningen aan de buitenzijde van de Ringvaart (Molenplas).
1. opgave
2. analyse
Het benutten van de potenties van het water in de inrichting van de buitenruimte van het gemaal Leeghwater.
3. tien ambities
4. wie doet mee?
De Verbindende Ring
69/76
Ambities
1 2 3 4 5 6 Het Ringdijkpark bij Aalsmeerderbrug benut de ruimte aan de voet van de Ringdijk en biedt een mooi perspectief op het flauwe talud en de kerktoren van Aalsmeer.
7 8 9 10
Verschillende zones rond de Ringvaart met ruimte voor verdere programmering.
4. WIE DOET MEE? 4.1 Ringcommunity
4.2 Hoe wordt het beeldkwaliteitsplan gebruikt?