5. RV Oprichting Stichting Risicobeheer door de Veiligheidsregio Kennemerland (2021.0003049).pdf

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouder Steller Collegevergadering

Oprichting Stichting Risicobeheer door de Veiligheidsregio Kennemerland Marianne Schuurmans-Wijdeven Theo Kloosterman 14 december 2021

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

2021.0003049 1. Voorstel Collegebesluit(en) Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. geen zienswijze in te dienen bij het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) naar aanleiding van het voorgenomen besluit op 1 november 2021 van de bestuurscommissie Openbare Veiligheid (BCOV) tot het oprichten van een Stichting Risicobeheer. 2. Samenvatting Het Veiligheidsberaad, het overlegorgaan van de 25 voorzitters van de veiligheidsregio's, heeft op 4 oktober 2021 het principebesluit genomen voor het oprichten van een Stichting Risicobeheer. Deze op te richten Stichting heeft als doel de veiligheidsregio's te adviseren op het thema risicobeheer rondom ongevallen en schade en dient tevens voor de inkoop van verzekeringen. Dit doel vloeit voort uit het thema "Goed werkgeverschap na dienstongevallen". In de loop der tijd bleek dat de huidige dekking van de ongevallenverzekering niet meer in alle gevallen aansloot bij de verwachtingen van de veiligheidsregio en de medewerkers. Door een aantal ontwikkelingen (afnemen van aantal aanbieders van verzekeringen, stijgende premies en versobering van de voorwaarden) is de verzekerbaarheid onder druk komen te staan. Daarnaast is er transitie waarneembaar van 'verzekeringsdenken' naar 'risicodenken'.

Dit betekent in de praktijk dat de idee wordt losgelaten dat de schade bij ongevallen alleen kan worden opgevangen door een verzekering. Tenslotte is gebleken dat de verzekeringsfunctie binnen een veiligheidsregio kwetsbaar is omdat de functie vaak wordt ingevuld door een enkele medewerker met beperkte informatie, kennis en expertise. Op 1 november 2021 heeft de bestuurscommissie Openbare Veiligheid van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) het principebesluit genomen zich bij deze op te richten Stichting aan te sluiten. Voordat het Algemeen Bestuur van de VRK het definitieve besluit hiertoe neemt zijn gemeenteraden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid gesteld, conform artikel 15 van de gemeenschappelijke regeling VRK hun zienswijze te geven. We besluiten de raad voor te stellen geen zienswijze in te dienen.

Oprichting Stichting Risicobeheer door de Veiligheidsregio Kennemerland

pagina 2

3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?

We willen er voor zorgdragen dat er een goede regeling wordt getroffen voor aanspraken van medewerkers van de veiligheidsregio Kennemerland die getroffen worden door een ongeval tijdens het werk. Dit vraagstuk speelt in alle veiligheidsregio's. Het Veiligheidsberaad heeft daarom op 4 oktober 2021 ingestemd om aan alle besturen van de veiligheidsregio's het voorstel voor te leggen om gezamenlijk een Stichting Risicobeheer op te richten. Het is wenselijk gebleken aanspraken van medewerkers in gezamenlijkheid te financieren in een mix van verzekeren en zelf/samen dragen, en daarvoor een gezamenlijk expertisebureau op te richten. Hiermee versterken de veiligheidsregio's hun positie ten aanzien van de verzekeraars op de verzekeringsmarkt. De oprichting van de Stichting Risicobeheer is een eerste stap. Later volgt het voorstel voor de oprichting van een tweede Stichting die zal fungeren als waarborgfonds. Deze tweede Stichting zal zich richten op het gezamenlijk dragen van niet verzekerbare risico's. Hiervoor volgt in de loop van 2022 een separaat raadsvoorstel. Wat is de aanleiding, context?

In de loop der tijd bleek dat de dekking van de ongevallenverzekering niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de verwachting die zowel de veiligheidsregio als ook de medewerkers hadden. Veelal spitst zich dit toe op de vraag of aan alle elementen van ongevalsdefinitie is voldaan, terwijl de medewerker evident letsel heeft opgelopen tijdens zijn werk. Daarnaast is sprake van een 'verharding' van de verzekeringsmarkt, hetgeen inhoudt dat het aantal aanbieders afneemt, premies stijgen en voorwaarden versoberd worden met als gevolg dat de verzekerbaarheid onder druk komt te staan. Dit alles heeft bijgedragen aan de gedachte dat verzekeren 'slechts' een van de mogelijke opties is om financiële risico's als gevolg van schade bij ongevallen op te vangen. In feite is daarmee de stap gezet van 'verzekeringsdenken naar risicodenken'. Ook is de stap van 'verzekeringsdenken naar het denken in aanspraken': niet de verzekering, maar de aanspraak dient leidend te zijn voor de medewerker. Daarnaast is gebleken dat de verzekeringsfunctie binnen de veiligheidsregio's veelal kwetsbaar is ingevuld door 'eenpitters' met beperkte formatie en beperkte kennis en ervaring. Door onderling samen te werken en verbindingen te leggen met externe expertise in bestuurlijke context kan deze kwetsbaarheid worden verminderd. Welk doel wordt nagestreefd?

Kort gezegd is het de bedoeling om: Landelijk te komen tot één set van aanspraken bij dienstongevallen; Het collectief inkopen van één ongevallenverzekering (voor verzekerbare aanspraken); Een waarborgfonds op te richten om een oplossing te bieden voor (in ieder geval) de nietverzekerbare aanspraken; Het oprichten van een (landelijk) expertisebureau dat kan adviseren en bemiddelen; Het aangaan van strategische samenwerkingsverbanden, waaronder met de VNG. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen?

Als er besloten wordt tot een Stichting Risicobeheer dan hebben de veiligheidsregio's straks een gezamenlijk expertisebureau waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen inkopen en deze schades kunnen afwikkelen. Op termijn kunnen ook andersoortige risico's door dit expertisebureau worden opgepakt en vindt ook de schadebehandeling centraal plaats. Hiermee ontstaat een professionele organisatie die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio's. Het expertisebureau risicobeheer heeft bovendien samenwerkingsverbanden

Oprichting Stichting Risicobeheer door de Veiligheidsregio Kennemerland

pagina 3

afgesloten met soortgelijke organisaties, zoals VNG Risicobeheer en Verzekeringsbedrijf Groot Amsterdam om het initiatief waar mogelijk te versterken. Wat zijn de argumenten?

Voor de activiteiten van het expertisebureau risicobeheer is een vergunning van de Autoriteit Financiële Marken (AFM) vereist. Dit vloeit voort uit wet- en regelgeving over het adviseren en bemiddelen rondom verzekeringen. Deze vergunningsplicht heeft tot gevolg dat het oprichten van een privaatrechtelijke rechtspersoon noodzakelijk is. Fiet is niet mogelijk om deze activiteiten onder te brengen bij een veiligheidsregio of een andere rechtspersoon. Flier liggen drie overwegingen aan ten grondslag: 1. het is de verwachting van juridisch experts dat de AFM niet akkoord gaat met het onderbrengen van deze activiteiten bij een rechtspersoon met andersoortige activiteiten; 2. het samenvoegen van de activiteiten van het expertisebureau met de werkzaamheden van een veiligheidsregio leidt tot aansprakelijkheidsrisico's voor de veiligheidsregio's; 3. het expertisebureau is wettelijk verplicht om een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Net als de AFM zal de beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar bedenkingen hebben bij het samenvoegen van activiteiten. De aangewezen rechtsvorm voor deze samenwerking is een stichting. De keuze voor de stichting is afgeleid van het reeds gegeven advies over de rechtsvorm voor een waarborgfonds. Dit fonds is bedoeld voor het in gezamenlijkheid dragen van niet-verzekerbare risico's.

Dit heet 'verzekeren' en is daarmee een activiteit die een vergunning van De Nederlandse Bank (DNB) vereist. Er kan echter voor het fonds een beroep worden gedaan op een vrijstelling van deze vergunningsplicht. Flierbij is het dan wel van belang dat geen sprake is van een winstoogmerk. Dat maakt dat gekozen moet worden tussen de rechtsvorm 'stichting' en de rechtsvormen 'onderlinge waarborgmaatschappij'. Dit laatste is een bijzondere verenigingsvorm. Gelet op de wens voor een lichte structuur wordt voor het waarborgfonds een stichting beoogd (een vereniging is in dat opzicht veel omvangrijker). Om de activiteiten van het expertisebureau hierop te laten aansluiten ligt een stichting eveneens voor de hand. Fliermee wordt geen zwaardere structuur opgetuigd dan strikt noodzakelijk is. Vorming van de stichting voor het waarborgfonds volgt dus nog. Dit fonds beoogt een financieringsoplossing te zijn voor in ieder geval niet-verzekerbare risico's. Naar verwachting is een voorstel hierover in de eerste helft van 2022 gereed. Flet is niet mogelijk om de oprichting van beide stichtingen gelijktijdig voor te leggen als gevolg van de beperkte tijd die resteert tot aan de einddatum van de ongevallenverzekeringen van de veiligheidsregio's.

Aangezien voor het invullen van het expertisebureau risicobeheer een aantal extra stappen moet worden gezet, zoals de aanvraag van een vergunning bij de AFM en het bemensen van deze organisatie is ervoor gekozen om eerst te komen tot de oprichting van het expertisebureau. Wat zijn de kanttekeningen en risico's?

Deelname aan het expertisebureau risicobeheer is vrijwillig. Veiligheidsregio's kunnen ook personeel van bijvoorbeeld GGD of Veilig Thuis in de af te sluiten verzekeringen onderbrengen. Met de samenwerking zijn kosten gemoeid, maar de samenwerking levert behalve een efficiency- en kwaliteitsslag ook een besparing op door gezamenlijke inkoop van de ongevallenverzekering en het collectief afhandelen en registreren van schades. Met de kosten is rekening gehouden in de begroting van de veiligheidsregio.

Oprichting Stichting Risicobeheer door de Veiligheidsregio Kennemerland

pagina 4

3.3 Wat mag het kosten?

Aan de uitvoering van deze nota zijn, naast de beschikbare ambtelijke capaciteit, geen kosten verbonden. Wat zijn de financiële risico's

Onze gemeente loopt geen vermeldingswaardige financiële risico's bij de uitvoering van dit voorstel. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?

Het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland neemt het besluit om wel of niet deel te nemen aan een gezamenlijke Stichting Risicobeheer. De gemeenteraad kan op basis van artikel 31a van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen wensen en bedenkingen meegeven aan het Algemeen Bestuur van de VRK. In het college is de portefeuillehouder Veiligheid het eerste aanspreekpunt. 3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar?

Er wordt ook gewerkt aan een Stichting tot vorming van een waarborgfonds. Dit zal in de loop van 2022 ook aan de gemeenteraad voorgelegd worden. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad over de voortgang worden geïnformeerd?

Het Algemeen Bestuur van de VRK is voornemens op 14 februari 2022 een besluit te nemen over de oprichting van de Stichting Risicobeheer, hier worden de zienswijzen van de raden bij betrokken.

4. Ondertekening

GGD BRANDWEER Veiligheidsregio Kennemerland Bestuur

Gem. 1 luarJemrm.

Retouradres Postbus 5514 2000 GM Haarlem

Aan de gemeenteraden van: Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen en Zandvoort

Datum Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer E-mail Onderwerp

Ingek

4 NOV 20?1

i.

3 november 2021 MK/ivw/BS Z2021 -001045 /D2021-11 -000107 M.F. Kreuk 06-12057392 mfkreuk@vrk.nl oprichten stichting Risicobeheer

Geachte gemeenteraad, Op 4 oktober 2021 heeft het Veiligheidsberaad, het overlegorgaan van de 25 voorzitters veiligheidsregio, het principebesluit genomen tot het oprichten van een stichting Risicobeheer. Deze stichting dient de veiligheidsregio’s te adviseren op het thema risicobeheer rondom ongevallen en schade en voor de veiligheidsregio’s verzekeringen in te kopen. Op 1 november heeft de bestuurscommissie Openbare Veiligheid van de Veiligheidsregio Kennemerland in principe besloten dat de Veiligheidsregio Kennemerland zich bij deze stichting aan wil sluiten, omdat hiermee ook de belangen van dc VRK zijn gediend. Het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland is bevoegd tot het oprichten van een stichting (artikel 15 van de gemeenschappelijke regeling), de wettelijke voorwaarde daarvoor is dat het oprichten ervan in het bijzonder aangewezen moet worden geacht te zijn voor dc behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang. Voorts wordt het besluit pas genomen nadat de raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen ter kennis van het algemeen bestuur te brengen. Dit is op basis van artikel 31a, lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Hieronder licht ik u toe waarom de oprichting van deze stichting wordt geacht bijzonder aangewezen te zijn van het daarmee te dienen openbaar belang.

Huidige situatie De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s (RCDV) is al enige tijd aan de slag met het thema ‘Goedwerkgeverschap na dienstongevallen’. Ten tijde van de regionalisering van de brandweer (in Kennemerland rond 2007-2008) zijn de aanspraken bij ongevallen, zoals die golden bij de gemeentelijke en regionale brandweren via nieuwe verzekeringspolissen samengevoegd. Hierbij is veelal geen bewuste afweging gemaakt rondom aanspraken bij ongevallen.

MK/ivw/BS Z2021-001045 /D2021-11-000107

2 Als gevolg van een aantal ontwikkelingen is een toenemend bewustzijn bij veiligheidsregio’s ontstaan over de aard en hoogte van aanspraken van medewerkers als gevolg van ongevallen tijdens het werk. Dit bewustzijn is de afgelopen jaren gegroeid door een toenemende onderlinge samenwerking van veiligheidsregio’s op dit vlak. In de loop der tijd bleek dat de dekking van de ongevallenverzekering niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de verwachting die zowel de veiligheidsregio als ook de medewerker hadden. Veelal spitst zich dit toe op de vraag of aan alle elementen van ongevalsdefinitie is voldaan, terwijl de medewerker evident letsel heeft opgelopen tijdens zijn werk. Daarnaast is sprake van een ‘verharding’ van de verzekeringsmarkt, hetgeen inhoudt dat het aantal aanbieders afneemt, premies stijgen en voorwaarden versoberd worden, met als gevolg dat de verzekerbaarheid onder druk komt te staan. Dit alles heeft bijgedragen aan de gedachte dat verzekeren ‘slechts’ een van de mogelijke opties is om financiële risico’s als gevolg van schade bij ongevallen op te vangen. In feite is daarmee de stap gezet van ‘verzekeringsdenken’ naar ‘risicodenken’. Ook is de stap van ‘verzekeringsdenken naar het denken in aanspraken’: niet de verzekering, maar de aanspraak dient leidend te zijn voor de medewerker.

Daarnaast is gebleken dat de verzekeringsfunctie binnen de veiligheidsregio’s veelal kwetsbaar is, noodzakelijkerwijs ingevuld door ‘eenpitters’ met beperkte formatie en beperkte kennis en ervaring. Door onderling samen te werken en verbindingen te leggen met externe expertise in bestuurlijke context kan deze kwetsbaarheid worden verminderd. Om invulling te geven aan deze uitdagingen is de RCDV het Project Risicomanagement & Verzekeringen gestart om via landelijke samenwerking, antwoord te vinden op bovenstaande ontwikkeling. Kort gezegd is het de bedoeling om: > Landelijk te komen tot één set van aanspraken bij dienstongevallen > Het collectief inkopen van één ongevallenverzekering (voor verzekerbare aanspraken); > Een waarborgfonds op te richten om een oplossing te bieden voor (in ieder geval) de niet-verzekerbare aanspraken; > Het oprichten van een (landelijk) expertisebureau dat kan adviseren en bemiddelen; > Het aangaan van strategische samenwerkingsverbanden, w.o. met de VNG. De voorliggende brief gaat over de stap op te komen tot een stichting risicobeheer. De aangewezen rechtsvorm voor het expertisebureau risicobeheer is een stichting. Deze stichting behoeft bovendien een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten (AFM).

Toekomstige situatie De veiligheidsregio’s hebben straks een gezamenlijk expertisebureau risicobeheer waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen inkopen en deze schades kunnen afwikkelcn. Op temrijn kunnen ook andersoortige risico’s door dit expertisebureau worden opgepakt en vindt ook de schadebehandeling centraal plaats. Hiermee ontstaat een professionele organisatie die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio’s.

MK/ivw/BS Z2021 -001045 /D2021-11 -000107

3 Het expertisebureau risicobeheer heeft bovendien samenwerkingsverbanden afgesloten met soortgelijke organisaties, zoals VNG Risicobeheer en Verzekeringsbedrijf Groot Amsterdam om het initiatief waar mogelijk te versterken. Deelname aan het expertisebureau risicobeheer is vrijwillig. Naar verwachting levert de samenwerking behalve een efficiency- en kwaliteitsslag op termijn ook een besparing op door gezamenlijke inkoop van de ongevallenverzekering en het collectief afhandelen en registreren van schades. Privaatrechtelijk Voor de activiteiten van het expertisebureau risicobeheer is een vergunning van de Autoriteit Financiële Marken (AFM) vereist. Dit vloeit voort uit wet- en regelgeving over het adviseren en bemiddelen rondom verzekeringen. Deze vergunningsplicht heeft tot gevolg dat het oprichten van een privaatrechtelijke rechtspersoon noodzakelijk is. Het is niet mogclijk om deze activiteiten onder te brengen bij een veiligheidsregio of een andere rechtspersoon. Hier liggen drie overwegingen aan ten grondslag: 1. Het is de verwachting van juridisch experts dat de AFM niet akkoord gaat met het onderbrengen van deze activiteiten bij een rechtspersoon met andersoortige activiteiten; 2. Het samenvoegen van de activiteiten van het expertisebureau met de werkzaamheden van een veiligheidsregio leidt tot aansprakelijkheidsrisico’s voor de veiligheidsregio’s; 3.

Het expertisebureau is wettelijk verplicht om een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Net als de AFM zal de beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar bedenkingen hebben bij het samenvoegen van activiteiten. Stichting De aangewezen rechtsvorm voor deze samenwerking is een stichting. De keuze voor de stichting is afgeleid van het reeds gegeven advies over de rechtsvorm voor een waarborgfonds. Dit fonds is bedoeld voor het in gezamenlijkheid dragen van nietverzekerbare risico’s. Dit heet ‘verzekeren’ en is daarmee een activiteit die een vergunning van De Nederlandse Bank (DNB) vereist. Er kan echter voor het fonds een beroep worden gedaan op een vrijstelling van deze vergunningsplicht. Hierbij is het dan wel van belang dat geen sprake is van een winstoogmerk. Dat maakt dat gekozen moet worden tussen de rechtsvonn ‘stichting’ en de rechtsvormen ‘onderlinge waarborgmaatschappij’. Dit laatste is een bijzondere verenigingsvonn. Gelet op de wens voor een lichte structuur wordt voor het waarborgfonds een stichting beoogd (een vereniging is in dat opzicht veel omvangrijker). Om de activiteiten van het expertisebureau hierop te laten aansluiten ligt een stichting eveneens voor de hand. Hiermee wordt geen zwaardere structuur opgetuigd dan strikt noodzakelijk is. Vervolg Wat volgt is een waarborgfonds, dat eveneens een (separate) stichting dient te zijn.

Dit fonds beoogt een financieringsoplossing te zijn voor in ieder geval nietverzekerbare risico’s. Naar verwachting is een voorstel hierover in de eerste helft van 2022 gereed, waarna ook voor dit fonds een voorstel voor een soortgelijke procedure volgt.

MK/ivw/BS Z2021 -001045 /D2021-11 -000107

4 Het is helaas niet mogelijk om de oprichting van beide stichtingen tegelijkertijd voor te leggen, als gevolg van de beperkte tijd die resteert tot aan de einddatum van de ongevallenverzekeringen van de veiligheidsregio’s. Aangezien voor het invullen van het expertisebureau risicobeheer een aantal extra stappen moet worden gezet, zoals de aanvraag van een vergunning bij de AFM en het bemensen van deze organisatie is ervoor gekozen om eerst te komen tot de oprichting van het expertisebureau. Verzoek Gelet op het bovenstaande verzoek ik u hierbij om eventuele wensen en bedenkingen ten aanzien van de oprichting en deelname aan de stichting risicobeheer veiligheidsregio’s kenbaar te maken. Graag ontvang ik uw reactie uiterlijk 1 februari 2022.

Hoogachtend, Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland.

l-

I1

^-Jvfevrouv M F1 ïGBchuurmans-Wijdeven Voorzitte r

c.c. college regiogemeenten

Veiligheidsregio Kennemerland Dagelijks Bestuur T.a.v. Mevrouw M. Schuurmans Postbus 5514 2000 GM Haarlem

Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Faxnummer 023 563 95 50

Cluster Contactpersoon Telefoon Uw brief Ons kenmerk Bijlage(n) Onderwerp

Verzenddatum

Veiligheid de heer T. Kloosterman 0900 1852 3 november 2021 5440551 Geen Zienswijze oprichting Stichting Risicobeheer

Geachte mevrouw Schuurmans, Met uw brief van 3 november 2021 stelde u ons in de gelegenheid wensen en bedenkingen te uiten bij het voornemen tot de oprichting van een Stichting Risicobeheer voor de gezamenlijke veiligheidsregio’s. Uw brief is in de vergadering van de gemeenteraad op ………. behandeld. Het resultaat is dat onze raad heeft besloten dat er vanuit Haarlemmermeer geen wensen of bedenkingen zijn. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Namens de gemeenteraad van de gemeente Haarlemmermeer, de griffier, de burgemeester,

J. van der Rhee, B.Ha

M. Schuurmans-Wijdeven