6. Nota Subsidie voor Groot Schiphol Bereikbaar 2019 en 2020.pdf

gemeente Haarlemmermeer

nota van B&W onderwerp

Portefeuillehouder Collegevergadering Inlichtingen Registratienummer

Subsidie voor Groot Schiphol Bereikbaar 2019 en 2020 drs. Marja Ruigrok 26 januari 2021 Anthony Kleibergen 2021.0000128

1. Voorstel Collegebesluit(en) Het college heeft besloten om: 1. het besluit 'Subsidie voor Groot Schiphol Bereikbaar' van 31 maart 2020 (2020.0000797) in te trekken; 2. op grond van artikel 4:23 lid 3 sub d van de Algemene wet bestuursrecht aan Schiphol Area Development Company (SADC) voor het jaar 2019 een subsidie te verlenen van maximaal € 700.000 en voor het jaar 2020 een subsidie te verlenen van maximaal € 722.495. 3. de teammanager Verkeer, Vervoer, Duurzaamheid en Energie mandaat te verlenen voor het besluiten over de aanvraag tot vaststelling als bedoeld in artikel 4:42 en 4:44 Awb, danwel ambtshalve vaststelling als bedoeld in art. 4:47 Awb en daaraan gekoppeld te besluiten tot terugvordering en/of verrekening van te hoge voorschotten; 4. deze nota ter informatie te zenden aan de raad. 2. Samenvatting SADC is als organisatie met een goed netwerk in de regio geselecteerd als de juiste partij om sturing te geven aan het programma Groot Schiphol Bereikbaar ter beïnvloeding van de aan Schiphol gerelateerde verkeersstromen. Zij heeft het beste netwerk en kent betrokken partijen op en rond Schiphol. Mede vanuit haar taak binnen het beheer van de bestaande werk- en bedrijfsterreinen.

Centrale vragen bij de uitwerking van het programma zijn: • hoe kunnen we voorkomen dat iedereen gelijktijdig met de auto het gebied in wil; • hoe kunnen we meer spreiding bereiken in tijd, modaliteit en locatie. Het Ministerie van infrastructuur en Waterstaat heeft hiertoe een decentralisatie-uitkering aan ons verstrekt met het verzoek deze middelen te verstrekken aan SADC. Het betreft de subsidie over 2019 en 2020. Deze middelen zijn bij de decembercirculaire gemeentefonds 2019 en via een specifieke uitkering in december 2020 ('Toekenningsbeschikking incidentele specifieke uitkering MIRT 2019-2020) door het Rijk beschikbaar gesteld. Eerder is met het besluit 'Subsidie voor Groot Schiphol Bereikbaar' (2020.0000797) de subsidie over 2019 toegekend. Omdat er nu ook voor het jaar 2020 subsidie beschikbaar is vanuit het ministerie, trekken wij het besluit van 31 maart 2020 in en nemen wij nu een nieuw besluit. Dit is noodzakelijk omdat volgens art. 4:23 lid d Awb een incidentele subsidie maar een keer per

Subsidie voor Groot Schiphol Bereikbaar 2019 en 2020

Pagina 2

vier jaar ingezet mag worden. Omdat er in 2020 al een besluit is genomen moet deze worden ingetrokken en een nieuw besluit worden genomen. Dit heeft geen gevolgen voor de aanvrager. Met dit besluit wordt de subsidie voor 2019 en 2020 aan SADC toegekend. 3.

Uitwerking

3.1 Wat willen we bereiken? Wat is de aanleiding, context?

We willen bereiken dat forenzen minder vaak met de auto in spitsperioden naar het werk rijden, zodat Groot Schiphol duurzaam bereikbaar blijft. Groot Schiphol is in deze context een focusgebied van veertien werklocaties rondom de luchthaven Schiphol waar in totaal 100.000 mensen werken. We willen deze forenzen verleiden anders te reizen door alternatieven aantrekkelijker te maken en het reizen met de auto waar mogelijk te ontmoedigen. Dit doen we vooral samen met werkgevers, maar ook door investeringen van de overheid in betere fietsinfrastructuur, OV-verbindingen en kansen voor slim parkeerbeleid. Met werkgevers proberen we resultaten te bereiken op het vlak van spitsmijden en spreiden van reistijd. Dit programma is in 2018 gestart vanuit de Alliantie Groot Schiphol Bereikbaar. Dit is een samenwerking van gelijkgestemden, geïnitieerd door overheden (Provincie Noord-Holland, gemeente Haarlemmermeer, Vervoerregio Amsterdam, Metropoolregio Amsterdam, Ministerie van I en W) en bedrijfsleven (SADC, Schiphol Group) om slim reizen en goede bereikbaarheid van Groot Schiphol te realiseren. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen?

De algemene wet bestuursrecht (Awb) bepaalt dat subsidie verleend kan worden als er een wettelijke basis is. Deze wettelijke basis is bij ons vastgelegd in de Algemene subsidieverordening Haarlemmermeer 2017 (2016.0069187) en de Uitwerkingsnota subsidies 2020 (2019.0033203). Voor het verlenen van deze subsidie is echter geen wettelijke grondslag. Wanneer een wettelijk kader ontbreekt, biedt artikel 4:23 lid 3 sub d Awb een mogelijkheid om subsidie te verlenen voor activiteiten die wij wel belangrijk vinden. Daarvan is in dit geval sprake. Wij kunnen op grond van 4:23 lid 3 onder d aan SADC een incidentele subsidie verlenen per 4 jaar. Met dit besluit wordt voor 2019 en 2020 subsidie verleend voor de activiteiten van SADC. De beschikking waarmee eerder voor 2019 subsidie werd verleend aan de aanvrager wordt ingetrokken. De aanvrager ontvangt een nieuw subsidieverleningsbesluit voor 2019 en 2020. Wat zijn de argumenten?

SADC heeft een voorstel ingediend bij het programma Slimme en Duurzame Mobiliteit in de MRA. Dit voorstel is gehonoreerd en wordt volledig gedekt door een bijdrage van het Rijk. Het Rijk kan echter geen directe subsidierelatie aangaan met de uitvoerende partij. Daarom is het geld via de decembercirculaire gemeentefonds in 2019 en in 2020 via een specifieke uitkering aan ons beschikbaar gesteld met het verzoek om deze middelen te verstrekken aan SADC. De financiële bijdrage van het Rijk voor Slimme en Duurzame Mobiliteit MRA is gebaseerd op tussen Rijk en regio in het Bestuurlijk Overleg MIRT gemaakte afspraken in het kader van het gezamenlijke gebiedsprogramma 'Samen Bouwen aan Bereikbaarheid'. Met het oog op de eisen van de financiële-verhoudingswet verbindt het Rijk geen voorwaarden aan haar financiële bijdrage. De bijdrage wordt beschikbaar gesteld als een decentralisatie-uitkering, waarbij de betreffende gemeente bepaalt hoe de verkregen middelen worden ingezet om de doelstelling van het gebiedsprogramma te behalen.

Subsidie voor Groot Schiphol Bereikbaar 2019 en 2020

Pagina 3

Wat zijn de kanttekeningen en risico's?

Aan deze subsidie worden wel voorwaarden verbonden. Het gaat hierbij om de volgende verplichtingen. Verplichtingen subsidie De regionale voorwaarde is dat uitvoering wordt gegeven aan het projectplan Gebiedsaanpak Groot Schiphol Bereikbaar. Dit plan is aan deze nota toegevoegd als bijlage. Dit projectplan is in regioverband vastgesteld. Verantwoorden Binnen 13 weken na het benutten van de gehele subsidie wordt een eindverantwoording ingediend door SADC bij zowel gemeente Haarlemmermeer als het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor alle uitgaven. In deze verantwoording is een overzicht opgenomen met de projecten waar de subsidie aan is besteed en voor welk bedrag, conform het projectplan. 3.3. Wat mag het kosten?

De kosten voor de uitvoering van deze nota bedragen € 700.000 in 2019 en € 722.495 in 2020. Dit bedrag is als volgt gespecificeerd: Subsidie aan SADC voor Slimme en Duurzame Mobiliteit MRA. De kosten worden gedekt vanuit de van het Rijk via de decembercirculaire 2019 ontvangen decentralisatie-uitkering voor Slimme en Duurzame Mobiliteit MRA en de incidentele specifieke uitkering in 2020. De ontvangen middelen passen in beleidsdoel B: de doorstroming van alle vormen van vervoer en de bereikbaarheid van Haarlemmermeer dient op elk moment van de dag zo optimaal mogelijk te zijn, programma Mobiliteit, taakveld 2.5. De subsidie van € 700.000 voor het jaar 2019 is reeds uitgekeerd. 3.4. Wie is daarvoor verantwoordelijk?

Het nemen van een subsidiebesluit boven de € 25.000 is de bevoegdheid van het college. Binnen het college is de wethouder Verkeer en Vervoer het eerste aanspreekpunt. 3.5. Welke overige relevante informatie is beschikbaar?

De aanvrager wordt schriftelijk geïnformeerd over het genomen besluit. Tegen het besluit om subsidie te verlenen kan de aanvrager bezwaar en beroep indienen. De subsidie kan onder bepaalde voorwaarden worden teruggevorderd, bijvoorbeeld wanneer de daadwerkelijke kosten lager zijn dan de uitkering, of als de uitkering niet rechtmatig is besteed. 3.6. Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd?

Over de verdere voortgang zullen wij de raad op de hoogte houden via de reguliere Voortgangsrapportage Mobiliteit.

Bijlage(n) • Projectplan Groot Schiphol 2020

CONCEPT – Groot Schiphol Bereikbaar – 18 december -

CONCEPT – Groot Schiphol Bereikbaar – 18 december -

Groot Schiphol Bereikbaar

Inhoud

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

GSB-001

1

Wat gaan we doen........................................................................................................... 3 1.1

Beschrijving van de maatregel ................................................................................... 3

1.2

Doel van de maatregel .............................................................................................. 3

Onderliggende probleemanalyse.......................................................................................... 3

Projectgegevens Totale projectkosten ex Btw

1.3

Voorgenomen activiteiten ......................................................................................... 4

€ 900.000

Fietsstimulering ................................................................................................................... 4

540 spitsmijdingen auto

Spreiding en stimulering openbaar vervoer .......................................................................... 6

200 spitsmijdingen trein

Werkgeversaanpak en -proposities ...................................................................................... 8

Bijdrage aan CO2

0,225 Kton CO2 reductie

Slim parkeren ...................................................................................................................... 9

Project gereed

Q1 2021

Effectiviteit maatregel

2

Algemene gegevens Uitvoerende organisatie

SADC

Verantwoordelijke directeur

Jeanet van Antwerpen

Projectleider

Frans van der Beek

Documentgegevens Datum

6 januari 2020

Status

concept

Versie nr

0.9

3

Beheeraspecten en aansturing ...................................................................................... 11 2.1

Planning en mijlpalen .............................................................................................. 11

2.2

Financiën................................................................................................................. 13

2.3

Uitvoeringsorganisatie ............................................................................................ 13

2.4

Communicatie ......................................................................................................... 13

2.5

Aansturing .............................................................................................................. 13

Monitoring en evaluatie ................................................................................................ 14 3.1

Wat levert de maatregel op ..................................................................................... 14

3.2

Monitorings en evaluatieplan .................................................................................. 14

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

1.3

1

Wat gaan we doen

1.1

Beschrijving van de maatregel Vooruitlopend en aanvullend op de investeringen om de multimodaliteit van het gebied te verbeteren, zetten we bij Groot Schiphol Bereikbaar in op beïnvloeding van de huidige verkeerstromen. Hoe kunnen we voorkomen dat iedereen gelijktijdig met de auto of de trein het gebied in wil. Hiertoe nemen we in 2020 vijf op elkaar afgestemde maatregelen: • Fietsstimulering; • Spreiding en stimulering openbaar vervoer; • Werkgeversaanpak en -proposities; • Slim parkeren; • Beïnvloeding doelgroep door gerichte communicatie. Met het pakket aan maatregelen willen we een gedragsverandering realiseren bij een deel van de forenzen die nu veelal in de spitsperioden met de auto of het openbaar vervoer van en naar Groot Schiphol reizen. In onze aanpak richten we ons van oudsher op de werkgevers in het gebied. Zij hebben door hun arbeidsvoorwaarden en (on)geschreven sociale regels veel invloed op het reisgedrag van hun medewerkers. Daarnaast versterken we onze aanpak door in 2020 nadrukkelijker te kijken naar maatregelen die direct invloed hebben op het reisgedrag van forenzen. Verhogen van parkeertarieven, een brede fietscampagne en berichten via sociale media zijn hier voorbeelden van.

1.2

Doel van de maatregel De Randstad kent een grote woningbouwopgave. Mede hierdoor neemt de werkgelegenheid, het aantal verplaatsingen en daarmee de druk op Groot Schiphol verder toe. Om de druk op het wegennet en het openbaar vervoer te verlichten en de footprint van de mobiliteit te verkleinen is een transitie naar slimme en duurzame mobiliteit noodzakelijk. In een integrale aanpak met stimuleren en beperken willen we forenzen via werkgevers en rechtstreeks verleiden om minder vaak met de auto en het openbaar vervoer in de spits te reizen. Onderliggende probleemanalyse Door ervaringen uit verschillende projecten binnen het programma Beter Benutten weten we dat effectief verleiden een combinatie is van: • De multimodale bereikbaarheid van een gebied (ruimtelijke inrichting); • Het mobiliteitsbeleid van overheden en werkgevers; • De multimodale diensten in een gebied; • Communicatie en gedragsinterventies.

Voorgenomen activiteiten Fietsstimulering Door forenzen te verleiden om vaker op de fiets naar het werk te komen, verwachten we dagelijks 300 extra fietsers in het gebied te realiseren. Hiervan waren 200 fietsers voorheen automobilist en zaten 100 fietsers voorheen in het openbaar vervoer. Verder realiseren we dagelijks 40 zakelijke ritten op de fiets. Activiteit 1

Visie op fietsstimulering afstemmen

Wat ga je doen

Samen met goinGDutch een gezamenlijke visie op fietsstimulering uitwerken waarmee we meer forenzen op de fiets krijgen.

Doelgroep

goinGDutch en Groot Schiphol Bereikbaar

Gewenste effect

Een gedeeld beeld over de wijze waarop we forenzen in ons gebied kunnen verleiden om vaker te fietsen.

Strategie

goinGDutch heeft tot doel om in 2024 10.000 forenzen op de fiets naar het werk te krijgen. Zij werken langs 6 lijnen: •

Infrastructuur

•

Kleding

•

Community

•

Academy

•

Data

•

Internationaal

Doelgroep zijn de 70.000 medewerkers die op Schiphol werken. Groot Schiphol Bereikbaar heeft dezelfde doelgroep plus de 30.000 medewerkers die in de nabijheid van Schiphol werken. Door de krachten te bundelen, zijn we effectiever.

Rol GSB

We nemen het initiatief om tot een gezamenlijke visie te komen.

Oplevering

Januari 2020

Activiteit 2

Marktactivatie

Wat ga je doen

Een set aan interventies ontwikkelen om de forens via een op te bouwen community, een app en e-bike probeeractie (of rechtstreeks) te verleiden om vaker op de fiets naar het werk te komen. Forenzen die nu nog veelal met de auto en openbaar vervoer naar het werk reizen.

Doelgroep Gewenste effect

Een set van (gedrags) interventies, waaronder een naam, communicatiematerialen en acties (koppelen aan events, zoals

Zo weten we bijvoorbeeld dat aanpassingen in het mobiliteitsbeleid van werkgevers heel effectief zijn. Vooral als zij worden ondersteund door maatregelen van de overheid (investeren in infrastructuur, invoeren van betaald parkeren), van aanbieders van collectieve diensten (deelfietssystemen, dienstregeling OV) en gedragscampagnes en andere gedragsinterventies. Als er geen alternatieven zijn, je kent ze niet of het blijft mogelijk om onbeperkt te parkeren, dan is het lastig om een medewerker te verleiden tot ander gedrag. Zo heeft bijvoorbeeld het invoeren van een streng parkeerbeleid door bedrijven een groot effect in gebieden waar al een goed ov-netwerk is, de medewerkers op fietsafstand wonen en in de omgeving betaald parkeren geldt.

3

spitsvrije week en nationale kom op de fiets naar je werkdag).

Strategie

Samen met goinGDutch ontwikkelen we een set aan modulaire communicatiematerialen en acties om met een afgestemd verhaal zoveel mogelijk forenzen te bereiken en in beweging te zetten.

Rol GSB

We nemen het initiatief om tot een set aan interventies te komen. Waar mogelijk haken we aan bij derden.

Oplevering

Februari 2020 – December 2020

4

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

Gewenste effect Activiteit 3

Fietspropositie werkgevers

Wat ga je doen

Samen met mobiliteitsmakelaars ontwikkelen we een fietspropositie voor werkgevers, afgeleid van de overall aanpak om fietsen in het gebied te stimuleren.

Doelgroep

Werkgevers (en via hen de forens).

Gewenste effect

Een modulair opgebouwde propositie met doelgroeponderzoek

fietsambassadeur Schiphol en 10 regionale ambassadeurs.

Strategie

een interessant pakket maatregelen voor hun medewerkers. We benutten de kracht van story-telling om ook andere werkgevers te inspireren om in actie te komen.

monitoring & evaluatie. Werkgevers hebben veel invloed op het reisgedrag van hun

Rol GSB

Initiatiefnemer en trekker.

Oplevering

Maart 2020 aanpak gereed, betrokkenheid georganiseerd en zijn ambassadeurs in het vizier. Globale aanpak vóór 10 januari opleveren ter bespreking op Schiphol.

Activiteit 6

Stimuleren deelfietsen

Wat ga je doen

Met gerichte gedragsinterventies zullen we het gebruik van de geplaatste deelfietsen op Schiphol helpen vergroten.

Doelgroep

Medewerkers met veel zakelijke ritten (tot 10 kilometer).

Gewenste effect

Set aan gedragsinterventies.

Strategie

Samen met het team dat de deelfietsen op Schiphol organiseert

medewerkers. Met een semi-maatwerk fietspropositie willen we fietsstimulering in het voorjaar bij een aantal grote werkgevers realiseren.

Rol GSB

We ontwikkelen zelf een fietspropositie voor werkgevers.

Oplevering

Februari 2020; Uitrol voorjaar 2020

Activiteit 4

Fietsacties koppelen aan momenten

Wat ga je doen

De activiteiten om fietsen te stimuleren koppelen we effectief aan events in de regio, zoals het opleveren van snelfietsroutes, filevrije spitsweek, nationale fiets naar je werkdag, project ‘MaaS voor medewerkers’, Vuelta 2020, … Partijen die iets realiseren of organiseren waarmee wij het stimuleren van fietsen effectiever kunnen realiseren.

Doelgroep Gewenste effect

Ambassadeurs raken geïnspireerd door wat andere werkgevers doen en onder toeziend oog van de wethouder ontwikkelen ze

(survey), semi-maatwerk aanbod en gestandaardiseerde

Strategie

Een uitgewerkt plan met betrokkenheid van wethouder en

Een momentenkalender 2020 waarin activiteiten van anderen zijn opgenomen waar wij met onze fietsstimuleringsactiviteiten op

en op basis van ervaringen van de pilot op Oost-Schiphol willen we op een effectieve manier het gebruik van de deelfietsen vergroten.

Rol GSB

Ondersteunend aan het project uitrol deelfietsen Schiphol.

Oplevering

Zomer 2020

aanhaken.

Strategie

Het opleveren van een snelfietsroute alleen heeft beperkt effect. Koppelen aan brede communicatie en fietsproposities kunnen het effect vergroten. Andersom werkt dat ook. Fietspromoties bij werkgevers waar de fietsinfrastructuur niet op orde is, heeft weinig effect. Door koppeling van infrastructuur, beleid, voorzieningen, proposities en momentum (events) bereiken we

Spreiding en stimulering openbaar vervoer Door forenzen te verleiden om vaker met het openbaar vervoer naar het werk te komen, verwachten we dagelijks 175 extra OV-reizigers in gebied te realiseren. Hiervan zijn 75 ov-reizigers voorheen automobilist en zaten de andere 100 ovreizigers al in het openbaar vervoer (uit de spits).

meer forenzen die vaker gaan fietsen.

Rol GSB

Zelf initiëren en meedoen met acties gekoppeld aan momenten van andere partijen.

Oplevering

februari 2020

Activiteit 5

Netwerk fietsambassadeurs

Wat ga je doen

In navolging van het landelijke netwerk van fietsambassadeurs willen we een regionaal netwerk opzetten. We volgen de lijn van het landelijke netwerk met ambassadeurs (bedrijven) die actief het fietsen onder hun medewerkers stimuleren. De wethouder van de gemeente Haarlemmermeer draagt het programma (de rol van de staatssecretaris), ondersteund door ambassadeurs uit het bedrijfsleven en de fietsambassadeur Schiphol. Met bezoeken, communicatie en inhoudelijke ondersteuning worden 10 regionale ambassadeurs geholpen om initiatieven te nemen om hun medewerkers meer te laten fietsen.

Doelgroep

Activiteit 1

Verkenning aanpak hyperspits openbaar vervoer

Wat ga je doen

Om de hyperspits voor op het ICS Schiphol te ontlasten verkennen we, samen met de aan te stellen projectleiders van SBAB en NS, de mogeiijkheden voor een aanpak. Wij ondersteunen bij de uitrol in ons gebied.

Doelgroep

Projectleiders SBAB en NS.

Gewenste effect

Een aanpak hyperspits openbaar vervoer.

Strategie

We zoeken de samenwerking met de aan te stellen projectleiders, overleggen met werkgevers rondom ICS Schiphol en brengen vanuit ons gebied specifieke aandachtspunten in om tot een goede aanpak hyperspits OV te komen.

Rol GSB

We haken aan bij regionaal initiatief.

Oplevering

voorjaar 2020

Werkgevers (en via hen de forens).

5

6

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

Activiteit 2

Uitrollen aanpak hyperspits openbaar vervoer

Wat ga je doen

De ontwikkelde aanpak uitrollen bij werkgevers rond ICS Schiphol. Werkgevers rondom ICS Schiphol (en via hen de forens). Samenwerking met VCC.

Doelgroep

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

Doelgroep

Partijen die iets realiseren of organiseren waarmee wij het stimuleren van fietsen effectiever kunnen realiseren.

Gewenste effect

Een momentenkalender 2020 waarin activiteiten van anderen zijn opgenomen waar wij met onze OV-stimuleringsactiviteiten op aanhaken.

Gewenste effect

Uitrol aanpak hyperspits openbaar vervoer.

Strategie

We concentreren ons rond ICS Schiphol.

Koppelen aan brede communicatie en OV-proposities kunnen het

Rol GSB

Voor de aanpak in ons gebied nemen wij het initiatief.

effect vergroten. Andersom werkt het ook. OV-promoties bij

Oplevering

najaar 2020

Activiteit 3

OV-propositie werkgevers

Wat ga je doen

Samen met mobiliteitsmakelaars ontwikkelen we een OVpropositie voor werkgevers, ondersteunend aan verbeteringen van het OV-product, in eerste instantie gekoppeld aan de inzet van shuttles voor de last mile.

Doelgroep

Werkgevers (en via hen de forens).

Gewenste effect

Een modulair opgebouwde propositie met doelgroeponderzoek

Strategie

werkgevers waar het OV niet op orde is, heeft weinig effect. Door koppeling van infrastructuur, beleid, voorzieningen, proposities en momentum (events) bereiken we meer forenzen die vaker openbaar vervoer gaan.

(survey), semi-maatwerk aanbod en gestandaardiseerde

Rol GSB

Wij haken aan bij momenten. We nemen het initiatief om een evenementenkalender op te zetten.

Oplevering

april 2020

Werkgeversaanpak en -proposities Via werkgevers willen we forenzen verleiden om vaker anders te reizen. Door ondersteuning bij modern en duurzaam mobiliteitsbeleid en aanbieden van concrete proposities, verwachten we dagelijks 75 minder autoritten in de spits te realiseren.

monitoring & evaluatie.

Strategie

Het verbeteren van het OV-product alleen heeft beperkt effect.

Werkgevers hebben veel invloed op het reisgedrag van hun medewerkers. Met een semi-maatwerk OV-propositie willen we werkgevers ondersteunen bij hun inzet om medewerkers te stimuleren om vaker met het openbaar vervoer te reizen.

Activiteit 1

Werkgeversaanpak

Rol GSB

We ontwikkelen zelf een OV-propositie voor werkgevers.

Wat ga je doen

Oplevering

Maart 2020. In eerste instantie starten we met de lopende shuttles op de President en STP.

We gaan 10 werkgevers ondersteunen bij het moderniseren en verduurzamen van hun mobiliteitsbeleid.

Doelgroep

Werkgevers (en via hen de forens).

Gewenste effect

Nieuw mobiliteitsbeleid dat anders reizen stimuleert.

Strategie

Uit ervaring weten we dat aanpassing van mobiliteitsbeleid

Activiteit 4

Verbetering last mile

Wat ga je doen

Daar waar kansen liggen en werkgevers willen investeren kijken we of we kunnen ondersteunen bij de verbetering van de last mile door de inzet van shuttles en/of deelfietsen.

medewerkers triggert om anders te reizen.

Rol GSB

Via de mobiliteitsmakelaars proberen wij werkgevers te beïnvloeden. We zoeken grote werkgevers op om bewustwording te creëren.

Oplevering

Doorlopend

Onze focus ligt op de gebieden Schiphol Centrum en de

Activiteit 2

Werkgeversproposities

bedrijventerreinen rond station Hoofddorp. Met werkgevers en

Wat ga je doen

Bij minimaal 5 grote werkgevers gaan we gericht en intensief twee proposities voorleggen; ridesharing en fietspromotie. Deze proposities bieden we daarnaast ook breder aan om meer werkgevers bereiken.

Doelgroep

Werkgevers (en via hen de forens).

Gewenste effect

Realiseren van shuttles en/of deelfietsen ter verbetering van de last mile.

Strategie

ondersteund door doelgroeponderzoeken kijken we waar reële kansen liggen.

Rol GSB

Wij haken aan bij initiatieven van werkgevers.

Doelgroep

Oplevering

Werkgevers (en via hen de forens).

Wanneer zich kansen voordoen.

Gewenste effect

Deelname van minimaal 5 werkgevers per propositie.

Strategie

Focus op twee proposities die we volledig uitwerken, inclusief

Activiteit 5

OV-acties koppelen aan momenten

Wat ga je doen

De activiteiten om OV te stimuleren koppelen we effectief aan events in de regio, zoals het rijden van shuttles, plaatsing van deelfietsen, MAAS pilot Schiphol en verbetering van dienstenregeling (lijn 470 langs de file, lijn 300 capaciteit en betrouwbaarheid).

communicatie, gedrag, monitoring en evaluatie.

7

Rol GSB

We nemen het initiatief om proposities te ontwikkelen en deze onder de aandacht van grote werkgevers te brengen.

Oplevering

Zomer 2020

8

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

Slim parkeren Door forenzen te forceren om na te denken over de wijze waarop ze naar het werk reizen, verwachten we dagelijks 100 minder autoritten in de spits te realiseren. Activiteit 1

Parkeerbeleid werkgevers

Wat ga je doen

In adviezen aan werkgevers over nieuwe arbeidsvoorwaarden en bij vestiging wijzen we nadrukkelijk op de mogelijkheden om via parkeerrestricties doelen ten aanzien van duurzaamheid en vitaliteit te realiseren.

Doelgroep

Werkgevers.

Gewenste effect

Een werkwijze voor het effectief adviseren van werkgevers om

Noordwijk, Lisse, Hillegom. De opening van een nieuwe P&R bij Alphen aan de Rijn mogelijk voor medewerkers van Heineken.

Rol GSB

We nemen het initiatief om de mogelijkheden in kaart te brengen en daarover het gesprek met betrokken partijen aan te gaan. We houden vinger aan de pols bij ontwikkelingen in het gebied.

Oplevering

Inzicht in februari 2020, propositie in mei 2020

parkeerrestricties in te voeren.

Strategie

Samen met de mobiliteitsmakelaars en aan de hand van best practices komen tot een effectieve werkwijze.

Rol GSB

Oplevering

We willen werkgevers beïnvloeden. Wanneer we werkgevers ondersteunen bij modern en duurzaam mobiliteitsbeleid wijzen we de werkgevers op de mogelijkheden van parkeerbeleid. April 2020 de werkwijze duidelijk. Uitvoering doorlopend.

Activiteit 2

Parkeerbeleid overheid

Wat ga je doen

Een verkenning van de mogelijkheden om middels parkeerrestricties de druk op het wegennet en het openbaar vervoer te verlichten en de footprint van de mobiliteit te verkleinen. We kijken wat het huidige beleid is, adviseren over mogelijkheden en kansen en vertalen dat naar te nemen processtappen.

Doelgroep

Gemeente Haarlemmermeer en Schiphol.

Gewenste effect

Een notitie met kansen en processtappen tot veranderingen.

Strategie

Samen met de gemeente en Schiphol kijken we wat mogelijk is om via parkeerrestricties (beperkingen in tijd, plaats, ruimte en prijs, inclusief handhaving) onze ambities te realiseren.

Rol GSB

We nemen het initiatief om de mogelijkheden in kaart te brengen en daarover het gesprek met betrokken partijen aan te gaan.

Oplevering

Verkenning mei 2020

Activiteit 3

Parkeren op afstand (PoA)

Wat ga je doen

Een verkenning van de huidige P&R-locaties (officieel/officieus) langs snelle (toekomstige) OV-verbindingen. Mogelijke nieuwe locaties. Ontwikkeling van PoA-propositie bij voldoende potentie.

Doelgroep

Forenzen aan/langs snelle OV-verbindingen met P&R-faciliteiten

Gewenste effect

Inzicht in en indien mogelijk realisatie van P&R-locaties, inclusief propositie bij voldoende potentie.

Strategie

Door de snelle OV-verbindingen in kaart te brengen waar P&Rlocaties zijn (waar, omvang, voorzieningen) en vinger aan de pols te houden bij ontwikkelingen (HOV bevinding STP, metro), kunnen we heel gericht de doelgroep benaderen. De P&R voorziening bij Getsewoud-Zuid is interessant voor forenzen uit

9

10

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

2

Beheeraspecten en aansturing

wij daarbij aan en vertalen wij de aanpak naar onze specifieke situatie. In het tweede kwartaal ligt er dan een plan voor ons gebied.

2.1

Planning en mijlpalen Onderstaand een overzicht van de mijlpalen in 2020. 2020 Q1 Fietsstimulering Fietsvisie Groot Schiphol gereed Marktactivatie aanbesteding Fietspropositie werkgevers gereed Fietskalender gereed Fietsstimulering koppelen aan momenten Netwerk fietsambassadeurs - ontwikkeling Netwerk fietsambassadeurs - uitvoering Stimuleren deelfietsen

Q2

Q3

Afgelopen jaar heeft er een gezamenlijke shuttle gereden naar bedrijven op de President. In januari gaat er een nieuwe shuttle rijden naar Schiphol Trade Park. Voor beide projecten ontwikkelen we een OV-propositie om meer deelnemers te trekken. In 2020 gaan we niet actief op zoek naar andere verbeteringen van de last mile. Als vanuit werkgevers of andere projecten (deelfietsen plaatsen bij OV-haltes) kansen voordoen, zullen we na een eigen analyse afwegen of we daarbij aanhaken.

Q4

x x x x x

x

X

x x

x

x

Ook voor het openbaar vervoer gaan we een OV-kalender opstellen. Welke speciale momenten kent 2020 waarbij we aan kunnen haken om het openbaar vervoer onder forenzen te stimuleren. Denk bijvoorbeeld aan de verbetering van de dienstverlening van lijn 300 of de mogelijkheid voor lijn 470 om straks op de A4 langs de file te rijden.

x

2020 Q1

We stemmen met goinGDutch een visie op fietsstimulering voor Schiphol af. Op welke wijze willen wij het fietsen stimuleren en hoe kunnen wij elkaar versterken. Daarbij kijken we specifiek naar de marktactivatie. Wat gaan we doen om forenzen te stimuleren om vaker te fietsen? Wat moeten we daarvoor ontwikkelen? En wat is er extra nodig voor de gebieden buiten Schiphol? We maken een eigen propositie voor werkgevers, waar we onderdelen uit de brede marktactivatie in verwerken. Vanaf het voorjaar gaan we het stimuleren van fietsen koppelen aan specifieke momenten. Daarvoor maken we een fietskalender waarop verschillende momenten zijn opgenomen. Het landelijke netwerk fietsambassadeurs is succesvol. Deelnemende werkgevers inspireren elkaar en ook andere werkgevers die van het initiatief weten. In afstemming met de secretaris van het landelijke initiatief gaan we een regionaal netwerk opzetten. In het eerste kwartaal werken we de plannen uit. In 2020 wordt het netwerk van deelfietsen op Schiphol uitgebreid. In april kijken we of we de initiërende partijen kunnen vergroten van het gebruik van de deelfietsen. 2020 Q1 OV-stimulering Hyperspits OV - ontwikkeling Hyperspits OV - uitrol OV-propositie werkgevers Verbetering last mile OV-kalender gereed OV-stimulering koppelen aan momenten

Q2

Q3

Q4

x

x

x

Werkgeversaanpak Adviseren van tien werkgevers ‘Ontwikkelen’ van proposities voor werkgevers ‘Aanbieden’ van proposities aan werkgevers

x x x

x

Ook het openbaar vervoer heeft te maken met knelpunten in de spits. Treinen en bussen zijn vol, terwijl er later op de dag er nog voldoende ruimte is. Binnen Samen Bouwen Aan Bereikbaarheid (SBAB) wordt een projectleider aangesteld die samen met een projectleider van de NS met een plan van aanpak komt. Vanuit GSB sluiten

11

Q4

x x x

x

x

x

x

De specifieke taken van de mobiliteitsmakelaar zijn: • Adviseren van werkgevers over moderne en duurzame arbeidsvoorwaarden; • Ontwikkelen van proposities voor werkgevers met focus op ridesharing en fietsstimulering; • Het laten deelnemen van werkgevers aan deze proposities; • Onderhouden van contacten met werkgevers, parkmanagers en bedrijfsverenigingen. 2020 Q1

x

Q3

Eén van de mobiliteitsmakelaars is ook de mobiliteitsadviseur van Breikers voor het gebied Groot Schiphol. Hij kan hierdoor onder één vlag werkgevers individueel adviseren over modern en duurzaam mobiliteitsbeleid en dezelfde werkgever ook helpen bij de introductie van collectieve proposities. Breikers organiseert daarnaast voor werkgevers uit ons gebied interessante bijeenkomsten en nemen zij of zijn zij betrokken bij initiatieven zoals de spitsvrije week en Spitsbrekers van BNR. De banden met Breikers willen we in 2020 verder aanhalen, bijvoorbeeld door ze als vertegenwoordiger van het bedrijfsleven deel te laten nemen aan de Alliantie.

x

x

x x

Q2

Slim parkeren Slim parkeren werkgevers - aanpak Slim parkeren overheid - inventarisatie Slim parkeren overheid - advisering Parkeren op afstand - verkenning

Q2

Q3

Q4

x x x x

Parkeren is een belangrijke schakel naar andere reisgedrag van forenzen, bezoekers en bewoners. Voor de zomer hebben we de mogelijkheden voor GSB in beeld om via parkeermaatregelen reisgedrag te beïnvloeden.

12

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

2.2

Financiën Maatregel Fietsstimulering OV-stimulering Werkgeversaanpak Slim parkeren

Activiteiten Marktactivatie, werkgeverspropositie en deelfietsen Last mile, spreiding en werkgeverspropositie Werkgeversproposities Parkeren op afstand en propositie

Programma

Uitvoeringsteam, monitoring en evaluatie en programma communicatie

Totaal

2.3

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

2020 in K€ 255 160 140 55

3

Monitoring en evaluatie

3.1

Wat levert de maatregel op Maatregel Fietsstimulering OV-stimulering Werkgeversaanpak Slim parkeren Communicatie Totaal

290 900

Uitvoeringsorganisatie Het uitvoeringsteam bestaat uit een procesmanager, een (inhoudelijk) projectuitvoerder en twee mobiliteitsmakelaars. Zij zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het projectplan.

In 2020 zal de betrokkenheid van de Alliantieleden worden vergroot bij de daadwerkelijke uitvoering van projecten.

Communicatie De communicatie voor het programma bestaat uit twee delen: 1. Communicatie Groot Schiphol Bereikbaar. Hierbij gaat het om de on-going communicatie over het programma, zoals het onderhouden, actueel houden en werkend houden van de website www.grootschipholbereikbaar.nl, het organiseren van programma-events, het opstellen en verspreiden van het periodieke bijpraatbericht en contact met de media. Ook is de afstemming met de communicatieprofessionals van de betrokken organisaties onderdeel. De communicatie adviseur is lid van het uitvoeringsteam. 2. Communicatie gekoppeld aan de uitvoeringsmaatregelen en proposities. Voor (een deel van) de activiteiten bij de uitvoeringsmaatregelen is de inzet van een communicatieadviseur nodig. Per taak of project krijgt de communicatie adviseur opdracht. Deze inzet fluctueert dus.

2.5

Aansturing De aansturing vindt plaats door de Alliantie Groot Schiphol Bereikbaar. Deze komt maximaal drie keer per jaar bijeen. De Alliantie bepaalt de richting en kaders voor de uitvoeringsorganisatie en het kernteam. Binnen de richting en kaders kan het kernteam zelfstandig besluiten.

13

Effect trein 100 spitsmijdingen 100 spitsmijdingen

In 2021 2021 2020 2021 2020

200 spitsmijdingen

Voor 2020 kiezen we heel bewust voor een bredere aanpak. We weten dat we via werkgevers veel invloed kunnen hebben op het reisgedrag van forenzen. We weten ondertussen ook dat het lange trajecten zijn en dat we via deze aanpak nooit alle werkgevers kunnen betrekken. Daarom focussen we ons op de twintig grootste werkgevers om zoveel mogelijk forenzen te bereiken. Daarnaast nemen we steeds meer maatregelen en doen steeds meer interventies die direct het reisgedrag van forenzen beïnvloeden. Denk aan parkeermaatregelen, OV-interventies rond de verbetering van busroutes (470R langs de file op de A4) of een brede fietscampagne. Daarmee zijn we minder afhankelijk van de ‘grillen’ van de werkgever en bereiken we meer forenzen.

Voor specifieke en projectmatige taken werken we samen met communicatie- en gedragsdeskundigen. Per taak of project krijgen zij opdrachten.

2.4

Effect auto 250 spitsmijdingen 75 spitsmijdingen 75 spitsmijdingen 100 spitsmijdingen 40 spitsmijdingen 540 spitsmijdingen

In de tabel zijn de verwachte spitsmijdingen per maatregel opgenomen. Daar is geen onderscheid gemaakt tussen een rechtstreekse benadering of een benadering via de werkgever. Het is vaak een combinatie van beide. De maatregel fietsstimulering bestaat bijvoorbeeld uit een fietspropositie voor werkgevers en het aanstellen van fietsambassadeurs, maar ook uit interventies rond events en een brede fietscampagne vanuit goinGDutch. Ook de maatregelen OV-stimulering en slim parken bestaan uit een combinatie van rechtstreekse en indirecte benadering via werkgevers van de forens. 3.2

Monitorings en evaluatieplan De meerwaarde van de monitoring en evaluatie zit in het toegankelijk inzicht geven in de voortgang en effecten, zodat 1) waar nodig op een juiste wijze bijgestuurd kan worden en daarmee de initiatieven en het gehele programma effectiever worden, zodat 2) er kennis opgebouwd wordt en gedeeld wordt en zodat 3) de promotie bij nieuwe bedrijven vergemakkelijkt wordt. De M&E levert naast sturingsinformatie voor het kernteam ook nuttige informatie voor mobiliteitsmakelaars, gedragsexperts en communicatieadviseurs. Binnen de M&E onderscheiden we meerdere niveaus:

14

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

CONCEPT – SLIMME EN DUURZAME MOBILITEIT – 6 januari 2020 -

uitwisseling tussen maatregelen te stimuleren, zodat de kansen die in het gebied liggen maximaal benut kunnen worden.

Doelstellingen: de beoogde doelen die behaald dienen te worden; Input: mensen en middelen die worden ingezet; Activiteiten: de proposities / activiteiten die met deze middelen worden gerealiseerd; Output: de prestaties die met deze middelen worden geleverd;

•

Op strategisch niveau worden uitspraken gedaan over doelbereik op programmaniveau, bijvoorbeeld qua keuzereizigers. Een van de indicatoren is spitsmijdingen en de CO2-reductie die hiermee samenhangt. Het bepalen van het aantal spitsmijdingen dat toegeschreven kan worden aan het programma is niet eenvoudig, doordat er autonome ontwikkelingen in het gebied zijn, doordat er overlap is tussen de maatregelen (deels gericht op zelfde doelgroep) en doordat er overlap is met andere (infrastructurele) maatregelen in het gebied.

Outcome: de effecten van deze prestaties op de doelstellingen.

•

De outcome is gerelateerd aan de doelstellingen. Dit betekent dat we de doelstellingen operationaliseren naar meetbare indicatoren. Naast inhoudelijke indicatoren om de outcome te beschrijven, zoals spitsmijdingen, CO2-reductie en aantal keuzereizigers, wordt breder gekeken naar procesindicatoren.

•

Het is echter belangrijk om niet alleen te kijken naar de outcome indicatoren. Juist de tussenliggende output indicatoren zorgen voor een duidelijke redeneerlijn van genomen maatregelen naar effecten. Bij monitoring van output indicatoren kan informatie verzameld worden over bijvoorbeeld het aantal bezochte bedrijven, het aantal bedrijven dat daadwerkelijk een maatregel heeft ingevoerd, het aantal werknemers dat met de maatregel in aanraking is gekomen en het aantal werknemers dat daardoor een verandering heeft ingezet. Deze opzet van tussenliggende output indicatoren (binnen Beter Benutten ook wel “waterval” genoemd) zorgt voor duidelijk inzicht in wat er gebeurd is, waar de effectiviteit eventueel achterblijft en wat mogelijkheden zijn om hierop te acteren.

•

Tenslotte zijn er indicatoren die samenhangen met de input. Dit gaat om de voortgang op de genomen activiteiten.

Twee keer per jaar vragen we om een voortgangsrapportage (mijlpalen en financieel). Dit doen we over het eerste halfjaar en eindrapportage begin januari over het voorgaande jaar.

We onderscheiden indicatoren op drie niveaus:

• Op operationeel niveau worden individuele maatregelen gemonitord. De meetdata verschilt per maatregel. Steeds wordt zowel de output van de interventie (bekendheid, aantal gebruikers etc.) bekeken als de outcome van de interventie (aantal spitsmijdingen; hoeveel mensen zijn anders gaan reizen). •

Op tactisch niveau worden de voortgang en de effecten van de individuele maatregelen gecombineerd tot uitspraken op programmaniveau. Dit met als doel om op programmaniveau te monitoren, maar ook kennisopbouw en -

15

16