4. RV Bestrijding mediterraan draaigatje (2022.0002495).pdf

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Bestrijding mediterraan draaigatje

MarjoleinSteffens-vande Water Michel Boon/Addie Monster Collegevergadering 6 december 2022 Portefeuillehouder Steller

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

2022.0002495 1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het collegebesluit de raad voorte stellen om: 1. een bedrag van € 280.000 beschikbaar te stellen om in 2023 de kostente kunnendekken voorde bestrijding van het mediterraan draaigatje opopenbaarterrein en dit te verwerken in de Voorjaarsrapportage 2023. 2. Samenvatting

De invasieve exotischemiersoorthet mediterraan draaigatje (hierna:draaigatje) is aangetroffen in gedeelten van Rijsenhouten in Graan voorVisch in Hoofddorp. In maart 2022 hebben wij opadvies van het Kennis-en Adviescentrum Dierplagen(KAD) besloten dat het draaigatje moet worden bestreden om schade en overlast aan de fysieke leefomgeving te beperken en om de overlast vooronzeinwonerszoveel mogelijkte voorkomen.Van het KAD is vernomendat het draaigatje niet zomaar verdwijnt en dat afhankelijkvan de situatie meerdere jaren bestrijding nodigkan zijn. Bij de Voorjaarsrapportage 2022 heeft de raad éénmalig€ 250.000 beschikbaar gesteld. De bestrijding in 2022 heeft ertoe geleid dat de populatiedraaigatjes opopenbaarterrein zichtbaar is afgenomen.Ook in 2023 zal bestrijding van het draaigatje nognodigzijn. Met ingangvan maart/april 2023moet de bestrijding weer gaanplaatsvinden.Dit kan niet worden uitgesteld, omdat anders de populatie mieren weer zal toenemen.De hiervoorbenodigde middelen zijn voorhet jaar 2023, na een evaluatie van de eerder genomenmaatregelen,onlangsgeraamd opeen bedrag van € 280.000. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?

We willen bereiken dat een uit Zuid-Europaafkomstigemiersoort,het draaigatje, in het openbaargebied wordt bestreden om schade en overlast in de fysieke leefomgevingzoveel mogelijkte voorkomen.Daarnaast willen wij zoveel mogelijk voorkomen dat onzeinwoners overlast ondervindenvan deze miersoort. Wat is de aanleiding,context?

Op enkele locaties in Rijsenhout(Stuurboord, Loefzijde en Heermanszwet) en in een gedeelte van Graan voorVisch in Hoofddorpis medio 2020 de invasieve miersoortdraaigatje aangetroffen.In Heermanszwet bevindt zich een grotepopulatiemieren onder kassencomplexendie in eigendomzijn van particulieren.

pagina2

Bestrijding mediterraan draaigatje

De uit Zuid-Europaafkomstigemiersoortveroorzaaktschade in de fysieke leefomgeving.De mieren dringenookwoningen binnenwanneerze opzoek gaannaar voedsel en veroorzaken dan overlast voorde bewoners. Het draaigatje is zeer lastig te bestrijden. De natuurlijkevijanden van deze miersoortontbreken hier in Nederland. Niet alle bestrijdingsmiddelen kunnenookworden ingezet,omdat dan schade aan het milieu wordt toegebracht. Meerdere gemeentenin Nederland hebben te maken met deze mier en zijn nu bezig met de bestrijding. In onzenotavan 29 maart 2022(Bestrijding mediterraan draaigatje 2022.0000622)hebben wij opadvies van het KAD besloten het draaigatje te gaanbestrijden. De raad heeft bij de vaststellingvan de Voorjaarsrapportage 2022 besloten éénmalig € 250.000 voordit doel beschikbaar te stellen. Wij hebben u toegezegdom na afloopvan de bestrijding in 2022opbasis van de resultatente bepalen hoede vervolgaanpaker uit moet zien. 3.2

Watgaanwe daarvoordoen?

Met de middelen die de raad beschikbaar heeft gesteld in de Voorjaarsrapportage 2022 hebben we het draaigatje in de afgelopenmaanden in het openbaargebied kunnenbestrijden. Zoals meerdere gemeentenin Nederland, hebben wij over de bestrijdingswijze voorafadvies ingewonnen bij het KAD. Van het KAD is vernomendat de bestrijding een intensieftraject vraagt, waarbij afhankelijkvan de situatie meerdere jaren bestrijding nodigkan zijn. Deze exotischemiersoortverdwijnt niet vanzelf. In het tweede kwartaal van 2022is Meerlanden in opdrachtvan onzegemeentegestart met de bestrijding van het draaigatje door heet water in de ondergrondte brengen (thermische bestrijding). Elke locatie is drie tot vier keer behandeld. Hierdoor wordt de mierenkolonie verzwakt. Daarna is met een lokaasmiddel (Maxforce Quantum),waarvoorin 2022vrijstellingis verleend, de populatie verder gedecimeerd. Om de bestrijding zo effectief mogelijkte maken, is ieder keer vanaf de rand van de kolonienaar de kern toe gewerkt. Resultaten vandebestrijding In oktober 2022 hebben medewerkers van het KAD opde verschillende locaties de effectiviteit van de bestrijdingsmaatregelen geschouwd.Hunschouwheeft uitgewezendat de maatregelen hebben bijgedragen aan het terugdringenvan de populatie van de draaigatjes.

Zo zijn er in de straten van de wijk Graan voorVisch waar het draaigatje eerder werd aangetroffen,veel minder zandhoopjeste zien. Deze zandhoopjeszeggenveel over de aanwezigheiden activiteit van de mier. Bij de schouwzijn er ookenkele nieuwelocaties gevondenwaar deze mier actief bleek. Ook deze locaties gaanwij in 2023 bestrijden. In overlegmet enkele bewoners zijn ookbestrijdingsmaatregelen genomenin gedeelten van tuinendie direct grenzenaan het openbaargebied. Welkeoptieszijn erin 2023

voordebestrijding vanhetdraaigatje in hetopenbaar gebied?

1. Stoppen met debestrijding In 2022hebben wij maatregelengenomendie hebben geleid tot het verzwakken van de mierenkolonie.Het aantal draaigatjes opde behandelde locaties is daarmee fors verminderd. Als de raad in 2023geenmiddelen meer beschikbaar stelt zal het aantal draaigatjes weer snel gaantoenemen,omdat er diep onder de grondnogkoninginnen aanwezigzijn. Aangeziendeze miersoortniet zomaar verdwijnt is het de verwachting datna verloopvan tijd de overlast en schade weer gaat toenemen.In latere jaren zullendan meer middelen nodigzijn om de schade

Bestrijding mediterraan draaigatje

pagina3

te herstellen.Daarnaast is niet uit te sluitendat draaigatjes woningen binnendringenen dan vooroverlast zorgenvooronzeinwoners. 2. Voortzetten vandebestrijding Het KAD adviseert de gemeenteom ookin 2023weer bestrijdingsmaatregelen te nemen.De bestrijding van het draaigatje vraagt een intensiefbehandelingstrajectwaarbij afhankelijkvan de situatie meerdere jaren bestrijding nodigkan zijn. Alleen dan kunnenwe de situatie goed beheersen. Doorin 2023de bestrijding voortte zetten door heet water in de grondte brengen en waar mogelijklokaasmiddelen toe te passen,kan de populatiedraaigatjes verder worden teruggedrongen. Daarnaast gaanwij onssamen met andere gemeenteninzettenom de vereiste toestemming tekrijgenvoorhet gebruik van lokaasmiddelen. Voorhet toepassenvan deze middelen is een vrijstellingnodigvan het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (l&W) die voor2023 nogniet afgegevenis. Wij stellen u voorom de bestrijding in het openbaargebied in 2023voortte zetten en hiervoor middelen beschikbaar te stellen. Wij hebben na de evaluatie in oktober 2022een ramingvan kostenlaten opstellen. De populatie draaigatjes zal weer actiever worden ophet momentdat de temperatuurgaat stijgen.Om deze reden willen we al in maart/april 2023 met de bestrijding starten en vragenwij de raad om vooruitlopend opde behandelingvan de Voorjaarsrapportage 2023alvast middelen beschikbaar te stellen.

Wachtenmet de bestrijding tot later in het jaar zal leiden tot een toenamevan de populatiemieren. Wij kunnenopdit momentnoggeeninschattingmaken of er ookna 2023 nogmiddelen nodig zijn om te kunnenbestrijden. In het vierde kwartaal van 2023evaluerenwij de getroffen maatregelen. Bestrijdingopparticulier terrein Zoals hiervooris aangegevenbevindt zich een deel van de mierenkolonieonder kassencomplexenaan het Heermanszwet in Rijsenhout.Deze populatieheeft een groteomvang en de bestrijding is zeer lastig, omdat de ondergrondhier moeilijk te bereiken is. De bestrijding van het draaigatje is ookhier nodig,omdat het anders een kwestie van tijd is dat deze kolonie zich uitbreidt richtingandere percelenen naar het openbaargebied. Wij zijn in gesprekmet de huidigeeigenarenvan deze kassencomplexen.Het KAD stelt een planopom het draaigatje ook hier te bestrijden. Dit planwordt met de eigenarenbesproken. 3.3

Wat mag hetkosten?

Voorhet bestrijden van ongedierteis jaarlijks maximaal € 121.100 beschikbaar in de programmabegroting (Beleidsdoel E: Haarlemmermeer biedt een gezond leefklimaat van programmaKwaliteit fysieke omgeving,taakveld 7.4.)Deze middelen zijn niet voldoende om de noodzakelijkeintensievebestrijding van het draaigatje te kunnenuitvoeren.Om ookin 2023 het draaigatje te kunnenbestrijden in het openbaargebied is € 280.000 nodig.In verband met de loon-en prijsstijgingen vallen de geraamde kostenhogeruit dan in 2022.Voorgesteldwordt de extra incidentele lasten te verwerken in de Voorjaarsrapportage 2023.Vooralsnog biedt het voor2023geraamde saldo voldoende ruimte om deze extra lasten te dekken. Watzijn definanciële risico's?

Onze gemeentelooptgeenvermeldingswaardige financiëlerisico's bij de uitvoering van dit besluit.

pagina4

Bestrijding mediterraan draaigatje

3.4

Wie is daarvoorverantwoordelijk?

De raad is verantwoordelijkvoorhet beschikbaar stellen van middelen om ongedierte te bestrijden. Het collegeis verantwoordelijkvoorde ongediertebestrijding. Binnenhet collegeis de portefeuillehouder fysieke leefomgevinghet eerste aanspreekpunt indien dieren schade aan de openbare ruimte toebrengen. 3.5

Welkeoverigerelevante informatieis beschikbaar?

Communicatie Via de gemeentelijke website en via een bericht in InforMeeris informatieverstrekt over het draaigatje. Er is ingegaanopde bestrijdingswijze en er is aangegevenwat inwonerszelf kunnen doen om overlast te voorkomen.Inwonersin de gebieden waar het draaigatje zich bevindt zijn per brief geïnformeerd. 3.6 Wanneeren hoe zal de raadoverde voortgangworden geïnformeerd?

In het vierde kwartaal van 2023evaluerenwij opnieuw de getroffenmaatregelenen stellen wij de raad in kennisvan de stand van zaken. 4. Ondertekening

Burgemeesteri

ders van de gemeenteHaarlemmermeer, de burgemeester,

-.'-4

MIU-

arianneScljujurmans-Wijdeven